Re: amplifikator-o
Cho Chaoming
Karaj amikoj:
Pri amplifikatoro estas jam multe da opinioj. Mi volas kontribui novan ideon pri tio:
1. En japana lingvo "ampu" estas la mallongigo de fremda vorto amplifikatoro. Eble amp estas ankaŭ oficiela nomo por amplifikatoro. La angla vorto “ample” signifas abunda aŭ larĝspaca, pli ol sufica. Ĉu oni ne rajtas defini la vorton “ampa” kiel ampleksa , kiu similas al la angla “ample” ?
2. Ampero estas la unio de elekrika kuranto laŭ la nomo de . Ĉu oni ne povas konsideri ke la vorto mezurunuo “ampero” devenis el ampo (reversa vortumo kiel fraŭlino al fraŭo, aŭ vidvino al vidvo)? En tio oni definas la vorton “ampo” kiel iu fizika forteco, ekzemple, la elektrika kuranto. Hazarde la mallongigo de unuo ampero estas amp angle aŭ ampo esperante.
3. De ampo oni faras la vorton “ampero” kiel la mezunuo de “ampo”. Plie oni konsidas la adapton de radiko “amp-”. Tialmaniere oni facile faras la vortojn: ampi, ampeco, pliampi, sekve la vorto “pliampilo” por amplifikatoro.
Nia majstro Zamenhof estas la homo por simpleco. Ĉu ne?
Abengo.
-----Original Message-----
From: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com] On Behalf Of Vastalto
Sent: Wednesday, March 14, 2012 8:23 AM
To: la-bona...@googlegroups.com
Subject: Re: (la bona lingvo) Re: amplifikator-o
Leo De Cooman <Leo.De...@pandora.be> skribis:
>ni prenas el naciaj lingvoj. Mi scivolas, ĉu ni uzas la samajn vortojn
>en ĉiuj lingvoj, ekzemple kiel oni diras "alta tensio" en la hungara,
>ĉina, ...
En la japana oni parolas pri "alta/malalta tensio" (takai/hikui den'atu).
Amike,
Vastalto
--
la vortoj, pri kiuj ni diskutas ĉi tie, estas troveblaj en la listoj ĉe:
http://www.bonalingvo.org/index.php/Simplaj_samsignifaj_vortoj
Leo De Cooman
Pri amplifikatoro estas jam multe da opinioj. Mi volas kontribui novan ideon pri tio:
1. En japana lingvo "ampu" estas la mallongigo de fremda vorto amplifikatoro. Eble amp estas ankaŭ oficiela nomo por amplifikatoro. La angla vorto “ample” signifas abunda aŭ larĝspaca, pli ol sufica. Ĉu oni ne rajtas defini la vorton “ampa” kiel ampleksa , kiu similas al la angla “ample” ?
laŭ Revo:
la portugala "amplo" signifas ampleksa
la angla "ample" signifas sufiĉega
la franca "ampla" signifas abunda aŭ ampleksa aŭ larĝa.
Se ni havus la tute novan radikon "ampl" ni povus fari per ĝi "ampligi" kaj "ampligilo". Sed mi dubas, ĉu estas bona afero fari tute novan radikon, kiu ankoraŭ ne estas uzata en nia lingvo, aŭ almenaŭ ne indikita en vortaroj.
Ĉiukaze mi jam proponis ne uzi la neoficialan "amplifikatoron", ĉar ekzistas pli mallonga (tamen same neoficiala) "amplif-il-o", pli uzebla. Cetere PIV difinas "amplifikatoro" > amplifilo.
2. Ampero estas la unio de elekrika kuranto laŭ la nomo de . Ĉu oni ne povas konsideri ke la vorto mezurunuo “ampero” devenis el ampo (reversa vortumo kiel fraŭlino al fraŭo, aŭ vidvino al vidvo)? En tio oni definas la vorton “ampo” kiel iu fizika forteco, ekzemple, la elektrika kuranto. Hazarde la mallongigo de unuo ampero estas amp angle aŭ ampo esperante.
Cetere ampero ne rekte rilatas al "amplitudo".
Por matematike pristudi alternan elektron oni kompreneble uzas la sistemon, kiun proponas la matematiko:
Jen ekzemplo: la tensio de hejme uzata elektro estas reprezentebla per la projekcio de 325 volt-longa radiuso turniĝanta kun angula rapido de 100*pi en sekundo sur la y-akso de koordinatsistemo, kies x-akso reprezentas la tempon. La "efektiva tensio" de tia tensio estas la valoro de la kontinua tensio, kiu generas la saman energio (varmon) en sama rezistanco. Ĉi-kaze ĝi estas 230 V. La rilatumo inter la amplitudo kaj la efektiva tensio estas la kvadrata radiko el 2.
Por sinusforma tensio la distanco inter la pintoj kaj la malpintoj de la sinusoido egalas al la 2-oblo de la amplitudo. Do, se ni uzus la vorton "amplekso" ni havus la problemon, ke ni devus diri "duonan amplekson", se mi ne eraras.
Amike salutas Leo
Renato Corsetti
amplifikator·o → fort·ig·il·o, pli·fort·ig·il·o, (se temas pri sono) laŭt·ig·il·o
Kritikoj bonvenaj, sed ĉefe por simpligi la problemon, ne por igi ĝin nesolvebla.
Amike
Renato
renato corsetti
via del castello, 1 00036 palestrina, italujo
ren...@esperanto.org
Leo De Cooman
amplifikator·o → fort·ig·il·o, pli·fort·ig·il·o, (se temas pri sono) laŭt·ig·il·o
Kritikoj bonvenaj, sed ĉefe por simpligi la problemon, ne por igi ĝin nesolvebla.
En tiu lasta kazo la linio iĝus
amplifikator·o --> amplif·il·o
Duavice eblus pensi pri elekto inter neanalizebla "amplifi' kaj teorie ebla oficialigo de "ampla", per kiu oni povus formi "ampligilon".
Mi mem ne havas firman ideon.
Amike salutas Leo
Renato Corsetti
> Mi mem ne havas firman ideon.
Marcos Cramer
Danke al Dio!
En tiaj elkrioj la tradicia "dank' al" shajnas al mi logika kaj tial ne anstatauiginda. Sed ghia nuntempe pli ofta uzo kiel adverbeca frazeto ene de plena frazo ja estas lau mi anstatauiginda per "danke al".
Amike,
Markos
Renato Corsetti
> En tiaj elkrioj la tradicia "dank' al" shajnas al mi logika kaj tial ne anstatauiginda. Sed ghia nuntempe pli ofta uzo kiel adverbeca frazeto ene de plena frazo ja estas lau mi anstatauiginda per "danke al".
MorphemeAddict
--
Renato Corsetti
> Kial uzi la apostrofon en "dank' al"? Lau la 16a regulo oni ellasu la finan vokalon de substantivo au artikolo, sed ne de adverbo. Do oni uzu "dank al" senapostrofe. Chu tiu chi temo jam diskutighis chi tie?
dank' al → danke al
Al kiu eble ni devas aldoni "danko al" kaj "dankon al".
amike
Leo De Cooman
Danke al Dio!
En tiaj elkrioj la tradicia "dank' al" shajnas al mi logika kaj tial ne anstatauiginda. Sed ghia nuntempe pli ofta uzo kiel adverbeca frazeto ene de plena frazo ja estas lau mi anstatauiginda per "danke al".
Amike salutas Leo
Marcos Cramer
dank' al → danke al
Al kiu eble ni devas aldoni "danko al" kaj "dankon al".
Mi ne aldonus alternativojn, sed nur notojn:
dank' al (kiam gxi estas uzata adverbece en frazo) → danke al (kiel memstara elkrio la tradicia "dank' al" estas akceptebla, sed ankaux uzeblas "dankon al")
Ni ankau povus mallongigi la duan noton forigante la parton komencighantan per "sed".
Amike,
Markos
Marcos Cramer
amplifikator·o → fort·ig·il·o, pli·fort·ig·il·o, (se temas pri sono) laŭt·ig·il·o
Kritikoj bonvenaj, sed ĉefe por simpligi la problemon, ne por igi ĝin nesolvebla.
Mi akceptas tiun linion kiel provizoran konkludon de nia diskuto.
Amike,
Markos
Harri Laine
kialo ridi pri la SSV-listo. Eble ĝiaj prizorgantoj simple ne
vidas, ke estas skribate "dank' al", kio laŭ ĉiuj eblaj reguloj
de Esperanto povas signifi nur "danko al", kaj estas nenio erara
en tio. Cetere, "danke al" povas esti miskomprenebla, eĉ pli ol
"dank' al".
Almenaŭ obeu la strangajn regulojn de la listo, kaj skribu
dank' al → dank·e al
Ĉi tie ja utilus fari la rekomendon malpli facile trovebla.
Harri
Marcos Cramer
"~". Sed tiam ankau mia dua noto devas esti vortumita iom alimaniere.
Amike,
Markos
Renato Corsetti
Responde al Harri mi menciu ke mi ne kontrauas mildigon de la linio al "~". Sed tiam ankau mia dua noto devas esti vortumita iom alimaniere.
dank' al (kiam ĝi estas uzata adverbece en frazo) → dank·e al; (kiel memstara elkrio la tradicia "dank' al" estas akceptebla, sed ankaŭ uzeblas "dankon al")
Mi ne komprenas, kial amaso da homoj [por uzi plibeligan esprimon], kiuj ne komprenas, kiel funkcias Esperanto, rajtas diri "dank' al" por "danke al" kaj ni ne rajtas ridi pri ili.
Amike
Johan Derks
Harri Laine
> dank' al /(kiam ĝi estas uzata adverbece en frazo)/ → dank·e al;
> /(kiel memstara elkrio la tradicia/ "dank' al" /estas akceptebla, sed
> ankaŭ uzeblas/ "dankon al"/)
>
> /Mi ne komprenas, kial amaso da homoj [por uzi plibeligan esprimon],
> kiuj ne komprenas, kiel funkcias Esperanto, rajtas diri "dank' al" por
> "danke al" kaj ni ne rajtas ridi pri ili.
Ho ve, mi neniel volas malpermesi vian ridadon! Sed
tio ne ŝanĝas la fakton, ke "dank' al" ne estas
adverbeca, nek signifas "danke al" aŭ "dankon al"
(krom en ekz. "dank' al Dio", kion vi, paradokse,
ne volas ŝanĝi!). Ĝi estas tradicia mallongigo, tute
regula, de "danko al", por kiu la lingvo evoluigis
la signifon "pro (la influo de)", plej ofte sen
nuanco de boneco de la influanto kaj ne malofte
(eĉ Zamenhofe) kun la nuanco "pro la malbeninda".
Ekzistas nenia kialo havi eĉ linieton pri la esprimo
en SSV, almenaŭ ne tian kiu rekomendas anstataŭigon
per "danke al".
Amike
Harri
Renato Corsetti
> Ekzistas nenia kialo havi eĉ linieton pri la esprimo
en SSV, almenaŭ ne tian kiu rekomendas anstataŭigon
per "danke al".
Leo De Cooman
> Mi ne komprenas, kial amaso da homoj [por uzi plibeligan esprimon],
> kiuj ne komprenas, kiel funkcias Esperanto, rajtas diri "dank' al" por
> "danke al" kaj ni ne rajtas ridi pri ili.
:-)
Ĉu ekzemple "danke tion" estas akceptebla esprimo? Ĉu aldoni ĝin al la
linio?
Amike salutas Leo
Harri Laine
> Tamen, mi ĵus ricevis mesaĝon de bona esperantistino, kiu skribis
> "Dank' al vi, mi nun sias, ke..." Mi ĵuras, ke mi vere ricevis ĝin.
Mi ne dubas. Kaj certe estis bona esperantistino, ĉar ŝi
uzis tute ĝustan vortumon "dank' al". Kial oni devus
admoni ŝin skribi alimaniere?
Amike
Harri
Johan Derks
ke ....".
Nur se oni konsiderus "dank' al vi" aparta memstara frazo ("Dank(on) al vi
!" ... Mi nun scias, ke .... )
la apostrofo estas prava.
Resume:
Estas du tipoj de frazoj, unu kun "Danke al Subjekto Verbo ... " (Dank' al
ne permesita)
la alia kun "Dankon al Nerekta Komplemento ... (Dank' al permesita)
Amike,
Johan
Renato Corsetti:
Amike
Harri
--
Renato Corsetti
> Ĉu ekzemple "danke tion" estas akceptebla esprimo? Ĉu aldoni ĝin al la linio?
Pjer
> Akcepteblaŭ laŭ mi sed certe nekutima.> Amike > Renato
Libron de Z. rimarkante lian grandan uzon de tiu formo:"danke la
fantazian punkton de l' voĉdono..., ke danke tiun vastan liberecon la
lingvo internacia baldaŭ disfalos ... mi danke la gramatikon (C. 7.)
ne bezonis ... danke la komunan fonton, el kiu la aŭtoroj prenados la
novajn vortojn ... ktp
Amike, Pjer.
Paralele al 'danke al', por uzi kiel prepozicio, kial ne proponi
(malmalice) la uzon de: "graù", kiu estis delonge proponita kaj kreita
ekde malgraù, same Z. kreis edz' ekde edzin'.
Dank' al vi... ighus: graù vi. En la franca oni havas "malgré" kaj
"gré", ekzemple oni uzas: savoir gré à ... sed temas pli pri
gratulon...
Marcos Cramer
Amike,
Markos
Renato Corsetti
> Mi malkovras tiun diskuton, kaj tiuteme mi jhus antaùe relegis la Duan Libron de Z. rimarkante lian grandan uzon de tiu formo:"danke la fantazian punkton de l' voĉdono..., ke danke tiun vastan liberecon la lingvo internacia baldaŭ disfalos ... mi danke la gramatikon (C. 7.) ne bezonis ... danke la komunan fonton, el kiu la aŭtoroj prenados la novajn vortojn ... ktp