rekognosk-i
ro-esp
(literumo??), kiu estas krude transprenita de la franca reconnaitre.
Mi supozas ke necesas aldono pri tio, ke ne temas pri junuloj kiuj
jxamboreas ktp, sed pri
armea afero
gxis, Ronaldo N
Antonio De Salvo
>ege fremda vorto....sendube esp-igo de angla "reconnoiter"
(literumo??), kiu estas krude transprenita de la franca reconnaitre.
Almenaux cxifoje, la franca ne kulpas.
La esperanta vorto "rekognoski" venas el la latina "recognoscere", de kie (senpere) la itala "riconoscere" kaj la hispana "reconocer", kaj tra apartaj aliigxoj la malnov-franca "reconnoissance" (en moderna franca lingvo, "reconnaissance", krude transprenita en la anglan) kaj la angla "to recognize".
Alia demando estas, cxu uzi aux ne tiun vorton. Persone, mi uzas sendistinge "rekognoski" kaj "skolti" (cetere, en la anglalingva milita terminaro kutime uzata de la landoj apartenantaj al la Nordatlantika Pakto-NATO/ OTAN, oni uzas sendistinge "scout aircraft" kaj "reconnaissance aircraft" por "skolta/ rekognoska aviadilo").
Tamen, estus naive preteratenti, ke per la uzo de "skolti" oni falas el la pluvo en la riveron, cxar ja "skolti" estas kopiajxo (ecx malfacile divenebla) de la angla "scout", do por eviti (veran aux supozatan) francajxon oni uzas anglajxon.
Gxis
Antonio
Antonio De Salvo
Gxis
Antonio
-----Messaggio originale-----
Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com] Per conto di Antonio De Salvo
Inviato: martedì 15 settembre 2009 21.31
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: (la bona lingvo) R: rekognosk-i
Renato Corsetti
kutime mi diras "esplora aviadilo".
rekognosk·i (en armea/milita signifo) → esplor·i
Amike
Renato
Fra Simo
Mi forgesis diri la plej gravan aferon: kutime mi diras "esplora aviadilo".
Gxis
Antonio
Renato Corsetti
(antau/{esplor/observ/}(ad/)a {aviadilo, aeroplano} ).
Renato
Antonio De Salvo
Francisko:
Se "esplor/" taugas, ni jam ne bezonas la novan radikon "rekognosk/".
Pro la multeco de la sencoj de "esplor/", chu "observ/" ne estus pli rekomendinda, almenau pri {aviadilo, aeroplano}, el au per kiu oni ja nur desupre observadas, pri kio ghi speciale bone konvenus. Kiam "observ/" malpli bone konvenas, ol "esplor/", mi rekomendas, ke chi tiun oni pliprecizigu per antaumeto de "antau/" (kiu eblus ankau en "(antau/{esplor/observ/}(ad/)a {aviadilo, aeroplano}).
Mi
opinias, ke "skolt/" estus proponebla nur post fortraduko de "skolt/o" kun la pli kutima signifo
"knabo edukata lau la metodoj de generalo Baden-Powell". Sed shajnas al mi, ke apud
"esplor/" kaj au au "observ/" tute ne enecesas serchi ian alian
radikon.
Mi respondas:
en la zamenhofa traduko de la Malnova Testamento, estas cxiam uzata la radiko esplor-, precipe en ligo kun rigard-, do esplorrigard-:
Readmono 1,22: ni sendu antaux ni virojn, kiuj esploru por ni la landon, kaj alportu al ni sciigon;
Readmono 1,24: ili iris, kaj venis al la valo Esxkol kaj esplorrigardis gxin;
Nombroj 13,2: sendu virojn, ke ili esplorrigardu la landon Kanaanan;
Num 13,25: ili revenis post la esplorrigardo de la lando post kvardek tagoj (L);
Nombroj 13,32: pri la lando, kiun ili esplorrigardis, ili disvastigis malbonan famon;
Nombroj 13,32: la lando, kiun ni trapasis por esplorrigardi gxin, estas lando, kiu formangxas siajn logxantojn;
Nombroj 14,34: lau la nombro de la tagoj, dum kiuj vi esplorrigardis la landon, kvardek tagoj, vi portos la punon pro via malbonago dum kvardek jaroj.
Estas kurioze, ke en la Biblio (Malnova Testamento):
1) trovigxas ankaux “esplorrigardanto”: Jugxistoj 1,24: la esplorrigardantoj vidis viron, irantan el la urbo;
2) kiam temas pri pasinteco, prave estas uzata la formo “esplorrigardintoj”: Josuo 6,23: la junuloj esplorrigardintoj iris, kaj elkondukis Raĥabon (Z);
3) amuze, en la tuj supra teksto oni parolas pri “junuloj esplorrigardintoj”, kio en la itala egalas al “giovani esploratori”, nome al la itala esprimo por “skoltoj”;
4) en la Londona traduko de la Nova Testamento, tiuj samaj “esplorrigardantoj” de Josuo 6,23 farigxas … “spionoj”! Hebreoj 11,31: la malcxastistino Rahxab ne pereis, akceptinte la spionojn kun paco. Tio sugestas, ke eble oni povus paroli ankaux pri “spionaj aviadiloj” (en la itala, fakte, oni parolas pri “aerei spia”)
Koncerne la proponon antauxmeti “antaux-” al “esplor-” aux “observ-”, mi atentigas, ke:
1) milita esplorado/ observado estas ne nur tiu farata antaux atako, sed ankaux tiu farata post gxi, ekzemple por konstati la damagxojn estigitajn de bombado;
2) oni esploras/ observas ne nur de supre (per aviadiloj, satelitoj kaj simile) sed ankaux per sxipoj, kaj ecx per surteraj rimedoj.
Gxis
Antonio
Renato Corsetti
Readmono 1,22: ni sendu antaux ni virojn, kiuj esploru por ni la landon, kaj alportu al ni sciigon;
Fra Simo
Se "esplor/" taugas, ni jam ne bezonas la novan radikon "rekognosk/".
Pro la multeco de la sencoj de "esplor/", chu "observ/" ne estus pli rekomendinda, almenau pri {aviadilo, aeroplano}, el au per kiu oni ja nur desupre observadas, pri kio ghi speciale bone konvenus ? Kiam "observ/" malpli bone konvenas, ol "esplor/", mi rekomendas, ke chi tiun oni pliprecizigu per antaumeto de "antau/" (kiu eblus ankau en "(antau/{esplor/observ/}(ad/)a {aviadilo, aeroplano}).
Mi opinias, ke "skolt/" estus proponebla nur post fortraduko de "skolt/o" kun la pli kutima signifo "knabo edukata lau la metodoj de generalo Baden-Powell". Sed shajnas al mi, ke apud "esplor/" kaj au au "observ/" tute ne enecesas serchi ian alian radikon.
Mi respondas:
en la zamenhofa traduko de la Malnova Testamento, estas cxiam uzata la radiko esplor-, precipe en ligo kun rigard-, do esplorrigard-:
Readmono 1,22: ni sendu antaux ni virojn, kiuj esploru por ni la landon, kaj alportu al ni sciigon;
Readmono 1,24: ili iris, kaj venis al la valo Esxkol kaj esplorrigardis gxin;
Nombroj 13,2: sendu virojn, ke ili esplorrigardu la landon Kanaanan;
Num 13,25: ili revenis post la esplorrigardo de la lando post kvardek tagoj (L);
[...]
Koncerne la proponon antauxmeti “antaux-” al “esplor-” aux “observ-”, mi atentigas, ke:
1) milita esplorado/ observado estas ne nur tiu farata antaux atako, sed ankaux tiu farata post gxi, ekzemple por konstati la damagxojn estigitajn de bombado;
CHu ankau tiam oni uzus en la PIV-a lingvo la radikon "skolt/" au "rekognosk/" (alivorte, chu ankau tiam oni uzas en la angla lingvo la verbon "scout" au "reconnoitre") ? La respondo gravus nur en tia okazo, ke iuj el ni plu pledus por "skolt/" au "rekognosk/".
Restas antau ni la demandoj, chu ni fortraduku "rekognosk/i" al "esplor/i" senplie, al "esplor/rigard/i", al "observ/(ad/)i" au al pli ol unu el tiuj (tiam kun la necesaj distingigoj !), kaj chu kun au sen antaumeto de "antau/", respektive de "post/".
JHus mi konstatis, ke en la bonfama vortaro angla-Esperanta de Fulcher kaj Long oni trovas la jenon :
scout (explore), v., skolti, rekogneskiPro tio ni devas aldoni al nia paragrafo pri "rekognosk/i" unu alian, similan, pri "rekognesk/i".
[...]
scout, n., skolto, rekognesk´anto
Renato Corsetti
Pro tio ni devas aldoni al nia paragrafo pri "rekognosk / i" unu alian, similan, pri "rekognesk / i".
Amike
Renato
ro-esp
Tamen, "esplori" estas pli largxsenca ol kion ni celas. Oni povas
esplori aferon
per intervjuoj, interretumado, konsultado de libroj ktp. Tiujn mi ne
indikus per
verkennen/reconnoiter