vorko

[Nguyen Xuan Thu]

Mi trovis tiun mirigan vorton vorko en Esperanta Retradio (24a de januaro)

La aŭtoro de la artikolo "Novega tramvojo en Jerusalemo", Gian Piero Savio el Israelo, difinis tiun vorton jene:      vorko = grava publika konstruaĵo (aŭtovojo, ponto, tunelo ks).                                                                                                    La vjetnama vorto por tiu difino estas công trình, kies traduko en la Granda vjet-esperanta vortaro estas: laboro; ellaboraĵo; verko; monumento. Ĝi respondas al la angla vorto "work". "project".                                                             Ĉu "vorko" adoptindas? Aŭ ĉu troveblas samsignifan vorton?                                                                                       Dankon,                                                                                                                                                                                      Thu

[Antonio De Salvo]

Bedauxrinde, “vorko” trovigxas en NPIV. Evidente, gxi estis transprenita el la angla « work», laux la nuntempa tendenco turnigxi al l angla por formi esperantajn terminojn.

Siatempe, se mi bone memoras (momente mi ne havas submane la koncernan brosxuron), la “Teknika terminaro pri sxoseoj kaj pontoj” eldonita de UEA en 1959 proponis “virko”, vorto kiu tute ne establigxis en Esperantujo. Laux mi, similan sorton havas/ havos “vorko”.

Gxis

Antonio

 

 

 

Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com] Per conto di Nguyen Xuan Thu
Inviato: mercoledì 25 gennaio 2012 23:23
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: (la bona lingvo) vorko

 

Mi trovis tiun mirigan vorton vorko en Esperanta Retradio (24a de januaro)

 

La aŭtoro de la artikolo "Novega tramvojo en Jerusalemo", Gian Piero Savio el Israelo, difinis tiun vorton jene:      vorko = grava publika konstruaĵo (aŭtovojo, ponto, tunelo ks).                                                                                                    La vjetnama vorto por tiu difino estas công trình, kies traduko en la Granda vjet-esperanta vortaro estas: laboro; ellaboraĵo; verko; monumento. Ĝi respondas al la angla vorto "work". "project".                                                             Ĉu "vorko" adoptindas? Aŭ ĉu troveblas samsignifan vorton?                                                                                       Dankon,                                                                                                                                                                                      Thu

--
la vortoj, pri kiuj ni diskutas ĉi tie, estas troveblaj en la listoj ĉe:
http://www.bonalingvo.org/index.php/Simplaj_samsignifaj_vortoj

[Renato Corsetti]

Thu:

>   Ĉu "vorko" adoptindas? Aŭ ĉu troveblas samsignifan vorton?

Fakte ni jam havas la linion:

vork·o → konstru·ad·o, konstru·ej·o

Se vi volas proponi aliajn alternativojn, bonvolu proponi.

Amike

Renato

--

Renato Corsetti
Via del Castello, 1, 00036 Palestrina, Italujo,
ren...@esperanto.org

[Antonio De Salvo]

Laux mia kompreno, per “vorko” oni celas nek konstru-adon anex konstru-ejon, sed konstru-ajxon.

Siatempe, kun la sama celo estis proponita, siatempe, la mortnaskita “virko”, por subtilacxe (kaj senbezone) distingi tion disde “verko”, opiniata (malprave) limigita al artaj/ beletraj laborajxoj.

Cxeokaze: en la itala, “opera d’arte” egalas al “artverko”, en ambaux sencoj; estas “opera d’arte/ artverko” cxu pentrajxo, cxu ponto; kaj cetere, en la greka lingvo “arto” estis “tehxne”, el kio venis “tehxniko”: unu plia pruvo ke estas granda koncepta najbareco inter arto kaj tehxniko, des pli se oni rigardas tehxnikon ne el pure aplika vidpunkto, sed el la elpensa/ ingxenia vidpunkto (cetere, gxuste pro tio oni parolas pri “ingxenier-arto”, en kio ludas “ingxenio” kaj “arto”, kvankam temas pri agado kun praktikaj celoj).

Gxis

Antonio

 

 

 

Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com] Per conto di Antonio De Salvo
Inviato: giovedì 26 gennaio 2012 08:43
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: (la bona lingvo) R: vorko

[Renato Corsetti]

Antonio:

>   Laux mia kompreno, per “vorko” oni celas nek konstru-adon anex konstru-ejon, sed konstru-ajxon.

Ĉu ni aldonu tion kiel unuan variaĵon en nian linion? Kion pensas la aliaj?

Amike

Renato

[Harri Laine]

En la konsultejo de lernu.net ĵus iu finno demandis pri la
sama vorto. Mi kopias, kion mi tie skribis hodiaŭ:

Amike
Harri

-------------

--- el http://eo.lernu.net/komunikado/forumo/temo.php?t=11095

"Vorko" estas unu el la multaj monstroj de PIV. La vorto estas tiom
malmulte uzata, ke oni ne povas diri ion fidindan pri ĝia signifo en
la reala lingvo. Ĝi mankis ankoraŭ en PIV-1970 kaj enŝteliĝis en PIVon
tra la PIV-Suplemento (1987), kie ĝi ankoraŭ havis duan signifon
"parto de fortikaĵo".

Mi ne scias, kiu iniciatis la vorton, sed ĝi ŝajnas misnaskita. Ĝi
similas al alilingvaj vortoj, sed ne redonas ties kernajn signifojn,
kaj tiaj vortoj facilege forglitas el la intencita signifo. Eĉ ne
estas klare, ĉu vere temas pri "konstruaĵo", ĉu pri
"konstru(projekt)o" aŭ "konstruado". Ekz. Krause tradukas la vorton
ankaŭ "Bauvorhaben".

La sola iom utila uzo de la vorto ŝajnis al mi "vorkaro", kiun mi iam
(verŝajne nur unu fojon) vidis proponitan por "infrastrukturo". Mi ne
scias, ĉu la proponinto vere volis inkluzivi ĉian materian bazon de
socio (ankaŭ kloakojn, akvotubojn, elektrajn kaj telekomunikajn
kablojn ktp).

Tiom maloftega vorto, kun neklara signifo, ne estas tre rekomendinda.
Ni havas multajn aliajn uzeblajn: laboro, laboraĵo, konstruaĵo,
(grunda, tera) konstruo, konstruprojekto, trafikejo..., kun adjektivoj
laŭ bezono.

Por vere vivigi la vorton, oni bezonus ankaŭ scii ion pri ĝiaj
derivaĵoj. La tri ekzemploj en PIV klarigas nenion: en "ministerio pri
publikaj vorkoj, vorkmastro, antaŭŝovita vorko" povus preskaŭ egale
esti "umo" anstataŭ "vorko".

[Johan Derks]

Bedaurinde mi ne havas tempon por esplori la temon.

Tmen mi donu indikon pri la dezirinda vojo por ekhavi respondon.

La vorto 'vorto' ne plachas al mi, sed ekzistas bezono pri vortoj en tiu signifokampo.

Chiuj lingvoj havas vortojn pri diversaj konstruajhoj.

La traduko de konstruaĵo en la nederlanda devus esti 'bouwwerk' au 'bouwsel' (germane: Aufbau, Struktur, angle: structure, edifice, france: structure, ouvrage, travaux),

sed ghia efektiva signifo estas 'gebouw' (germane: Gebäude, Bau, angle: building, france: bâtiment).

Tio estas normala en Esperanto; la sufiksoj havas ofte specifan efikon.

Sed en kiu maniero oni nun esprimu la pli gheneralan signifon de konstruaĵo (Mi samopinias kun Antonio, ke 'vorko' celas la ajhon pli ol la adon au agon)?

1. Per konstruaĵo ! Ja ankau preghejo povas signifi 'preghosalono', homaro 'grupo de homoj',  ktp. Tion oni devas konkludi el la kunteksto.

2. Per nomumo de la specifa tipo de 'konstruajho'. grava publika konstruaĵo ne havas mallongan ekvivalenton en Esperanto.

Konstruprojekto ? Hmm. Tio sentigas ian provizorecon au la desegnotablon.

Laboro; ellaboraĵo; verko; monumento ? Ne.

Se ne ekzistas vorto pli tauga ol 'vorko' enpreninda el femda lingvo, chu oni konstruu iun: prostruaĵo ......... ?

Mi favoretas tion, char ekzemple 'vorko' estas ne-naskopova vorto, oni malfacile kreos 'vorki' ktp, dum prostrui povos signifi 'konstrui projekton'.

 

Komentoj bonvenaj.

 

Johan Derks

 

--

[Renato Corsetti]

dankon, harri kaj antonio.

ĉar vi ankaŭ ŝajnas subteni tion, mi aldonis la fortradukon "konstruaĵo" en la komenco.

amike

renato

[Renato Corsetti]

Johan:

>   Se ne ekzistas vorto pli tauga ol 'vorko' enpreninda el femda lingvo, chu oni konstruu iun: prostruaĵo ......... ?

Mi favoretas tion, char ekzemple 'vorko' estas ne-naskopova vorto, oni malfacile kreos 'vorki' ktp, dum prostrui povos signifi 'konstrui projekton'.

 

Komentoj bonvenaj.

Neniu komento estas eble la plej bona komento!

Certe vi estas kuraĝa.

Amike

renato

[Silvia Garnero]

Mi proponas tute forvisxi tiun cxi malbelan vorton el la listo deSSV kaj anstatauxi gxin per la vorto konstruegon. Korajn Salutojn. Silvia Garnero.

--

[Johan Derks]

Chu vi konscias, ke pro la verba karaktero de la radiko konstru' konstruo kaj konstruego ne estas taugaj vortoj por indiki iun materian objekton ?

Kvankam tiuj vortoj ne estas praktikataj en Esperanto, ili pensigas pri la ago, agmaniero au simile de konstrui.

 

Amike,

Johan Derks

 

 

 

 

 

----- Original Message -----

From: Silvia Garnero

To: la-bona...@googlegroups.com

Sent: Thursday, January 26, 2012 9:01 PM

Subject: Re: (la bona lingvo) vorko

Mi proponas tute forvishi tiun chi malbelan vorton el la listo deSSV kaj anstataui ghin per la vorto konstruego. Korajn Salutojn. Silvia Garnero.

[ro-esp]

On Jan 26, 10:51 am, Renato Corsetti <renato.corse...@virgilio.it>
wrote:

> Thu:
>
> >    Ĉu "vorko" adoptindas? Aŭ ĉu troveblas samsignifan vorton?
>
> Fakte ni jam havas la linion:
>
> vork·o → konstru·ad·o, konstru·ej·o
>
> Se vi volas proponi aliajn alternativojn, bonvolu proponi.

temas nek pri ado nek pri ejo. La plej malmisa kiun mi tuj povas
elpensi estas "konstruajxego",eventuale kun adjektivo kiu indikas ke
temas pri afero financata per publika mono, aw ke gxi celas imponi.

gxis, Ronaldo N

[Renato Corsetti]

Ronaldo:

> "konstruajxego",eventuale kun adjektivo kiu indikas ke temas pri afero financata per publika mono, aw ke gxi celas imponi.

Intertempe nia linio ŝanĝiĝis al:

vork·o → konstru·aĵ·o, konstru·ad·o, konstru·ej·o 

[Johan Derks]

Vershajne malmultaj scias, ke struere en Latino signifas konstrui.

Do 'prostrui' (projekton konstrui) ne estas tiel eksperimenta ol iuj eble pensas.

Mi serchis la tradukon en aliaj lingvoj de la nederlanda verbo 'aanleggen', sed ghenerale trovis chefe vortojn similajn al 'konstrui'.

Speciale en la angla: build, construct, lay, install, lay out, plant, lay down.

Tiu 'aanleggen' aplikighas speciale al grandaj publikaj 'konstruadoj': vojoj, shoseoj, havenoj, flughavenoj k.s. por kiuj 'konstruajho', 'konstruado' kaj 'konstruejo' ne taugas.

Amike,

 

Johan

----- Original Message -----

From: Renato Corsetti

To: la-bona...@googlegroups.com

--

[Leo De Cooman]

Op 31/01/2012 14:21, Johan Derks schreef:

Tiu 'aanleggen' aplikighas speciale al grandaj publikaj 'konstruadoj': vojoj, shoseoj, havenoj, flughavenoj k.s. por kiuj 'konstruajho', 'konstruado' kaj 'konstruejo' ne taugas.

Tamen "wegenbouw" (laŭvorte: vojkonstruado) estas ofte uzata vorto en Flandrujo.

Amike salutas Leo

[Johan Derks]

Kaj 'een haven bouwen' ?

Johan

----- Original Message -----

From: Leo De Cooman

To: la-bona...@googlegroups.com

--

[Leo De Cooman]

Op 31/01/2012 19:58, Johan Derks schreef:

Kaj 'een haven bouwen' ?

Jes. Ankaŭ "een haven bouwen" (konstrui havenon) estas esprimo uzata en Flandrujo (eble ankaŭ en Nederlando). Mi traserĉis interreton per Google uzante la serĉterminon  "haven gebouwd"  kaj trovis pli ol 8000 trafojn.

Amike salutas Leo

[Marcos Cramer]

Se oni volas en Esperanto esprimi la ideon de "io konstruita" sen pensigi pri la pli specifa senco kiun akiris "konstruajho", oni povas uzi "konstruitajho". Certe oni ne enkonduku novradikon por tio!

Amike,
Markos

[Johan Derks]

Mi ne povas imagi, ke la nocio de 'vorko', kiom ajn malbela oni jughas tiun vorton, povas esti ghenerale esprimita de 'konstruitajho'.

Ja 'konstruitajho' pensigas min same pri malgranda flikajho kiel pri 'granda publika konstruajho'.

 

Amike,

Johan

----- Original Message -----

From: Marcos Cramer

To: la-bona...@googlegroups.com

Sent: Wednesday, February 01, 2012 10:04 AM

Subject: Re: (la bona lingvo) vork-o

Se oni volas en Esperanto esprimi la ideon de "io konstruita" sen pensigi pri la pli specifa senco kiun akiris "konstruajho", oni povas uzi "konstruitajho". Certe oni ne enkonduku novradikon por tio!

Amike,
Markos

--

[Marcos Cramer]

Johan skribis:

Mi ne povas imagi, ke la nocio de 'vorko', kiom ajn malbela oni jughas tiun vorton, povas esti ghenerale esprimita de 'konstruitajho'.

Ja 'konstruitajho' pensigas min same pri malgranda flikajho kiel pri 'granda publika konstruajho'.

Kiam oni volas indiki ke la konstruitaĵo estas granda aŭ publika aŭ ambaŭ, oni povas aldoni la adjektivojn "granda" aŭ "publika" aŭ ambaŭ. Por tio oni ne bezonas enkonduki novradikon.

Amike
Markos

[Fra Simo]

     Kvankam "prostru/i" al latinisto sonas pli agrable ol "vork/o", mi egale kontrauus rekomendadon de tiu kiel de chi tiu. Por nomi konstru/ajh/(eg/)on oni diru "konstru/ajh/(eg/)o".
     Se en iuj kuntekstoj la angla "work" aplikighas ne al jam konstruita konstruajh(eg)o, sed al ankorau konstruata, au al ties konstruado au konstruejo, oni tion en Esperanto facile povas esprimi helpe de sufiksoj. En iuj kuntekstoj sufichos "konstru/", sensufikse. En iuj aliaj taugos "konstru/labor/(ad/)o" au eble, "konstru/labor/o/j". Mi dubas, chu necesas chion tion aparte mencii en niaj malmultvortaj ssv-paragrafoj.
     CHi tie ni frontas ion, kion ofte ni estas tentataj preteratenti : la diferencon inter kreo de vorto nova, per kunmetado de jamaj vorteroj, kaj kreo de radiko au ia alia vortero nova, per adapto de alilingvajho au per libera elpenso. Kreon de vortero nova nur tiam oni provu, kiam uzo de jamajho au kunmetado de jamajhoj (unuavice  de Fundamentajhoj el la Universala Vortaro) en unu vorton novan (au kuna uzo de jamajhoj por farado de ia oportruna duvortajho au kelkvortajho) ne povas sufichi.
     Kunmetado de jamajhoj estas nur uzado de la lingvo. Kreo de vortero nova estas rezigno pri la ekzistanta lingvo kaj anstatauigo de tiu per iu alia, nova lingvo. Tion ni permesu al ni nur en okazo de efektiva bezono. Je Esperanto la diferenco inter la du specoj de faroj estas speciale klara kaj speciale grava.

2012/1/31 Johan Derks <derk...@tiscali.nl>

Vershajne malmultaj scias, ke struere en Latino signifas konstrui.

Do 'prostrui' (projekton konstrui) ne estas tiel eksperimenta ol iuj eble pensas.

Mi serchis la tradukon en aliaj lingvoj de la nederlanda verbo 'aanleggen', sed ghenerale trovis chefe vortojn similajn al 'konstrui'.

Speciale en la angla: build, construct, lay, install, lay out, plant, lay down.

Tiu 'aanleggen' aplikighas speciale al grandaj publikaj 'konstruadoj': vojoj, shoseoj, havenoj, flughavenoj k.s. por kiuj 'konstruajho', 'konstruado' kaj 'konstruejo' ne taugas.

Amike,

 

Johan

----- Original Message -----

From: Renato Corsetti

To: la-bona...@googlegroups.com

Sent: Tuesday, January 31, 2012 1:12 PM

Subject: (la bona lingvo) vork-o

Ronaldo:

> "konstruajxego",eventuale kun adjektivo kiu indikas ke temas pri afero financata per publika mono, aw ke gxi celas imponi.

Intertempe nia linio ŝanĝiĝis al:

vork·o → konstru·aĵ·o, konstru·ad·o, konstru·ej·o 

Amike

Renato

___________________________
http://www.frasimo.blogspot.com/
[journal en ligne, en français]

NE VOUS LAISSEZ PAS EMPOISONNER PAR LA VACCINATION.
NE LASU, KE ONI VIN VENENU PER VAKCINADO !

Grésillon vaut un voyage et une ou quelques semaines de séjour : http://gresillon.org

Un clic, votre signature = un acte de bon sens:
http://esperanto-au-bac.fr