inerteco
Fabio Bettani
mi vidas en nia listo la jenan linion:
inerci·o ~ sen·mov·ec·o
Tamen ŝajnas al mi, ke ni neniam pritraktis la vorton ĉi-liste.
Al mi ŝajnas ke, en fizika kunteksto, "inercio" facile anstataŭigeblas
per "inerteco". Ekzemple, mi parolus pri "inerteca referenckadro" (IT
sistema di riferimento inerziale, EN inertial frame of reference),
"inerteca forto" (IT forza apparente, EN fictitious force), kaj tiel
plu.
Kion vi opinias? Ĉu "inercio" ŝajnas al vi same uzinda kiel
"inerteco"? Ĉu la linio
inerci·o --> inert·ec·o, sen·mov·ec·o
estus tro aŭdaca?
Amike,
--
Fabio
Leo De Cooman
> Kion vi opinias? Ĉu "inercio" ŝajnas al vi same uzinda kiel
> "inerteco"? Ĉu la linio
>
> inerci·o --> inert·ec·o, sen·mov·ec·o
Se temas pri fiziko, mi ne tradukus "inercion" per "senmoveco". Fakte
temas pri "malemo ŝanĝi moviĝostaton".
La radikon"inert" mi precipe konas el kemio. Ĝi estas oficiala radiko.
ReVo proponas por inercio: 1. mensa inerteco kaj 2. = inerteco
Fakte min ne tre kontentigas la fortraduko "senmoveco". Iu mortas pro
SIA "inercio", kiam li kun alta rapideco kolizias kontraŭ muro. Laŭ mi
ne eblus aserti, ke li mortis pro SIA "senmoveco", (ja pro la senmoveco
de la muro).
Amike salutas Leo
Fra Simo
Estus pli facile fortraduki la vorton "inert/a" (eble al "ne-re/ag/em/a" ; por la hhemia uzado eble pli bone konvenus "ne-lig/igh/em/a" au io simila).
Karaj,
mi vidas en nia listo la jenan linion:
inerci·o ~ sen·mov·ec·o
[...]
http://www.frasimo.blogspot.com/
[journal en ligne, en français]
NE VOUS LAISSEZ PAS EMPOISONNER PAR LA VACCINATION.
NE LASU, KE ONI VIN VENENU PER VAKCINADO !
Grésillon vaut un voyage et une ou quelques semaines de séjour : http://gresillon.org
Guillem GB
"Inercia referenckadro" eble pli taûgas. Temas cxi tie pri koncepto,
ne pri kvalito aû karaktero laû koncepto. Do, temas pri adjektivo, ne
pri sufikso.
Tamen oni povus diri inerteco de tia forto, kiel inercia karaktero de
tia forto.
Tion mi opinias.Salutas,
Guillem
Luis Ignacio Raudón Uribe
inercio: 1. Eco de la materio, pro kiu ghi emas, kiam senmova, resti
senshanghe tia, kaj, kiam movighanta, daurigi senshanghe sian movon.
2.(figurascence) Emo de psiko ripetadi senshanghe la
samajn opiniojn ka rezisti al chiaj modifoj de siaj kutimoj.
La PIV ankau mencias, ke la vorton uzis Zamenhof.
Do, por mi "inercio" signifas rezisto por shanghi, au de materio au de
menso.
Mi pensas, ke ni povus nur proponi:
inerci-o ~ (parolante pri psiko) neshanghemeco
Sed, por fizika signifo, mi pensas, ke ni ne devas proponi shanghon.
Fizika signifo de inercio estas vere preciza, ech ghi estas la unua
legho de la mehhaniko de Newton. Kvankam Z ne enhavigis ghin en
Fundamenta vortaro, li uzis ghin, kiel PIV mencias.
Amike,
Luis Raudón
Akapulko, Meksiko.
Fra Simo
La PIV ankau mencias, ke la vorton uzis Zamenhof.
Do, por mi "inercio" signifas rezisto por shanghi, au de materio au de
menso.
Mi pensas, ke ni povus nur proponi:
inerci-o ~ (parolante pri psiko) neshanghemeco
Sed, por fizika signifo, mi pensas, ke ni ne devas proponi shanghon.
Fizika signifo de inercio estas vere preciza, ech ghi estas la unua
legho de la mehhaniko de Newton. Kvankam Z ne enhavigis ghin en
Fundamenta vortaro, li uzis ghin, kiel PIV mencias.
Atentu, ke lau la paragrafo en la NPIV pri "inerci/o", Z ne uzis tiun vorton kiel fizikistan terminon, sed nur lau la dua tiea difino !
___________________________
renato corsetti
> Sed, por fizika signifo, mi pensas, ke ni ne devas proponi shanghon.
Fizika signifo de inercio estas vere preciza, ech ghi estas la unua
legho de la mehhaniko de Newton.
Kiel oni diras en la hispana por la koncepto fizika kaj por la ĝenerala inerteco?
Amike
Renato
Franklin Montenegro-Rodas
Franklin
--
la vortoj, pri kiuj ni diskutas ĉi tie, estas troveblaj en la listoj ĉe:
http://www.bonalingvo.org/index.php/Simplaj_samsignifaj_vortoj
renato corsetti
Franklin:
| En hispana estas la sama vorto (inercia) por fizika kaj por ordinara lingvo.
Ankaŭ en la itala. Mi volis ĝuste argumenti, ke se hispanoj povis malkovri Amerikon, havante nur unu vorton, ankaŭ esperantistoj povus fari ion similan.
Amike
Renato
Fra Simo
Franklin:
| En hispana estas la sama vorto (inercia) por fizika kaj por ordinara lingvo.
Ankaŭ en la itala. Mi volis ĝuste argumenti, ke se hispanoj povis malkovri Amerikon, havante nur unu vorton, ankaŭ esperantistoj povus fari ion similan.
Ankau kun jesa respondo al tiu demando, la rezonado estus malbona au, almenaue, malforta. La hispana vorto "oración" egale signifas "parolado", "pregho", kaj (se mi ne eraras) "frazo". CHu ni sekve havu en Esperanto nur unu solan vorton ?
antonio...@tiscali.it
Renato:
>Ankaŭ en la itala. Mi volis ĝuste argumenti, ke se hispanoj povis malkovri Amerikon, havante nur unu vorton, ankaŭ esperantistoj povus fari ion similan.
Mi dirus “konkeri”, pli ol “malkovri”.
Gxis
Antonio De Salvo
Luis Ignacio Raudón Uribe
diros, ke en la hispana, estas alia vorto, tre simila al
"inercia" (pr. inersia), kiu estas "inerte" (pr. inerte), kiu estas
nur adjektivo, kaj signifas senmova, nereagema. Tiu vorto estas ofte
uzata por priskribi kadavron au shtonon kaj ne havas kprespondan
nomon. La nomo "inercia", traduko de inercio, estas uzata kaj por la
fizika signifo kaj por la "ordinara" au figurasenca signifo, t.e.
kutimo, neshangheco, k.t.p. kaj anaku havas korespondan adjektivon:
"inercial" (pr. inersiál) kaj signifas inercia. Mi supozas, ke en la
Itala okazas io simila.
Nepre, mi devas memorigi vin, ke la diskuto devas konsideri la difinon
en E-o kaj ne tiun de aliaj (naciaj) lingvoj.
Amike,
Luis Raudón
Akapulko, Meksiko
On 30 ago, 14:41, "renato corsetti" <renato.corse...@uniroma1.it>
wrote:
Renato Corsetti
> Mi supozas, ke en la Itala okazas io simila.
Efektive jes! Sed, kiel vi vidas temas pri vortoj el la sama radiko.
Amike
Renato
Guillem GB
On 30 ago, 20:38, "renato corsetti" <renato.corse...@uniroma1.it>
wrote:
> Kiel oni diras en la hispana por la koncepto fizika kaj por la ĝenerala inerteco?
inerteco->"inercidad" (tiun votornon oni ne uzas) :Oni
dirus: "caracter inercial" ->inercia karaktero
. Nur tre malofte ni uzus "inerteco"-n, cxar tiu vorto temas pri
karaktero ne kiel adjektivo. Ek: simpla vorto au simpleco .
Ankaû "Demokratio" au "demokrateco de tiu sistemo".
Jes, inercia principio estas angul-sxtono de la Fiziko. Ecx Einstein
diris tion, se mi bone memoras, en la libro pri Gxenerala RelativECO.
Amike,
Guillem
Harri Laine
> Kiel oni diras en la hispana por la koncepto fizika kaj por la ĝenerala inerteco?
Kvankam temis pri la hispana, mi aldonas scieron pri la finna.
Certe fizikistoj konas ankaŭ la fremdvorton "inertia", sed ĝenerala
oni uzas por la fizika koncepto unu el la vortoj
hitaus (malrapideco)
jatkavuus (daŭremo, pluemo)
Eblas eĉ iom distingi inter tiuj vortoj, ekz. kiu el ili donas pli
taŭgan difinon al la unua baza leĝo de mekaniko.
Mi ne komprenas, kial ni bezonus du apartajn radikojn, unu por la
fizika kaj alian por ĝenerala signifo. Ankaŭ psikologio eble do
bezonus sian propran fakan radikon, ĉu? – "Inerta, inerto, inerteco,
inerteca" ŝajnas sufiĉaj al mi. (Malgraŭ la Zamenhofeco de "inerci",
mi preferas la oficialan "inert" kaj ĝiajn derivaĵojn. Ambaŭ radikoj
ŝajnas plu uzataj.)
Mi rigardetis en Vikipedion, kaj rimarkis, ke iu (mi tre suspektas ke
estas unu samlistano nia) ĵus komencis okupiĝi pri inert-rilataj
artikoloj, kaj ekverkis jam komencon de "Inerto (fiziko)". Bone! Mi
legis tie ankaŭ iometon de longa artikolo titolita "Inercia kadro de
referenco", kiu estas lingve netolereble fuŝa, vera teruraĵo. Ke oni
bonigu tiajn artikolojn estas eĉ pli grave ol havi iujn liniojn en SSV.
Estus bone provi la vortojn ankaŭ en realaj kuntekstoj, ekz. en fiziko
kaj tekniko por la anglaj "inertial navigation system, inertial force,
flywheel (PIV inercirado), moment of inertia" ktp.
Nia linio povus esti ekz.
inercio -> inerto, inerteco, neŝanĝemo, malvigleco
Amike
Harri
Fabio Bettani
> unu samlistano nia) ĵus komencis okupiĝi pri inert-rilataj artikoloj, kaj
> ekverkis jam komencon de "Inerto (fiziko)".
Jes, mi. Sed poste mi haltis, atendante la evoluon de nia diskuto.
Efektive, dum verkado mi ne sentis bezonon pri la radiko "inerci-",
kaj eĉ pri "inerteco" (ŝajnas, ke "inerto" tute bonas por tiu rolo).
Sed la artikolo (kaj la rilataj artikoloj kiujn mi ekverkis) estas tre
supraĵa, do povus esti, ke mi preteratentas ion.
> Estus bone provi la vortojn ankaŭ en realaj kuntekstoj, ekz. en fiziko kaj
> tekniko por la anglaj "inertial navigation system, inertial force, flywheel
> (PIV inercirado), moment of inertia" ktp.
Mi uzus "inert-" aŭ "inerteca" en ĉiuj tiuj esprimoj. (ekz. Inerteca
forto, Inertmomanto)
> inercio -> inerto, inerteco, neŝanĝemo, malvigleco
Ŝajnas al mi bone, ke "inerto" aperu unualoke en la linio.
Amike,
--
Fabio
Renato Corsetti
> Ke oni bonigu tiajn artikolojn estas eĉ pli grave ol havi iujn liniojn en
SSV.
Vi pravas! Ni esperu ke kelkaj el niaj junaj membroj, kiuj facile distingas
inter komputilo kaj muso kaj manovras ilin facile, faros tion.
> Nia linio povus esti ekz.
Roma locuta est, causa finita est (= Romo parolis, la jura disputo finiĝis =
en nia situacio: mi registris tion, kion proponis Harri).
Amike
Renato
renato corsetti
> Jes, mi.
Do, estas vi, tiu, kiu distingas inter muso kaj komputilo.
Amike
Renato
Fra Simo
Al la vorto "konker/i" mi preferus "ek/posed/i" au "(milit/)akir/i", kiuj konsistas el vorteroj Fundamentaj, dum shajnas al mi, ke "konker/i" estas Kabe-a francajho, oficialigita nur en la kvara Oficiala Aldono el la jaro 1929-a.
--
la vortoj, pri kiuj ni diskutas ĉi tie, estas troveblaj en la listoj ĉe:
http://www.bonalingvo.org/index.php/Simplaj_samsignifaj_vortoj
--
-------------------------------------------------------------------------------------
Christ est ressuscité, alléluia ! --- Il est vraiment ressuscité, alléluia !
Kristo releviĝis, haleluja ! --- Vere li releviĝis, haleluja !