epistemologio, kekso, -ik-, komputiko, bruna, futbalo, handbalo, basbalo, basketbalo

3 views
Skip to first unread message

Marcos Cramer

unread,
Jan 12, 2008, 6:25:27 PM1/12/08
to la-bona...@googlegroups.com
Jen mesagho kun pluraj aldon- kaj shanghproponoj:

Unue mi shatus proponi la jenan linion:

epistemologi-o --> sci-teori-o, fiolozofi-o de scienc-o

Jes, vere "epistemologio" havas chi tiujn du apartajn signifojn (kiuj tamen kompreneble interrilatas, kaj la limo inter ili ne chiam klaras). La unua signifo venas de la anglalingva signifo de "epistemology", dum la dua signifo venas de la franclingva signifo de "
épistémologie". La dusignifeco de chi tiu vorto estas aparta problemo, pro kiu mi certe volas, ke ni uzu "-->" kaj ne "=" por chi tiu vorto.

------

Ni nun havas la linion

keksoj kuketoj

Strangas ke ghi estas en multnombro (pluralo), kaj ke mankas simbolo kiel "-->" au "=". Aldone, "kekso" ne vere signifas "kuketo", sed simple estas alia vorto por "biskvito". Mi tial proponas  shanghi chi tiu linion al la jena formo:

keks-o --> biskvit-o

------

Iam mi proponis listeron pri -ik-, al kio Renato tiam respondis:

> >-ik- (ne-oficiala sufikso) --> -scienc-, -fak-, -art-
>
> Akceptita por la ujo "post kiam ni estos finordigintaj la nunajn listojn).

Tamen ghi ghis nun ne aperis en nia listo. Mi nun ree proponas aldoni ghin.

Rilate al tio, mi ankau proponas la jenan listeron:

komput-ik-o --> komput-ad-o, komput-scienc-o

------

Ni nuntempe havas la linion

brun-a (en 'brunaj haroj') = nigr-a

kiu shajnas tre stranga al mi. Kiam haroj estas brunaj, mi nomas ilin brunaj, kaj kiam haroj estas nigraj, mi nomas ilin nigraj. Mi ne komprenas kial ni bezonas pri tio listeron.

------

Ni havas la la linion

futbal-o --> pied-pilk-o

Pri chi tiu vorto, mi shatus citi el PMEG:

> Piedpilko estas normale speco de pilko. Tamen oni ofte uzas tiun vorton ankaŭ por nomi ludon per piedpilko.
> Nenio tamen montras agon en la vorto piedpilko, kaj nenio iel komprenigas (krom la kunteksto), ke temas pri
> ago. Estas tre strange nomi kaj la pilkon kaj la ludon per la sama vorto. Tio estas kvazaŭ oni dirus martelo por
> martelado aŭ viro por vireco. Prefere oni nomu la ludon piedpilkado (aŭ futbalo). Simile estas pri manpilkado,
> bazpilkado, akvopilkado, korbopilkado, flugpilkado k.a. (Oni kritikis la vorton futbalo kiel tro naturalisman, sed
> fakte piedpilko por la ludo estas multe pli naturalisma. Oni simple senpense kopiis nelogikan uzon de
> nacilingva vorto. Piedpilkado tamen estas vere skemisma kaj Esperanteca vorto.)

Mi tute konsentas kun PMEG chi-rilate. Mi do proponas anstatauigi la alternativon "pied-pilk-o" per "pied-pilk-ad-o".

Aldone, mi shatus atentigi pri tio, ke lau NPIV kaj la Esperanta Vikipedio, "futbalo" nomas unu specifan sporton, dum "piedpilk(ad)o" nomas aron da similaj (au ne tiom similaj) sportoj, al kiuj apartenas ankau rugbeo, usona piedpilkado, australia piedpilkado ktp. Mi opinias ke principe estas bone havi iun manieron distingi inter tiu pli vasta signifo de "piedpilkado" kaj la pli malvasta signifo, sed mi opinias ke tio eblas ankau sen uzo de la aparta radiko FUTBAL/. Surbaze de la oficiala angla esprimo "association football" por la malvasta signifo de "piedpilkado" (kiu tamen estas malofte uzata, char en Usono oni kutime mallongigas ghin al "soccer" kaj en Britio al "football"), oni povus uzi en Esperanto "asocia piedpilkado", kiam aparte necesas emfazi ke oni intencas la malvastan signifon de "piedpilkado". (Por aparte emfazi la vastan signifon de "piedpilkado", sufichas pluraligi ghin al "piedpilkadoj".)

Mi do proponas ke ni shanghu la linion al

futbal-o --> pied-pilk-ad-o, asoci-a pied-pilk-ad-o

Simile, mi proponas shangi la jenajn liniojn jene:

handbal-o --> man-pilk-ad-o
basbal-o --> baz-pilk-ad-o

Iom surprizas min, ke ni ankau havas la liniojn

basebal-o --> baz-pilk-o
kaj
baz-bal-o --> baz-pilk-o

Al mi shajnas ke "bazbalo" kaj "basebalo" estas nur misliterumoj (au maksimume variantoj) de "basbalo"; lau interreta sercho ili apenau estas uzataj. Ne vere indas havi apartajn listerojn por chiuj misliterumoj au variantoj de evitindaj vortoj, char tio portus nian liston al plena kaoso. Do lau mi tute sufichas se ni havas nur unu listeron sub la plej ofte literumo "basbalo".

Ankorau tute mankas en nia listo

basketbal-o --> korb-o-pilk-ad-o

------

Finfine, mi shatus atentigi pri eta mistajpo che

sxot-i --> paf-i, paf-ĵe-ti

La lasta dividlinio kompreneble devas esti post la "t", ne antau ghi.

Marcos

ts

unread,
Jan 13, 2008, 4:22:50 AM1/13/08
to la bona lingvo
Pri la sportoj:
se en aliaj lingvoj oni diras football, Fussball
kial oni devas nepre aldoni "ad" en Esperanto?
Eble ghi estu inter krampoj.


*basebal-o* --> baz-pilk-o
kaj
*baz-bal-o* --> baz-pilk-o

Jam ambau mi vidis, ech en revuoj...
Do lau la du necesas en la listo.


Pri bruna hararo mi konsentas kun Marcos.


Pri kekso, mi tamen aldonus ankau "kuketo"
char biskvita estas speciala speco...
Krome en la franca oni uzas "petit ga^teau" kaj en la hungara
oni diras "sütemény" por kuko kaj "süti" por la etaj frandajhoj.
Chu frandemulo povas klarigi al ni la diferencon?
La pluralo ne estas bezonata


Thierry

Marcos Cramer

unread,
Jan 13, 2008, 5:29:28 AM1/13/08
to la-bona...@googlegroups.com
Pri la sportoj:
se en aliaj lingvoj oni diras football, Fussball
kial oni devas nepre aldoni "ad" en Esperanto?

Char  Esperanto estas  pli konsekvenca/logika lingvo, en kiu oni ne senpripense kopiu mallogikajhojn el aliaj lingvoj.

Marcos

Renato Corsetti

unread,
Jan 13, 2008, 5:47:09 AM1/13/08
to la-bona...@googlegroups.com
Marcos:


epistemologi-o --> sci-teori-o, fiolozofi-o de scienc-o

Aldonita.

keks-o --> biskvit-o

S'ang'ita. G'i estis unu el la vortoj ankorau' ne fintraktita.

-ik- (ne-oficiala sufikso) --> -scienc-, -fak-, -art- . . .
Tamen ghi ghis nun ne aperis en nia listo. Mi nun ree proponas aldoni ghin.

G'i ne apris, g'uste c'ar ni ne fintraktis c'iujn vortojn. Tamen mi ladonis g'in.

komput-ik-o --> komput-ad-o, komput-scienc-o

Provizore aldonita. Tamen temas pri alia speco de "nova radiko", skemisma speco. Iam ni devos diskuti rpi tiuj.


brun-a (en 'brunaj haroj') = nigr-a

kiu shajnas tre stranga al mi. Kiam haroj estas brunaj, mi nomas ilin brunaj, kaj kiam haroj estas nigraj, mi nomas ilin nigraj. Mi ne komprenas kial ni bezonas pri tio listeron.

C'ar en kelkaj latinidaj lingvoj oni uzas la esprimon "haroj brunaj" por aludi je haroj nigraj. Brunaj kontraste al blondaj. Tio estas la kutimo en la itala kaj en la franca, almenau' mi forte supozas tion pri la franca.

Kio estas "bruna" por italoj kompare al kio estas "bruna" por angloj estas demando, kiu eble postulus artikolon.


Mi do proponas anstatauigi la alternativon "pied-pilk-o" per "pied-pilk-ad-o".

Mi anstatau'gis.


futbal-o --> pied-pilk-ad-o, asoci-a pied-pilk-ad-o

Bone. Mi ne komprenas kial, sed mi ne demandas.


handbal-o --> man-pilk-ad-o
basbal-o --> baz-pilk-ad-o

Bone.


Al mi shajnas ke "bazbalo" kaj "basebalo" estas nur misliterumoj

Sed ne tiom maloftaj en naciaj Esperanto-revuoj. La homoj, kiuj skribas en la reto faras aliajn erarojn ol la homoj, kiuj restas en sia nacia lingva medio.

basketbal-o --> korb-o-pilk-ad-o

Bone. Enmetita.

sxot-i --> paf-i, paf-jxe-ti

Korektita.

Amike

Renato


~ ~ ~
Renato Corsetti/Korseti, Via del Castello, 1, IT-00036 Palestrina
~ ~ ~

Renato Corsetti

unread,
Jan 13, 2008, 5:53:28 AM1/13/08
to la-bona...@googlegroups.com
Tjeri:


Pri kekso, mi tamen aldonus ankau "kuketo"
char biskvita estas speciala speco...

Mi aldonis.

Krome en la franca oni uzas "petit ga^teau" kaj en la hungara
oni diras "sütemény" por kuko kaj "süti" por la etaj frandajhoj.
Chu frandemulo povas klarigi al ni la diferencon?

La tuta kampo estas terure komplika, kiel scias tiamaj redaktantoj de la Hejma Vortaro. Ekzemple c'e "biskvito" la Hejma Vortaro havas la rimarkon:

PIV1 konas ankau' la vorton "kekso" ("malmola kuketo, ordinare konsumata kun teo"), sed s'ajnas esti neeble trovi por g'i internacian signifon distingeblan disde "biskvito".

Amike

Renato
Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages