Reordigado de la litero T
Renato Corsetti
Renato
'''talono''' (ekon.) pruvkupono <br>
'''tampono ''' sxtopvato <br>
'''tangxi''' tangenti <br>
'''tantiemo''' auxtorrajto <br>
'''tapiserio''' murtapisxo <br>
'''telekomandilo''' distancsxaltilo (FR télécommande), kanalumilo <br>
'''tili''' disfibri<br>
'''toasto''' ????? <br>
'''tonalo''' : ton kombino<br>
'''tribunuso''' tribunulo?<br>
'''triflo''' ???? speco de deserto??? <br>
'''tucxo''' cxina inko <br>
'''turneo '''(teatro) rondiro<br>
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Renato Corsetti/Korseti, Via del Castello, 1
IT-00036 Palestrina, Italujo,
<renato....@esperanto.it>
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Marcos Cramer
'''tampono ''' sxtopvato
Tre tauga anstatauigo. Mi jam komencis uzi la vorton hejme, kaj mia edzino ghin komprenis sen neceso de aldona klarigo :-)
'''tangxi''' tangenti
Certe ne! "Tangento" estas trigonometria funkcio, kaj "tanĝi" en matematiko signifas "esti tanĝanto al" (tanĝanto estas rekto kiu tuŝas kurbon en iu punkto kaj havas la saman direkton kiel la kurbo en tiu punkto). PIV kaj ReVo tute konsentas pri tio, kaj ankaŭ la plej multaj interretaj uzoj de la vortoj konsentas kun tio. Ni ne detruu tiun gravan terminan unuecon per malĝusta rekomendo. Se ni entute menciu tiujn matematikajn terminojn, ni malrekomendu la malĝustan uzon de "tangento" en la senco de "tanĝanto".
Tamen "tanĝi" ankaŭ havas ne-matematikan signifon (kiu tamen metafor-logike sekvas el la matematika signifo): "tuŝeti", "delikate tuŝi", "apenaŭ tuŝi". Ni povus mencii tiujn alternativojn, sed ĉar "tanĝi" ĉiuokaze estas necesa vorto, mi nur mencius tiujn post "=".
'''toasto''' ????? <br>
"rostpano", "rostita pano".
Rimarko en ReVo: Enketo inter hejmaj uzantoj de Esperanto (feb. 2001) montris, ke la vorto „toasto" estas apenaŭ uzata. La du ĉefaj formoj estas „rostpano" kaj „rostita pano".
Marcos
Pilar Otto
Renato:
> '''toasto''' ????? <br>
Rostita (buter)pano.
Otto
Renato Corsetti
>Rostita (buter)pano.
en ordo!
renato
Marcos Cramer
>Rostita (buter)pano.
Shajne oni pretervidis mian komenton pri "toasto":
Mi menciis la alterntivojn "rostpano" kaj "rostita pano" kaj rimarkon en ReVo: "Enketo inter hejmaj uzantoj de Esperanto (feb. 2001) montris, ke la vorto „toasto" estas apenaŭ uzata. La du ĉefaj formoj estas „rostpano" kaj „rostita pano"."
Mi ne pensas ke "toasto" iel ajn enhavas la ideon de butero, do mi forigus tiun aldonan "(butero)". Oni ankau povus utiligi la pli precizan PIV-an difinon "rostita pantrancho", sed lau mi chiam sufichas "rostpano".
Marcos
Pilar Otto
> Shajne oni pretervidis mian komenton pri "toasto":
Mi faris la mian antaux ol legi la vian. Pardonu!
> Mi ne pensas ke "toasto" iel ajn enhavas la ideon de butero, do mi
> forigus tiun aldonan "(butero)". Oni ankau povus utiligi la pli
> precizan PIV-an difinon "rostita pantrancho",
Mi metis "buter-" inter krampoj por eviti, ke oni interpretu la
anstatauxajxon kiel "tutan, netrancxitan panon". "Buterpano" direktas la
penson al pantrancxo pli ol al netrancxita pano - alia ekzemplo de tio, ke
kunmetajxo ne cxiam havas signifon egalan al la sumo de la signifoj de gxiaj
eroj. Sed konsentite, kvankam plej ofte estas butero sur toasto, tio ne
okazas cxiam. Do "rostita pan(trancx)o".
Otto
Renato Corsetti
>'''telekomandilo''' distancsxaltilo, kanalumilo <br>
Kiel oni nomas en via lingvo tiun ilon, per kiu oni s'altas la
televidon de malproksimo au' s'ang'as kanalon de malproksimo?
Renato
Renato Corsetti
>'''tonalo''' : ton kombino<br>
En nia listo estas la c'i-supra linio.
Kion vi opinias pri g'i?
Tadasi Saka
>
> >'''telekomandilo''' distancsxaltilo, kanalumilo <br>
>
> Kiel oni nomas en via lingvo tiun ilon, per kiu oni s'altas la
> televidon de malproksimo au' s'ang'as kanalon de malproksimo?
En la japana:
rimo^to kontoro^ru(el la angla "remote control") au "rimokon" en la
familiara uzo.
Amike,
Tadasi
---------------------------
SAKA Tadasi
Nisi-marunouti 19-16
Tu-si, Mie-ken
514-0035 Japanio
Keyhan Sayadpour
>'''telekomandilo''' distancsxaltilo, kanalumilo <br>
Kiel oni nomas en via lingvo tiun ilon, per kiu oni s'altas la
televidon de malproksimo au' s'ang'as kanalon de malproksimo?
Harri Laine
> televidon de malproksimo au' s'ang'as kanalon de malproksimo?
En la finna oni uzas du vortojn:
kaukosäädin for-, longdistanc-, tele- + regilo
kauko-ohjain for-, longdistanc-, tele- + kondukilo
--
Harri
Adam Raizen
>'''telekomandilo''' distancsxaltilo, kanalumilo <br>
Kiel oni nomas en via lingvo tiun ilon, per kiu oni s'altas la
televidon de malproksimo au' s'ang'as kanalon de malproksimo?
Pilar Otto
>> '''telekomandilo''' distancsxaltilo, kanalumilo <br>
>
> Kiel oni nomas en via lingvo tiun ilon, per kiu oni s'altas la
> televidon de malproksimo au' s'ang'as kanalon de malproksimo?
En la norvega oni nomas gxin "fjernkontroll" (malproksim-kontrol(il)o). En
la hispana oni povas nomi gxin "control remoto" (kio signifas la samon) aux
"mando a distancia" (komand(il)o je distanco).
Cetere tia aparato neniel estas limigita al televidiloj. En 1993 mia edzino
kaj mi vizitis diservon realigitan parte en la samea, parte en la norvega
lingvo (pro kultura intereso, tute ne pro religiemo). Tiam ni spertis, ke la
sakristianino sonorigis la pregxejan sonorilon, premante per la kubuto iun
aparaton, kiun sxi havis cxe sia zono! Ni multe ridis pro tiu sonorigado per
telekomandilo!
Otto
Harri Laine
> En la norvega oni nomas gxin "fjernkontroll" (malproksim-kontrol(il)o).
Cxar en la japana, persa kaj norvega respondoj rolis vorto simila al
"kontrol", mi demandas:
Cxu vi opinias, ke jam estas definitive flankenpusxita la originala
signifo de nia "kontroli", sub la fortega influo de la angla? Pli-kaj
pli oni vidas uzon, kiu pli-malpli klare devigas kompreni la vorton
kiel sinonimon de "regi", "reguligi", "direkti", "konduki", "gvidi",
"administri", dum la klasika signifo estas nur "ekzameni, esplori por
trovi cxu io estas gxusta aux konforma al la reguloj kaj supozoj".
Sxajnas, ke la vortaroj ankoraux ne akceptas la plivastigitan signifon.
Mi vidas la sxanceligxon jam ankaux en la finna. La atako sxajnas veni
de du flankoj: En novajxoj kaj politika uzo oni tradukas el la angla
frazojn kiel "La ribelantoj kontrolas jam duonon de la lando" (regas)
aux ke io estas jam "sub kontrolo" (regata, bridata, ne plu minaca),
kvankam ne temas pri nura observado kaj ekzamenado. En tekniko kaj
scienco oni tradukas la anglajn "control theory", "numerical control"
(kaj ankaux nian "remote control") per "kontrolo", "kontrolilo". La
finnan atingis precipe tiu unua, politika uzo, dum la teknika suficxe
bone rezistas, krom en tute nekompetente faritaj tradukoj.
Se vi opinias, ke la signifo restu klasika, cxu ankaux pri cxi tiaj
falsaj uzoj atentigu nia vortaro, eble kun speciala vortumo?
Kompreneble ni ne faru tion pri elementaj eraroj, sed eble pri oftaj
misuzoj.
Amike
Pilar Otto
>> '''tonalo''' : ton kombino<br>
>
> En nia listo estas la c'i-supra linio.
>
> Kion vi opinias pri g'i?
Mi estas konfuzita. En mia E-norvega vortaro "tonalo" estas tradukita per
"tonalitet", interkrampe klarigita kiel "la rilato de akordo al la cxefa
tritona akordo". Gxis nun mi pensis, ke "tonalo" povas esti majxora aux
minora, kaj ankaux, ke "C majxora" kaj "a minora" estas tonaloj. Tion oni
nomas norvege "toneart", germane "Ton-art" (ambaux = "ton-speco"), angle
"key" (sxlosilo, kleo), hispane "modo". Mia E-norvega vortaro diras, ke
"modo", kiel muzika termino, estas la sama kiel "modalo"; kaj la muzikan
signifon de "modalo" gxi glosas jene: "modal 'en la sama maniero kiel
eklezia ton-speco'". Tiun gloson mi apenaux komprenas. Pri la "ekleziaj
ton-specoj" mi scias, ke ili estas nomataj laux grekaj regionoj: ionia (de
kiu originas la majxora gamo), doria, frigia, lidia ... Sed nun mi ne scias,
kiel diri "ton-speco" en E-o, "tonalo" ja evidente estas io alia. Eble mi
povus konsulti amikon, kiu havas E-an muzikan terminaron, sed versxajne
estas pli oportune atendi respondon cxi-liste.
Otto
Bertilo Wennergren
> Renato:
>>> '''tonalo''' : ton kombino<br>
>> En nia listo estas la c'i-supra linio.
> Mi estas konfuzita. En mia E-norvega vortaro "tonalo" estas tradukita per
> "tonalitet", interkrampe klarigita kiel "la rilato de akordo al la cxefa
> tritona akordo". Gxis nun mi pensis, ke "tonalo" povas esti majxora aux
> minora, kaj ankaux, ke "C majxora" kaj "a minora" estas tonaloj. Tion oni
> nomas norvege "toneart", germane "Ton-art" (ambaux = "ton-speco"), angle
> "key" (sxlosilo, kleo), hispane "modo". Mia E-norvega vortaro diras, ke
> "modo", kiel muzika termino, estas la sama kiel "modalo"; kaj la muzikan
> signifon de "modalo" gxi glosas jene: "modal 'en la sama maniero kiel
> eklezia ton-speco'". Tiun gloson mi apenaux komprenas. Pri la "ekleziaj
> ton-specoj" mi scias, ke ili estas nomataj laux grekaj regionoj: ionia (de
> kiu originas la majxora gamo), doria, frigia, lidia ... Sed nun mi ne scias,
> kiel diri "ton-speco" en E-o, "tonalo" ja evidente estas io alia. Eble mi
> povus konsulti amikon, kiu havas E-an muzikan terminaron, sed versxajne
> estas pli oportune atendi respondon cxi-liste.
"Tonalo" estas ghuste la Norvega "toneart". Ghi tute ne signifas
"tonkombino":
http://bertilow.com/roko/tuvz.html#tonalo
--
Bertilo Wennergren <http://bertilow.com>
Nguyen Xuan Thu
>'''telekomandilo''' distancsxaltilo, kanalumilo <br>
Kiel oni nomas en via lingvo tiun ilon, per kiu oni s'altas la
televidon de malproksimo au' s'ang'as kanalon de malproksimo?
Renato Corsetti
Momente mi emas aldoni la linion:
'''telekomandilo''' --> for-a reg-il-o, mal-proksim-reg-ilo, for-a
sxalt-il-o, mal-proksim-sxalt-il-o
Mi kredas ke per la aparta "fora" oni povas forigi la dubojn pri "for-reg-il-o.
Amike
Renato Corsetti
>Se vi opinias, ke la signifo restu klasika, cxu ankaux pri cxi tiaj
>falsaj uzoj atentigu nia vortaro, eble kun speciala vortumo?
Ni jam havas la linion:
kontrol-i [fun] (en la senco de direkti kaj regi) --> reg-i, direkt-i
Plibonigoj bonvenaj!
Renato Corsetti
>norvege "toneart", germane "Ton-art" (ambaux = "ton-speco")
Bone. Mi aldonas "ton-speco" kiel alternativon.
Bertilo Wennergren
> Otto kaj Bertilo:
>> norvege "toneart", germane "Ton-art" (ambaux = "ton-speco")
> Bone. Mi aldonas "ton-speco" kiel alternativon.
"Tonspeco" estas lauvorta traduko de la Norvega kaj Sveda
vortoj, sed ghi tute malbone redonas la sencon de "tonalo".
Ne temas pri speco de tono, sed pri speco de tonaro. La
diversaj tonoj uzataj en muzikpeco havas inter si diversajn
rilatojn. Tiu tuta skemo de rilatoj povas esti de diversaj
specoj.
Sed ankau la tonalto gravas. Majhora C estas unu tonalo,
kaj Majhora D estas alia tonalo. La relativaj rilatoj
inter la tonoj de tiuj du tonaloj estas tute la samaj, sed
tamen temas pri du malsamaj tonaloj, char la bazaj tonoj
(la tonikoj) ne estas la samaj. Tial ankau "tonarospeco"
au "gamspeco" estas tute fushaj esprimoj, se oni celas
"tonalo".
Lau mi temas pri tute specifa faka nocio, kiu bezonas
tute specifan fakan terminon, do "tonalo".
http://eo.wikipedia.org/wiki/Tonalo
Renato Corsetti
>Lau mi temas pri tute specifa faka nocio, kiu bezonas
>tute specifan fakan terminon, do "tonalo".
Se neniu protestas, mi, do, forigos tiun linion.
Pilar Otto
> Renato Corsetti:
>
>> Otto kaj Bertilo:
>
>>> norvege "toneart", germane "Ton-art" (ambaux = "ton-speco")
>
>> Bone. Mi aldonas "ton-speco" kiel alternativon.
>
> "Tonspeco" estas lauvorta traduko de la Norvega kaj Sveda
> vortoj, sed ghi tute malbone redonas la sencon de "tonalo".
Kiam mi donas E-ajn tradukojn de nacilingvaj esprimoj, mi tion faras nur
informcele, ne necese proponcele. Tiel ankaux pri "ton-speco", traduko de la
skandinava kaj germana esprimo, same kiel "sxlosilo", "kleo" estas tradukoj
de la angla. Legante la meton de "ton-speco" kiel alternativo en la listo,
mi forte dubis pri gxia trafeco, sed mi ne reagis. La interveno de Bertilo
transformis mian dubon en malaprobon. Mi bezonas "tonalo"n ankaux en
relative ne-fakaj kuntekstoj: "Kiun tonalon havas tiu simfonio?". Ne-faka
muzikemulo devas povi demandi, en kiu tonalo ni ludu tiun aux alian pecon.
Do "tonalo" versxajne estas almenaux same bezonata, kiel "fonemo".
Otto
Anna Lowenstein
kie oni normale metas buteron sur pantranc'aj'ojn. Italoj vomas pro la nura
ideo. (Ili metas olivoleon sur rostitan panon, almenau' en centra kaj suda
Italujo.)
Mi mem emus imagi, ke buterpano estas speco de pano, kiu havas buteron inter
la ingrediencoj.
Mi mem nomas la koncernan aj'on rostita pano - kaj, estante angla, mi faras
g'in sufic'e ofte (kun butero!)
Anna
-----Messaggio originale-----
Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com]
Per conto di Renato Corsetti
Inviato: venerdì 23 novembre 2007 10.29
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: (la bona lingvo) toasto
>Rostita (buter)pano.
en ordo!
renato
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Renato Corsetti
> Do "tonalo" versxajne estas almenaux same bezonata, kiel "fonemo".
Mi forigis tiun linion, sed la sango de la nefakuloj pri muziko, kiuj
ne komprenos pri kio temas, falos sur via kapo.
Amike
Renato
Renato Corsetti
>Mi mem nomas la koncernan aj'on rostita pano
jam registrita samsignifaj'o.
renato
Marcos Cramer
'''telekomandilo''' --> for-a reg-il-o, mal-proksim-reg-ilo, for-a
sxalt-il-o, mal-proksim-sxalt-il-o
Mi tamen preferus la uzon de "distanc-" anstataux "fora" aux "malproksima".
Marcos
Renato Corsetti
>Mi tamen preferus la uzon de "distanc-" anstataux "fora" aux "malproksima".
Mi aldonis g'in.
Renato
Pilar Otto
> Otto:
>
>> Do "tonalo" versxajne estas almenaux same bezonata, kiel "fonemo".
>
> ne komprenos pri kio temas, falos sur via kapo.
Tiun sangon mi certe toleros kaj el-portos (klasika kunmetajxo), pensante,
ke la minaco ne povas esti serioza, cxar venanta de reprezentanto de la
muzikema popolo itala, reprezentanto, kiu ecx logxas en urbo, kiu donis sian
nomon Palestrina al unu el la plej pioniraj komponistoj! :-)
Otto
Renato Corsetti
>la minaco ne povas esti serioza . . .
Fakte tute ne!
amike
Pilar Otto
Via mesagxo reportas al mia memoro ion, pri kio atentigis mia instruistino
pri la angla antaux preskaux 50 jaroj, nome, ke oni ofte mistradukas la
anglan "control" kiel "kontroli" anstataux "regi". Mi pledas por tio, ke ni
provu rekonduki la E-an "kontroli" al la klasika signifo - kaj mi konscias,
ke mi devas komenci la "krucmiliton" cxe mi mem! La parolturno "cxio sub
kontrolo" ja apartenas al mia aktiva lingvajxo kaj en la norvega kaj en la
hispana lingvo!
Otto
Renato Corsetti
>Mi pledas por tio, ke ni
>provu rekonduki la E-an "kontroli" al la klasika signifo - kaj mi konscias,
>ke mi devas komenci la "krucmiliton"
Do, bonvolu atentigi la homojn pri kontrol-i en
http://www.bonalingvo.it/index.php/Ssv:_K .
Amike
Renato
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Renato Corsetti/Korseti, Via del Castello, 1
IT-00036 Palestrina, Italujo,
<renato....@esperanto.org>
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~