radikal-o

[Renato Corsetti]

Ĉu

radikal-o (en gramatiko) --> radik-o ?

Amike

Renato

[Fra Simo]

2009/6/13, Renato Corsetti <renato....@gmail.com>:

Ĉu

radikal-o (en gramatiko) --> radik-o ?

 

     Responde al la 1-a difino en la NPIV mi kutime diras : "vort/o/baz/o".

 

     Traduke por la franca "radical" (tia efektiva vortoparto kun unu difinita formo, kiu respondas al iu praradiko) mi kutime diras : "radik/ajh/o".
 

[Marcos Cramer]

radikal-o (en gramatiko) --> radik-o ?

Ni jam havas la linion

radikal・o → radik・o, radik・ar・o

Mi iom dubas pri la linio.

Lau mia kompreno, en parolado pri Esperanto la signifo de "radikalo" estas tiu parto de finajh-hava vorto, kiu ne estas la finajho. Ghi povas konsisti el simpla radiko, au el pluraj radikoj, au el radiko(j) kun afikso(j). Nek "radiko" nek "radikaro" vere kaptas tiun signifon.

Iom alian signifon havas la vorto, kiam oni parolas pri china skribo: Tie temas pri parto de china skribsigno.

Do lau mi ni prefere tute ne havu linion pri "radikalo".

Amike,

Marcos

[Renato Corsetti]

Marcos:

radikal・o → radik・o, radik・ar・o

Mi iom dubas pri la linio.

Mi ne komprenas surbaze dei rezonado ni siatempe metis "radikaro".

Do lau mi ni prefere tute ne havu linion pri "radikalo".

Provizore mi ŝanĝis la duan variaĵon al "radikaĵo" laŭ Francisko. Mi ne vere estas konvinkita pri la bezono de plia radik-o por la signifo de "kunmetitaj radikoj".

Amike

Renato

[Fra Simo]

2009/6/13, Renato Corsetti <renato....@gmail.com>:

Marcos:

radikal・o → radik・o, radik・ar・o

Mi iom dubas pri la linio.

Mi ne komprenas surbaze dei rezonado ni siatempe metis "radikaro".

Do lau mi ni prefere tute ne havu linion pri "radikalo".

     Paragrafojn pri la radiko "radikal/" ni devas havi ("radik/o"-n mi uzis chi tie lau iu el la signifoj kutimaj pri Esperantaj vorteroj, nome "vortero ia ajn", "vortero alia ol finajho", "vortero alia, ol finajho, prefikso au sufikso", "vortero ricevonta, respektive ricevinta finajhon kaj eble aliajn vorterojn, per kio ekestos, respektive ekestis vorto") por malrekomendi respektive au la Zamenhofan (kaj oficialigitan) adjektivon  "radikal/a" au iun el la substantivoj "radikal/o"... au chiujn el tiuj.

Provizore mi ŝanĝis la duan variaĵon al "radikaĵo" laŭ Francisko.

 

      Mi proponis "radik/ajh/o"-n ne por la PIV-a signifo, sed por unu alia.

Mi ne vere estas konvinkita pri la bezono de plia radik-o por la signifo de "kunmetitaj radikoj".

 

     CHu do iu tian radikon proponis ?  Kiun ?

     Pri ties nebezonateco mi plene konsentas.

 

[LajzTajfuno]

ĉar oni diris pri la ĉina...
Ĉine ni nomas la parto el unu ĉinsigno "部首" (Buŝoŭ-o), ĉar farante
vortaron,
ĉino povis nur klasifiki la signojn en fakojn per karaktera "partoj".
"部首", laŭvorte, signifas "fakindikaĵo"n.
Tial ni eblas havi la linion:
radikalo (de ĉina skribo; 部首) --> fakindikĵo
forigante unu el la signifojn de vorto "radikalo".

Eble ni bezonas klarigi la logika relato inter ĉi vortoj:
"radikalo", prefikso, sufikso, radiko, ktp.

Laŭ mi,
radiko povas figure kaptas la signifon kiun "radikalo" postlasus,
kaj "vortero" iĝus aro de "prefikso", "radiko", "sufikso", kaj
"finaĵo".
Ĉi tiel, la vorto "sen-senc-ec-o" konsistus el prefikso "sen-", radiko
"senc-",
sufikso "-ec-" kaj finaĵo "-o".
Ĉu prave?

Certe multaj Esperantaj prefiksoj/sufiksoj povas esti radiko mem...

[Fra Simo]

2009/6/14, LajzTajfuno <lcavef...@gmail.com>:

ĉar oni diris pri la ĉina...
Ĉine ni nomas la parto  el unu ĉinsigno "部首" (Buŝoŭ-o), ĉar farante
vortaron,
ĉino povis nur klasifiki la signojn en fakojn per karaktera "partoj".
"部首", laŭvorte, signifas "fakindikaĵo"n.
Tial ni eblas havi la linion:
   radikalo (de ĉina skribo; 部首) --> fakindikĵo
forigante unu el la signifojn de vorto "radikalo".

 

     Bedaurinde mi ne retrovas en la nuna momento la malgrandan, sed tre klaran kaj multenhavan libron de Andreo Cherpillod pri la hhina skribo (kaj iomete pri la japana, la korea kaj la vjetnama), mies titolo eble estas "La misteroj de la china skribo", kaj mi ne memoras kun certeco, kiun vorton li uzas por tia parto de multaj hhinskribaj signoj : eble "radik/o". Sed "radik/o" havas multajn sencojn kaj ne speciale taugas por la nun priparolata.

     En la lingvo franca oni tian signoparton nomas "clef" <kle>, kio signifas lauvorte "shlosilo" kaj efektive, en tiu okazo, "klarigilo". CHu "klar/ig/il/o" au "klar/ig/ajh/o" estus kontentiga termino ?  Mi dezirus scii la opinion pri chi tio de nia hhina kolego.

Eble ni bezonas klarigi la logika relato inter ĉi vortoj:
"radikalo", prefikso, sufikso, radiko, ktp.

Laŭ mi,
radiko povas figure kaptas la signifon kiun "radikalo" postlasus,
kaj "vortero" iĝus aro de "prefikso", "radiko", "sufikso", kaj
"finaĵo".
Ĉi tiel, la vorto "sen-senc-ec-o" konsistus el prefikso "sen-", radiko
"senc-",
sufikso "-ec-" kaj finaĵo "-o".
Ĉu prave?

 

     Efektive oni ofte tiel uzas la kvar vortojn  "prefikso", "radiko", "sufikso" kaj
"finaĵo", kaj "vort/er/o" estas tauga supervorto super tiuj.

     Lau la PIV-a difino de "radikal/o", la "radikalo" en "sen/senc/ec/o" estus "sen/senc/ec/" ; por tio "radik/o" malfacile estus akceptebla. Kiel mi antaue skribis al vi, mi tion nomas "vort/o/baz/o". CHi tiu lasta vorto taugas, lau mia opinio, por chia vortero au vorterogrupo, el kiu oni per aldono de plia vortero au pliaj vorteroj faras vorton. Oni povus decidi, ke ghi estu uzata nur por parto de vorto venanta antau ties finajho, sed shajnas al mi bone, ke oni povu diri, ke el la "vortobazo" "sen/senc/ec/" oni havas la vorton "sen/senc/ec/o", sed ankau, ke el la vortobazo "sen/senc/" oni havas la vortojn  "sen/senc/a" kaj  "sen/senc/a", sed ankau la pli vastajn vortobazojn "sen/senc/ec/",  "sen/senc/ajh/",  "sen/senc/ig/" kaj aliajn, do la vortojn  "sen/senc/ec/o",  "sen/senc/ajh/o",  "sen/senc/ig/i",  "sen/senc/ig/ajh/o" kaj aliajn.

Certe multaj Esperantaj prefiksoj/sufiksoj povas esti radiko mem...

 

     Multaj povas same funkcii, kiel "radikoj". CHu diri, ke tiam ili "estas radikoj" ?  Pri tio necesus kelkaj distingoj, en kiujn mi nun ne povas enighi.

 

[Renato Corsetti]

Lajz Tajfuno:

    radikalo (de ĉina skribo; 部首) --> fakindikĵo

Tion mi provizore registris en la linio "radikalo".

Laŭ mi,
radiko povas figure kaptas la signifon kiun "radikalo" postlasus,
kaj "vortero" iĝus aro de "prefikso", "radiko", "sufikso", kaj
"finaĵo".

Tio ŝajnas al mi bona, kun la aldono ke la distingo inter radiko kaj sufikso/prefikaso  estas relative malforta en Esperanto.

Amike

Renato

[Pilar Otto]

Renato:

> Ĉu
>
> radikal-o (en gramatiko) --> radik-o ?

Mi preferus "radik-ajx-o". En espereble baldaux aperonta artikolo mia
enestas i.a. la jenaj difinoj:

"Radiko estas elemento ne dividebla en pli malgrandajn elementojn kun
signifo, kaj ne estanta gramatika finaĵo. Kelkaj radikoj povas per si mem
funkcii kiel vortoj, aliaj bezonas gramatikan finaĵon por konsistigi vorton.
Radikaĵo estas tiu parto de vorto, kiu ne estas ĝia gramatika finaĵo. Ĝi
povas konsisti el nur unu radiko, el pluraj radikoj, aŭ el kombino de
radiko(j) kaj derivilo(j)."

Mi supozas, ke tiu diferenco inter "radiko" kaj "radikajxo" paralelas kun
tiu inter "root" (angle), "racine" (france) kaj "raíz" (hispane) unuflanke,
kaj "radical" (en cxiuj tri lingvoj) aliflanke.

Otto

[Renato Corsetti]

Otto:

Mi preferus "radik-ajx-o". 

En ordo. Mi movis "radikaĵo"-n al la unua loko!

Amike

Renato

[Marcos Cramer]

Mi tre ŝatas la proponon de Francisko uzi "vortobazo" por la ne-finaĵa parto de vorto. La alternativon "radiko" ni lau mi forstreku el la listo de alternativoj, ĉar ĝi nur konfuzas.

La linio do povus esti ekzemple

radikal·o → (en gramatiko) vort·o·baz·o, radik·aĵ·o; (pri ĉina skribo 部首) fak·indik·aĵ·o, klar·ig·il·o

Eble ni ankoraŭ povus forigi iun alternativon, ĉar ne estas tre bone proponi po du alternativojn por ĉiu el la du signifoj de la vorto.

Amike,

Marcos

[Renato Corsetti]

Marcos:

La linio do povus esti ekzemple

Mi adaptis laŭ viaj indikoj.

Eble ni ankoraŭ povus forigi iun alternativon, ĉar ne estas tre bone proponi po du alternativojn por ĉiu el la du signifoj de la vorto.

Certe. Eble por tio oni bezonas iom pli da diskuto.

Amike

Renato