"fiakro", "kochero" kaj "droshko"
Marcos Cramer
fiakr·o → lu·kaleŝ·o
koĉer·o → kaleŝ·stir·ist·o
droŝk·o → (lu·)kaleŝ·(et·)o
Ĉiuj tri radikoj estas neoficialaj sed troveblaj kaj en PIV kaj en ReVo. "Kaleŝo" estas Fundamenta.
Ĉu la aliaj konsentas kun la malrekomendindeco de ĉi tiuj tri radikoj? Kaj ĉu miaj alternativoj taŭgas? Precipe ĉe la tria mi ne certas: Kaj PIV kaj ReVo uzas ankaŭ la vorton "rusa" en la difino de "droŝko"; sed la germanlingva Vikipedio nenion diras pri tio ke estas rusaj veturiloj en la artikolo "Droschke".
Amike,
Marcos
Anna Lowenstein
Mi pensas, ke “koĉero” povus simple esti “kaleŝisto”.
Kiam oni ankoraŭ uzadis kaleŝojn, estis multaj diversaj specoj kun siaj apartaj nomoj. En la angla vikipedio, mi trovas liston de preskaŭ 60 malsamajn terminojn (sub la kapvorto “Carriage”). Sendube, ĉiuj havis siajn apartajn trajtojn, same kiel nuntempaj aŭtomobiloj.
Sub la kapvorto “droshky” mi trovas jenajn informojn:
A droshky or drosky (Russian: дрожки) is a term used for several types of carriage, including:
- A low, four-wheeled open carriage used especially in Russia. It consists of a long bench on which the passengers ride sideways or astride, as on a saddle, with their feet on bars near the ground.[1]
- Various two-wheeled or four-wheeled public carriages used in Russia and other countries.[2]
La unua difino evidente rilatas al iu aparta rusa variaĵo, dum la dua estas tiel ĝenerala, ke ĝi temas tutsimple pri la rusa vorto por ia ajn veturilo tirata de ĉevaloj. Mi ne estas certa, ĉu “rusa kaleŝo” taŭgus por la unua difino, ĉar mi supozas, ke kaleŝoj normale havas tegmenton.
Aliflanke, kiam la vorto “droŝko” aperas en esperantaj tekstoj, mi demandas min, ĉu temas pri tiu specifa veturilo, aŭ tutsimple pri ia ajn kaleŝo en rusa kunteksto.
Kore,
Anna
Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com] Per conto di Marcos Cramer
Inviato: domenica 6 dicembre 2009
13.09
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: (la bona lingvo) "fiakro",
"kochero" kaj "droshko"
Antonio De Salvo
Laux mi, suficxas kalesxisto.
Krome, persone mi havas malfacilajxojn por elparoli la kunmetitan vorton “kalesxstiristo”, kiu eventuale povas tauxge funkcii kiel lang-ekzercilo.
Cetere, mi forte dubas, cxu modernaj homoj scias, kio estis fiakro (kaj ecx simpla “kalesxo”, por ne paroli pri drosxko).
Gxis
Antonio
Da:
la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com] Per
conto di Marcos Cramer
Inviato: domenica 6 dicembre 2009 13.09
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: (la bona lingvo) "fiakro", "kochero" kaj
"droshko"
Mi proponas la jenajn tri liniojn:
Renato Corsetti
> fiakr·o → lu·kaleŝ·o
amike
Renato
ro-esp
> Date: Sun 6 Dec 2009 04:08
> From: Marcos Cramer
>
> Mi proponas la jenajn tri liniojn:
>
>
> "Kaleŝo" estas Fundamenta.
>
> Ĉu la aliaj konsentas kun la malrekomendindeco de ĉi tiuj tri radikoj?
mi versxajne uzus la vorton taksio :-)
Kio strangas estas tiu "kocxero"... cxu nur nederlandanoj rekon(et)as gxin
(koetsier), aw cxu gxi estas iel/iom internacia?
La vorto kalesxisto law mi estas uzebla senprobleme
gxis, Ronaldo N
ro-esp
>
> == 1 of 7 ==
> Date: Sun 6 Dec 2009 05:12
> From: Fabio Bettani
>
>
> Karaj,
>
> en nia listo legeblas:
> somos·o (elparolo de SMS) → (telefon·a) mesaĝ-(et-)o, tekst·o·mesaĝ·o.
prefere SMS --> telefona tekstmesagxo
>
> Ĉu laŭ la listanoj ne pli taŭgas (aŭ almenaŭ aldonindas) la
> alternativo poŝ·mesaĝ·o,
ne, gxi kawzus konfuzon
> Cetere, laŭ mi ne indas listigi la linion ĉe "somos·o", sed simple ĉe "SMS".
>
> Kiel diras PMEG:
>
> "Kiam oni elparolas per la liternomoj, oni ordinare iom pli emfazas la
> lastan liternomon (ekz. “i jo kO”), sed oni ne kunŝovu la liternomojn
> en unu vorton (kvankam mallongigoj normale estas skribataj
> unuvortece). Se oni elparolus unuvorte, oni devus akcenti la
> antaŭlastan vokalon, *kotOpo*, *ijOko*. Tia elparolo iafoje aperas,
> sed ĝi ne estas normala, nek konsilinda."
efektive tiel aspektas la praktiko. Decide law mi estas ke neniu
parolas pri somosi, somosu, somosajxo, somose
> From: Marcos Cramer
>
>
> Mi konsentas kun Fabio ke ni listigu la alternativon "poŝmesaĝo",
do, linio kia
posxmesagxo --> telefona tekstmesagxo ?
> kiu fakte estas la alternativo al SMS kiun mi plej ofte mem uzas, kaj laŭ mia
> impresoankaŭ plej ofte aŭdis aŭ legis.
iom purisme: ne necesas posxtelefono por SMS, foje ecx ne
telefono...Se mi bone informigxis, eblas sendi SMS-on ekde fiksa (?)
telefono al ekzemple retposxtadreso
>
> Mi ankaŭ konsentas ke ni havu linion ĉe SMS. Tamen mi pensas ke ni ankaŭ
> konservu la linion ĉe "somoso". Almenaŭ skriblingve mi jam kelkfoje
> renkontis "somoso", kaj facile troveblas nemalmultaj interretaj uzoj de ĝi.
> (Verŝajne kelkaj el tiuj kiuj skribas "somoso" tamen prononcas ĝin kiel "so
> mo SO", sed tio ne signifas ke ni ne havu linion pri "somoso"; ĝi ja estas
> skribata tiel de nemalmultaj; kaj ni ankaŭ havas linion pri "okej" (apud
> linioj pri "o kej" kaj "OK") kvankam ĝiaj plej multaj uzantoj ĝin prononcas
> kiel "o KEJ".)
plej multaj prononcas oke' (jes mi regurdas, pardonon)
> La alternativo "teksta mesaĝo" laŭ mi estas evitinda anglismo. Fakte
> tradiciaj leteroj kaj retmesaĝoj ankaŭ estas "tekstaj mesaĝoj",
efektive
> Date: Sun 6 Dec 2009 08:26
> From: Leo De Cooman
>
>
> Marcos Cramer skribis:
> > Do laŭ mi ni havu la jenajn du liniojn:
> > SMS → poŝ·mesaĝ·o, (telefon·a) mesaĝ·(et·)o
> > somos·o → poŝ·mesaĝ·o, (telefon·a) mesaĝ·(et·)o
>
> Cxu ne preferindus somoso-o?
> Ekzemple: "mi somosoe avertos lin."
hmm... mi ne entuziasmas
> Date: Mon 7 Dec 2009 00:08
> From: Renato Corsetti
>
>
>
>> SMS → poŝ·mesaĝ·o, (telefon·a) mesaĝ·(et·)o
>> somos·o → poŝ·mesaĝ·o, (telefon·a) mesaĝ·(et·)o
"telefonmesagxo" estus samgrade informmanka kiel "teksta mesagxo" :-(
gxis, Ronaldo N
Antonio De Salvo
mi versxajne uzus la vorton taksio :-)
>Kio strangas estas tiu "kocxero"... cxu nur nederlandanoj rekon(et)as gxin
(koetsier), aw cxu gxi estas iel/iom internacia?
>La vorto kalesxisto law mi estas uzebla senprobleme
Cxiam en la itala, "cocchio" (el la hungara "kocsi") estas sinjoreca cxaro tirata de du aux kvar cxevaloj. Gvidisto de "cocchio" estas (cxiam en la itala) "cocchiere", do termino parenca al la esperanta "kocxero" kaj al la nederlanda "koetsier".
Tamen, en la itala "cocchiere" estas "klera" esprimo, ne uzata en la komunuza lingvo, same kiel "cocchio" (oni diris, kaj dauxre diras, "carrozza").
En normala itala lingvo, je la epoko kiam ekzistis publike lueblaj cxevalcxaroj (kun dejxoranta veturigisto), ties gvidisto estis nomata "vetturino" (= veturigisto) aux "fiaccheraio" (= el la franca, fiakristo: Sinjoro Fiacre estis la cxefa posedanto kaj ekspluatanto en Parizo de tiaj lucxaroj kun veturigisto).
Konklude: la koncepto estas jam eksmoda, almenaux en Italio (en Romo ankoraux cirkulas kelkaj fiakroj/ cxevalcxaroj, sed nur por turistaj urbovizitoj), do mi ne perdus multe da tempo pri la demando, cxu anstatauxigi "fiakro"-n kaj ties derivajxojn kaj "kocxero"-n. Se mi devus nepre elekti, mi preferus la gxeneralajn terminojn "luveturilo", "lucxaro", "lucxaristo", "luveturigisto".
Gxis
Antonio
Renato Corsetti
Amike
Renato
Russ Williams
> Mi proponas la jenajn tri liniojn:
>
> fiakr·o → lu·kaleŝ·o
> koĉer·o → kaleŝ·stir·ist·o
> droŝk·o → (lu·)kaleŝ·(et·)o
>
> Ĉiuj tri radikoj estas neoficialaj sed troveblaj kaj en PIV kaj en ReVo.
> "Kaleŝo" estas Fundamenta.
Pardonu la malfruan etan korekton:
Efektive, "fiakro" ja estas oficiala, en OA2. Mi tamen konsentas ke
"lukaleŝo" (aŭ simple "kaleŝo", depende de kunteksto) ofte povus esti
pli rekonata. (Mi lernis la vorton "fiakro" dum legado de frua
literaturo, ekzemple "Pro kio?".)
amike,
Russ