Ankau’ mi pensis pri “gvatanto” – kvankam fakte tio ne estas oficiala vorto. Eble “kas’-rigardanto”, “fi-gvatanto”. “Kas’-rigardanto” kompreneble ne nepre rilatus al seksaj aferoj, sed la vorto estus klara enkuntekste.
Anna
Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com] Per conto di Cindy McKee
Inviato: giovedì 21 agosto 2008
16.04
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: (la bona lingvo) Re:
vojerismo
Amike
Renato
| Ankau’ mi pensis pri “gvatanto”
Provizore mi registris chion:
vojer-o --> kasx-rigard-ant-o, fi-gvat-ant-o, seks-rigard-ant-o
vojer-ism-o --> (seks-)rigard-ism-o
Per komentoj de la aliaj listanoj ni povos rdukti la nombron de
samsignifaĵoj.
Amike
Renato
> Jhus estis kreita Vikipedia artikolo kun la titolo "vojerismo",
> Kion opinias aliaj listanoj pri kiel esprimi tion?
Gvatemo, gvatemismo au, se dezirindas pli pompa/intelektula/felietona
stilo, io grekdevena post gvat-: gvatofilio au io pli longa.
Cetere: gvatemo ne nepre rilatas al seksumo. Mi uzus la vorton en pli
largha senco.
Kore
Dirk
> Kial ne la simpla "rigardismo"? Eble "seks-rigardismo".
Tre bona propono! La pli longan el tiuj oni bezonus nur malofte.
La proponojn kun "gvat" mi ne tre shatas. "Gvati" estas ne oficiala,
sed precipe ghi shajnas havi ankau la nuancon "(havi la taskon)
nerimarkite observi", ekz. en la vorto "gvatisto". Se oni volas fari
vorton surbaze de "gvat", estu prefere "gvatismo". Sed "rigardismo"
tute sufichas, lau mia opinio. Ankau nia kara PIV donas la sinonimon
"rigardado" kaj la ulo-nomon "rigardulo".
"Fi" kaj "ach" estas malofte taugaj elementoj, se oni celas havi terminon.
--
Harri
"skopofilio" estas iom fremda, sed almenaw ne kawzas la konfuzon kiom
voj/er/ism/o
La vortero "fi" estas uzmalinda, cxar ne estas nia tasko jugxi la fenomenon
gxis, Ronaldo
> "skopofilio" estas iom fremda, sed almenaw ne kawzas la konfuzon
> kiom voj/er/ism/o
Se oni nepre volas sciencan neologismon, oni transskribu ghin
lau-PIV-e: vuajerismo.
Sed necesas tre singarda aliro al tiaj terminoj. Shajnas, ke voyeurism
kaj scopophilie (k.s. vortoj) povas esti uzataj ankau por malsamaj
fenomenoj. Ekz. nur scopophilia estas uzata por la pli ghenerala
"plezuro rigardi" (fenomeno ja seksisma, ekz. en analizo pri Holivudaj
filmoj, sed ne temas pri la nun pritraktata rigardismo).
Pri la disvastigho de sciencaj nomoj de chi tiu malordo (disorder,
trouble, Störung), serchu la kodon F65.3 en diverslingvaj versioj de
la internacia klasado de malsanoj (ICD-10) de Monda Organizo pri Sano.
Ekzemple, mi trovis por F65.3:
angle voyeurism
france voyeurisme
germane Voyeurismus
ruse вуайеризм = vuajerizm
finne (seksuaalinen) tirkistelyhäiriö
Japane shajnas esti 窃視症, tri skribsignoj kiuj eble kombinas la
ideojn sekret+rigard+malsan (tion mi ne estas kompetenta bone
analizi). La finna vorto "tirkistely" estas uzata pri kasha rigardado
(ni diru ekz. tra shlosiltruo en apudan chambron) kaj "häiriö"
signifas "malordo, gheno, perturbo".
Mi ankorau preferas la proponon "(seks)rigardismo".
Amike
Harri
>Japane shajnas esti 窃視症, tri skribsignoj kiuj eble kombinas la
>ideojn sekret+rigard+malsan (tion mi ne estas kompetenta bone
>analizi).
Vi ja pravas! Pli precize la unua litero signifas "(sekrete/kasxe)
sxteli".
Cetere, cxu oni jam agnoskas, ke -ism- estas uzebla por malsano en la
bona lingvo? (Tio cxi estas simpla demando.)
Vastalto
> Pli precize la unua litero signifas "(sekrete/kasxe) sxteli".
Tre interese! Oni proponis kombinajhojn kun "kash-", sed chu ne
"shtel-" estus pli trafa, se oni volas tiajn kunmetojn
(shtelrigardulo, -ismo)?
> Cetere, cxu oni jam agnoskas, ke -ism- estas uzebla por malsano en
> la bona lingvo? (Tio cxi estas simpla demando.)
Mi ne scias, sed mi ne malaprobus ghin. Ghi shajnas sufiche natura
plivastigo de la ghenerala signifo de "ism". Ismo ja ofte estas la
kauzo de konduto, kiun iuj aliaj opinias stranga. Ankau rigardismo,
se akceptata kiel nomo de psika malordo, estas tia kauzo.
Iom pli malfacile komprenebla estas la PIVa senco (ism-, senco 4)
"venenigho" au PIV-stile "toksigho". Sub tiu PIV metas ankau
alkoholismon, kiun mi ne komprenas kiel venenighon.
La diversaj "toks(in)"-vortoj de PIV meritus lokon ankau en la
bonvortaro, sed pri tiuj eble oni devas diskuti.
Harri
Sekve mi aldonis "ŝtel-" al "kaŝ-". Mi aldonis la radikojn "vuajerism-"
kaj "skopofili-".
Mi konsentas kun Harri ke "Rigardis.o" (la plej baza) povus esti la solvo.
>> Cetere, cxu oni jam agnoskas, ke -ism- estas uzebla por malsano en
>> la bona lingvo? (Tio cxi estas simpla demando.)
>>
Ne vere. Mi eĉ ne pensis pri la afero. "ŝtel-rigard-mal-san-o" estus
ebla, sed eble iom peza.
> La diversaj "toks(in)"-vortoj de PIV meritus lokon ankau en la
> bonvortaro, sed pri tiuj eble oni devas diskuti.
>
Se vi listigas ilin, ni volonte diskutas kaj enprenas ilin.
Amike
Renato
Amike
Renato