referendumo, plebiscito
Harri Laine
estas aktuala afero en Eŭropo. Mi mem senprobleme diras
"popolvoĉdono" (troveblas kelkaj uzoj en la reto) kaj mi
trovis Korean tekston, kiu parolas pri "popolbalotado".
Tiuj ŝajnas al mi egalaj al "referendumo", kvankam almenaŭ
la Germana Vikipedio faras (ŝajnas al mi) ian fakan
direrencon inter "Volksabstimmung" kaj "Referendum".
La vorton "plebiscito" mi konas nur per vortaroj, kaj ne
memoras por ĝi ian praktikan uzon.
Kion vi opinias pri "referendumo" kaj "plebiscito"?
Amike
Harri
Renato Corsetti
> Kion vi opinias pri "referendumo" kaj "plebiscito"?
Amike
Renato
-- Renato Corsetti Via del Castello, 1 00036 Palestrina, Italujo renato....@esperanto.it
Antonio De Salvo
>Okaze mi cerbumis pri la vorto "referendumo", kiu nun
estas aktuala afero en Eŭropo. Mi mem senprobleme diras
"popolvoĉdono" (troveblas kelkaj uzoj en la reto) kaj mi
trovis Korean tekston, kiu parolas pri "popolbalotado".
>Tiuj ŝajnas al mi egalaj al "referendumo", kvankam almenaŭ
la Germana Vikipedio faras (ŝajnas al mi) ian fakan
direrencon inter "Volksabstimmung" kaj "Referendum".
>La vorton "plebiscito" mi konas nur per vortaroj, kaj ne
memoras por ĝi ian praktikan uzon.
En itala lingvo, ekzistas ambaux terminoj, respektive “referendum” kaj “plebiscito” (surbaze de la latinaj vortoj “referendum” = raportado kaj “plebiscitum” = popolkonsultado, popoldemandado).
Tamen, dum “referendum” estas komunuza vorto (por indiki popolan konsultadon pri specifa temo, respektive por forigi legxon, por enkonduki legxon, por ekscii la opinion de la popolo), “plebiscito” estas malnovigxinta vorto, uzata tre singardeme cxar en gxi enestas la nuanco “unuanima decido”, iamaniere atingita perforte aux per suspektinda manipulado (en Romo, ekzemple, unu el la cxefaj stratoj estas nomita “Via del Plebiscito” = Strato de l’ Plebiscito, memore al la Plebiscito kiu en 1871 aprobis la aligxon - aux, pli precize, la aligon - de Romo al la Itala Regno, post la invado de la italaj trupoj: nu, en tiu popolkonsultado la vocxoj favore al la Itala Regno estis 133.681, kompare kun 1.507 kontrauxaj).
Baza diferenco inter referendumo kaj plebiscito estas, ke plebiscito rilatas al fundamenta demando, gxenerale kun politika aux internacia karaktero (plejofte temas pri lauxlegxigo de estro kiu ekprenis la povon per sxtatrenverso, aux pri decido cxu aligxi al iu alia lando); referendumo, kontrauxe, rilatas al specifa demando pri aparta problemo (tamen, en 1946 la itala popolo decidis per “referendumo” pri la sxtata formo, kiu transiris de Regxlando al Respubliko).
Koncerne “popolvocxdono”-n: gxi estas (tro) gxenerala vorto. Referendumo kaj plebiscito estas ja popolvocxdonoj, sed ne cxiuj vocxdonoj (= balotoj) estas referendumo aux plebiscito.
Gxis
Antonio
Harri Laine
> Koncerne “popolvocxdono”-n: gxi estas (tro) gxenerala vorto.
> Referendumo kaj plebiscito estas ja popolvocxdonoj, sed ne cxiuj
> vocxdonoj (= balotoj) estas referendumo aux plebiscito.
Dankon por la bonaj informoj pri la italaj vortoj. Mi ne
vidas ian kaŭzon ne paroli ekz. pri "popolvoĉdono en Grekujo",
same kiel germanaj gazetoj skribas pri "Volksabstimmung in
Griechenland". Apenaŭ okazos konfuzoj kun alitipaj popolvoĉdonoj,
ekz. elektadoj, pri kiuj oni uzas aliajn vortojn.
"Referendumo" estas sufiĉe multe uzata vorto, eble ankaŭ mi
povas ĝin utiligi en klaraj kuntekstoj.
Por "plebiscito" mi vidas apenaŭ alian uzon ol en frazoj de
la tipo "okazis en Italujo popolvoĉdono, kiun oni tie nomas
'plebiscito'".
Amike
Harri
Renato Corsetti
> Mi ne
vidas ian kaŭzon ne paroli ekz. pri "popolvoĉdono en Grekujo",
same kiel germanaj gazetoj skribas pri "Volksabstimmung in
Griechenland".
"Referendumo" estas sufiĉe multe uzata vorto, eble ankaŭ mi
povas ĝin utiligi en klaraj kuntekstoj.
Por "plebiscito" mi vidas apenaŭ alian uzon ol en frazoj de
la tipo "okazis en Italujo popolvoĉdono, kiun oni tie nomas
'plebiscito'".
Se ni povas pensi pri eblaj linioj:
referendum-o = popol-voĉ-don-ad-o
plebiscit-o --> sen-depend-o-voĉ-don-ad-o, voĉ-don-ad-o pri sen-depend-o
Kion vi pensas?
Amike
Renato
Amike
Harri
Antonio De Salvo
Mi malkonsentas.
Eventuale: referendumo = popolkonsultado, popoldemandado; popolvocxdono;
sed mi ne scipovas fari proponon pri plebiscito (eble “aproba popolvocxdono”; certe ne nepre “pri sendependo”, cxar plej ofte plebiscitoj okazis/ okazas gxuste kun la kontrauxa celo, nome por aligxi al iu alia lando; ekzemple la plebiscito de 1938 kiu sankciis la aligon de Auxstrio al Germanio:
http://de.wikipedia.org/wiki/Anschluss_%C3%96sterreichs
aux tiu en Karintio 1920:
http://de.wikipedia.org/wiki/Volksabstimmung_1920_in_K%C3%A4rnten
Gxis
Antonio
Da: la-bona...@googlegroups.com
[mailto:la-bona...@googlegroups.com] Per conto di Renato Corsetti
Inviato: sabato 5 novembre 2011 16:46
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: (la bona lingvo) referendumo, plebiscito
--
la vortoj, pri kiuj ni diskutas ĉi tie, estas troveblaj en la listoj ĉe:
http://www.bonalingvo.org/index.php/Simplaj_samsignifaj_vortoj
Renato Corsetti
> Eventuale: referendumo = popolkonsultado, popoldemandado; popolvocxdono;
> sed mi ne scipovas fari proponon pri plebiscito (eble “aproba popolvocxdono”; certe ne nepre “pri sendependo”, cxar plej ofte plebiscitoj okazis/ okazas gxuste kun la kontrauxa celo, nome por aligxi al iu alia lando; ekzemple la plebiscito de 1938 kiu sankciis la aligon de Auxstrio al Germanio:
http://de.wikipedia.org/wiki/Anschluss_%C3%96sterreichs
aux tiu en Karintio 1920:
http://de.wikipedia.org/wiki/Volksabstimmung_1920_in_K%C3%A4rnten
Amike
Renato
Leo De Cooman
>
> Kion vi opinias pri "referendumo" kaj "plebiscito"?
En la nederlanda ni havas krom la prunteprenitan "referendum" vere
nederlandan vorton "volksraadpleging", laŭradike: konsulto de la popolo.
Amike salutas Leo
Marcos Cramer
Similan distingon faras la germana Vikipedio inter "Referendum" unuflanke kaj "Plebiszit" kaj "Volksabstimmung" aliflanke.
Antonio mencias tute alian distingon, supozeble surbaze de la jura distingo inter la du en Italujo. Kiam oni parolas pri Esperanto, oni tamen devas atenti ke oni ne transprenas senkritike nacilingvajn distingojn en Esperanton. Tamen ĉi.okaze ŝajnas ke diversaj Esperantistoj jam transprenis siajn diversajn nacilingvajn komprenmanierojn en Esperanton: Ekzemple la PIV-a difino de "plebiscito" ne koheras kun la difino en la Esperanta Vikipedio (sed ĉe "referendumo" ili ja koheras inter si).
Antonio diras, ke referendumo ne nepre estas popola. Tamen, PIV, ReVo kaj la Esperanta Vikipedio konsentas ke ĝi estas io popola. Ĉu do la pli vasta kompreno de "referendumo" vere estas io Esperanta, aû nur io itala?
Por la signifoj de "plebiscito" kaj "referendumo" laû la Esperanta Vikipedio, laŭ mi taûgas "popolvoĉdono" kaj "popolkonsulto" respektive. La apartan precizigon, kiun alportas la PIV-a difino al la signifo de "plebiscito" oni povas atingi per aldono de precizigoj kiel "fundamenta" aû "pri teritoria statuso".
Do jen finfine miaj liniproponoj:
plebiscito → (en vasta senco) popol·voĉ·don·o; (en malvasta senco) fundament·a popol·voĉ·don·o, popol·voĉdon·o pri teritori·a status·o
referendum·o → popol·konsult·o
Amike,
Markos