amen, haleluja, hosana

2 views
Skip to first unread message

Adam Raizen

unread,
Nov 14, 2007, 9:46:06 AM11/14/07
to la-bona...@googlegroups.com
On 11/14/07, Renato Corsetti <renato....@gmail.com> wrote:
>   "amen, haleluja, hosana" = religiaj ekkriaj vortetoj uzataj en
>          judismo kaj kristanismo

vers'ajne ankau' por tiuj ni devus provizi samsignifajn kompreneblajn
esprimojn almenau' pro esperantistoj ekster la jud-kristana mondo.
Adam, eble vi estas la plej au'toritata tradukanto de ili.
 
Amen = lauxvorte io kiel 'fidinde!' el la radiko por 'fido' kaj 'fidela'. Sed la formo ne estas regula derivajxo, kaj ne estas uzata krom kiel krivorto, do ne eblas diri gxuste kion gxi signifas. En la hebrea oni akcentas la lastan silabon ('aMEN'); mi ne scias, cxu esperantistoj emas diri 'Amen' kun unuasilaba akcento, kiel gxi estas skribata.
 
haleluja = 'lauxdu la Eternulon!'
 
hosana = 'Savu!' Aux 'Bonvolu savi!' ('hosxana' en la hebrea)
 
--
Adam Raizen <adam....@gmail.com>
Kiu ne komprenas Esperanton, estas kondamnita rekrei ĝin, fuŝe.

Renato Corsetti

unread,
Nov 14, 2007, 5:00:10 PM11/14/07
to la-bona...@googlegroups.com

>Amen
>haleluja
>hosana

kara adam. mi redaktis la tri vortojn. bonvolu kontroli, c'u vi
trovas ilin tenindaj.

efektive Zamenhof uzis ankau' formojn asimilitajn de la vorto: "ameno
diablon ne forpus'as!", sed mi hava sla impreson ke la elparolos
varias inter Amen kaj aMEN.

amike


renato

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Renato Corsetti/Korseti, Via del Castello, 1
IT-00036 Palestrina, Italujo,
<renato....@esperanto.it>
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

adam....@gmail.com

unread,
Nov 14, 2007, 10:10:07 PM11/14/07
to la-bona...@googlegroups.com
On 11/15/07, Renato Corsetti <renato....@gmail.com> wrote:
>
>
> >Amen
> >haleluja
> >hosana
>
> kara adam. mi redaktis la tri vortojn. bonvolu kontroli, c'u vi
> trovas ilin tenindaj.

Ili estas en ordo, sed estas tajperaro ĉe "haleluja":

haleluja! = laŭd-om al di-o!, vivu!

(mi supozas, ke vi celis 'laudon')

Mi ne bone konas la kristanan uzon de 'hosana', sed mi supozas, ke via
samsencaĵo estas en ordo.

> efektive Zamenhof uzis ankau' formojn asimilitajn de la vorto: "ameno
> diablon ne forpus'as!", sed mi hava sla impreson ke la elparolos
> varias inter Amen kaj aMEN.

Verŝajne tio estas 'diro de "amen"', kaj ne kiel ekkrio.

Cetere, pri 'asimili', eble:

asimili [2oa] = alproprigi, malfremdigi

Renato Corsetti

unread,
Nov 15, 2007, 2:29:22 AM11/15/07
to la-bona...@googlegroups.com

>asimili [2oa] = alproprigi, malfremdigi

mi registris vian proponon. kiel oni diras tion en nelatinidaj lingvoj?

Adam Raizen

unread,
Nov 15, 2007, 3:12:54 AM11/15/07
to la-bona...@googlegroups.com
On 11/15/07, Renato Corsetti <renato....@gmail.com> wrote:
>asimili [2oa] = alproprigi, malfremdigi

mi registris vian proponon. kiel oni diras tion en nelatinidaj lingvoj?
 
En la hebrea, parolante pri homoj en kultura medio, gxi estas להתבולל lehitbolel (por 'asimiligxi'). La radika senco estas 'miksi', kaj estas parenca radiko kun la senco 'konfuzi'.
 
Pri aliaj aferoj, eblas diri להטמיע lehatmia. Mi ne scias, cxu tiu radiko estas uzata en alia vorto.

Pilar Otto

unread,
Nov 16, 2007, 8:36:24 AM11/16/07
to la-bona...@googlegroups.com
Renato:

> kiel oni diras tion en nelatinidaj
> lingvoj?

En la norvega oni relative ofte diras "assimilere". La fremdvortaro donas
detalajn difinojn el pluraj kampoj, sed vortaro kun sinonimoj indikas "oppta
(i seg)" (proksimume: enpreni (en sin)), "gjøre lik" (igi simila),
"'smelte'" (fandi). Kiel sinonimojn de "assimilasjon" gxi donas "omdanning"
(transformo), "oppsuging" (ensorbo), "opptak" (enpreno). La elemento "opp"
estas parenco de la angla "up", kaj gxia baza signifo estas "supren", sed
cxi tie gxi transdonas ideon pli trafe redoneblan en E-o per "en -n".

Otto

Renato Corsetti

unread,
Nov 16, 2007, 9:21:56 AM11/16/07
to la-bona...@googlegroups.com
dankon, otto!

en la itala oni diras "assimilare".

kiel oni diras en viaj lingvoj?

Harri Laine

unread,
Nov 16, 2007, 10:32:16 AM11/16/07
to la-bona...@googlegroups.com
Renato, pri "asimili":

> kiel oni diras tion en nelatinidaj lingvoj?

Por kia signifo? PIV donas ioman troabundon da signifoj, laux sia
kutimo tro precizante, tiel ke oni apenaux havas superrigardon pri ia
kerna enhavo de la vorto.

La demando fontis el via frazo pri "amen":

efektive Zamenhof uzis ankau' formojn asimilitajn
de la vorto: "ameno diablon ne forpus'as!"

Cxu vi volis diri, ke "Z uzis formojn (plene) adaptitajn,
samformigitajn aux similigitajn al la sistemo de Eo"?

Por tio mi uzus la sekvajn finnajn vortojn. Mi donas tradukon, kiu
kiel eble respondas al la konsisto de la finna vorto, kian oni eble ne
uzus tradukante gxin. La tradukoj devas esti iom umaj, cxar
vortderiviloj de la finna ne ofte havas precizan respondajxon en Eo.

mukauttaa = igi laux-a
sulauttaa = fand-igx-igi (jes, havas tian duoblan sufikson)

Ekzistas en la finna ankaux la latindevenaj vortoj

assimilaatio (subst.)
assimiloida (verbo: asimili)

kiujn oni povas fake uzi, precipe fonetike kaj biologie. Mi vidis
ankaux politikan uzon en gazetaro, ekz. "assimilaatiopolitiikka",
'kunfande unuiga politiko rilate gentojn' parolante pri ekz. Turkujo
kaj kurdoj, iam ankaux pri Finnlando, sed sxajnas ke pli oftas

sulauttaa = fand-igx-igi

PIV-2000 donas ankaux la signifon "alproprigi al sia menso ideojn aux
sciojn". El tiu difino kaj el la ekzemploj mi konjektas, ke la plej
oftaj finnaj vortoj por tia mensa asimilo estas

sulattaa = fandi, degel-igi, digesti
sisäistää = intern-igi

Aliaj vortoj cxi-kuntekste, eblaj tradukoj de "asimili":

yhtäläistää = unu-ec-igi
samankaltaistaa = sam-spec-igi

Mi legis en PIVo, ke la vorto signifas ankaux "Fandi kaj proprigi al
si la cxirkauxajn petrojn" kaj demandas min, kial ne ankaux la
pauxlojn kaj jakobojn?

Amike

Renato Corsetti

unread,
Nov 16, 2007, 12:11:59 PM11/16/07
to la-bona...@googlegroups.com
Harri:

>Mi legis en PIVo, ke la vorto signifas ankaux "Fandi kaj proprigi al
>si la cxirkauxajn petrojn" kaj demandas min, kial ne ankaux la
>pauxlojn kaj jakobojn?

C'io tau'gas nur ne s'tonoj.

Amike

Renato

Nguyen Xuan Thu

unread,
Nov 16, 2007, 9:10:19 PM11/16/07
to la-bona...@googlegroups.com
En la vjetnama, por asimili, oni diras đồng hóa /dong hŭa/
 
Mi klarigas:
 
đồng chí: samideano
đồng bào: sampatrujano
đồng tình: samopinii
đồng phục: uniformo  ktp.
la vorto đồng signifas simila
 
hóa: igi
Việt Nam hóa: vjetnamigi
xanh hóa: verdigi
toàn cầu hóa: mondigo (mondialisation, en la franca)
trẻ hóa: junigi ktp.
 
Do đồng hóa povas esti komprenata de vjetnamoj kiel similigi
 
La uzo de esperantaj sufiksoj estas facile komprenebla por vjetnamoj pro tio, ke ili kutimas kunmeti vortojn por fari novajn vortojn.
 
Amike,
Thu
el Vjetnamio

 
On 11/16/07, Renato Corsetti <renato....@gmail.com> wrote:

dankon, otto!

en la itala oni diras "assimilare".

kiel oni diras en viaj lingvoj?

amike

renato



adam....@gmail.com

unread,
Nov 17, 2007, 2:35:17 PM11/17/07
to la-bona...@googlegroups.com
On 11/17/07, Nguyen Xuan Thu <autu...@gmail.com> wrote:
> En la vjetnama, por asimili, oni diras *đồng hóa* /dong hŭa/

>
> Mi klarigas:
>
> đồng chí: samideano
> đồng bào: sampatrujano
> đồng tình: samopinii
> đồng phục: uniformo ktp.
> la vorto đồng signifas simila
>
> hóa: igi
> Việt Nam hóa: vjetnamigi
> xanh hóa: verdigi
> toàn cầu hóa: mondigo (mondialisation, en la franca)
> trẻ hóa: junigi ktp.
>
> Do đồng hóa povas esti komprenata de vjetnamoj kiel similigi

Tio montras tre trafe, ke 'asimili' estas nur neregula fleksia formo
de 'similigi'. (Efektive, mi pensas, ke vortofonte ĝi estas
'al-simili'.) Do ŝajnas al mi, ke almenaŭ oni diru anstataŭe
'similigi', aŭ alian pli precizan formon, kiel unu el la aliaj
sugestitaj.

Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages