harmono

18 views
Skip to first unread message

noammohr

unread,
Mar 4, 2026, 1:19:03 AMMar 4
to la bona lingvo
Vorto pri fiziko
  • harmono → (pri sono aŭ frekvenco) ondoblo, (en la senco de harmonio) harmonio
Ĉu?

lowenstein, anna

unread,
Mar 4, 2026, 5:16:46 PMMar 4
to la-bona...@googlegroups.com
Eble "frekvencoblo", ne "ondoblo". Tio estas teknika termino el muziko.

Anna

--
--
la vortoj, pri kiuj ni diskutas ĉi tie, estas troveblaj en la listoj ĉe:
http:// bonalingvo.info
---
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "la bona lingvo" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to la-bona-lingv...@googlegroups.com.
To view this discussion visit https://groups.google.com/d/msgid/la-bona-lingvo/be17ecfe-4211-4b93-95e0-ce1d7a0a3885n%40googlegroups.com.


--
Anna Lowenstein
22 St Pancras Court
High Road
London N2 9AE
UK
Tel: 00-44-(0)794 313 7891

Noam Mohr

unread,
Mar 4, 2026, 10:38:56 PMMar 4
to la-bona...@googlegroups.com
On Wed, Mar 4, 2026 at 5:16 PM lowenstein, anna <anna.lo...@esperanto.org> wrote:
Eble "frekvencoblo", ne "ondoblo". Tio estas teknika termino el muziko.

Fekvencoblo estas logika, sed ĉu ne tro scienceca? Ĝi ne fluas el la buŝo, kiel faras "harmono".

Eble vibroblo?
 

Leo De Cooman

unread,
Mar 5, 2026, 8:49:56 AMMar 5
to la-bona...@googlegroups.com

Hm. Laŭ PIV harmono estas oscilo (neoficiala vorto; ĉu la fundamenta radiko estas "balanc", do oscilo → balanciĝo?)

La frekvenco (neoficiala vorto) de harmono estas entjeroblo (entjer estas neoficiala radiko, ĉu ni diru "ciferec"?) de tiu de la baza oscilado.

Amike salutas Leo


Op 4/03/2026 om 23:16 schreef lowenstein, anna:

Pjer

unread,
Mar 6, 2026, 3:07:58 AMMar 6
to la bona lingvo
Mi proponas : 
harmon.o  -- >   obl.a  harmoni.er.o  aŭ  harmoni.a  ond.obl.o .
Amike, Pjer.

lowenstein, anna

unread,
Mar 6, 2026, 3:45:34 AMMar 6
to la-bona...@googlegroups.com
Mi iam ludis la harpon. Oni ludas harmonon tiel, ke oni premas la flankon de la mano kontraŭ la kordo, por duonigi ĝian longon. La rezultanta noto sonas unu okton pli alte, sed krome ĝi havas tre delikatan, eteran sonon. En la praktiko, ne eblas diri "Ludu tiun noton kiel harmonian ondoblon". Tio estas difino aŭ priskribo, ne vorto.

Praktike ŝajnas al mi plej simple reteni la vorton "harmono". Ĉar ĝi similas al la vorto "harmonio", almenaŭ estus facile lerni ĝin. Mi proponas, ke vi uzu ~, ne -->.

Anna

To view this discussion visit https://groups.google.com/d/msgid/la-bona-lingvo/34cc06e8-a94f-4fb4-9959-0097b24fe577n%40googlegroups.com.

Leo De Cooman

unread,
Mar 6, 2026, 8:44:19 AMMar 6
to la-bona...@googlegroups.com

obl- estas aparta postafikso uzebla nur por numeraloj, ĉu ne?

"Vibr" ne estas numeralo, ĉu ne?

frekvenc/o 1 Nombro de la periodoj, kiuj okazas en unu sekundo.  

Ĉu "vibro" estas kvanto, nombro? Laŭ mi ne. Oni certe ne diras "la vibro estas mil";

Ĉu  eblas konsideri frekvencon kiel nombron?

 Oni  povas diri "La frekvenco estas mil (vibroj), rotacioj, cikloj, ...)  Ĉu necesas aldoni "en sekundo".  Ne laŭ la 1a difino de frekvenco.  Eble "frekcencoblo" estus defendebla fortraduko por "harmono",

Amike salutas Leo


Op 5/03/2026 om 04:38 schreef Noam Mohr:

Leo De Cooman

unread,
Mar 6, 2026, 1:24:58 PMMar 6
to la-bona...@googlegroups.com

En mia studofina laboro mi komparis la vibradon de du preskaŭ identaj torniloj. Poste mi dediĉis relative grandan parton el mia labortempo al la problemoj pri ekvilibrado de rapidege rotaciantaj maŝinpartoj. Cetere harmonoj estis gravegaj en la elektra fako kaj en matematiko (furiera analitiko). Mi oftege uzis kaj ankoraŭ uzas la nederlandan vorton "harmonischen" (harmonoj). Mi ne nepre volas forigi la vorton el Esperanto. Ĝi estis parto de mia vivo. Mi povas konsenti pri ~.

Eble demando devus esti: ĉu la radiko "harmon" niaopinie estas oficialiginda?

Mi verŝajne emus jesi. Sed la akademianoj eble havas aliajn kialojn.

Amike salutas Leo


Op 6/03/2026 om 09:45 schreef lowenstein, anna:

Pjer

unread,
Mar 6, 2026, 4:13:03 PMMar 6
to la bona lingvo
Leo vi skribis : obl- estas aparta postafikso uzebla nur por numeraloj, ĉu ne?
Kontaŭe, Zamenhof bone klarigis en la Unua Libro : 
... tio, kion li nomas finaĵo aŭ prefikso aŭ sufikso, estas tute memstara vorto, kiu ĉiam konservas egalan signifon, tute egale, ĉu ĝi estos uzata en la fino aŭ en la komenco de alia vorto aŭ memstare, ...
Amike, Pjer.

Leo De Cooman

unread,
Mar 7, 2026, 11:56:45 AMMar 7
to la-bona...@googlegroups.com

Jes, Pjer. Vi prave citas Zamenhofon. Sed li ne diris, ke sufikso havas ajnan sencon.  Ni diras, ke naŭ estas tri-obl-e tri. Ni ne diras, ke naŭ estas tri-ar-e tri. La aliaj sufiksoj, ligitaj al nombroj miascie estas -on- kaj -op-.

Laŭ mia kompreno "oblo" havas la sencon de "een veelvoud" en la nederlanda, "un multiple" en la franca. En la nederlanda ni uzas la vorton, parolante pri nombroj. Miascie ankaŭ en la franca. (La franca estas por mi "bolingvo", la lingvo de mia bofamilio     :-)

Amike salutas Leo


Op 6/03/2026 om 22:13 schreef 'Pjer' via la bona lingvo:

ro-esp

unread,
Mar 7, 2026, 1:16:51 PMMar 7
to la bona lingvo


Op donderdag 5 maart 2026 om 14:49:56 UTC+1 schreef Leo De Cooman:

Hm. Laŭ PIV harmono estas oscilo (neoficiala vorto; ĉu la fundamenta radiko estas "balanc", do oscilo → balanciĝo?)

Por mi, oscilo ("vibrp")ne estas sinonimo de balanco.kaj harmono ne rilatas al harmonio
 

La frekvenco (neoficiala vorto) de harmono estas entjeroblo (entjer estas neoficiala radiko, ĉu ni diru "ciferec"?) de tiu de la baza oscilado.

Ne, cifereco estas io alia ol entjereco

Mi ĉefe konas la nocion "harmono" ĉar, se mi elsendas je 27 MHz, tio kaúzas signalon je 54 MHz kaj mi povas aúdi min mem je 108 MHz. Mi ne scias ĉu okazas io je 81 MHz

 Op 4/03/2026 om 23:16 schreef lowenstein, anna:
Eble "frekvencoblo", ne "ondoblo". Tio estas teknika termino el muziko.
Mi ne tuj memoras iun ajn ekzemplon de uzi la sufikson "oblo" kun io kio ne estas numeralo
 
                                               ĝis, Ronaldo N

noammohr

unread,
Mar 8, 2026, 12:38:30 AMMar 8
to la bona lingvo
> Mi ne tuj memoras iun ajn ekzemplon de uzi la sufikson "oblo" kun io kio ne estas numeralo

Jes, tio estas bona rimarko. En la tekstaro, "obl" nur kunmetiĝas kun nombro-vortoj (entene "kekloble", "plureble", k.s.). Plie, uzi "oblo" laŭ ĝia nomvorta signifo ne akordas kun la ordinara uzo, tio estas, "ondoblo" estas "oblo de ondo" sed "duoblo" ne estas "oblo de du" (kiu inkluzivus 6, 8, ktp).

Do eble pli bona simpligo estus duvorte "onda/frekvenca/vibra/harmonia oblo". La dua harmono estus aŭ ekz. "la dua onda oblo" aŭ "la onda duoblo". La harmona serio estus ekz. "la onda obloserio".

(Aŭ eble ni ja preferu ne simpligi ĝin.)

Flanke, mi ne tre ŝatas "harmonia" ĉi tie, ĉar malgraŭ la vortdeveno, la rilato al harmonio estas tre abstrakta, kaj ekster la fako de muziko ĝi tute ne temas pri harmonio.

> entjer estas neoficiala radiko, ĉu ni diru "ciferec"?

Ni povas diskuti ĉi tion en ĝia propra fadeno.




Leo De Cooman

unread,
Mar 9, 2026, 1:14:42 PMMar 9
to la-bona...@googlegroups.com


Op 8/03/2026 om 06:38 schreef noammohr:
> Mi ne tuj memoras iun ajn ekzemplon de uzi la sufikson "oblo" kun io kio ne estas numeralo

Jes, tio estas bona rimarko. En la tekstaro, "obl" nur kunmetiĝas kun nombro-vortoj (entene "kekloble", "plureble", k.s.). Plie, uzi "oblo" laŭ ĝia nomvorta signifo ne akordas kun la ordinara uzo, tio estas, "ondoblo" estas "oblo de ondo" sed "duoblo" ne estas "oblo de du" (kiu inkluzivus 6, 8, ktp).

Do eble pli bona simpligo estus duvorte "onda/frekvenca/vibra/harmonia oblo". La dua harmono estus aŭ ekz. "la dua onda oblo" aŭ "la onda duoblo". La harmona serio estus ekz. "la onda obloserio".

(Aŭ eble ni ja preferu ne simpligi ĝin.)

Flanke, mi ne tre ŝatas "harmonia" ĉi tie, ĉar malgraŭ la vortdeveno, la rilato al harmonio estas tre abstrakta, kaj ekster la fako de muziko ĝi tute ne temas pri harmonio.

> entjer estas neoficiala radiko, ĉu ni diru "ciferec"?

Ni povas diskuti ĉi tion en ĝia propra fadeno.


"Plena nombro" respondas al la nederlanda "geheel getal" (proksimume: kompleta nombro)

Amike salutas Leo



On Saturday, March 7, 2026 at 1:16:51 PM UTC-5 ro-esp wrote:


Op donderdag 5 maart 2026 om 14:49:56 UTC+1 schreef Leo De Cooman:

Hm. Laŭ PIV harmono estas oscilo (neoficiala vorto; ĉu la fundamenta radiko estas "balanc", do oscilo → balanciĝo?)

Por mi, oscilo ("vibrp")ne estas sinonimo de balanco.kaj harmono ne rilatas al harmonio
 

La frekvenco (neoficiala vorto) de harmono estas entjeroblo (entjer estas neoficiala radiko, ĉu ni diru "ciferec"?) de tiu de la baza oscilado.

Ne, cifereco estas io alia ol entjereco

Mi ĉefe konas la nocion "harmono" ĉar, se mi elsendas je 27 MHz, tio kaúzas signalon je 54 MHz kaj mi povas aúdi min mem je 108 MHz. Mi ne scias ĉu okazas io je 81 MHz

 Op 4/03/2026 om 23:16 schreef lowenstein, anna:
Eble "frekvencoblo", ne "ondoblo". Tio estas teknika termino el muziko.
Mi ne tuj memoras iun ajn ekzemplon de uzi la sufikson "oblo" kun io kio ne estas numeralo
 
                                               ĝis, Ronaldo N

--
--
la vortoj, pri kiuj ni diskutas ĉi tie, estas troveblaj en la listoj ĉe:
http:// bonalingvo.info
---
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "la bona lingvo" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to la-bona-lingv...@googlegroups.com.
Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages