Halo, OK

8 views
Skip to first unread message

Anna Lowenstein

unread,
Nov 13, 2007, 1:37:26 PM11/13/07
to la-bona...@googlegroups.com

Halo, ha lo à Saluton.

OK, okej, o kej à en ordo, jes, bone, g’uste.

 

OK kaj okej bons’ance ne trovig’as en PIV, sed mi nun au’dis ilin plurajn fojojn de novaj esperantistoj. Mi supozis, ke temas pri eraro, sed hierau’ mi diskutis kun iu, kiu argumentis, ke la esprimo estas tute akceptebla, c’ar g’i aperas en PMEG. Mi konstatas, ke novaj esperantistoj enirantaj nuntempe la junularan movadon renkontos tiun esprimon kaj do lernos g’in, kredante ke g’i estas bona Esperanto.

 

Anna

 

-----------------------------------------------------------------------

Anna Lowenstein

Via del Castello 1

00036 Palestrina

Italujo

Tel: 00-39-06 9575 713

anna.lo...@esperanto.org

 

 

Marcos Cramer

unread,
Nov 13, 2007, 2:35:05 PM11/13/07
to la-bona...@googlegroups.com

OK, okej, o kej à en ordo, jes, bone, g'uste.


Ofte oni uzas la e-vortan unuvortigon "enorde" kiel alternativon. Ĝi samsignifas (kaj samlongas) al "en ordo", sed la fakto ke oni ofte uzas ĝin en ĉi tiu e-vorta maniero estas bona kialo, por ke ni menciu ĝin ankaŭ en tiu formo.

Marcos

Renato Corsetti

unread,
Nov 13, 2007, 2:43:20 PM11/13/07
to la-bona...@googlegroups.com

>OK

g'i jam esti en niaj listoj sub la litero O. mi registris c'iujn aliajn.

renato

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Renato Corsetti/Korseti, Via del Castello, 1
IT-00036 Palestrina, Italujo,
<renato....@esperanto.it>
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Renato Corsetti

unread,
Nov 13, 2007, 2:53:00 PM11/13/07
to la-bona...@googlegroups.com

>Ofte oni uzas la e-vortan unuvortigon "enorde" kiel alternativon.

mi enlistigis g'in.

Bertilo Wennergren

unread,
Nov 13, 2007, 8:03:12 PM11/13/07
to la-bona...@googlegroups.com
Anna Lowenstein:

> Halo, ha lo --> Saluton.
>
> OK, okej, o kej --> en ordo, jes, bone, g'uste.

> OK kaj okej bons'ance ne trovig'as en PIV, sed mi nun au'dis
> ilin plurajn fojojn de novaj esperantistoj. Mi supozis, ke
> temas pri eraro, sed hierau' mi diskutis kun iu, kiu
> argumentis, ke la esprimo estas tute akceptebla, c'ar g'i
> aperas en PMEG. Mi konstatas, ke novaj esperantistoj enirantaj
> nuntempe la junularan movadon renkontos tiun esprimon kaj do
> lernos g'in, kredante ke g'i estas bona Esperanto.

Ekzistas multaj pliaj ekkriaj vortoj neoficialaj. Jen kelkaj
ekzemploj (chiuj el PMEG):

"hola" = alvoko

"stop" = "haltu!"

"hoj" = alvoko

"hej" = kuraghigo

"hop" = instigo al salto

"aha" = konstato

"ehe" = ekkompreno

"oho" = surprizigho

"ahh" = forta surprizo

"aj, au" = doloro

"ba, baf" = malshata senzorgeco

"be" = konfuziteco

"oj" = bedauro

"hm" = pauzo por pripensi, kontraudiremo, necerteco, ghenateco,
konfuziteco, shajnigo de tuseto

"amen, haleluja, hosana" = religiaj ekkriaj vortetoj uzataj en
judismo kaj kristanismo

"hot, hot hoto" = instigo al chevalo iri, al bovo forkuri k.s.

"hush, tju" = fortimigo de bestoj

Chu ankau por ili ni elpensu anstatauajhojn, kiuj uzas nur
Fundamentajn radikojn? Se ne, kio estas tiom speciala, au
tiom aparte malbona pri "ha lo" kaj "o kej"?

--
Bertilo Wennergren <http://bertilow.com>

adam....@gmail.com

unread,
Nov 14, 2007, 12:57:21 AM11/14/07
to la-bona...@googlegroups.com
On 11/14/07, Bertilo Wennergren <bert...@gmail.com> wrote:

> Chu ankau por ili ni elpensu anstatauajhojn, kiuj uzas nur
> Fundamentajn radikojn? Se ne, kio estas tiom speciala, au
> tiom aparte malbona pri "ha lo" kaj "o kej"?

Ili devas esti skribataj kiel du vortoj, pro la akcento, kio impresas
mian lingvosenton strange.

--
Adam Raizen <adam....@gmail.com>
Kiu ne komprenas Esperanton, estas kondamnita rekrei ĝin, fuŝe.

Bertilo Wennergren

unread,
Nov 14, 2007, 1:33:28 AM11/14/07
to la-bona...@googlegroups.com
adam....@gmail.com:

> On 11/14/07, Bertilo Wennergren <bert...@gmail.com> wrote:

>> Chu ankau por ili ni elpensu anstatauajhojn, kiuj uzas nur
>> Fundamentajn radikojn? Se ne, kio estas tiom speciala, au
>> tiom aparte malbona pri "ha lo" kaj "o kej"?

> Ili devas esti skribataj kiel du vortoj, pro la akcento, kio impresas
> mian lingvosenton strange.

Jes, tio estas iomete stranga. Lau mi ankau "aha", "ehe" kaj "oho"
devas esti rigardataj kiel tiaj, char lau mi oni efektive elparolas
ilin kiel "a ha", "e he" kaj "o ho", sed povas esti, ke iuj fakte
diras "aha", "ehe" kaj "oho" kun akcento je la unua vokalo.

Sed chu tiu duvorteco estas vere suficha kialo por anatemi tiujn
ekkriajn esprimojn? Mi suspektas, ke la veraj kialoj, ke iuj
alergias ghuste je "o kej", dum ili glutas ekzemple "be", "baf" au
"hop" senkomente, estas tute aliaj.

Renato Corsetti

unread,
Nov 14, 2007, 2:42:03 AM11/14/07
to la-bona...@googlegroups.com
Adam (reage al Bertilo):

>Ili devas esti skribataj kiel du vortoj, pro la akcento, kio
>impresas mian lingvosenton strange.

Fakte en Esperanto apenau' ekzistas similaj dise skribitaj formoj sed
estantaj unu vorto. Formoj kiel "o kej" impresas iom fremde (kaj ili
ja estas tiaj). En alia listo oni parolis pri la c'ina "ni hao" kaj
la esperantisto, kiu utiligis g'in kvazau' g'i estus vorto de
Esperanto au'tomate skribis g'in "nihauxo" au' "nihao".

Warenghien provis pravigi "Ha lo" per tio, ke "lo" estus la
substantiva formo de "la" kun funkcio de atentigo al tio, kio venos
poste. Tio montras kiom forta estas la au'tomata kontrau'reago al tiuj formoj.

En la lasta PIV g'i estas skribata "Halo!" (tiel). Per tio g'i ig'as
sinonimo de "hal-o".

Amike

Renato

A

Renato Corsetti

unread,
Nov 14, 2007, 3:28:03 AM11/14/07
to la-bona...@googlegroups.com
Bertilo:

>Lau mi ankau "aha", "ehe" kaj "oho"
>devas esti rigardataj kiel tiaj, char lau mi oni efektive elparolas
>ilin kiel "a ha", "e he" kaj "o ho", sed povas esti, ke iuj fakte
>diras "aha", "ehe" kaj "oho" kun akcento je la unua vokalo.

C'i tiu tuta kampo estas tre flua, sed indus sekvi la g'eneraljn
regulojn, kiam tio estas ebla. Kompreneble mi mem konstatis, ke
g'enerale esperantistoj emas uzi la interjekciojn de sia lingvo. La
tuta kampo apenau' stabilig'is en Esperanto, kaj eble g'i ne povos
tiel rapide stabilig'i.

>Mi suspektas, ke la veraj kialoj, ke iuj alergias ghuste je "o kej",
>dum ili glutas ekzemple "be", "baf" au "hop" senkomente, estas tute aliaj.

Certe lau' mi estas ankau' tiu elemento (ni nomu g'in por resti je la
surfaco: rezisto kontrau' la angla lingvo), kiu rolas pli forte au'
malpli forte lau' la individuoj. Sed mi ne scias, kiom g'i gravas
elcentaj'e en la esperantistaro.

Amike

Renato

Renato Corsetti

unread,
Nov 14, 2007, 3:43:06 AM11/14/07
to la-bona...@googlegroups.com
Bertilo:

> "hola" = alvoko

sonas al mi iom stranga se elparolata lau' la skribo. eble "hola'",
sed ankau' tiel nekontentiga. c'i tiuj du-partaj interjekcioj kun
akcento sur la lasta silabo estas malfacile trakteblaj. aliflanke,
g'i estas pli mapli hispana duoblaj'o de halo'!.

> "stop" = "haltu!"

G'i jam trovig'as en niaj listoj tiel:

stop! --> halt-u (ekkrio), punkt-o (en telegramoj)
stop-i --> halt-ig-i

Pli ol ekkrio, g'i estas vera angla vorto.

> "amen, haleluja, hosana" = religiaj ekkriaj vortetoj uzataj en
> judismo kaj kristanismo

vers'ajne ankau' por tiuj ni devus provizi samsignifajn kompreneblajn
esprimojn almenau' pro esperantistoj ekster la jud-kristana mondo.
Adam, eble vi estas la plej au'toritata tradukanto de ili.

>Chu ankau por ili ni elpensu anstatauajhojn, kiuj uzas nur
>Fundamentajn radikojn?

Nur en la okazoj, en kiuj povas esti problemoj.

>Se ne, kio estas tiom speciala, au tiom aparte malbona pri "ha lo"
>kaj "o kej"?

Ili estas duelementaj sed neduvortaj kaj en kelkaj uzoj ili emas
fors'ovi bonajn vortojn kiel "jes", "en ordo". Ili s'ajnas al mi
ankorau' fremdaj elementoj perforte enkondukataj.

Bertilo Wennergren

unread,
Nov 14, 2007, 4:59:51 AM11/14/07
to la-bona...@googlegroups.com
Renato Corsetti:

> Bertilo:

>> Se ne, kio estas tiom speciala, au tiom aparte malbona pri "ha lo" kaj
>> "o kej"?

> Ili estas duelementaj sed neduvortaj kaj en kelkaj uzoj ili emas

> fors'ovi bonajn vortojn kiel "jes", "en ordo". Ili s'ajnas al mi
> ankorau' fremdaj elementoj perforte enkondukataj.

Aliflanke ili estas treege internaciaj, kredeble multe pli internaciaj
ol ekzemple "baf" au "hop" au "he" (tiu lasta cetere estas oficiala!).

Renato Corsetti

unread,
Nov 14, 2007, 5:27:54 AM11/14/07
to la-bona...@googlegroups.com
Bertilo:

>Aliflanke ili estas treege internaciaj, kredeble multe pli
>internaciaj ol ekzemple "baf" au "hop" au "he" (tiu lasta cetere
>estas oficiala!).

Mi konsentas pri la internacieco. Strange pri la oficialigado de
"he". Mi "baf" mi neniam renkontis g'in ekster Esperantujo. Io simila
vers'ajne ekzistas en la franca. Hop estas angla-devena. En Italujo
oni uzas g'in en la formo "op", sed mi ne scias, kiom internacie
komprenebla. Sekvante Stefa McGill en Esperanto sufic'us "salt!".

Adam Raizen

unread,
Nov 14, 2007, 9:30:28 AM11/14/07
to la-bona...@googlegroups.com
On 11/14/07, Bertilo Wennergren <bert...@gmail.com> wrote:
 

> Ili devas esti skribataj kiel du vortoj, pro la akcento, kio impresas
> mian lingvosenton strange.

Jes, tio estas iomete stranga. Lau mi ankau "aha", "ehe" kaj "oho"
devas esti rigardataj kiel tiaj, char lau mi oni efektive elparolas
ilin kiel "a ha", "e he" kaj "o ho", sed povas esti, ke iuj fakte
diras "aha", "ehe" kaj "oho" kun akcento je la unua vokalo.
 
'Ha', 'he' kaj 'ho' estas bonaj memstaraj esperantecaj ekkrioj, do 'a ha', 'e he', 'o ho', estas multe malpli problemaj.

Sed chu tiu duvorteco estas vere suficha kialo por anatemi tiujn
ekkriajn esprimojn?
 
Eble ne. Ne estus katastrofo, se ili enuzigxas, sed mi ankoraux pensas, ke ili ne estas preferindaj, cxar tro fremecaj.

Anna Lowenstein

unread,
Nov 14, 2007, 3:14:16 PM11/14/07
to la-bona...@googlegroups.com
"Hop" en la angla signifas "salti sur unu kruro", sed g'i estas normala
verbo, ne interjekcio. Oni ne normale uzas g'in por instigi homojn salti.
Kompreneble, la imperativo en la angla same estus "hop", sed tio ne estas
uzata kiel interjekcio.
Anna

-----Messaggio originale-----
Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com]
Per conto di Renato Corsetti
Inviato: mercoledì 14 novembre 2007 11.28
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: (la bona lingvo) Halo, OK

Renato Corsetti

unread,
Nov 14, 2007, 3:27:21 PM11/14/07
to la-bona...@googlegroups.com
Anna:

>Oni ne normale uzas g'in por instigi homojn salti.
>Kompreneble, la imperativo en la angla same estus "hop", sed tio ne estas
>uzata kiel interjekcio.

Sed kiel povas scii pri tio italaj au' suomaj
legantoj de tradukitaj bildstrioj en kiuj oni ne
tradukas tiujn imperativojn "Hop!"?

Se vi volas ke mi metu linion:

hop! --> salt-u!

diru.

Renato

Anna Lowenstein

unread,
Nov 14, 2007, 3:36:46 PM11/14/07
to la-bona...@googlegroups.com
Mi supozas, ke “o kej” kaj “OK” vers’ajne eniris la lingvon c’efe pro
nespertaj esperantistoj, kiuj erare supozis, ke temas pri Esperanta vorto.
Mi renkontis g’in nur en la reto, kaj lastatempe en la itala junulara
renkontig’o mi renkontis junulinon, kiu diris “OK” (prononcata o ko).
Tio estas kvazau’ nespertaj esperantistoj komencus uzi la vorton “zero”.
Kial ne? G’i aspektas kvazau’ g’i povus esti Esperanta vorto, kaj g’i estas
pli internacia ol “nulo”. C’u tio estus kialo por aperigi g’in en la
vortaroj apud “nulo”? C’u ni akceptu kaj aprobu c’iun eraron faritan de
homoj, kiuj ankorau’ ne bone lernis la lingvon, aperigante iliajn
elpensaj’ojn en la vortaro? Sendube, tiel aperis la vorto “cerealo” apud
“greno”, pri kiu ni lastatempe diskutis.
“O kej” ne estas interjekcio. G’i estas anstatau’aj’o de jam ekzistantaj
Esperantaj vortoj kaj esprimoj: “en ordo”, “jes” au’ “bone”. Krome g’i havas
tre strangan kaj netau’gan strukturon, kiu ne bone funkcias en Esperanto.
G’i estas malpli internacia ol oni supozas. Oni ne uzas g’in en la itala,
nek en la hebrea, kiam mi log’is en Israelo – mi ne scias, c’u intertempe la
vorto enkondukig’is. Sed estas bona kaj tre uzata hebrea vorto “b’seder”,
kiu signifas g’uste “en ordo”.
Saman aferon mi dirus pri la stranga esprimo ”Ha lo”. Finfine “hallo”
estas nur la angla vorto por “saluton”. Respondante la telefonon en
Esperanto, mi c’iam diras “saluton”. En la itala oni diras “Pronto” (preta),
ne “hallo”.
Interjekcio, kiun mi trovas tute akceptebla, estas “Baf!” G’i kreskis de
si mem interne de la Esperanta movado; g’i estas parto de la Esperanta
kulturo, same kiel “krokodili”, kaj g’i ne anstatau’as jam ekzistantan
Esperantan esprimon. G’i estis uzata de Simo Milojevic, kiam mi laboris en
la CO, kaj mi pensas, ke li mem inventis g’in. Sed evidente g’i intertempe
disvastig’is.
Kore,
Anna


-----Messaggio originale-----
Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com]

Per conto di Bertilo Wennergren
Inviato: mercoledì 14 novembre 2007 11.00
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: (la bona lingvo) Re: Halo, OK

Anna Lowenstein

unread,
Nov 14, 2007, 5:26:30 PM11/14/07
to la-bona...@googlegroups.com
Mi simple volis diri, ke ne temas pri angla vorto. Mi ne scias precize kion
g'i signifas en Esperanto: eble "ek!"
Anna

-----Messaggio originale-----
Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com]

Per conto di Renato Corsetti
Inviato: mercoledì 14 novembre 2007 21.27
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: (la bona lingvo) Halo, OK


Anna:

>Oni ne normale uzas g'in por instigi homojn salti.
>Kompreneble, la imperativo en la angla same estus "hop", sed tio ne estas
>uzata kiel interjekcio.

Sed kiel povas scii pri tio italaj au' suomaj
legantoj de tradukitaj bildstrioj en kiuj oni ne
tradukas tiujn imperativojn "Hop!"?

Se vi volas ke mi metu linion:

hop! --> salt-u!

diru.

Renato

>Anna


>
>-----Messaggio originale-----
>Da: la-bona...@googlegroups.com
[mailto:la-bona...@googlegroups.com]

>Per conto di Renato Corsetti
>Inviato: mercoledì 14 novembre 2007 11.28
>A: la-bona...@googlegroups.com
>Oggetto: (la bona lingvo) Halo, OK
>
>
>Bertilo:


>
> >Aliflanke ili estas treege internaciaj, kredeble multe pli
> >internaciaj ol ekzemple "baf" au "hop" au "he" (tiu lasta cetere
> >estas oficiala!).
>

adam....@gmail.com

unread,
Nov 14, 2007, 10:10:42 PM11/14/07
to la-bona...@googlegroups.com
On 11/14/07, Anna Lowenstein <anna.lo...@virgilio.it> wrote:

> G'i estas malpli internacia ol oni supozas. Oni ne uzas g'in en la itala,


> nek en la hebrea, kiam mi log'is en Israelo – mi ne scias, c'u intertempe la
> vorto enkondukig'is. Sed estas bona kaj tre uzata hebrea vorto "b'seder",
> kiu signifas g'uste "en ordo".

Do intertempe ĝi sufiĉe vaste enuziĝis en la hebrea, speciale inter
certaj tipoj de parolantoj, verŝajne same kiel en Esperanto.

Harri Laine

unread,
Nov 15, 2007, 5:49:25 AM11/15/07
to la-bona...@googlegroups.com
Renato Corsetti kirjoitti:

> Sed kiel povas scii pri tio italaj au' suomaj legantoj de tradukitaj
> bildstrioj en kiuj oni ne tradukas tiujn imperativojn "Hop!"?

Cxi-afere finnoj kaj angloj komplotis kontraux la bona lingvo. Ni
fakte instigas al salto per la vorto "hop!"; tio estas nur ekkrio, ne
formo de iu verbo. Gxi certe ne estas prunto el la angla, tro malnova
por tio.

> Hop estas angla-devena. En Italujo oni uzas g'in en la formo "op",


> sed mi ne scias, kiom internacie komprenebla. Sekvante Stefa McGill
> en Esperanto sufic'us "salt!".

Jes, "salt!" aux "ek!" aux "nun!", el kiuj nur la unua diras, kion oni
faru.

--
Harri

Renato Corsetti

unread,
Nov 15, 2007, 5:20:59 AM11/15/07
to la-bona...@googlegroups.com
Anna:

>Mi simple volis diri, ke ne temas pri angla vorto.

La kutimaj angloj, kiuj volas instrui la neanglojn pri la
angla! Neangloj scias pli bone!

>Mi ne scias precize kion
>g'i signifas en Esperanto: eble "ek!"

mi registris

hop! = ek!

Renato Corsetti

unread,
Nov 15, 2007, 6:15:24 AM11/15/07
to la-bona...@googlegroups.com
Harri:

>Cxi-afere finnoj kaj angloj komplotis kontraux la bona lingvo.

Bone, ke c'i tie kunvenis angloj kaj suomoj. Interkonsentu inter vi,
c'u la indiko pri saltado enestas en tiu interjekcio. Se jes, mi
notos ion. Eble mi ne notu "salt'!" c'ar mi ne povas pravigi la nudan
radikon kiel interjekcion. C'u tamen? Sed c'u vi dirus "mang'!" al
via hundo por instigi lin mang'i?

Harri Laine

unread,
Nov 15, 2007, 6:23:14 AM11/15/07
to la-bona...@googlegroups.com
Mi skribis, pri "hop":

> Cxi-afere finnoj kaj angloj komplotis kontraux la bona lingvo. Ni fakte
> instigas al salto per la vorto "hop!"; tio estas nur ekkrio, ne formo de
> iu verbo. Gxi certe ne estas prunto el la angla, tro malnova por tio.

sed restis ia jukado en mia orelo, kvazau resonadus io en la kapo,
kaj, heureka! (mi petas pardonon pro la malbona lingvo), ni ja havas
Zamenhofan proverbon:

241.02 Ne diru "hop" antaŭ la salto.

Tio estas des pli interesa, char ghi igas dubi pri ghusta interpreto
de "hop!". Mi shajnas nebule memori, ke iu (Sergio Pokrovski?) ie iam
diris, ke tie "hop" ne estas instigo al salto, sed vorto kiun oni
diras post io sukcesa, kvazau memlaudo: "tiele!", "mi faris ech
tion!". PIV "tradukas" la proverbon per "ne fanfaronu antau la ago",
sed se diri "hop" signifas fanfaroni pri ago, chu ghi povas servi
ankau kiel instigo al la ago? La proverbo shajnas kunigi ambau
interpretojn.

Kiel vi interpretas la proverbon?

--
Harri


Renato Corsetti

unread,
Nov 15, 2007, 6:41:44 AM11/15/07
to la-bona...@googlegroups.com

>241.02 Ne diru "hop" antau' la salto.

>
>Kiel vi interpretas la proverbon?

Kiel erareto preterintenca de Zamenhof! C'iukaze, tio estas plia
kialo por uzi la ekvivalenton "ek!" au' "nun!".

Renato Corsetti

unread,
Nov 15, 2007, 9:05:10 AM11/15/07
to la-bona...@googlegroups.com
Mi:

>Kiel erareto preterintenca de Zamenhof!

Mi korektas mian frazon: Zamenhof neniam eraris, do li estis
misgvidata de preterpasanta ruso. C'u Harri havas eblecon kontroli,
kion signifas "hop" en la rusa?

Harri Laine

unread,
Nov 15, 2007, 10:28:56 AM11/15/07
to la-bona...@googlegroups.com
Renato komentis sian propran diron pri la Zamenhofajho "Ne diru 'hop'
antau la salto":

>> Kiel erareto preterintenca de Zamenhof!
>
> Mi korektas mian frazon: Zamenhof neniam eraris, do li estis misgvidata
> de preterpasanta ruso. C'u Harri havas eblecon kontroli, kion signifas
> "hop" en la rusa?

Mi ne parolas la rusan, do mi havas nenian intuicion au lingvan senton
pri detaloj kaj kromsignifoj de rusaj vortoj au frazoj, sed mi elfosis
chi tion:

Unue: Mi ghuste memoris, estis Sergio P., kiu skribis ion pri chi
"hop". Estas postnoto nro 27.16 en lia traduko de La majstro kaj
Margarita. Sergio uzas verbon "hopi", pri kiu li notis jene. [[Rektaj
krampo signifas, ke en la originalo estis ruslitera teksto]]

---
Hop/i R [[siganut']] : salti. La PIVaj difinoj shajnas dubindaj: hop!
(R, Ukrajne [[gop!]]) esprimas ne tiom instigon al salto (por tio
sufichus ek!) kiom aprobon, plenumkonstaton, memlaudon; tio klarigas
la ekzemplan proverbon ("ne diru hop antau la salto"; do, hop! = jen
prete!).
---

Tio ne faras multan sencon al mi. Do, mi prenas mian rusan-finnan
vortaron. Estas jam malnova sed altkvalita.

Ghi tradukas la kapvorton [[gop]] per la finnaj vortoj "hop, hops",
kiujn mi komprenas nur kiel saltinstigajn interjekciojn au, precipe se
ripetitaj "hop hop!", kiel iom senpaciencan admonon pli rapidi.

La vortaro havas ankau ekzemplon. Estas proverbo [[ne govori gop, poka
ne pereskochish']], kiu shajnas al mi sufiche lauvorta originalo de la
Zamenhofa proverbo. Tio estas tradukita per ech tri finnaj proverboj,
el kiuj nur unu estas bone konata (la lasta chi-suba). Mi tradukas
tiujn pli-malpli lauvorte:

1. Ne pli frue saltu ol venas la foso [t.e. ol kiam vi alvenas al la
fosajho]

2. Ne flugu antau ol vi ricevas flugilojn,

3. Ne leku antau ol [la guto] falas.

Ghenerale, la popolaj proverboj ne estas lecionoj pri logiko kaj ne
utilas tro harfendi pri ili. Mi mem uzus la Z-proverbon por diri ion
kiel "Antausilentu pri viaj eventualaj atingoj" au "Ne antautrumpetu
viajn farojn (por altiri admirontojn, ekzemple)". Sed eble tio tute ne
estis la intenco. Bedaurinde ni ne jam povas demandi patron Zamenhof
pri lia interpreto de la evidente rusa originalo.

Amike

Renato Corsetti

unread,
Nov 15, 2007, 10:58:01 AM11/15/07
to la-bona...@googlegroups.com
Harri, vi faris grandan laboron.

>Ghi tradukas la kapvorton [[gop]] per la finnaj vortoj "hop, hops",
>kiujn mi komprenas nur kiel saltinstigajn interjekciojn au, precipe
>se ripetitaj "hop hop!", kiel iom senpaciencan admonon pli rapidi.

Do, ne nur PIV eraris. Evidente trovig'as granda malsameco inter la
rusa/ukraina "gop" kaj la okcidenta "hop". En la itala la signifo
estas kiel en la suoma.

>[[ne govori gop, poka ne pereskochish']]

se Zamenhof traduki tion, li evidente intencis la rusan sencon.

>"Antausilentu pri viaj eventualaj atingoj"

Tio s'ajnas sufic'e preciza redono de la senco, uzante la rusan sencon.

Mi provis per du linioj redoni la tutan diskuton en pli klaran sistemon:

hop! [zam] = bon-e!, bel-e! (diritaj por substreki sukcese faritan
faron, kiel en la proverbo "ne diru hop! anta la salto.")
hop! (ek-krio por instigi al saltado, kurado, ktp.) --> ek!, nun!

Esence ni diras:

- por la Zamenhofa hop! vi rajtas ankau' diri "bone!", "bele!", c'ar
tiu estas la senco.

- por hop! kiel instiga ekkrio vi nepre diru: ek!, nun! au' ion similan.

Se vi konfirmas tion, http://www.bonalingvo.it/index.php/Ssv:_H estas
la sola loko de la tuta movado, kie oni trovas la g'ustan klarigon de
c'i tiu mistero.

Ni nepre bezonas ruson. C'u vi konas tau'gan seirozulon por nia listo?

Harri Laine

unread,
Nov 15, 2007, 1:14:53 PM11/15/07
to la-bona...@googlegroups.com
Renato:

> Do, ne nur PIV eraris. Evidente trovig'as granda malsameco inter la
> rusa/ukraina "gop" kaj la okcidenta "hop". En la itala la signifo estas
> kiel en la suoma.

Mi ne vidas grandan diferencon. Ja ankaux saltanto povas al si mem
diri "hop" (aux ion pli Fundamentan) antaux aux okaze de cxiu salto,
kaj estas pura teoriumado, cxu tio estas sininstigo, cxu konstato pri
saltopreteco, cxu gxojkrio, cxu "rigardu min, panjo!"

Ekzistas cxarma infanversajxo, kiu nur atendas, ke ataku gxin iu
teoriumanto.

Hop, hop, hop,
Galop', galop', galop'!
Pecxjo rajdas sur cxevalo
de la monto al la valo!
Hop, hop, hop,
galop', galop', galop'.

(el Memorlibro pri la Zamenhof-jaro)

Ne eblas sistemigi interjekciojn. Ankaux la klarigo de SP sxajnas al
mi nura teoriumado, per kiu li klopodas komprenigi al si la proverbon.
Do mi restas tre duba.

Sed vi pravas, estus utile havi ruson cxi tie, cxar la lingvo havas
gravegan rolon en la historio de Esperanto. Mi ne scias, kiun proponi.

Sed mi estas tre kontenta pri "ek!".

Amike

Saidnabi Saidilhomzoda

unread,
Nov 15, 2007, 1:19:03 PM11/15/07
to la-bona...@googlegroups.com

Viaj diskutoj chiam estas utila,
koran dankon al chiuj partoprenantoj de tiu chi diskut listo,


>

Marcos Cramer

unread,
Nov 15, 2007, 5:59:05 PM11/15/07
to la-bona...@googlegroups.com
Mi ĵus demandis mian rusan edzinon, kaj laŭ ŝi la rusa "gop" estas ĉefe uzata por la sono de galopanta ĉevalo (kiel en la infanversaĵo menciita de Harri). Ŝi ne certis, ĉu en la rusa ĝi ankaŭ povas esti uzata por instigi iun al saltado; do eble ni ankoraŭ demandu alian ruson.

Marcos

adam....@gmail.com

unread,
Nov 16, 2007, 1:06:40 AM11/16/07
to la-bona...@googlegroups.com

Ankaŭ mi demandis ruson hieraŭ vespere, kaj li diris, ke 'hop'
(skribata 'gop' sed elparolata 'hop') estas ekkrio de saltanto dum la
salto. Do li klarigis la proverbon tiel, ke oni ne diru 'hop' antaŭ la
salto, ĉar eble oni falos antaŭe, aŭ simile.

Renato Corsetti

unread,
Nov 16, 2007, 2:41:47 AM11/16/07
to la-bona...@googlegroups.com
Marcos:

>Mi j'us demandis mian rusan edzinon . . .

Adam:

>Ankau' mi demandis ruson hierau' vespere. . .

Konklude la afero ankorau' estas necerta, kaj ni pluserc'u fidindan
kaj normalan rusan esperantiston.

Renato Corsetti

unread,
Nov 16, 2007, 3:18:53 AM11/16/07
to la-bona...@googlegroups.com
Saidnabi:

>Viaj diskutoj chiam estas utila,
>koran dankon al chiuj partoprenantoj de tiu chi diskut listo,

Dankon al vi, Saidnabi! Ne hezitu c'iam proponi la tag'ikajn
tradukojn por la vortoj pri kiuj, ni debatas.

Kiel oni diras en la tag'ika:

- kulturo (en la senco "la tag'ika kulturo estas parto de la mezazia
islama kulturo kaj al g'i apartenas pluraj poetoj, kiuj verkis en la persa")
- agrikulturo (en la senco: "La agrikulturo en Tag'ikujo estas
floranta nuntempe kaj produktas multajn mang'aj'ojn por la popolo")

Mi profitas la okazon por starigi la saman demando pri la vjetnama al
Nguyen Xuan Thu, multmerita vjetnama veterana esperantisto, kiu j'us
alig'is al nia listo.

Pilar Otto

unread,
Nov 16, 2007, 7:12:45 AM11/16/07
to la-bona...@googlegroups.com
Renato:

> sonas al mi iom stranga se elparolata lau' la skribo. eble "hola'",
> sed ankau' tiel nekontentiga. c'i tiuj du-partaj interjekcioj kun
> akcento sur la lasta silabo estas malfacile trakteblaj. aliflanke,
> g'i estas pli mapli hispana duoblaj'o de halo'!.

La hispana interjekcio "hola" estas prononcata kun la akcento sur la unua
silabo: [óla]. En norvega-E-a vortaro el 1932 "hallo!" estas tradukita "he!
hola!".

Otto

Pilar Otto

unread,
Nov 16, 2007, 7:30:46 AM11/16/07
to la-bona...@googlegroups.com
Renato:

> Hop estas angla-devena. En Italujo
> oni uzas g'in en la formo "op", sed mi ne scias, kiom internacie
> komprenebla. Sekvante Stefa McGill en Esperanto sufic'us "salt!".

En la norvega "hopp!" estas imperativo signifanta "saltu!", sed gxi ankaux
estas uzebla kiel interjekcio ne rilatanta al saltado.

Anekdoto: Dum la mondcxampionado pri skiado en la Altaj Tatroj, Slovaklando,
la publiko kuragxigis la skikurantojn, dirante "hop! hop!". En Norveglando
oni uzis tion kiel klarigon de la malbonaj rezultoj de la norvegaj kurantoj:
la publiko petadis ilin salti, kvankam temis pri longdistanca kurado!

Alia anekdoto: En la euxropa hispana lingvo komence de la 1970-aj jaroj ege
disvastigxis la uzo de "ĄVale!" (valoras, validas) kiel interjekcio
esprimanta konsenton (tiu uzo restas ofta). Hispana lingvisto en prelego
diskutis la ekeston de tiu uzo kaj iom kritikis la karakteron de plago, kiun
gxi ekhavis. Sed li finis, dirante, ke ion bonan gxi tamen alportis: gxi
forpusxis tiun malbenitan "okej"!

Otto

Renato Corsetti

unread,
Nov 16, 2007, 7:23:54 AM11/16/07
to la-bona...@googlegroups.com
Otto:

>La hispana interjekcio "hola" estas prononcata
>kun la akcento sur la unua silabo: [óla].

C'u vere? Se jes, kial vi silentis dum tiom da
jaroj? Efektive la itala "ola'" estas prononcata kun akcento sur la lasta a.

Do "hola" povus bone funkcii por "ha lo".
Kompreneble g'i devus esti konsiderata
interjekcio. Se oni uzus g'in verbe, tuj la
akcento movig'us: Mi holais Otto-n c'i-matene.

Pilar Otto

unread,
Nov 16, 2007, 9:32:12 AM11/16/07
to la-bona...@googlegroups.com
Mi faris esplorojn similajn al tiuj, kiujn faris Harri: El la E-a-rusa
vortaro de Bokarjov "hop!" estas tradukita per "gop!". En la ununura elrusa
vortaro, kiun mi havas je dispono (rusa-germana posxvortaro en 12 brajlaj
volumegoj!), "gop!" estas tradukita per "hop!", sed tiu germana interjekcio
aperas en neniu elgermana vortaro, kiun mi havas. Ja aperas "hops!", kaj
aperas la verbo "hopsen" = "salteti".

Otto

Renato Corsetti

unread,
Nov 16, 2007, 9:00:26 AM11/16/07
to la-bona...@googlegroups.com
Otto:

>En la norvega "hopp!" estas imperativo
>signifanta "saltu!", sed gxi ankaux estas uzebla
>kiel interjekcio ne rilatanta al saltado.

Dankon, Otto!

>"¡Vale!" . . . ion bonan gxi tamen alportis:

>gxi forpusxis tiun malbenitan "okej"!

Interese, ke ankau' c'e hispanoj tiu "okej" ne
estas tre s'atata. Evidente la reagoj al g'i estas duflankaj.

Pilar Otto

unread,
Nov 16, 2007, 10:05:14 AM11/16/07
to la-bona...@googlegroups.com
Renato:

> C'u vere? Se jes, kial vi silentis dum tiom da
> jaroj?

Cxar dum tiom da jaroj neniu konsultis min pri la afero!

Otto

Nguyen Xuan Thu

unread,
Nov 17, 2007, 3:40:48 AM11/17/07
to la-bona...@googlegroups.com
En la vjetnama, độc canh (doc canh) /dok kanj/ tradukas per monokulturo, unukulturo (laŭ Nguyen Minh Kinh, aŭtoro de V-E vortaro)
 
la vorto doc havas  multajn signifojn, interalie sola, unika, unusola,
la vorto canh /kanj/ signifas:  kulturi, kultivi
 
doc canh kontraŭas kun da canh (multkulturo)
 
Ekzemploj por doc:
 
doc am: unusilaba
doc chiem: monopoligi
doc dao: originala
doc dao: unika vojo
doc moc /dok mok/: barko farita el unika arbotrunko
doc nhan: ciklopo
doc quyen: monopolo
doc than: frauleco
doc thoai: monologo ktp.
 
Ekzemploj por canh:
 
canh nong: agrikulturo
canh tac: kultivi, kulturi; terkulturo
 
Tiuj diskutoj estas tre utilaj por mi, kiu kun kelkaj aliaj esperantistoj estas kompilanta Esperanta-vjetnaman vortaron
 
amike salutas
Thu el Vjetnamio

 
On 11/16/07, Renato Corsetti <renato....@gmail.com> wrote:

Saidnabi:


>Viaj diskutoj chiam estas utila,
>koran dankon al chiuj partoprenantoj de tiu chi diskut listo,

Dankon al vi, Saidnabi! Ne hezitu c'iam proponi la tag'ikajn
tradukojn por la vortoj pri kiuj, ni debatas.

Kiel oni diras en la tag'ika:

- kulturo (en la senco "la tag'ika kulturo estas parto de la mezazia
islama kulturo kaj al g'i apartenas pluraj poetoj, kiuj verkis en la persa")
- agrikulturo (en la senco: "La agrikulturo en Tag'ikujo estas
floranta nuntempe kaj produktas multajn mang'aj'ojn por la popolo")

Mi profitas la okazon por starigi la saman demando pri la vjetnama al
Nguyen Xuan Thu, multmerita vjetnama veterana esperantisto, kiu j'us
alig'is al nia listo.

Renato Corsetti

unread,
Nov 17, 2007, 3:55:53 AM11/17/07
to la-bona...@googlegroups.com
Otto:

>Mi faris esplorojn similajn al tiuj, kiujn faris Harri

Do mi kredas, ke ni trovig'as antau' internacia miskompreno pri
interjekcio samforma au' preskau' samforma en pluraj lingvoj. Iomete
estas la okazo de la radiko "gimnazi-".

Renato Corsetti

unread,
Nov 17, 2007, 7:39:32 AM11/17/07
to la-bona...@googlegroups.com
Dankon, Thu! Efektive viaj klarigoj pri la vjetnama malfermas tute
alian mondon (almenau' al mi, c'ar povas esti ke aliaj jam provis
studi la vjetnaman).

>canh nong: agrikulturo
>canh tac: kultivi, kulturi; terkulturo

Bonvolu diri la signifon de la vorto "nong" en "canh nong". Mi eble
erare komprenas ke "canh" estas tero.

Cetere, kiel en la vjetnama oni diras "kulturo" (spirita heredaj'o,
moroj de iu lando, loko) kaj kiel oni diras "kultivi" en la konkreta
senco de "terkultivado". Mi komprenas ke en la lasta okazo temas pri "tac".

Harri Laine

unread,
Nov 17, 2007, 8:27:40 AM11/17/07
to la-bona...@googlegroups.com
Nguyen Xuan Thu kirjoitti:

> Tiuj diskutoj estas tre utilaj por mi, kiu kun kelkaj aliaj
> esperantistoj estas kompilanta Esperanta-vjetnaman vortaron

Koran bonvenon, Thu! Kaj tute same mi diras al Keyhan! Ni bezonas cxi
tie homojn el diversaj kulturoj.

Kaj vi, Thu, nomis gravegan aferon: gxuste la verkantoj de vortaroj
kaj lernolibroj estas la gravuloj, en kies laboro devas realigxi "la
bona lingvo", cxar tra ili alvenas la novaj generacioj de nia lingvo.

Mi mem reprezentas lingvon, kiu estas nek latinida nek hind-euxropa
laux sia strukturo kaj baza vortaro, sed kiu kulture estas gxisoste
euxropa. Mi gxojas vidi ankaux verajn ne-euxropanojn cxi tie!

Mi vidis bone la vjetnamajn literojn de Thu. Mi malofte vidas tekston
en la lingvo, sed iom ofte auxdas gxin, cxar unu mia amika-najbara
familio parolas la vjetnaman; bedauxrinde mi neniom komprenas.

Amike

Nguyen Xuan Thu

unread,
Nov 17, 2007, 6:06:50 PM11/17/07
to la-bona...@googlegroups.com
Hop, vjetnama versio?
 
Estas mirinde, ke en la vjetnama, lingvo tute senrilata kun euxropaj lingvoj, ekzistas tiu interjekcio, kiun Nguyen Minh Kinh, auxtoro de la Granda Vjetnam-Esperanta Vortaro (1999) tradukas per "hấp!"
Oni legas: hop! tiến lên, hấp!: hop! antauxen!  Mi retajpas la vjetnaman SEN supersignoj, kaze ke la vortoj kun supersignoj aparas netauxge en via ricevota mesagxo:
hop! tien len, hap!
 
Tiu vorto hap aperas ankaux en la franca-vjetnama vortaro de Le Kha Ke (1981), sed ne troveblas en la Vortaro de la vjetnama lingvo (1988). Mi min demandas: Cxu hap! estas vera vjetnama vorto (kaj se jes, tio estas mirinda) aux gxi nur estas traduko de homoj, kiuj scipovas la francan kaj estas uzata nur de la maljuna generacio, kiu forte trapasis influon de la franca lingvo kaj kulturo. Mi demandos al fakuloj pri tiu punkto kaj sciigos al vi poste.
 
Thu
el Vjetnamio

 

Pilar Otto

unread,
Nov 18, 2007, 6:38:51 AM11/18/07
to la-bona...@googlegroups.com
Anna:
> OK kaj okej bons'ance ne trovig'as en PIV, sed mi nun au'dis ilin
> plurajn fojojn de novaj esperantistoj. Mi supozis, ke temas pri
> eraro, sed hierau' mi diskutis kun iu, kiu argumentis, ke la esprimo
> estas tute akceptebla, c'ar g'i aperas en PMEG. Mi konstatas, ke
> novaj esperantistoj enirantaj nuntempe la junularan movadon renkontos
> tiun esprimon kaj do lernos g'in, kredante ke g'i estas bona
> Esperanto.

Estas tre malfacile ekstermi gxin. Precipe dum vojagxado (eksterlanden, en
kiun ajn eksterlandon) oni oftege auxdas gxin. Kialo povas esti, ke konfirmo
de flugbileto estas markata per "OK", same kiel la konfirmaj "butonoj" de
preskaux kiu ajn komputila dialogo. Anekdote mi povas diri, ke mia
vocxsintezilo auxtomate elparolas komencajn "ok" en literkombinoj, kiuj ne
sxajnas vortoj, kiel [okéj]. Ekzemple, la mallongigon "okt." por "oktobro"
gxi prononcas [okéjt]! (Mi nun konstatas, ke la nuna versio prononcas gxin
[október], do mia aserto gxustas nur pri antauxaj versioj.)

Hispanoj ofte diras [okéj], sed sudamerikanoj same ofte diras [o ka], t.e.
la nomojn de la literoj "o" kaj "k". Ankaux en la norvega oni povas auxdi
ambaux prononcmanierojn.

La norvega lingvouzo, eble same kiel la (uson-)angla, donas al "okej" ankaux
la rolon de "kompreno de la konsento pri objxeto al io, kion oni mem diris
aux faris", kaj tiu "okej" estas sekvata de provo rediri aux refari la
aferon en alia maniero, pli gxusta. Tio en E-o eble estus "bone, do:".

Iel simile oni povas auxdi "koncedan" "okej": "Okej, sed ..." = "Vi pravas,
sed ...".

Kvankam mi diris, ke "okej" sxajnas al mi malfacile ekstermebla, mi kredas,
ke mi prave povas diri, ke mi NENIAM uzis "okej" en Esperanta konversacio.

Otto

Marcos Cramer

unread,
Nov 18, 2007, 7:40:29 AM11/18/07
to la-bona...@googlegroups.com
Hispanoj ofte diras [okéj], sed sudamerikanoj same ofte diras [o ka], t.e.
la nomojn de la literoj "o" kaj "k".

En Argentino oni diras nek [okéj] nek [o ka], do uzas neniun formon kiu bazighas sur la angla OK. (Mi ne povas diri tiun kun absoluta certeco, char mi ne loghas en Argentino, sed mi ofte vojaghas tien, char mi havas multajn parencojn tie, kaj mi neniam audis tian esprimon).

Marcos

Renato Corsetti

unread,
Nov 18, 2007, 1:18:28 PM11/18/07
to la-bona...@googlegroups.com
Otto:

>Kvankam mi diris, ke "okej" sxajnas al mi malfacile ekstermebla, mi kredas,
>ke mi prave povas diri, ke mi NENIAM uzis "okej" en Esperanta konversacio.

Tre bone. En Italujo oni multe s'ercas skribe per la formo "occhei".

Renato Corsetti

unread,
Nov 18, 2007, 1:27:56 PM11/18/07
to la-bona...@googlegroups.com
Marcos:

>En Argentino oni diras nek [okéj] nek [o ka]

Arriba Argentina!

Pilar Otto

unread,
Nov 18, 2007, 3:23:59 PM11/18/07
to la-bona...@googlegroups.com
Renato:

Marcos:

>En Argentino oni diras nek [okéj] nek [o ka]

Eble oni diras "correcto", kiun kelkaj prononcas "kojxekto", cxu?

Otto

Marcos Cramer

unread,
Nov 18, 2007, 5:00:05 PM11/18/07
to la-bona...@googlegroups.com
>En Argentino oni diras nek [okéj] nek [o ka]

Eble oni diras "correcto", kiun kelkaj prononcas "kojxekto", cxu?

Fakte oni plej kutime diras simple "bueno" prononcata kiel "ŭeno". La prononco de "rr" kiel "jx" estas nord-argentina afero; en Bonaero tio ne estas kutima.

Marcos

Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages