Re: propedeuxtiko

[ro-esp]

enkonduka, prepara....miasente tiuj terminoj prisilentas la esencan
trajton, nome ke gxi *ne* estas necesa parto de la
lernado/studado/instruado, sed ke gxi igas postan lernadon/instruadon
pli rapida aw efika.

Do, ni sercxu pli bonan alternativon (mi ne jam havas proponon prie)

gxis,Ronaldo

--
http://www.esperanto.net http://www.moneyasdebt.net

[ro-esp]

> From: "Nakai Cuneo" <t-n...@t07.itscom.net>
> Date: Apr 28 09:05PM +0900

> Mi komprenas ke la vorto "propedeuxtiko" signifas "enkonduka instruado".
> Tamen vi cxiuj ne konsentas ke la vorto estas tre tre malfacile memori por
> azianoj. Vi ne estas tutmondecaj.

ankaw por plimulto de la ewropanoj gxi ne estas aparte
facila/cxiutaga/komunuza.en la nederlanda nur ekzistas grekdevena
vorto "propedeuse", kiu indikas la unuan jaron de universitata studado

> Enkonduko mem signifas ke gxi estas la unua pasxo eniri en iun ajn fakon,
> kiu estas sufixcxe anstatauxi la vorton "propedeuxtiko".

Se ni parolas pri propedewtika valoro, ni ne parolas pri necesa unua
pasxo. Ni parolas pri nula aw aldona pasxo, kiu igas onin fari la
necesajn pasxojn pli facile/rapide

gxis, Ronaldo N

[mar...@melburno.org.au]

El Marcel:
Pro tio mi plu proponas la nuran "(helpa) antauinstruo". Ne justas
limigi en Esperanto ghian signifon al "helpa antauinstruo por
lingvoj". Se ni farus tion, ni same devus shanghi la signifon al
"helpa antaustudo por lingvoj", kiu estas la plejofta signifo inter
Esperantistoj.
Salutojn el Marcel.

> --
> la vortoj, pri kiuj ni diskutas ĉi tie, estas troveblaj en la listoj ĉe:
> http://www.bonalingvo.org/index.php/Simplaj_samsignifaj_vortoj
>

[Nakai Cuneo]

ro-esp kaj Marcel:

PIV diras ke "propedeuxtiko" signifas "Instruado, preparanta al posta sxtupo
aux al alia fako de instruado". Gxi ne parolas pri instruado de nur lingvo.
Tial oni povas uzi "enkonduko"-n anstataux "propedeuxtiko".
Bv. estu tutmondeca kaj kompatindaj al azianoj. Mi ne diras ke oni devas
sxangxi sistemon de Esperanto, nur pli faciligi malfacilajn vortojn por
cxiuj homoj en tutmondo. Tiam Esperanto farigxas neuxtrala.

Amike, NAKAI Tuneo

[Renato Corsetti]

Nakai Cuneo:

>ￜￜ Bv. estu tutmondeca kaj kompatindaj al azianoj. Mi ne diras ke oni devas sxangxi sistemon de Esperanto, nur pli faciligi malfacilajn vortojn por cxiuj homoj en tutmondo. Tiam Esperanto farigxas neuxtrala.

Bonege! Tion ni en ĉi tiu listo provas fari. Bonvolu diri tion al la ceteraj esperantistoj, kaj invitu ilin rigardi nian paĝaron: http://www.bonalingvo.org/index.php/Simplaj_samsignifaj_vortoj . Bonvolu diri tion ankaŭ al multaj japanaj esperantistoj, por ke ili ĉesu imiti senkritike la ligvon de eŭropaj esperantistoj.

Bonvolu helpi nin. Bonvolu aliĝi al la listo <Tutmondeca...@yahoogroups.com> kaj eventuale al la asocio kun la sama nomo.

Amike

Renato

-- 
Renato Corsetti
Via del Castello, 1 00036 Palestrina, Italujo
renato....@esperanto.it

[mar...@melburno.org.au]

El Marcel:
La Bonlingvanoj komprenas, ke la nure ebla maniero faciligi la
Esperanto-uzadon por azianoj (kaj ech multaj europanoj) estas ne
krei neologismojn sed uzi nur oficialajn radikojn jam ekzistantajn,
precipe ja per vortkunmetado.
Char *"propedeutiko" esence signifas "prepara helpa (do
"preparhelpa") studo antau alia au samtema studo", la ghusta vorto
devas doni la impreson, ke tiu studo antauas alian au pluan studon.
Mi opinias, ke nur la esprimo "(prepara) antaustudo" donas tiun
impreson. Kaj tiu esprimo devas esti same facile komprenebla al
azianoj kiel al europanoj.
Simple "prepara au enkonduka au helpa studo" ne certigas, ke ghi
estas necese antau studo; ghi povus esti antau praktikado ante la
temon.
Kun salutij, Marcel.

> Nakai Cuneo:

>> > Bv. estu tutmondeca kaj kompatindaj al azianoj. Mi ne diras ke oni
>> devas sxangxi sistemon de Esperanto, nur pli faciligi malfacilajn
>> vortojn por cxiuj homoj en tutmondo. Tiam Esperanto farigxas neuxtrala.
>

> Bonege! Tion ni en c^i tiu listo provas fari. Bonvolu diri tion al la
> ceteraj esperantistoj, kaj invitu ilin rigardi nian pag^aron:
> http://www.bonalingvo.org/index.php/Simplaj_samsignifaj_vortoj . Bonvolu
> diri tion ankau( al multaj japanaj esperantistoj, por ke ili c^esu imiti
> senkritike la ligvon de eu(ropaj esperantistoj.
>
> Bonvolu helpi nin. Bonvolu alig^i al la listo

> <Tutmondeca...@yahoogroups.com> kaj eventuale al la asocio kun la
> sama nomo.
>
> Amike
>
> Renato
>
>
> --
> Renato Corsetti
> Via del Castello, 1 00036 Palestrina, Italujo
> renato....@esperanto.it
>

[Nakai Cuneo]

Estimata Renato Corsetti:

 

Koran dankon pro via kompatinda respondo. Mi pensas ke tutmondecigo kaj orientigo de Esperanto estas grava kaj necesa. Kompreneble tio devas esti facile memori al euxropanoj, kvankam tio ne estas kutime uzi por ili. Tio farigas Esperanton pli neuxtrala por cxiuj homoj en la tutmondo.  Nuna stato estas ke multaj euxropaj esperantistoj parolas E-on tre bele, flue kaj rapide, male japanoj kiuj povas paroli tiel flue estas tre tre malmultaj. La plej radika kauxzo estas ke la vort-ordo estas komplete inversa kiel "2011 majo 5" aux "Japanio Tokio Setagaja kvartalo 5-41-16", aux "Mi 7a horo je lernejo al iros", ktp. Alia kauxzo estas problemo de vortoj.  Tial mi diras ke E-o estas pli facile lerni kaj pli neuxtrala "ol iuj ajn fremdaj lingvoj"

Gxis nun mi faris kelkajn proponojn pri nomoj de monatoj kaj semajnoj kaj aliaj, sed ne aprobitaj.

 

Ciuj euxropanaj esperantistoj devas scii kaj eble agi oficialigi E-on en EU-on.

 

Elkore salutas,                         NAKAI Tuneo

 

----- Original Message -----

From: Renato Corsetti

To: la-bona...@googlegroups.com ; te - listo TE

Sent: Monday, May 02, 2011 3:10 PM

Subject: (la bona lingvo) propedeuxtiko

Nakai Cuneo:

--

[Leo De Cooman]

Je 5/05/2011 15:15, Nakai Cuneo skribis:

Gxis nun mi faris kelkajn proponojn pri nomoj de monatoj kaj semajnoj kaj aliaj, sed ne aprobitaj.

Mi ne klare memoras tiun proponon, mi pardonpetas. Ĉu ankaŭ temas pri la nomoj de la tagoj en semajno? Mi memoras, ke ekzemple en la rusa pluraj tagoj memorigas pri nombro: Понедельник, вторник, среда, четверг, пятница,  laŭ mia (nebona) kompreno de la rusa: la unua tago (lundo en Esperanto), la dua (mardo) ... sed ne суббота, воскресенье (sabato kaj dimanĉo).
Ĉu en via lingvo oni uzas la saman komencan tagon, do ĉu lundo estas la unua tago en la semajno?

Amike salutas Leo

[Nakai Cuneo]

Leo De Cooman:

 

En jaopana lingvo dimancxo estas la unua tago de semjno. Se mi estas gxusta, pli ol duono de tutmondaj landoj, dimancxo estas la unua tago.

 

Amike,                                                  NAKAI Tuneo 

--

[Leo De Cooman]

Je 7/05/2011 12:30, Nakai Cuneo skribis:

 

En jaopana lingvo dimancxo estas la unua tago de semjno. Se mi estas gxusta, pli ol duono de tutmondaj landoj, dimancxo estas la unua tago.

Mi loĝas en Flandrujo (la norda parto de Belgio - mi ne skribas Belgujo, ĉar belgoj ne ekzistas  :-)   Mi ne kapablus diri, kiu tago ĉi tie estas la unua aŭ la laste tago de la semajno.

Amike salutas Leo

[Cvi Solt]

En la hebrea - sabato estas "Ŝabat', la aliaj tagoj estas unuatago, ktp kaj la unua estas dimanĉo

Cvi

2011/5/6 Leo De Cooman <Leo.De...@pandora.be>

--

la vortoj, pri kiuj ni diskutas ĉi tie, estas troveblaj en la listoj ĉe:
http://www.bonalingvo.org/index.php/Simplaj_samsignifaj_vortoj

--
Cvi Solt
Kibuc Gaaton

[Antonio De Salvo]

En Italujo, la semajno komencigxas per lundo, la unua labortago.

Laux la hebrea tradicio, dimancxo estas la unua semajna tago, cxar sabato estas la lasta (en ligo kun la Biblia rakonto pri la kreado, kiam La Eternulo ripozis la sepan tagon, nome en sabato). Sed por kristanoj la ripoz-tago estas dimancxo, la “tago de l’ Sinjoro”; la vorto dimancxo venas el la franca “dimanche”, elp. dimansx, siavice el la latina “dominica (dies)” = Sinjora (Dominica) tago (dies).

Estas interese, ke en la slavaj lingvoj (en kiuj la semajno komencigxas per lundo) la semajnaj tagoj ne havas rilaton kun cxielaj korpoj (lun-tago, ktp), sed kun la karaktero aux kun la pozicio; tiel dimancxo = nelabortago; lundo = postnelabortago; mardo = dua tago; merkredo = meztago; jxaudo = kvara tago; vendredo = kvina tago; nur sabato faras escepton, cxar gxia nomo devenas el al hebrea “shabbath”.

Io simila okazas en la eklezia latina lingvo kaj en la portugala, kiuj diras ekz. kaj respektive « feria secunda » kaj “segunda feira” = dua tago por lundo.

Persone mi opinias, ke estas oportune ne tusxi la tradiciajn esperantajn nomojn, cxar oni riskus miskomprenojn depende de la landoj, lingvoj kaj tradicioj.

Gxis

Antonio De Salvo

 

 

Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com] Per conto di Cvi Solt
Inviato: domenica 8 maggio 2011 11:49
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: Re: (la bona lingvo) propedeuxtiko

[Eduardo Trápani]

> Persone mi opinias, ke estas oportune ne tusxi la tradiciajn esperantajn
> nomojn, cxar oni riskus miskomprenojn depende de la landoj, lingvoj kaj
> tradicioj.

Aŭ ni, internaciemaj kiaj ni estas, proponu ion kio sekvas la
internacian normon por datoj, kiu klare indikas ke Lundo estas la unua
tago kaj Dimanĉo la sepa. Tio kontrolebas ĉi tie [1] (angle, serĉu la
unuan ekzemplon "how it works").

Mi rapide tradukas el tiu ligilo:

* Semajna dato estas alternativa prezentado de dato kiun oni uzas
komerce kaj industrie. Jen ĝi:

YYYY-Www-D

YYYY estas la jaro laŭ la gregoria kalendaro, ww estas la semajno de la
jaro inter 01 (la unua semajno) kaj 52 aŭ 53 (la lasta semajno), kaj D
estas la tago de la semajno inter 1 (Lundo) and 7 (Dimanĉo).

Mi pensas ke eble ne indas tuŝi tion nun. Por la sciemuloj :), jen
ligilo kun nomoj de tagoj en multaj lingvoj:

http://www.geonames.de/days.html

Cetere mi opinias la tutan retejon tre interesa.

Amike, Eduardo.

[1]
http://www.iso.org/iso/support/faqs/faqs_widely_used_standards/widely_used_standards_other/date_and_time_format.htm

[Renato Corsetti]

Nakai Cuneo:

male japanoj kiuj povas paroli tiel flue estas tre tre malmultaj. La plej radika kauxzo estas keï¿œla vort-ordo estas komplete inversa kiel "2011 majo 5" aux "Japanio Tokio Setagaja kvartalo 5-41-16", aux "Mi 7a horo je lernejo al iros", ktp.

Tion, verŝajne ni eĉ ne rajtas alfronti ĉi tie. "Mi 7a horo je lernejo al iros" estos vere alia lingvo. Maksimume japanaj esperantistoj rajtus provi per

Alia kauxzo estas problemo de vortoj.ￜￜTial mi diras ke E-o estas pli facile lerni kaj pli neuxtrala "ol iuj ajn fremdaj lingvoj"

Gxis nun mi faris kelkajn proponojn pri nomoj de monatoj kaj semajnoj kaj aliaj, sed ne aprobitaj.

ￜ

Ciuj euxropanaj esperantistoj devas scii kaj eble agi oficialigi E-on en EU-on.

ￜ

Elkore salutas,ￜￜￜￜￜￜￜￜￜￜￜￜￜￜￜￜￜￜￜￜￜￜￜￜ NAKAI Tuneo

ￜ

----- Original Message -----

From: Renato Corsetti

To: la-bona...@googlegroups.com ; te - listo TE

Sent: Monday, May 02, 2011 3:10 PM

Subject: (la bona lingvo) propedeuxtiko

Nakai Cuneo:

>ￜￜ Bv. estu tutmondeca kaj kompatindaj al azianoj. Mi ne diras ke oni devas sxangxi sistemon de Esperanto, nur pli faciligi malfacilajn vortojn por cxiuj homoj en tutmondo. Tiam Esperanto farigxas neuxtrala.

Bonege! Tion ni en ĉi tiu listo provas fari. Bonvolu diri tion al la ceteraj esperantistoj, kaj invitu ilin rigardi nian paĝaron: http://www.bonalingvo.org/index.php/Simplaj_samsignifaj_vortoj . Bonvolu diri tion ankaŭ al multaj japanaj esperantistoj, por ke ili ĉesu imiti senkritike la ligvon de eŭropaj esperantistoj.

Bonvolu helpi nin. Bonvolu aliĝi al la listo <Tutmondeca...@yahoogroups.com> kaj eventuale al la asocio kun la sama nomo.

Amike

Renato

-- 
Renato Corsetti
Via del Castello, 1 00036 Palestrina, Italujo
renato....@esperanto.it

--
la vortoj, pri kiuj ni diskutas ĉi tie, estas troveblaj en la listoj ĉe:
http://www.bonalingvo.org/index.php/Simplaj_samsignifaj_vortoj

--
la vortoj, pri kiuj ni diskutas ĉi tie, estas troveblaj en la listoj ĉe:
http://www.bonalingvo.org/index.php/Simplaj_samsignifaj_vortoj

[Renato Corsetti]

Nakai Cuneo:

male japanoj kiuj povas paroli tiel flue estas tre tre malmultaj. La plej radika kauxzo estas keï¿œla vort-ordo estas komplete inversa kiel "2011 majo 5" aux "Japanio Tokio Setagaja kvartalo 5-41-16", aux "Mi 7a horo je lernejo al iros", ktp.

Tion, verŝajne ni eĉ ne rajtas alfronti ĉi tie. "Mi 7a horo je lernejo al iros" estos vere alia lingvo. Maksimume japanaj esperantistoj rajtus provi per "Mi je 7a horo al lernejo iros". Temas pri nekutima frazo sed ebla.

>ￜ Gxis nun mi faris kelkajn proponojn pri nomoj de monatoj kaj semajnoj kaj aliaj, sed ne aprobitaj.

Nia paĝaro estas la sola kiu antaŭvidas la eblecon pri "januaro = 1-a monato".

Amike

Renato

[Renato Corsetti]

Leo:

>ï¿œ Mi ne klare memoras tiun proponon, mi pardonpetas. Ĉu ankaŭ temas pri la nomoj de la tagoj en semajno?

Mi ne memoras pri tio. Ĉu Nakai Cuneo volas prezenti ree sian proponon pri la tagoj de la semajno?

[Fra Simo]

     Mian lastan alineajhon mi shovas al la unua loko, ke tiuj el vi, kiuj nur pri la konkludo interesighas, ne bezonu legi la ceteron :
     El chio tio restas, unuflanke, ke semajno dekomence estas tagosepo finighanta per sabato, sekve de kio la tago venanta post sabato estas la unua tago en la posta semajno, kaj, aliflanke kaj por ni pli grave, ke en Esperanto la nomoj "dimanch/o", "lund/o", "mard/o", "merkred/o", "jhaud/o", "vendred/o", "sabat/o"estas neshangheble fiksitaj.
_____
     La diferenco ne estas unuavice pri lingvoj, sed pri landoj kaj moroj.

     Semajno disvastighis, al la tuta mondo egale, el la hebrea Biblio. Lau tiu la chefa kaj lasta tago estas sabato. Tion oni legas ech en la Fundamento de Esperanto (Ekzercaro, 12, 15), por montri ekzemplojn pri vicomontraj adjektivoj :

La sepan tagon de la semajno Dio elektis, ke ĝi estu pli sankta, ol la ses unuaj tagoj.

     Por la Kristanoj (el chiuj ajn landoj) la unua tago, dimancho, ighis ankorau pli grava kaj festeca pro tio, ke en dimancho (laudevene la vorto dimancho signifas "tago de l' Sinjoro") Jesuo Kristo relevighis el la morto (pli precize, antau la dimancha matenigho, sed la tagojn oni kalkulis de vespero al vespero). Sed ghi restis la post-sabata tago (iusence la oka, kio, che semajno septaga, egalas al la unua).
     Tamen, pro tio, ke oni kelkfoje emas kontrauigi al dimancho au dimancho kaj sabato la ordinarajn, ne-dimanchajn, ensemajnajn, laborajn, tagojn (dum dimancho estas ripoztago che Kristanoj kaj en Kristanakulturaj landoj) [en iuj landoj oni efektive kutimas paroli pri "(en)semajnaj tagoj", dum la oficiala termino signifas "labortagoj" ;  ekzemple, en la lingvo franca "jours de semaine" <jhur dosmen'>, respektive "jours ouvrables" <jhurzuvrabl'>], kaj lundo estas la unua el tiuj, oni en iuj lingvoj eknomis lundon, kvazau ghi estus la unua tago. Ekzemplon de tio mi vidas en la hungara nomo de lundo ("hétfő", t. e.  "semajnokapo") au de vendredo ("péntek", samaradika kiel la slavalingvaj vortoj por "kvin") kontraue al, ekzemple, la portugalaj "segunda-feira" kaj "sexta-feira", t. e.  "dua [respektive "sesa"] tago (ordinara)". En Esperanto (ne-shangheble, char en la Fundamento fiksite) oni, imite al diversaj aliaj lingvoj, ekster sabato kaj dimancho konservis la latinajn nomojn devenantajn el nomoj de diigitaj astroj au alilingvajn egalajn al tiuj. En kelkaj lingvoj oni tiajn nomojn konservis ech por sabato (tago de Saturno) kaj dimancho (tago de Suno)

     Ne shancelu nin tio, ke pri iuj komercaj aferoj (interalie en horarotabeloj de aviadilaj flugoj) disvastighis kutimo la semajnotagojn numerigi komencante per lundo.

2011/5/7 Leo De Cooman <Leo.De...@pandora.be>

Je 7/05/2011 12:30, Nakai Cuneo skribis: 

En jaopana lingvo dimancxo estas la unua tago de semjno. Se mi estas gxusta, pli ol duono de tutmondaj landoj, dimancxo estas la unua tago.

Mi loĝas en Flandrujo (la norda parto de Belgio - mi ne skribas Belgujo, ĉar belgoj ne ekzistas  :-)   Mi ne kapablus diri, kiu tago ĉi tie estas la unua aŭ la laste tago de la semajno.

----------------------------------------------------
 Christ est ressuscité, alléluia ! --- Il est vraiment ressuscité, alléluia !

Kristo releviĝis, haleluja !  --- Vere li releviĝis, haleluja !
___________________________
http://www.frasimo.blogspot.com/
[journal en ligne, en français]

NE VOUS LAISSEZ PAS EMPOISONNER PAR LA VACCINATION.
NE LASU, KE ONI VIN VENENU PER VAKCINADO !

Grésillon vaut un voyage et une ou quelques semaines de séjour : http://gresillon.org

[Fra Simo]

2011/5/7 Leo De Cooman <Leo.De...@pandora.be>

Mi loĝas en Flandrujo (la norda parto de Belgio - mi ne skribas Belgujo, ĉar belgoj ne ekzistas  :-)   Mi ne kapablus diri, kiu tago ĉi tie estas la unua aŭ la laste tago de la semajno.

 

     Pri la nomo de Belgujo : Eble mi (Francisko, kiu estas franco el Francujo) ne rajtas esprimi opinion pri nuntempa ekzisto au ne-ekzisto de "belgoj", kaj mi devas lasi la Belgujanojn interkonsilighadi pri tio sen interveno mia (mi scias, ke ili ne chiuj sur tiu kampo same opinias). Sed mi devas atentigi, ke la regnon oni ne nomis lau ties dek-naua-jarcentaj enloghantoj, sed lau la iama galla gentaro belgoj (latine Belgae). Tial ankau tiuj, kiuj opinias, ke "belga" gento au nacio nune ne ekzistas, trankvile povas plu paroli pri "Belg/uj/o" au, se per tio ili volus atentigi, ke la rilato inter la lando kaj ties loghantaro ne estas la kutima, pri "Belg/land/o.

-------------------------------------------------------------------------------------

[Leo De Cooman]

Je 9/05/2011 10:41, Fra Simo skribis:

Tial ankau tiuj, kiuj opinias, ke "belga" gento au nacio nune ne ekzistas, trankvile povas plu paroli pri "Belg/uj/o" au, se per tio ili volus atentigi, ke la rilato inter la lando kaj ties loghantaro ne estas la kutima, pri "Belg/land/o.

Se mi bone memoras (kio estas tute ne certa), la Belgolando de Julio Cezaro estis multe pli granda ol Flandrujo kaj Valonio kune... Almenaŭ norda Francujo estis en tiu Belgolando    :-)
Amike salutas Leo

[Fra Simo]

     Prave !   Tamen memore al tiuj Belgae kaj al tiu Belgica oni nomis la novan regnon.

     Tamen oni memore

2011/5/9 Leo De Cooman <Leo.De...@pandora.be>

[Nakai Cuneo]

Estimata Corsetti kaj Leo;

 

1.Nomoj de semajnaj tagoj:

Euxropa stilo; Sundo, Lundo, Mardo, Merdo, Jupido, Venudo, Saturdo.

Cxina stilo: Unuado, Duado, Triado, Kvardo, Kvinado, Sesado, Sepado.

Japana stilo: Sundo Lundo, Fajrdo, Akvdo, Arbdo, Orado. Terado

 

2. Nomoj de monatoj

 Unuato, Duato, Triato, Kvarato, Kvinato, Sesato, Sepato, Okato, Nauxato, Dekato,Dekunuato,Dekduato 

 

3. Nomoj de vivajxoj:

 polpo→okpiedo, sepio→dekpiedo, skolopendro→centpiedo

 

Mi pensas ke supre cititaj proponoj estas pli facile por memori al euxropanoj kaj azianoj:

 

Amike salutas:                                  NAKAI Tuneo　　　

 

From: Renato Corsetti

To: la-bona...@googlegroups.com

Sent: Monday, May 09, 2011 1:12 AM

Subject: (la bona lingvo) nomoj de la tagoj de la semajno

Leo:

--

[Renato Corsetti]

Kara Nakai Cuneo,

dankon pro viaj proponoj, sed tiuj pri la semajno-tagoj kaj pri la monatoj ŝajnas iom tro reformaj rilate al Esperanto, kaj ni eĉ havas problemojn akcepti pli mildajn reformojn en pli marĝenaj kampoj.
ￜ

3. Nomoj de vivajxoj:

ï¿œpolpo→okpiedo, sepio→dekpiedo, skolopendro→centpiedo

Tion ni ekzamenos unuope.