Ĉu
Eksplik-i --> klar-ig-i ?
Amike
Renato
--------------------------------------------------
Renato Corsetti
Via del Castello, 1 00036 Palestrina, Italujo
renato....@esperanto.it
"malplekti (metafore)", do montri la erojn de afero ?
gxis, Ronaldo N
Ĉu
Eksplik-i --> klar-ig-i ?
Mi estas kontrau tiu propono.
La ago ekspliki enhavas pli ol 'klarigi'.
Ekzemple oni povas klarigi iun punkton de argumento, motivo, fenomeno ktp
sed 'ekspliki' la funkciadon de komputila sistemo, la kauzojn de la dua
mondmilito ktp
estas pli, tio implicas pli atentan rilaton kun tiu, al kiu oni eksplikas
char oni klarigas pli analizece.
Ja la origine latina signifo estas malfaldi, dismalfaldi.
Ni devas atenti ke la fortradukado de tiaj utilaj nuancoj ne malrichigu la
'bonan' lingvon.
Chu la proponinto ankau kontrolis chu la radiko 'fortraduki' estas
'internacia' ? En tiu kazo ni estu speciale atentemaj.
Amike,
Johan
>ᅵ Mi estas kontrau tiu propono.
>ᅵ Ni devas atenti ke la fortradukado de tiaj utilaj nuancoj ne malrichigu la 'bonan' lingvon.
>ᅵ Chu la proponinto ankau kontrolis chu la radiko 'fortraduki' estas 'internacia' ? En tiu kazo ni estu speciale atentemaj.
-- --------------------------------------------- Renato Corsetti Via del Castello, 1 00036 Palestrina, Italujo renato....@esperanto.it ---------------------------------------------
> Do mi forte pledas por konservo de nia nuna linio pri "ekspliki".
Kiel kutime mi samopinias kun Marcos.
--
Bertilo Wennergren
bert...@gmail.com http://bertilow.com
>ᅵ Mi ne volas tro kontraui kontrauojn. Nur por mi persone - pro kutimo - mi havas la senton, ke ekspliki estas iom enradikighinta, sed pro kompatindaj chinoj ..... miᅵcedu ?Jes, bonvolu!
> Mi . . . demandis min tamen, chu mi estas ano de "La bona lingvo"
kaj konkludis, ke mi ne estas adepto de kelkaj ideoj de la chi-forume
reganta "La bona lingvo".
Ne gravas, Andreas, al ni sufiĉas la klekaj ideoj, kiujn estas komunaj.
Amike
Renato
Ankaŭ mi.
Amike salutas Leo
| Se ekspliki aferon signifas "malplekti" tiun aferon por bone kompreni
gxin, mi proponas utiligi rekte malplekti anstataux ekspliki. La sola
konstrauxargumento venanta nun al mia menso estas ke "malplekti
problemon" povas soni strange al euxroplingvanoj
Nu, rapida rigardo en PIV montras ke Zamenhof mem uzis plekti/traplekti ankaŭ en metafora senco "argumentoj traplektitaj per laŭdaj vortoj...".
Kion diras la neeŭropanoj?
Amike
Renato
Vi skribis:
Se ekspliki aferon signifas "malplekti" tiun aferon por bone kompreni gxin,
mi proponas utiligi rekte malplekti anstataux ekspliki. La sola
kontrauxargumento venanta nun al mia menso estas ke "malplekti problemon"
povas soni strange al euxroplingvanoj en kies lingvoj
ekzistas similvorto de ekspliki (explicar, expliquer, explain ktp).
Interesa sugesto !
En mia lingvo ne ekzistas etimologiajho de 'explicar', tamen 'ontvouwen'
(malfaldi), 'uit de doeken doen' (eligi el la tukoj), 'uitleggen' (dismeti),
'uiteenzetten' (eksponi).
En mia latina vortaro mi trovis por 'explicare' chefe sinonimojn de
'malfaldi' (malvolvi, sterni).
Mia unua penso tial estas uzi 'malfaldi', sed chu lau via lingvosento
'malplekti' estas pli tauga ol 'malfaldi' ?
Amike,
Johan Derks
| mi estas fano de "mal'"-vortoj
Bone pri la afero. Malbone pri la vorto "fano". Ĉi-nokte certe mi havos prem-sonĝon, en kiu Zamenhof promenas kun Andreas, kaj ambaŭ diskutas kiel plej facile transformi Esperanton al "globish".
Ĉiuokaze vi ne rajtas esti fano sed nur, laŭ nia linio:
fan·o → sub·ten·ant·o, favor·ant·o, fanatik·ul·o, fervor·ul·o, entuziasm·ul·o, zelot·o, adept·o
Amike
Renato
*) Zamenhof (ne pri la "La Bona Lingvo"-lingvo, sed pri Esperanto):
"Se vorto per si mem estas internacia, tiam lau la regulo 15 de nia
gramatiko chiu havas la rajton uzi tiun chi vorton, kvankam ghi ne
trovighas en la Universala Vortaro."
Mi kontrauas la manieron lau kiu vi pravigas la internaciecon.
La 'korea kaj la japana' ne estas 'la plimulto de la lingvoj'.
Do, se vi uzas vian propran teston pri internacieco, vi klare menciu tion,
char ghia taugeco tute ne estas science pruvita.
Ankau mi atentigas la legantojn pri tio, ke - se nur la korea kaj la japana
enprenis la vorton 'fano' - tio ne sufichas por sukcese pasi vian teston.
Ja lau mia supozo la korea kaj la japana apartenas al la sama
lingvo-subfamilio
kaj tiel nur du esence malsamaj reprezentantoj validas, anstatau la necesaj
tri.
Ankau por doni kredeblecon al via testapliko mi shatas scii, kiel vi testas
la apartenecon de 'fano' al la korea au japan lingvoj.
Ne chiu vorto kiu aperas en korea/japana lingvo atestas pri tio, ke la vorto
eniris la lingvon.
Oni ankau ne akceptas PIV-on kiel teston pri enpreno de iu vorto en
Esperanto.
Amike,
Johan Derks
Aliflanke mi nepre faris statistikan komparon pri specimeno de 606
vortoj, kiuj lau oficialaj Akademiaj dokumentoj estas uzeblaj lau
Regulo 15, kaj eltrovis tion: Lau mia testo proksimume duono de la
specimeno estas tiel uzebla. Alivorte: Mia testo estas konservema, do
ech "tro singarda"; jen detaloj:
http://www.ipernity.com/blog/55667/120693 .
Mi tute ne volas malvalorigi vian teston. Sed la fakto, ke ankorau ni havas
nenion pli bonan, ne maldevigas nin je la tasko apliki ghin precize.
Mi unue petis vin esti pli detala pri la maniero au kiu vi uzas vian propran
teston.
Nun vi asertas, ke la korea kaj japana eble ne apartenas al la sama
subfamilio kaj ankau vi aldonas aliajn lingvojn en kiuj oni uzas 'fan'.
Estus pli facile por mi, se vi tuj donus la kompletan argumentaron.
Nun, tamen, mi estas konvinkita ke 'fan' estas 'internacia vorto' kaj
meritas uzadon en Esperanto.
Due, mi volas atentigi la legantojn, ke - lau mi - via statistika esplorado
komparas vortojn kiuj ricevas la stampon 'tre internacia' kun elekto de
vortoj kiuj estis jam deklaritaj 'internacia' de la Akademio de Esperanto.
Kiu garantias al mi, ke parto de tiuj oficialaj vortoj tute ne devintus esti
deklaritaj oficialaj ?
Fine vi skribas:
'aperas Vikipediaj artikoloj pri tiu vorto kaj ghi, kiel traduko de
"Fan", estas skribita en mia presita malgranda vortaro germana-japana.'
Tion mi ne sciis kaj ghi ne estis menciita. Estus bone, se tiaj faktoj estus
kontroleblaj de la legantoj.
Amike,
Johan Derks
Nun, tamen, mi estas konvinkita ke 'fan' estas 'internacia vorto' kaj meritas uzadon en Esperanto.
Marcos:
| Ĉi-kaze ni havas eĉ plurajn Esperantajn vortojn kiuj bone kaptas diversajn nuancojn de "fano".
Certe! Se Zamenhof estus volita diri ion tian, li estus kreinta lingvon, kiu daŭre estas revortarigita. Temus pri io apenaŭ parolebla, se tiìuj kiam io iĝas moda oni ŝanĝas la bazajn vortojn.
Certe la radiko “big” estas multe pli internacie komprenebla ol “grand-“.
Amike
Renato
> lau Zamenhofa lingva respondo
Do, jam temas pri alia nivelo de normo, ĉu ne?
> Ekzemple neniu povus protesti
kontrau la uzado de la vortoj 'autoro' kaj 'telegrafo'
Aliflanke la internacieco (en Eŭropo) de tiuj vortoj ne ŝajnas al mi komparebla kun la mondeco de "fano".
> Kiel traduko de la Esperanta vorto "fano" en la "La Bona Lingvo"-
lingvon aperas interalie "zeloto"*). Tiu chi estas, same kiel "fano",
internacia kaj ne Fundamenta kaj ne oficiala.
Ĉu vi esence pledas por ke ni modifu la linion:
fan·o → sub·ten·ant·o, favor·ant·o, fanatik·ul·o, fervor·ul·o, entuziasm·ul·o, zelot·o, adept·o?
Ni povas fari. Ni diskutu unue pri "zeloto".
Amike
Renato
Certe la radiko “big” estas multe pli internacie komprenebla ol “grand-“.
Mi tute konsentas pri via opinio.
En la japana lingvo oni diras "fan", sed gxi venis de anglismo.
Mi ne akceptas "fano"n kiel internaciismon, esperantismon.
"Fano" havas ankaux alian problemon.
Antaux longe mi trovis la vorton "fano"n en El Popola Cxinio.
Gxi signifis "kuirita rizo"n laux cxinismo.
En la cxina lingvo "rizajxo" (kuirita rizo) estas prononcata kiel "fan".
Tial cxinaj esperantistoj (aux EPCX) esperantigis rizajxon "fano".
Ni evitu anglismon, japanismon, cxinismon.
Esperanto jam havas esperantismon "subtenanto, favoranto, fanatikulo,
entuziasmulo".
amike
Masako
2010/10/25 Renato Corsetti <renato....@virgilio.it>:
> Andreas:
>
> | mi estas fano de "mal'"-vortoj
>
> Bone pri la afero. Malbone pri la vorto "fano". Ĉi-nokte certe mi havos prem-sonĝon, en kiu Zamenhof promenas kun Andreas, kaj ambaŭ diskutas kiel plej facile transformi Esperanton al "globish".
>
> Ĉiuokaze vi ne rajtas esti fano sed nur, laŭ nia linio:
>
> fan·o → sub·ten·ant·o, favor·ant·o, fanatik·ul·o, fervor·ul·o, entuziasm·ul·o, zelot·o, adept·o
>
> Amike
>
> Renato
Chu tio signifas ke vi ne akceptas la dek-kvinan regulon de la Fundamenta
Gramatiko ?
Estas malfacile ekskludi anglismojn el tiu regulo, chu ?
Amike,
Johan Derks
Kara Johan,
Mi ne kontrauxas la dek-kvinan regulon de la Fundamenta Gramatiko.
Sed se oni senfine enkondukus naciismajxon, cxu Esperanto restus facila?
Antaux cxio oni ne scias, kiomgrade "fan-" internaciigxas en kiuj ajn lingvoj.
Masako
En la japana lingvo oni diras "fan", sed gxi venis de anglismo.
Mi ne akceptas "fano"n kiel internaciismon, esperantismon.
"Fano" havas ankaux alian problemon.
Antaux longe mi trovis la vorton "fano"n en El Popola Cxinio.
Gxi signifis "kuirita rizo"n laux cxinismo.
En la cxina lingvo "rizajxo" (kuirita rizo) estas prononcata kiel "fan".
Tial cxinaj esperantistoj (aux EPCX) esperantigis rizajxon "fano".
Interese! Do, la ĉinoj faris precize tion, kion konstante faras eŭropaj esperantistoj: prenis vorton el sia propra lingvo kaj esperantigis ĝin. La vorto “fano” ne estas akceptebla kun la signifo “kuirita rizo”, kaj ĝi ankaŭ ne estas akceptebla kun la signifo “entuziasmulo”.
Anna
> Antaux cxio oni ne scias, kiomgrade "fan-" internaciigxas en kiuj ajn lingvoj.
Tio estas malfacile pruvebla por ni sen la helpo de vi kaj aliaj azianoj.
Amike
Renato
> Antaux longe mi trovis la vorton "fano"n en El Popola Cxinio.
Gxi signifis "kuirita rizo"n laux cxinismo.
En la cxina lingvo "rizajxo" (kuirita rizo) estas prononcata kiel "fan".
Tial cxinaj esperantistoj (aux EPCX) esperantigis rizajxon "fano".
Se vi memoras kun certeco, ke vi trovis tion, mi povus aldoni la teskton:
(en la signifo de rizaĵo) riz-aĵ-o
al nia linio pri "fano".
Amike
Renato
eble por esti kompromise afablaj al la chinoj, ni proponu:
fan-o: shatanto de kuirita rizo
;o)
José Antonio
2010/10/29 Masako TAHIRA <tahira...@gmail.com>:
Mi komprenas vian problemon. Ghi ankau estas mia.
Ne kredu ke mi volas 'enkonduki senfine' fremdajn vortojn kaj certe ne, se
ili povas esti karakterizitaj kiel 'naciismoj'.
Sed nun levighas du problemoj:
1. Chu oni povas riprochi al esperantisto, kiu konas la vorton 'fan' kaj
scias, ke ghi estas internacia (Ni pormomente supozas, ke ja ghi estas
tia.), kiam li ekuzas ghin ? Ech se oni mem ne uzas tion (kaj mi ne farus
tion; mi certe uzus 'fanatikulo', kredu min), oni povas preparighi ke alia
esperantisto povas ekuzi ghin. Do tio ne signifas, ke mi enkondukas ghin, mi
'preparighas min' (pasive !) al ebla uzado.
2. Zamenhof vershajne neniam uzis la ideon 'naciisma vorto'. Li shajne
akceptis, ke iuj lingvoj dominas kaj ech bonvenigis la ideon ke multaj
vortoj el tiuj lingvoj estas fonto por vortoj en Esperanto. Mi pensa, ke la
vorto 'naciismo' ne estas honesta vorto. Ghi ne havas neutralan signifon.
Amike,
Johan
-- ------------------------------------ Renato Corsetti renato....@uniroma1.it ------------------------------------
Johan:
| Vi celas la linion "fano ~ fanatikulo" ?
Jes, mi celas la linion en niaj listoj.
| 1) ni devas daurigi esplori la eblecojn de funkcipovigo de la 15a regulo, kion komencis mirinde rezultige Andreas Kueck.
Jes, mi ĉiam diris ke la laboro de Andreas iras la ĝustan direkton (eksperimento pri “–n” anstataŭ “en”).
| 2) post interkonsento pri tauga testo pri internacieco
Tio postulos longan tempon kaj multan interkonsentadon.
Amike
Renato
Renato:
> Johan:
> Jes, mi ĉiam diris ke la laboro de Andreas iras la ĝustan direkton (eksperimento pri “–n” anstataŭ “en”).
| 2) post interkonsento pri tauga testo pri internacieco
> Tio postulos longan tempon kaj multan interkonsentadon.
La testo de Andreas, post difino de kulturkomunumo, konsidero de la 'kulturkomunumoj' Niĝerkonga kaj eventuale aŭstronezia kaj la difino de lingvo-subfamilioj, povas esti kandidato por 'tauga testo pri internacieco'.
Amike,
Johan
>ᅵ La testo de Andreas, post difino de kulturkomunumo, konsidero de la 'kulturkomunumoj' Niĝerkonga kaj eventuale aŭstronezia kaj la difino deᅵlingvo-subfamilioj, povas esti kandidato por 'tauga testo pri internacieco'.
-- --------------------------------------------- Renato Corsetti Via del Castello, 1 00036 Palestrina, Italujo renato....@esperanto.it ---------------------------------------------