neologismo

[Vilhelmo Lutermano]

En la ĉefpaĝo de nia reta materialo troviĝas "neanalizeblaj novaj
radikoj (neologismoj)".
Mi konsilas anstataûigi "neologismoj" per "fremdvortoj", do vortoj el
fremda lingvo. Neologismo povas ankaû esti vorto - ekz-e kunmetaĵo
konsistanta el pluraj Fundamentaj radikoj - ĝis nun ne uzita, ekz-e la
proponita "ante".

Vilhelmo Lutermano.

2015-08-13 7:52 GMT, Renato Corsetti <renato....@gmail.com>:
> Hierau' la pag'aro de la UEA-vikio ne estis atingebla dum la tago, c'ar
> Andrej Gigorievski, la originala programinto, estis rearang'anta g'in kaj
> metanta novajn protektojn kontrau' atakoj el la ekstero.
>
> Nun la pag'oj estas normale videblaj en http://uea.org/vikio/La_bona_lingvo
> .
>
> Amike
>
> Renato
>
> *~~~*
>
>
> *Renato Corsetti 117 Dukes Avenue, London N10 2QD, UK/Britujo tel.
> +393286315655, +447943137891 renato....@gmail.com
> <renato....@gmail.com> <renato....@gmail.com>*
>
> --
> --
> la vortoj, pri kiuj ni diskutas ĉi tie, estas troveblaj en la listoj ĉe:
> http://www.bonalingvo.org/index.php/Simplaj_samsignifaj_vortoj
>
> ---
> You received this message because you are subscribed to the Google Groups
> "la bona lingvo" group.
> To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an
> email to la-bona-lingv...@googlegroups.com.
> For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.
>


--
Vilhelmo Lutermano aktivas ĉe "Le Monde diplomatique en Esperanto"
http://eo.mondediplo.com kaj la Monda Asembleo Socia (MAS)
http://mas-eo.org
--
Linukso - Esperanto de la komputiloj,
Esperanto - Linukso de la lingvoj. -vl

[Antonio De Salvo]

Pardonu, sed evidente ni uzas malsamajn versiojn de la Fundamento.
En mia ekzemplero (Parizo 1905) ne trovigxas "ante", sed nur -ant (marko de aktiva prezenca participo).

Krome, laux la 15-a regulo en la menciita Fundamento, "fremdaj vortoj" estas specifa kategorio ("tiuj, kiujn la plimulto el la lingvoj prenis el la sama fonto"), do tute alia afero ol "neologismo-nova vorto".
Gxis
Antonio De Salvo



-----Messaggio originale-----
Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com] Per conto di Vilhelmo Lutermano
Inviato: giovedì 13 agosto 2015 18:48
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: (la bona lingvo) neologismo

[Renato Corsetti]

Mi ne havus problemojn pri "fremdvortoj". Kion opinias la aliaj?

Amike

Renato

~~~

[lowenstein, anna]

Mi memoras, ke kiam mi unue renkontis la vorton "neologismo" kiel komencanto, mi ne komprenis ĝin. Samtempe, tamen, ĝi ŝajnas al mi koncepto, kiu eniris la Esperantan kulturon, kune kun "akuzativo" kaj "krokodiloj". Do mi ne proponus normale anstataŭigi ĝin per alia esprimo.

Kore,

Anna

Anna Lowenstein
117 Dukes Avenue

London N10 2QD

Britujo
Tel: 00-44-(0)792 3868 432
anna.lo...@esperanto.org

[Vilhelmo Lutermano]

Koncerne "ante" mi ne pensis pri la Fundamento, sed pri la uzado de samlistano.

La "fremdaj vortoj", "kiujn la plimulto el la lingvoj prenis el la
sama fonto", estas do ĝuste tio, kion mi nomas fremdvortoj. Ni ne miru
pri la esprimo "plimulto el la lingvoj" - kio alia tio estas en la
zamenhofa epoko ol la plej multaj el tiuj lingvoj, el kiuj nia majstro
ĉerpis sian materialon? Do, la radikoj (ekz-e latinaj) el kiuj pluraj
lingvoj formis siajn vortojn, kiuj en E-o estas konsiderataj
fremdvortoj, ĉar prenitaj el fremdaj lingvoj. Ili estas, kiam nove
enkondukitaj, ankaû neologismoj. Fremdvorto estas subklaso de
neologismo, sed laû mi oni devas distingi la du malsamajn nociojn, kaj
tiu distingo estas nenie pli grava ol ĝuste por ni, kiuj strebas
elsarki ne neologismojn ĝenerale, sed ĝuste fremdvortojn.

Kore,
Vilhelmo Lutermano.

2015-08-13 17:17 GMT, Antonio De Salvo <antonio...@tiscali.it>:

[Vilhelmo Lutermano]

Miskompreno.

Mi ne proponas ĝenerale anstataûi "neologismon" per "fremdvorto".
Mi ne kontraûas la vorton neologismo, sed jes en la menciita okazo.

Neologismo kaj fremdvorto estas du diversaj aferoj.

"Neologismo" havas pli ampleksan signifon: ĝi signifas "nova vorto
(sendepende de ĝia deveno)", dum fremdvorto signifas: "nova vorto
prenita el aliaj (do fremdaj) lingvoj".

Neologismo povas esti nova vorto farita el pure E-a materialo (do ne
fremdvorto) aû prenita el aliaj lingvoj (do fremdvorto);

fremdvorto estas neologismo prenita el fremdaj lingvoj.

Kore,
Vilhelmo Lutermano.

2015-08-13 17:51 GMT, lowenstein, anna <anna.lo...@esperanto.org>:

[Vilhelmo Lutermano]

Pardonu, kompreneble devas esti "anstataûigi" kaj ne "anstataûi". -vl

2015-08-13 18:40 GMT, Vilhelmo Lutermano <lute...@gmail.com>:

[Johano Karlo Rinaldo]

Il 13/08/2015 19:19, Renato Corsetti ha scritto:

Mi ne havus problemojn pri "fremdvortoj". Kion opinias la aliaj?

Mi opinias ke nuna linio tute taŭgas

neologism·o [2oa] ~ nov·a radik·o, nov·a vort·o, nov·a form·o

kaj ne necesas ĝin mondifi
J-K Rinaldo

[Vilhelmo Lutermano]

Mi ne parolis pri la kapvorto "neologismo" en la vortaro (kvankam mi
modifus ĝin), sed pri la uzo de tiu vorto en la ĉefpaĝo de nia reta
vortaro, kie tekstas:
"Simplaj vortoj kompreneblaj kaj konstruataj surbaze de la krea
kapablo de Esperanto anstataŭ la neanalizeblaj novaj radikoj
(neologismoj)."

Ĉi tie mi proponas ŝanĝi la vorton "neologismoj" per "fremdvortoj", ĉar:

"neanalizeblaj novaj radikoj" estas radikoj prenitaj el fremdaj
lingvoj, do fremdvortoj (ja neologismoj, sed fremdvortaj neologismoj),
dum analizeblaj novaj vortoj estas ja neologismoj, sed ne fremdvortoj.

Vilhelmo Lutermano.

2015-08-13 19:47 GMT, Johano Karlo Rinaldo <esperanto...@gmail.com>:

> Il 13/08/2015 19:19, Renato Corsetti ha scritto:
>> Mi ne havus problemojn pri "fremdvortoj". Kion opinias la aliaj?
> Mi opinias ke nuna linio tute taŭgas

>> neologism·o /[2oa]/ ~ nov·a radik·o, nov·a vort·o, nov·a form·o

> kaj ne necesas ĝin mondifi
> J-K Rinaldo
>

[simonet.noel]

 

Estimata Vilhelmo ,

 

Se oni bone rigardas , chiuj 'fremdaj' vortoj estus propraj vortoj indigene naskataj , laù la Esperanta vidpunkto . Se la neologismoj naskatus en la lingvoj mem , ili do , laù la bezono k pli rapid kompreneblo , richigus la Vortaron sed ne tuj la Radikaron Fundamentan kiu esence estas utila por urghe konstrui kunmetajhojn .

'Ne tuj' char oni ne povus riski unu Esperanto po unu regiono . 

 
Via shangha propono 'fremdvortoj' necesaj por montri la movon de la lingvo klare anstataù la vorto 'neologismoj' estus de mi vokata se vi samsentas ekzemple 'propraj vortoj' por honori la lingvajn artistojn aù tradiciojn surlokajn . Multaj estus jam internaciaj , popolaj , mallongigaj .

 

Amike k 'paralele' (laù bela diro de la laboranto Majstro) ,

 

Noël

.

.

.

.

.

.

.

.

[Johano Karlo Rinaldo]

 Vilhelmo Lutermano skribis

Mi ne parolis pri la kapvorto "neologismo" en la vortaro...

Mi supozas ke vi parolas pri la vortolisto SSV
http://uea.org/vikio/Simplaj_samsignifaj_vortoj_-_listoj
kiun foje mi nomas BL-vortaro
kaj kie ja estas la lineo

neologism·o /[2oa]/ ~ nov·a radik·o, nov·a vort·o, nov·a form·o

sed pri la uzo de tiu vorto en la ĉefpaĝo de nia reta vortaro, kie tekstas:
"Simplaj vortoj kompreneblaj kaj konstruataj surbaze de la krea
kapablo de Esperanto anstataŭ la neanalizeblaj novaj radikoj
(neologismoj)."

Ĉi tie mi proponas ŝanĝi la vorton "neologismoj" per "fremdvortoj", ĉar:

"neanalizeblaj novaj radikoj" estas radikoj prenitaj el fremdaj
lingvoj, do fremdvortoj (ja neologismoj, sed fremdvortaj neologismoj),
dum analizeblaj novaj vortoj estas ja neologismoj, sed ne fremdvortoj.

Kiam vi parolas pri "reta vortaro", mi komprenas
http://www.reta-vortaro.de/revo/
Kie neologismo estas jene ilustrita

1.

Novvorto, vorto aŭ esprimo kiu antaŭe ne estis uzata: ofte necesas enkonduki neologismojn por novaj aparatoj kaj varoj; novismo

2.

Netradicia vorto kiu malbone enradikiĝis en la lingvo kaj plu estas perceptata kiel fremda aŭ barbara: la rezisto kontraŭ ĉiu el tiuj du specoj de neologismoj estas tute malsama: la ordinara esperantisto spertos nenian ŝokon, se li renkontos barĉo aŭ burko por nomi tian brasiksupon aŭ tian felan mantelon ‐ sed antaŭ orgojla aŭ sublima li ne povos eviti la impreson, ke oni kvazaŭ atencas lian propraĵon [1]; la vortoj kiel mava, kaputa, dirta ktp, troveblaj en la „Parnasa gvidlibro“, plu restas neologismoj apartenantaj al la poezia ĵargono, dum multe pli novaj komputilo aŭ TTT iĝis parto de la komuna lingvo, neniel neologismaj.

Povas esti ke mi ne estas bone informita - kaj pri tio eble aliaj povus troviĝi en mia sama situacio. Tial mi petas iom resumi la distingojn inter la malsamaj vortaraj kaj iliajn ekzaktajn nomojn.
Dankon, J-K Rinaldo

[Renato Corsetti]

J-K:

 

​|   ​

- kaj Reta Vortaro de ADE
http://www.reta-vortaro.de/revo/

​Jes, tiuj du estas bonaj (sed REVO ne estas ligita al Akademio de Esperanto). Vilhelmo citis REVO-n sed ankau' aliajn.

Amike

Renato

~~~

[Vilhelmo Lutermano]

Ne. En mia mesaĝo pri la uzo de la vorto "neologismo" mi celis
ekskluzive nur la retan liston de Simplaj samsignifaj vortoj.

Kore,
Vilhelmo Lutermano.

2015-08-14 8:52 GMT, Renato Corsetti <renato....@gmail.com>:

> J-K:
>
>
>> ​| ​
>> - kaj Reta Vortaro de ADE
>> http://www.reta-vortaro.de/revo/
>>
>> ​Jes, tiuj du estas bonaj (sed REVO ne estas ligita al Akademio de
> Esperanto). Vilhelmo citis REVO-n sed ankau' aliajn.
>
> Amike
>
> Renato

> *~~~*
>
>
> *Renato Corsetti 117 Dukes Avenue, London N10 2QD, UK/Britujo tel.
> +393286315655, +447943137891 renato....@gmail.com
> <renato....@gmail.com> <renato....@gmail.com>*

[mar...@melburno.org.au]

El Marcel:
Aliflanke oni povas diri, ke "neologismo" estas en Esperanto jam
ellonge uzata por signifi vorton el alia lingvo, ke por nova vorto
oni povas uzi la terminon "nova vorto", ke "fremda" vorto povas ankaw
esti oficiala vorto signifanta "nekutima" aw neapartenanta al la
temo, kaj ke oni povas uzi "alilingva vorto". 'Cu?
Tre amike, Marcel.

[mar...@melburno.org.au]

El Marcel
Se en la Fundamento trovi"gas la vorto "na'ganta", 'cu tio signifas
ke oni ne povas fari la vorton "na'ganto"? Do se en la Fundamento
trovi'gas la sufikso "ant" sed ne la vorto "ante", 'cu 'gi estas
kontrawFundamenta? Principe ni ja rajtas krei novajn vortojn el 'ciuj
radikoj, inkl. "ant", per Fundament'ecaj afiksoj kaj kategorioj. . Se
estas bezono. Por ewropanoj la malfacilo estas, kompreni la signifon
de la deriva'joj "ante" en la prepozicia'jo "ante al" kaj "ate" en
"ate de". Krome multaj Esperantistoj ne
konscias pri la Regulo pri Signiforedukto.
Sinceraj salutoj, Marcel.

[mar...@melburno.org.au]

El Marcel: Mi tute samopinias kun ci pri 'ci tio. Salutojn.

[Antonio De Salvo]

Ankaux cxi-kaze mi petas pardonon pro mia enmksigxo en demandojn, pri kiuj mi esence ne kompetentas, kiel simpla praktikanto de Esperanto.
Laux mia percepto, jes ja eblas devenigi vortojn el fundasmentaj radikoj, sed cxiam konservante ilin karakteron; do, se -ant estas eksplicite donita por montri la aktivan participon, gxi ne povas farigxi parto de alia vorto kun ne-participa signifo. Alidirite: el nagx-ant- mi povas tiri nagxanta, nagxanto, nagxante; ecx mi povas (kvankam eksterkutime) diri simple anta, anto, ante en la senco (est)anta, (est)anto, (est)ante; sed tio ne pravigas "ante" kiel adverbo anstataux "antaux". Ante, ankore ktp apartenas al la "linguo internaciona Ido".
Amike
Antonio



-----Messaggio originale-----
Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com] Per conto di mar...@melburno.org.au
Inviato: giovedì 20 agosto 2015 12:06
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: Re: R: (la bona lingvo) neologismo

El Marcel
Se en la Fundamento trovi"gas la vorto "na'ganta", 'cu tio signifas ke oni ne povas fari la vorton "na'ganto"? Do se en la Fundamento trovi'gas la sufikso "ant" sed ne la vorto "ante", 'cu 'gi estas kontrawFundamenta? Principe ni ja rajtas krei novajn vortojn el 'ciuj radikoj, inkl. "ant", per Fundament'ecaj afiksoj kaj kategorioj. . Se estas bezono. Por ewropanoj la malfacilo estas, kompreni la signifon de la deriva'joj "ante" en la prepozicia'jo "ante al" kaj "ate" en "ate de". Krome multaj Esperantistoj ne konscias pri la Regulo pri Signiforedukto.
Sinceraj salutoj, Marcel.

[mar...@melburno.org.au]

El Marcel:
Unue: "ante" havas neniel la signifon de "antaw", nek en la plena
signifo nek en (mia) reduktita signifo.
Due: En mia verko "Lingvaj Resondoj" (havebla ankaw elektronike) sub
la titolo "La reguloj pri Neceso kaj Sufi'co kaj pri
Signiforeduktado" mi donas dek-du (parte Zamenhof'ajn) kazojn de
Signiforeduktado.
Trie: Mi mencias nun nur unu el tiuj kazoj: La vorto "admirebla"
povas difini KAJ a'jojn KAJ homojn, do la alikategoriigita "admireblo
povas rilati al a'joj kaj homoj. La vorto "falanta" povas rilati al
KAJ a'joj KAJ homoj. Do teorie la alikategoriigita "falanto" povas
esti a'jo kaj homo. Sed Zamenhof decidis, ke se la participaj vortoj
(falanta, ktp) estas uzataj, alikategoriigitaj, kiel substantivoj,
ili estas nur homoj, ne a'joj. Do falanta arbo kaj falanta viro, sed
la falanto povas esti nur homo, ne a'jo.
Kvare: Mi donas, kiel Z. faris en aliaj kazoj, al la participaj solaj
adverboj ne la plenan signifon (t.e. vo'co kaj tempo), sed nur la
signifon de la aktiva aw pasiva vo'co, SE TIU ADVERBO UZATAS KUN
PREPOZICIO KIEL PREPOZICIA'JO, ekz. "ate de" = NE tempa, sed nur
pasiva, do farate de en iu ajn tempo. (Pluraj aliaj prepozicia'joj ja
ne indikas tempon). La korespondaj prepozicioj en naciaj lingvoj
estas ekz. "door" (nederlanda, "by" (angla), "av" (skandinava).
Mi uzas "ate de" kaj ante al" nur en kazoj de miskompreno, ekz."La
murdo de la policano" povas signifi "ate de la policano" kaj la
kontrawan "ante al la policano" (farita de kaj farita al).
Korajn salutojn el Marcel.

[Antonio De Salvo]

Mi preferas resti cxe la indiko de la Akademio:
http://www.akademio-de-esperanto.org/decidoj/aganto_komplementa.html

gxis
Antonio
P.S.: mi ne certas, ke -anto estas aplikebla nur al homoj; ekz. (por ne paroli pri "esperanto") determinanto. Cetere, ago estas principe farebla nur de vivanta estulo, do estas kompreneble, ke -ant rilatas precipe al vivantoj (homoj kaj bestoj).

-----Messaggio originale-----
Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com] Per conto di mar...@melburno.org.au

Inviato: venerdì 21 agosto 2015 03:21
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: Re: (la bona lingvo) R: neologismo

[Leo De Cooman]

mar...@melburno.org.au schreef op 21/08/2015 om 3:20:

La korespondaj prepozicioj en naciaj lingvoj
estas ekz. "door" (nederlanda, "by" (angla), "av" (skandinava).

Pardonu mian rimarkigon:
   ĉu ne:   korespondaj --> respondaj?   Laŭ http://vortaro.net/#korespondi sub Rim. Oni ne uzu korespondi en la senco de respondi 3.

Amike salutas Leo