genocido

2 views
Skip to first unread message

Eduardo Trápani

unread,
Jun 21, 2011, 2:36:08 PM6/21/11
to la-bona...@googlegroups.com
En Revo oni ĝin ĉi tiel difinas: genocido = gentomurdo. En PIV oni parolas pri
"sistema ekstermo de tuta gento".

ĉu ni do havu jenan linion?

genocido -> gentomurdo

Amike, Eduardo.

Antonio De Salvo

unread,
Jun 21, 2011, 2:49:37 PM6/21/11
to la-bona...@googlegroups.com
Laux mi, "murdo" estas tro milda, gxi ne redonas la ideon, ke temas pri metoda, amasa, gxisfina ekstermo.

Gxis
Antonio


-----Messaggio originale-----
Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com] Per conto di Eduardo Trápani
Inviato: martedì 21 giugno 2011 20:36
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: (la bona lingvo) genocido

genocido -> gentomurdo

Amike, Eduardo.

--
la vortoj, pri kiuj ni diskutas ĉi tie, estas troveblaj en la listoj ĉe:
http://www.bonalingvo.org/index.php/Simplaj_samsignifaj_vortoj

Eduardo Trápani

unread,
Jun 21, 2011, 3:19:43 PM6/21/11
to la-bona...@googlegroups.com
> Laux mi, "murdo" estas tro milda, gxi ne redonas la ideon, ke temas pri metoda, amasa, gxisfina ekstermo.

"murdi [intence krime mortigi] genton" ne estas laŭ mi milda, kiel ajn oni tion
rigardas.

Atentu "genocido" ne nepre estas ĝisfina, ĝi ja estas amasa (tial "gento" kiel
objeto de la murdo) kaj ĝi ne nepre estas metoda/sistema.

Bonvolu klarigi ĉu la linio estas milda sed akceptebla, ĉu vi havas alian
proponon aŭ ĉu vi opinias "genocido" oficialiginda.

Amike, Eduardo.

Antonio De Salvo

unread,
Jun 21, 2011, 4:01:25 PM6/21/11
to la-bona...@googlegroups.com
Eduardo Trápani:

>"murdi [intence krime mortigi] genton" ne estas laŭ mi milda, kiel ajn oni tion
rigardas.
>Atentu "genocido" ne nepre estas ĝisfina, ĝi ja estas amasa (tial "gento" kiel
objeto de la murdo) kaj ĝi ne nepre estas metoda/sistema.
>Bonvolu klarigi ĉu la linio estas milda sed akceptebla, ĉu vi havas alian
proponon aŭ ĉu vi opinias "genocido" oficialiginda.

Se "genocido" estas suficxe internacia (mi ne havas firman ideon pri tio), eble gxi povas igxi oficiala.
Se ne, kaj se cxiukaze ni celas faciligon de komprenebleco per uzado de jam oficialaj radikoj, tiam mi preferus paroli pri "genta amasmurdo", aux "gentomurdado", aux "genta ekstermo".
Murdo, ja, tauxgas por unuopaj krimfaroj, sed gxi ne montras ke cxe genocido temas pri amasa, longdauxra, sistemeca mortigo kun la celo ekstermi tutan genton
Amike
Antonio


José Antonio Vergara

unread,
Jun 21, 2011, 4:08:27 PM6/21/11
to la-bona...@googlegroups.com
Antonio:

> se cxiukaze ni celas faciligon de komprenebleco per uzado de jam oficialaj radikoj, tiam mi preferus paroli pri "genta amasmurdo", aux "gentomurdado", aux "genta ekstermo".

Chu do "gentoamasmurdado" (au "gento-amasmurdado") estus tro monstra?

Jose' Antonio

Eduardo Trápani

unread,
Jun 21, 2011, 4:18:28 PM6/21/11
to la-bona...@googlegroups.com
> Se ne, kaj se cxiukaze ni celas faciligon de komprenebleco per uzado de jam oficialaj radikoj, tiam mi preferus paroli pri "genta amasmurdo", aux "gentomurdado", aux "genta ekstermo".

Do ĉefa problemo laŭ mia kompreno inter la proponita linio kaj la via estas la
-ad- finaĵo je "murdo", ĉu?

Anstataŭ Revo-eca linio:

genocido -> gentomurdo

ĉu la jena estus kontentiga?

genocido -> gentomurd(ad)o

Amike, Eduardo.

Antonio De Salvo

unread,
Jun 21, 2011, 4:21:46 PM6/21/11
to la-bona...@googlegroups.com
Eble suficxus "gentomurdado", kie -ad montras amasecon kaj sistemecon.
Gxis
Antonio


-----Messaggio originale-----
Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com] Per conto di José Antonio Vergara
Inviato: martedì 21 giugno 2011 22:08
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: Re: (la bona lingvo) R: genocido

Jose' Antonio

--

Antonio De Salvo

unread,
Jun 21, 2011, 4:33:21 PM6/21/11
to la-bona...@googlegroups.com
Eduardo Trápani:

>Anstataŭ Revo-eca linio:
>genocido -> gentomurdo
>ĉu la jena estus kontentiga?
>genocido -> gentomurd(ad)o

Jes (niaj mesagxoj interkrucigxis).
Gxis
Antonio


renato corsetti

unread,
Jun 22, 2011, 2:54:53 AM6/22/11
to la-bona...@googlegroups.com
Jose' Antonio:


> Chu do "gentoamasmurdado" (au "gento-amasmurdado") estus tro monstra?

Ne vere, nur iom longa. Provizore mi registris:

genocid·o → gent·o·murd·ad·o

Amike

Renato


Anna Lowenstein

unread,
Jun 22, 2011, 4:42:12 AM6/22/11
to la-bona...@googlegroups.com
Popolmortigo, amasbuchado
Anna


-----Messaggio originale-----
Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com] Per conto di renato corsetti
Inviato: mercoledì 22 giugno 2011 8.55
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: (la bona lingvo) genocid-o

Jose' Antonio:

Amike

Renato


Renato Corsetti

unread,
Jun 22, 2011, 4:55:03 AM6/22/11
to la-bona...@googlegroups.com
Anna:

> Popolmortigo, amasbuchado

Popolmortigo estas konsiderebla kiel dua variaĵo. Amasbuĉado eble estas tro
ĝenerala.

Renato

winmail.dat

Harri Laine

unread,
Jun 22, 2011, 5:46:26 AM6/22/11
to la-bona...@googlegroups.com
José Antonio Vergara skribis, 21.6.2011:

> Chu do "gentoamasmurdado" (au "gento-amasmurdado")
> estus tro monstra?

Eble ne monstra sed senkiale tro peza.

En la finna oni diras "kansanmurha" = popolmurdo.
Termino uzata nur en la leĝo estas "joukkotuhonta"
(joukko = amaso, tuhonta = pereigo), sed tio estas
malmulte uzate ekster pure jura kunteksto.

Estas ne necese akcenti, ke la vorto enhavu ion pri
"gxisfina ekstermo", ĉar ekzemple la konataj
popolmurdoj de nia tempo apenaŭ sukcesis ion plenumi
ĝisfine. Ili tamen estas rajte, ankaŭ en jura senco,
nomataj popolmurdoj aŭ gentomurdoj ("genocidoj"), ĉar
la kulpintoj tamen intencis neniigi iun genton, eble
nur en unu regiono aŭ alimaniere nur parte.

Ĉiuokaze, "genocido" estas tute superflua vorto.

Harri

Harri Laine

unread,
Jun 22, 2011, 7:54:06 AM6/22/11
to la-bona...@googlegroups.com
mi skribis:

> En la finna oni diras "kansanmurha" = popolmurdo.
> Termino uzata nur en la leĝo estas "joukkotuhonta"
> (joukko = amaso, tuhonta = pereigo)

Mi komparis ankaŭ la svedlingvan version de la
Finnlanda leĝo pri krimoj. Tie estas uzata la vorto
"folkmord" = popolmurdo, kiu estas ankaŭ la normala
vorto en gazetaraj raportoj. Malsimile al la finna,
en la sveda teksto do ne estas aparta nurjura
termino. Simile verŝajne estas en Svedujo.

Mi pensas, ke nuntempaj difinoj de popolmurdo
("genocido") sufiĉe amplekse difinas la krimon.
Ne temas pri pereigo de "gento" en malvasta senco,
sed pri homgrupo, kiu estas en iu senco alia,
fremda, ĉu pro "raso", gento, alia deveno, religio
aŭ io komparebla.

Harri

Marcos Cramer

unread,
Jun 22, 2011, 8:27:30 AM6/22/11
to la-bona...@googlegroups.com
Ankaŭ en la germana oni uzas esprimon kiu rekte tradukiĝas al "popolmurdo". Mi konsentas kun Harri, ke "popolmurdo" estas tute sufiĉa. La simila "gentomurdo" estas kompreneble ankaŭ bona. Ambaŭ esprimoj jam estas reale uzataj en la celata senco.

Laŭ mi la linio do estu simple

genocid·o → popol·murd·o, gent·o·murd·o

Amike,

Marcos

Renato Corsetti

unread,
Jun 22, 2011, 10:38:58 AM6/22/11
to la-bona...@googlegroups.com
Dankon, Harri kaj Marcos!

Mi aldonas "popolmurdo". Inter "gento" kaj "popolo" mi ne sukcesas elekti, kiu venu unue.

Renato


-- 
Renato Corsetti
Via del Castello, 1 00036 Palestrina, Italujo
renato....@esperanto.it

Eduardo Trápani

unread,
Jun 22, 2011, 10:44:17 AM6/22/11
to la-bona...@googlegroups.com
>> Popolmortigo, amasbuchado
>
> Popolmortigo estas konsiderebla kiel dua variaĵo. Amasbuĉado eble estas tro
> ĝenerala.

Mankas la krima intenco. Tajdego povas mortigi tutan popolon, sed ĝi ne estas
"genocido".

"popolmurdado" aŭ "etnomurdado" povus esti akcepteblaj, sed mi preferus resti ĉe
la jam aldonita kiu, cetere, estas jura termino.

Eduardo Trápani

unread,
Jun 22, 2011, 10:48:41 AM6/22/11
to la-bona...@googlegroups.com
> Mi aldonas "popolmurdo". Inter "gento" kaj "popolo" mi ne sukcesas elekti, kiu
> venu unue.

"gento", pro la vortaroj PIV kaj Revo.

José Antonio Vergara

unread,
Jun 22, 2011, 11:24:03 AM6/22/11
to la-bona...@googlegroups.com
Harri:

> Ne temas pri pereigo de "gento" en malvasta senco,
> sed pri homgrupo, kiu estas en iu senco alia,
> fremda, ĉu pro "raso", gento, alia deveno, religio
> aŭ io komparebla.

Jen tute pravigebla difino, lau la historiaj spertoj.

Do, la argumentoj favore al "popolmurd(ad)o" konvinkis min. Mi pensas
ke la uzo de la sufikso -ado povas utili por emfazi kiam necese, ke
temas pri daura, sisteme pereiga agado.

Amike,

Jose' Antonio

Eduardo Trápani

unread,
Jun 22, 2011, 11:35:37 AM6/22/11
to la-bona...@googlegroups.com
> Do, la argumentoj favore al "popolmurd(ad)o" konvinkis min. Mi pensas
> ke la uzo de la sufikso -ado povas utili por emfazi kiam necese, ke
> temas pri daura, sisteme pereiga agado.

MI KONSENTAS! (emociplena konsento :)). -ad- ne nepre estu tie.

Ankaŭ min ili konvinkis. Mi nur ne scias ĉu tute forigi gentomurd(ad)o aŭ ne.
Mi ĝin lasus.

genocido -> popolmurd(ad)o, gentomurd(ad)o

José Antonio Vergara

unread,
Jun 22, 2011, 12:04:31 PM6/22/11
to la-bona...@googlegroups.com
> Ankaŭ min ili konvinkis [la argumentoj por "popolmurd(ad)o"].  Mi nur ne scias ĉu tute forigi gentomurd(ad)o aŭ ne. Mi ĝin lasus.
>
> genocido -> popolmurd(ad)o, gentomurd(ad)o

Jes, mi ankau lasus tiel dualoke.

Ja estas pluraj historiaj eventoj de popolmurdoj kontrau judoj au
kristanoj, sed ankau estis kontrau iuj gentoj, kiel tiu kontrau
armenoj en Turkujo (1915-1917) kaj tiu kontrau tucioj en Ruando
(1994).

amike,

Jose' Antonio

Leo De Cooman

unread,
Jun 22, 2011, 3:29:08 PM6/22/11
to la-bona...@googlegroups.com
Je 22/06/2011 11:46, Harri Laine skribis:

>
> En la finna oni diras "kansanmurha" = popolmurdo.
> Termino uzata nur en la leĝo estas "joukkotuhonta"
> (joukko = amaso, tuhonta = pereigo), sed tio estas
> malmulte uzate ekster pure jura kunteksto.

En la nederlanda "volkerenmoord" = popolmurdo

Amike salutas Leo

Fra Simo

unread,
Jun 22, 2011, 6:41:58 PM6/22/11
to la-bona...@googlegroups.com
     Post lego ankau de chio cetera, kion vi skribis pri "genocid/o" :

     CHu "
murd/" estus tro milda ?  Pri tio oni povas havi diversajn impresojn. Sed tio estas certa, ke
"murd/i" estas nek Fundamenta, nek necesa. Pri unu au kelkaj homoj, ghi apenau ion plian diras ol "mort/ig/i". Kiam el la kunteksto ne montrighas sufiche klare, ke temas pri krima mortigo, oni tion precizigu :
murd·i → (krim·e )mort·ig·i
 
     Pri amasa hombuchado au iel alia pereigado de tuta gento au ia simila granda homgrupo la ghusta vorto estas la  Fundamenta "eksterm/i" (ekzemplo el la NPIV : "la ekstermado de la nordamerikaj indianoj") :
genocid·o → popol·eksterm·ad·o
Eblus post repripenso au en iuj specialaj okazoj preferi "gent·" al "popol·".

2011/6/21 Antonio De Salvo <antonio...@tiscali.it>

Laux mi, "murdo" estas tro milda, gxi ne redonas la ideon, ke temas pri metoda, amasa, gxisfina ekstermo.
 ___________________________
http://www.frasimo.blogspot.com/
[journal en ligne, en français]

NE VOUS LAISSEZ PAS EMPOISONNER PAR LA VACCINATION.
NE LASU, KE ONI VIN VENENU PER VAKCINADO !

Grésillon vaut un voyage et une ou quelques semaines de séjour : http://gresillon.org

Luis Ignacio Raudón Uribe

unread,
Jun 22, 2011, 8:02:39 PM6/22/11
to la bona lingvo
Post legi la argumnetojn, mi kunakordas José Antonio Vergara: mi
pensas, ke la linio devus esti:
genocido -> popolmurd(ad)o, gentomurd(ad)o

On 22 jun, 11:04, José Antonio Vergara <joseantonio.verg...@gmail.com>
wrote:

Renato Corsetti

unread,
Jun 23, 2011, 2:33:24 AM6/23/11
to la-bona...@googlegroups.com

Francisko, mi volas murdi vin (aŭ, pro respekto al viaj preferoj) krime  mortigi vin.  “murd-i” estas oficiala kaj vaste uzata.

 

Se vi serĉas vortojn, por kiuj elpensi alternativojn, mi povas sendi al vi parton de la 44-paĝa listo de vortoj ankoraŭ ne pripensitaj.

 

Amike

 

Renato

 

Fra Simo

unread,
Jun 23, 2011, 11:53:46 AM6/23/11
to la-bona...@googlegroups.com
2011/6/23 Renato Corsetti <renato....@virgilio.it>

Francisko, mi volas murdi vin (aŭ, pro respekto al viaj preferoj) krime  mortigi vin.  “murd-i” estas oficiala kaj vaste uzata.

     Dekoj da fortradukindaj radikoj estas oficialigitaj kaj pli au malpli vaste uzataj, ech, ekzemple, "etn/" (apud "gent/" !), "arhhitekt/", "arkitekt/" kaj "arkitektur/", ech ech "viper/" (apud "vipur/" !) [chi tiun lastan malmultaj uzis en la lastaj cent jaroj, sed ghi ja estis antau nelonge oficialigita, kaj ghin alte shatas unu prezidinto de la Akademio]. Legante la PIV-on mi antau kelkaj jaroj kunmetis multpaghan tabelon da tiaj maloficialigindaj radikoj.
     Mi konsentas, ke "murd/" ne sidas inter la plej harstarigaj kaj abomenaj, sed tio ne sufichas por ke ni ghin forte rekomendu per uzado post "
".
 

Se vi serĉas vortojn, por kiuj elpensi alternativojn, mi povas sendi al vi parton de la 44-paĝa listo de vortoj ankoraŭ ne pripensitaj.

 
     Pli bone estos, ke tiujn vortojn ni iom post iom prizorgu, kiam ial ni ilin speciale renkontos.

Eduardo Trápani

unread,
Jun 23, 2011, 12:27:00 PM6/23/11
to la-bona...@googlegroups.com
> Mi konsentas, ke "/murd//" ne sidas inter la plej harstarigaj kaj
> abomenaj, sed tio ne sufichas por ke ni ghin forte rekomendu per uzado post "→"./

Kiu estus la linio pri "murd"? Ĉu simple "mortigi" aŭ "krimmortigi"?

Proponu, eble kelkaj el ni subtenos!

Eduardo.

Fra Simo

unread,
Jun 23, 2011, 6:24:34 PM6/23/11
to la-bona...@googlegroups.com

2011/6/23 Eduardo Trápani <etra...@gmail.com>

     Mi jam proponis, en la pasinta nokto :

date23 juin 2011 00:41
objetRe: (la bona lingvo) R: genocido



 00:41 (Il y a 23 heures)

     Post lego ankau de chio cetera, kion vi skribis pri "genocid/o" :

     CHu "murd/" estus tro milda ?  Pri tio oni povas havi diversajn impresojn. Sed tio estas certa, ke "murd/i" estas nek Fundamenta, nek necesa. Pri unu au kelkaj homoj, ghi apenau ion plian diras ol "mort/ig/i". Kiam el la kunteksto ne montrighas sufiche klare, ke temas pri krima mortigo, oni tion precizigu :
murd·i → (krim·e )mort·ig·i
 
___________________________

Eduardo Trápani

unread,
Jun 24, 2011, 10:58:19 AM6/24/11
to la-bona...@googlegroups.com
> Kiu estus la linio pri "murd"? Ĉu simple "mortigi" aŭ "krimmortigi"?
> Proponu, eble kelkaj el ni subtenos!
> Mi jam proponis, en la pasinta nokto :
> murd·i → (krim·e )mort·ig·i

Pardonu, mi ne estis vidinta tion. Mi samopinias krom pri la sago, eble ĝi
devus esti nur ~ ĉar la vorto estas oficiala kaj en la listo mi dubas ke oni
sukcesos interkonsenti pri malrekomendo.

murd·i ~ (krim·e )mort·ig·i

Kaj kunmetaĵo estus tre konvena. Ĉu funkcius:

murd·i ~ (krim)mort·ig·i?

Amike, Eduardo.

Andreas Kueck

unread,
Jun 24, 2011, 12:58:51 PM6/24/11
to la bona lingvo
On 21 Jun., 22:01, "Antonio De Salvo" <antoniodesa...@tiscali.it>
wrote:
> Se "genocido" estas suficxe internacia (mi ne havas firman ideon pri tio), eble gxi povas igxi oficiala.

Ghenerale: Internaciaj vortoj ne nepre bezonas esti oficialigataj,
krom eble se ekzistas pluraj konkurantaj formoj (ekz.
"ekzotik'"/"ekzot'") kaj/au esence malsamaj signifoj en la prenintaj
lingvoj (ekz. "biliono"). Por oficialigado estas pli lerte enfokusigi
unuarange ne-internaciajn novajn vortojn tro ne-oportune esprimeblajn
per jamaj Fundamentaj/oficialaj radikoj, kiel ekzemple "tajdo". Tio
estas kaj logika kaj kohera kun la Zamenhofa vidpunkto. Vidu ankau la
prian starpunkton de la Esperanto-Forumo Z:
http://www.ipernity.com/group/170715/discuss/35619 .

Precipe pri "genocido": Lau mi ghi estas sufiche internacia, char ghin
prenis ech lingvoj ekster la okcidenta lingva kulturkomuno, kiel
ekzemple la indonezia kaj japana. Pri aplikado de Regulo 15 vidu ankau
la starpunkton de la Esperanto-Forumo Z:
http://www.ipernity.com/group/170715/discuss/33866 .

--
Andreas Kueck

Eduardo Trápani

unread,
Jun 24, 2011, 9:29:34 PM6/24/11
to la-bona...@googlegroups.com
> Precipe pri "genocido": Lau mi ghi estas sufiche internacia, char ghin
> prenis ech lingvoj ekster la okcidenta lingva kulturkomuno, kiel
> ekzemple la indonezia kaj japana.

Se oni konsideras ke eĉ (!) eŭropaj lingvoj decidis kunmeti por
priskribi tion (germana, norvega) kaj ke ni havas la rimedojn same fari,
la (dubinda) internacieco de tiu ĉi vorto ne estas tre grava ĉi okaze.

Amike, Eduardo.

Leo De Cooman

unread,
Jun 25, 2011, 8:13:43 AM6/25/11
to la-bona...@googlegroups.com
Je 25/06/2011 3:29, Eduardo Trápani skribis:

> Se oni konsideras ke eĉ (!) eŭropaj lingvoj decidis kunmeti por
> priskribi tion (germana, norvega) kaj ke ni havas la rimedojn same
> fari, la (dubinda) internacieco de tiu ĉi vorto ne estas tre grava ĉi
> okaze.

Uzante la tradukmaŝinon ĉe http://translate.google.com oni facile
ekhavas ideon pri la traduko de "genocido" en la plej multaj tie
disponeblaj lingvoj. Sufiĉas retradukigi partojn de la tradukoj en sian
propran lingvon.
En iuj lingvoj oni diras "ras-murdo", ankaŭ "amas-murdo". En la plej
multaj tie disponeblaj lingvoj, kiuj ne transprenis "genocido", oni
diras "popol-murdo".

Amike salutas Leo


Cvi Solt

unread,
Jun 25, 2011, 8:56:36 AM6/25/11
to la-bona...@googlegroups.com
En la hebrea - same "popolmurdo"

Cvi

2011/6/25 Leo De Cooman <Leo.De...@pandora.be>
--
la vortoj, pri kiuj ni diskutas ĉi tie, estas troveblaj en la listoj ĉe:
http://www.bonalingvo.org/index.php/Simplaj_samsignifaj_vortoj


--
Cvi Solt
Kibuc Gaaton
Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages