pri "ekspresa": pli bonas "rekta" ol "rapida"

6 views
Skip to first unread message

Ferdinand Cesarano

unread,
Jun 10, 2014, 1:47:21 PM6/10/14
to la-bona...@googlegroups.com
Mi volas fari komenton pri la lastatempa konsilo (kiun mi ne povas trovi) favora al la uzo de "rapida" anstataŭ la neologismo "ekspresa".

Laŭ mi, pli bona maniero estas "rekta". Trajno "express" ne necese iras pli rapide ol trajno loka; ĝi simple preterpasas kelkajn staciojn. 

Veras ke la vojaĝo per la trajno "express" postulos malpli da tempo, kaj do ke ĝia meznombra rapideco estos pli alta. Sed tio ne signifas ke la trajno, dum sia irado, moviĝas pli rapide.

Kiam mi en Nov-Jorko volas iri ekde la Strato 59a al la Strato 125a, mi povas elekti aŭ la trajnon rektan (la linion A), kiu iras rekte inter tiuj du stacioj, aŭ la trajnon lokan (la linion C), kiu haltas ĉe pluraj aldonaj stacioj inter tiuj du stacioj. Sed, ambaŭ trajnoj iras per la sama rapido.


Feĉjo

Renato Corsetti

unread,
Jun 10, 2014, 2:42:08 PM6/10/14
to la-bona...@googlegroups.com
Sekve de la mesaĝo de Ferdinand, mi jam aldonis 'rekta' al nia linio:

ekspres·a [1oa] ~ rapid·a, rekt·a

Mi havas la impreson, ke Ferdinand diras, ke 'rekta' estas la sola ĝusta traduko. Ĉar la fervojaj sistemoj estas malsamaj tra la mondo, kion opinias la aliaj?

Amike

Renato

~~~

renato corsetti
renato....@gmail.com

Josenilton

unread,
Jun 10, 2014, 2:49:34 PM6/10/14
to la-bona...@googlegroups.com
EKSPRESO estas delonga esperanta vorto, ekde la uzado de Zamenhof. Gxi ne povas esti konsiderata neologismo.


--
--
la vortoj, pri kiuj ni diskutas ĉi tie, estas troveblaj en la listoj ĉe:
http://www.bonalingvo.org/index.php/Simplaj_samsignifaj_vortoj

---
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "la bona lingvo" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to la-bona-lingv...@googlegroups.com.
For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.

Antonio De Salvo

unread,
Jun 10, 2014, 4:43:17 PM6/10/14
to la-bona...@googlegroups.com

Laux mi, meritas uzi ”ekspresa” por vagonaro (aux, pli gxenerale, trafikilo) kiu havas nemultajn dumvojajn haltojn (tion, cetere, diras PIV cxe “trajno”).

Mi memorigas, ke ekzistas klasikajxo en esperanto-traduko, “Murdo en Orient-Ekspreso”.

 

Tamen, la klasifado de vagonaroj estas terure malsimila laux la landoj kaj la epokoj.

Kiam (en la sesdekaj jaroj de pasinta jarcento) mi devis traduki al esperanto la gxeneralajn atentigojn de la oficiala horarlibro de la Italaj Sxtartfervojoj, mi trovigxis antaux cxi tiu klasifado:

-          omnibusa trajno (kun haltoj en cxiuj stacioj);

-          akcelita trajno (itale: “accelerato”; iom ironie, malgraux la teoria “akcelo/ plirapidigo”, gxi estis tre malrapida, pro la multaj haltoj, kaj cxar gxi devis tre ofte malakceli por eniri stacidomon kaj reakceli por reforveturi el gxi);

-          rekta trajno (itale : “diretto“, kun nemultaj haltoj kaj sen dumvojaj sxangxoj) ;

-          rektega trajno (itale : “direttissimo“,  kun tre malmultaj haltoj) ;

-          rapida trajno (itale: “rapido“, kun ecx malplimultaj haltoj kaj kun alta rapideco);

-          sago-trajno (itale: “freccia“, kun nur kelkaj haltoj kaj altega rapideco).

 

Tra la jaroj, multaj aferoj sxangxigxis (kun granda irionio, la plej rapida kaj potenca lokomotivo de la tiutempaj Italaj Sxtatfervojoj estis nomita “Tartaruga” = “Testudo”, cxar prave oni diris, kiam oni devis elekti la nomon, ke post kelka tempo ecx tiu avangarda lokomotivo estos rigardata kiel postigxinta).

Hodiaux, la italaj trajnoj havas cxi tiun klasifadon:

-          locale (=loka), kiu cirkulas en limigita areo kaj haltas en cxiuj stacioj;

-          RV-Regionale Veloce (rapida regiona), kiu cirkulas nur en unu regiono aux en kuntusxaj regionoj, kaj haltas nur en gravaj stacioj;

-          Intercity (angle: interurba), kiu cirkulas inter pluraj regionoj kaj halktas nur en la plej gravaj stacioj;

-          AV-Alta Velocità (= Alta rapideco), kiu haltas nur en gravegaj stacioj kaj veturas je grandega rapido. Tiuj trajnoj estas ankaux nomataj “Sago” (itale: freccia”). Ekzemple, mia nuntempa laborposteno situas en Bolonjo, pli ol 400 kilometrojn for de mia logx-urbeto (Guidonia apud Romo).

http://eo.wikipedia.org/wiki/Antonio_De_Salvo  Mi plejofte laboras komputile, el mia logxejo, sed de tempo al tempo mi vizitas ankaux fizike mian oficejon. Morgaux la 11.an de junio mi fakte iros al Bolonjo. Nu, mi bezonas (pro la intensa al-urba kaj en-urba trafiko) unu horon kaj duonon por atingi la roman fervojan stacidomon, kaj… du horojn por lauxiri trajne la 400 kilometrojn gxis Bolonjo, per Altrapida vagonaro (Freccia argento = argxenta sago).

Gxis

Antonio

 

 

 

Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com] Per conto di Josenilton
Inviato: martedì 10 giugno 2014 20:50
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: Re: (la bona lingvo) pri "ekspresa": pli bonas "rekta" ol "rapida"

Pjer

unread,
Jun 11, 2014, 4:59:17 AM6/11/14
to la-bona...@googlegroups.com, renato....@gmail.com
Mi opinias, ke rapida ne estas foriginda, fakte oni povus precizigi: rapid'lig'a trajno, eble ankorau unuhalta trajno.
Amike,Pjer.

Johano Karlo Rinaldo

unread,
Jun 11, 2014, 5:21:07 PM6/11/14
to la-bona...@googlegroups.com
Jes laŭ pasintaj sistemoj, sed nuntempe ne plu ekzistas la rapidaj trajnoj.
Pleje anstataŭataj per la "interurbaj (intercity)" trajnoj.

Krome oni konsideru ke nuntempe ĉiuj eŭropaj fervojoj estas kunordigitaj de komuna eŭropa organizo. Oni devas, en Eŭropo, rilatiĝi al ties gvidlinioj.
J-K Rinaldo
Mi opinias, ke rapida ne estas foriginda, fakte oni povus precizigi: rapid'
*lig*'a trajno, eble ankorau unuhalta trajno.
Amike,Pjer.

Le mardi 10 juin 2014 20:42:08 UTC+2, Renato Corsetti a écrit :
 Sekve de la mesaĝo de Ferdinand, mi jam aldonis 'rekta' al nia linio:

ekspres·a *[1oa]* ~ rapid·a, rekt·a 

Mi havas la impreson, ke Ferdinand diras, ke 'rekta' estas la sola ĝusta 
traduko. Ĉar la fervojaj sistemoj estas malsamaj tra la mondo, kion opinias 
la aliaj?

Amike

Renato

~~~
 
*renato corsetti*
*renato....@gmail.com <javascript:>*
 

    

Josenilton

unread,
Jun 11, 2014, 5:51:41 PM6/11/14
to la-bona...@googlegroups.com

Profitante la okazon, ĉu vi ĉiuj konas la esprimon "trajno-kuglo"n, anstataŭe al “ALT-RAPIDA (EKSPRES)TRAJNO”? [Temas pri la novaj rapidegaj trajnoj veturantaj po pli ol 500 kilometrojn hore. Ĝustatempe, la ĉinoj celas konstrui fervojon por tia trajno inter Ĉinio kaj Usono.]



Antonio De Salvo

unread,
Jun 11, 2014, 6:35:19 PM6/11/14
to la-bona...@googlegroups.com

Mi konas tiun esprimon, vortumitan diversmaniere:

-          kuglotrajno;

-          kuglo-trajno;

-          kugla trajno

-          trajno kuglo.

Persone, mi preferas kuglotrajno.

La unua ekzemplo estis en Japanujo, nun sxajne ankaux en Cxinio.

 

Pri altrapidaj trajnoj : en Francujo oni diras TGV (Train grande vitesse = trajno je granda rapido).

Gxis

Antonio

 

 

Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com] Per conto di Josenilton
Inviato: mercoledì 11 giugno 2014 23:52
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: Re: (la bona lingvo) Re: pri "ekspresa": pli bonas "rekta" ol "rapida"

Renato Corsetti

unread,
Jun 12, 2014, 8:55:07 AM6/12/14
to la-bona...@googlegroups.com
Ĉar ni vidas, ke la sistemo de vagonaroj havas nomojn malsamajn laŭ la landoj kaj laŭ la epokoj, ĉu iu volus provi listigi tiujn nomojn sisteme por parta vortareto pri tio. Vidu aliajn en
http://www.bonalingvo.org/index.php?title=Provoj_pri_partaj_vortaretoj

amike

Josenilton

unread,
Jun 12, 2014, 9:15:00 AM6/12/14
to la-bona...@googlegroups.com

Kurioze, la malnovega PLENA VORTARO difinas EKSPRESOn kiel "rapidiran trajnon". La plej modernaj tiaj vagonaroj povas esti la ALT-RAPIDIRAJ TRAJNOJ, aŭ eble, pli specife, la ALT-RAPIDIRAJ aŭ ALT-RAPIRAJ EKSPRESOJ. Kion vi pensas?

.


--

Noël SIMONET

unread,
Jun 12, 2014, 10:30:26 AM6/12/14
to la-bona...@googlegroups.com

|  la malnovega PLENA VORTARO difinas EKSPRESOn kiel "rapidiran trajnon" (Josenilton)


Gxenerale for el sia kartocxo la kuglo malfacile farigxus rapid-revena   :-)

Sed la Plena prenis siajn antaùgardajxojn ...!


Amike .

Noël


.
.
.
.
.
.
.
.

Johano Karlo Rinaldo

unread,
Jun 12, 2014, 4:37:25 PM6/12/14
to la-bona...@googlegroups.com
MI konsilas pridemandi Vito Tornillo, Itala Prezidanto de landa asocio de fervojistoj, J-K Rinaldo
Ĉar ni vidas, ke la sistemo de vagonaroj havas nomojn malsamajn laŭ la landoj kaj laŭ la epokoj, ĉu iu volus provi listigi tiujn nomojn sisteme por parta vortareto pri tio. Vidu aliajn en
http://www.bonalingvo.org/index.php?title=Provoj_pri_partaj_vortaretoj

amike

Renato

~~~

/renato corsetti/
/renato....@gmail.com/


Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages