Krause kaj kritiko al li
Marcos Cramer
Bedaurinde, ghi ofte uzas novradikojn en siaj tradukoj: Ech la achaj mal-mal-vortoj (magra, kurta ktp) ofte aperas en la unua loko de la tradukoj! Tio lau mi estas tre malbona afero, char ghuste per vortaroj de la direkto nacilingvo-al-Esperanto multaj lernantoj kaj progresantoj plivastigas sian vortostokon -- do tia vortaro povas kauzi grandan malutilon direkte al malpli bona Esperanto.
Do mi tre ghojis, kiam mi legis en la pasinta numero de la gazeto Esperanto pri novaperinta verko (germanlingva) kiu kritikas tiun vortaron. Sed tre granda estis mia iluzio, kiam mi ricevis tiun verketon: La kritikanto kritikas chefe la malmultajn tradukojn, kie Krause tamen elektis bonlingvan kunmetajhon, kaj insistas pri novradikoj ech por tiuj! Do la kritikanto estas ech pli novradikema ol Krause mem!
La kritikanto estis Reinhard Haupenthal, kaj se mi legus la Vikipedian artikolon pri li antau ol mendi la kritikon, mi jam povus scii ke li estas tre novradikema homo...
Mi esperas, ke la nova (malpli ampleksa) vortaro germana-Esperanta-germana estas pli bonlingva. Andreas, vi skribis, ke vi kontrolis parton de ghi. Chu vi do povus diri, kiugrade ghi donas preferon al novradikoj kaj kiugrade al kunmetajhoj?
Kiel statas pri alilingvaj Esperanto-vortaroj? Chu ili ankau ofte plenas je novradikoj, au chu ili estas pli bonlingvaj?
Amike,
Marcos
Dirk Bindmann
skribis Marcos Cramer <marcos...@gmail.com>:
> Bedaurinde, ghi ofte uzas novradikojn en siaj tradukoj: Ech la achaj
> mal-mal-vortoj (magra, kurta ktp) ofte aperas en la unua loko de la
> tradukoj! Tio lau mi estas tre malbona afero, char ghuste per vortaroj de la
> direkto nacilingvo-al-Esperanto multaj lernantoj kaj progresantoj
> plivastigas sian vortostokon -- do tia vortaro povas kauzi grandan malutilon
> direkte al malpli bona Esperanto.
Ankau mi ne shatas la mankon de stilinformoj en (chiuj) vortaroj de
Krause. Tiel komencantoj ne povas rimarki, chu vorto estas ghenerale
uzebla au ne.
Tamen mi opinias la vortarojn de Krause nepre rekomendinda. Ilia
arangho estas ege profesieca, ne nur kompare al iuj esperantujaj
amatorajhoj, sed ankau kompare al neesperantaj vortaroj de gvidaj
germanaj eldonejeoj. Kritiko pri detaloj kompreneble indas, sed
ghenerale la vortaroj de Krause estas la plej bonaj, kiuj haveblas en
Germanio.
> Mi esperas, ke la nova (malpli ampleksa) vortaro germana-Esperanta-germana
> estas pli bonlingva. Andreas, vi skribis, ke vi kontrolis parton de ghi. Chu
> vi do povus diri, kiugrade ghi donas preferon al novradikoj kaj kiugrade al
> kunmetajhoj?
Ankau mi korektis parton de tiu nova vortaro de Ulrich Matthias kaj
Dietrich Weidmann. Novradikojn kaj kunmetajhojn ghi preferas samgrade
kiel Krause. Dum korektado mi aldonis simplajn variantojn, se mi
trovis jhargonajn tradukojn. Mi ne kontrolis, chu Ulrich Matthias
aplikis tiajn korektojn. Ghenerale mi serchis nur evidentajn erarojn,
sed ne speciale celis elsarkon de novradikoj, char mi pri novradikoj
havas malpli ekstreman opinion ol kelkaj aliaj en tiu chi retlisto.
(Ekzemple la supre menciitajn vortojn "magra" kaj "kurta" mi opinias
sufiche enradikighintaj, ke progresintaj esperantistoj konu ilin.)
Ghenerale la nova vortaro miaopinie estas bona amatorajho, malpli
fidinda ol vortaroj de Krause, tamen kelkfoje pli aktuala. Ghin oni ne
tro severe prijughu, char ghi estas frukto de rapidega laboro. La
chefaj avantaghoj estas la malalta prezo kaj pezo, akceptebla aspekto
kaj bona haveblo. Ghi estas ne nur mendebla, sed en kelkaj
librovendejoj ankau trafoliumebla. La eldonejo lertas pri merkatigo.
Kore
Dirk
Andreas Kueck
> Pasintjare aperis la granda vortaro german-Esperanta de Krause, kiun mi tuj
> mendis.
>
> Bedaurinde, ghi ofte uzas novradikojn en siaj tradukoj: Ech la achaj
> mal-mal-vortoj (magra, kurta ktp) ofte aperas en la unua loko de la
> Mi esperas, ke la nova (malpli ampleksa) vortaro germana-Esperanta-germana
> estas pli bonlingva. Andreas, vi skribis, ke vi kontrolis parton de ghi. Chu
> vi do povus diri, kiugrade ghi donas preferon al novradikoj kaj kiugrade al
> kunmetajhoj?
voraroj de 1999 kaj 2007 estis konsultitaj. Kiel tradukoj de "kurz"
aperas "mallonga, kurta; (praegnant) konciza", kiel tradukoj de
"Kurzwelle" aperas "kurtondo, altfrekvenco" kaj kiel tradukoj de
"mager" aperas "magra, malgrasa, sengrasa". Ghenerale mi ne havas la
impreson, ke la farintoj precipe preferis "bonlingvajn" solvojn en la
Renata senco. Aliflanke pri komputilaj terminoj estis konsultita
"Komputeko", kiu lau mi estis bona elekto.
Kiam unu el la autoroj publike anoncis la pretigon de la vortaro (kaj
petis helpon pri la kontrollegado), mi tuj atentigis pri aferoj lau mi
nepre efektivigendaj:
1) poshformato
2) indiko de la vortstatuso: Fundamenta, oficiala
Ambau aferoj ne estis efektivigataj. Malgrau tio chi ensume la vortaro
bone impresas min; krome la prezo estas tre malalta kompare kun la
amplekso kaj kvalito.
> Kiel statas pri alilingvaj Esperanto-vortaroj? Chu ili ankau ofte plenas je
> novradikoj, au chu ili estas pli bonlingvaj?
Woerterbuecher Deutsch-Esperanto kaj Esperanto-Deutsch de 1959
(< http://www.akueck.de/uk2003_lil.jpg >). Lau mi en ili estas bonaj
tradukoj de tre multaj vortoj, kaj ili perfekte utilas vojaghe.
--
Andreas Kueck
Renato Corsetti
Kiel statas pri alilingvaj Esperanto-vortaroj? Chu ili ankau ofte plenas je novradikoj, au chu ili estas pli bonlingvaj?
Amike
Renato