"acerba", "aideso", "epistakso", "predikato"

0 views
Skip to first unread message

Marcos Cramer

unread,
Jun 3, 2009, 4:39:30 PM6/3/09
to la-bona...@googlegroups.com
Mi proponas la jenajn tri liniojn:

acerb·a → acid·(et·)a
aides·o → aidos·o
epistaks·o → naz·o·sang·ad·o

Kion opinias la aliaj pri ĉi tiuj proponoj?

Aldone, mi malkovris jenan laŭ mi fuŝan linion en nia listo:

predikat·o → ĉef·verb·o

Fakte tio tute ne estas  la signifo de la vorto "predikato". Efektive, "predikato" havas du tre rilatajn signifojn, unu gramatikan kaj unu logikan-filozofian: La gramatika signifo estas "Frazrolo esprimanta la agon aŭ staton de la subjekto", la logika-filozofia signifo estas "eco aŭ rilato, kiun oni povas aserti pri iu(j) afero(j)". Efektive, predikato en la unua signifo estas kutime uzata por esprimi predikaton en la dua signifo.

En la gramatika signifo, predikato ja kutime entenas ĉefverbon, sed ĝi povas aldone enteni helpverbon, adverbon kaj/aŭ objekton.

Laŭ mi ni tute forigu la linion pri "predikato".

Amike,

Marcos

Renato Corsetti

unread,
Jun 4, 2009, 6:30:22 AM6/4/09
to la-bona...@googlegroups.com
Marcos:
acerb·a → acid·(et·)a
aides·o → aidos·o
epistaks·o → naz·o·sang·ad·o
Mi registris ilin. Nur la legado de la vorto "epistakso" sangigis mian nazon.

Amike

Renato


Renato Corsetti

unread,
Jun 4, 2009, 6:35:37 AM6/4/09
to la-bona...@googlegroups.com
Marcos:
predikat·o → ĉef·verb·o

Fakte tio tute ne estas  la signifo de la vorto "predikato". Efektive, "predikato" havas du tre rilatajn signifojn, unu gramatikan kaj unu logikan-filozofian: La gramatika signifo estas "Frazrolo esprimanta la agon aŭ staton de la subjekto", la logika-filozofia signifo estas "eco aŭ rilato, kiun oni povas aserti pri iu(j) afero(j)". Efektive, predikato en la unua signifo estas kutime uzata por esprimi predikaton en la dua signifo.

En la gramatika signifo, predikato ja kutime entenas ĉefverbon, sed ĝi povas aldone enteni helpverbon, adverbon kaj/aŭ objekton.

Kompreneble gramtaikaj teorioj estas multaj kaj ankaŭ pri la "predikato" estas pluraj ideoj.

Mi komprenis, iom ĝenerale ke "predikato" estas la verbo de la frazo.

La linio verŝajne venis el la japana listo, kiu ankaŭ provis klarigi okcidentajn gramatikajn terminojn.  Mi tute ne pensis  ĝis nun pri la filozofia signifo de "predikato".

Ĉu linio tia:

predikat-o (pri gramatiko) --> [eventuale eĉ =] fraz-verb-o

estus akceptebla laŭ vi?

Amike

Renato

Marcos Cramer

unread,
Jun 4, 2009, 5:17:45 PM6/4/09
to la-bona...@googlegroups.com
Renato demandis:

Ĉu linio tia:

predikat-o (pri gramatiko) --> [eventuale eĉ =] fraz-verb-o

estus akceptebla laŭ vi?

Ne. En kelkaj lingvoj (kiel la rusa kaj pluraj ne-eŭropaj lingvoj), la predikato povas konsisti nur el adjektivo aŭ substantivo, do tute ne enhavi verbon. Kaj eĉ en la lingvoj, en kiuj predikato ĉiam entenas verbon (kiel en Esperanto), ĝi povas krom la verbo ankaŭ enteni adverbon, objekton aŭ alian komplementon.

La vorto "predikato" estas Fundamenta, kaj ĝenerale tradicia kaj kutima vorto en Esperanto. Ne facilas trovi taŭgan alternativon por ĝi, do ni prefere tute ne listigu ĝin.

Amike,

Marcos

Renato Corsetti

unread,
Jun 5, 2009, 3:35:08 AM6/5/09
to la-bona...@googlegroups.com
Marcos:
La vorto "predikato" estas Fundamenta, kaj ĝenerale tradicia kaj kutima vorto en Esperanto. Ne facilas trovi taŭgan alternativon por ĝi, do ni prefere tute ne listigu ĝin.
Vi pravas. Mi tuj ŝanĝis la linion al:

predikat·o [fun] ~ verb·o

Sed ĝi certe ne estas kontentiga. Mi ne ankoraŭ forviŝis ĝin atende de kelkaj alaiaj komentoj aŭ proponoj. La araba lingvo ne helpas ĉi-okaze, ĉar ilia termino "informo" (tio nova, pri kio oni informas rilate al la subjekto) ŝajnas iom tro ĝenerala.

Amike

Renato


Pilar Otto

unread,
Jun 7, 2009, 5:15:16 PM6/7/09
to la-bona...@googlegroups.com
Renato:
> Marcos:

>> En la gramatika signifo, predikato ja kutime entenas ĉefverbon, sed
>> ĝi povas aldone enteni helpverbon, adverbon kaj/aŭ objekton.
>
> Kompreneble gramtaikaj teorioj estas multaj kaj ankaŭ pri la
> "predikato" estas pluraj ideoj.
>
> Mi komprenis, iom ĝenerale ke "predikato" estas la verbo de la frazo.
>
> La linio verŝajne venis el la japana listo, kiu ankaŭ provis klarigi
> okcidentajn gramatikajn terminojn. Mi tute ne pensis ĝis nun pri la
> filozofia signifo de "predikato".
>
> Ĉu linio tia:
>
> predikat-o (pri gramatiko) --> [eventuale eĉ =] fraz-verb-o
>
> estus akceptebla laŭ vi?

Laux mi ne. Mi emas samopinii kun Marcos. Estas vero, ke diversaj gramatikaj
skoloj havas malsamajn difinojn de "predikato". Kiam mi lernis gramatikon en
la baza lernejo, mi enkapigis "subjekto", "predikato" (= verbo, eventuale
kun helpverbo), "objekto" (= rekta objekto), "komplemento" (= kiu ajn
sintagmo konsistanta el prepozicio kaj substantivo) ktp. La predikativon ni
nomis "predikatvorto", kaj ni ne lernis, ke gxi apartenas al la predikato.
Tamen nun sxajnas gxenerale akceptite, ke cxio, kio ne apartenas al la
subjekto, estas predikato. Gxia kerno estas la verbo de la frazo, kaj sub
gxi estas subordigitaj predikativo, rekta objekto, adverbajxo (adjekto, laux
PAG), ktp. Tia analizo alproksimigas la gramatikan uzon al la
logika-filozofia, kiel diras Marcos.

En kelkaj lingvoj, ekz. la rusa, ne estas uzata nuntempa (prezenca) formo de
"esti", do ekzistas frazoj, en kiuj substantivo aux adjektivo sola rolas
kiel predikato. Lauxdire similaj frazoj ekzistas ankaux en la araba. Se tio
estas vera, via linio malfaciligas E-an priskribon de araba gramatiko!

Povas esti, ke la modelo de unua divido de la frazo en subjekton kaj
predikaton ne estas universala. Ekzemple, por la latinidaj lingvoj escepte
de la franca (kaj eble la romancxa), estas bonaj argumentoj por analizi, ke
la verbo estas la kerno ne nur de la predikato, sed de la tuta frazo, kaj ke
ecx la subjekto estas subordigita sub la verbo - almenaux laux
morfologia-sintaksa vidpunkto. Mi ne konas la funkciadon de la japana. Sed
kiel ajn, "predikato" sxajnas al mi termino tiel fundamenta ne nur en
gramatiko, sed ankaux en logiko-filozofio, ke indas havi gxin en E-o, des
pli, cxar la vorto estas uzata en tiom da lingvoj, ke gxi povus eniri ankaux
la nian sub la mantelo de la 15a regulo tia, kia tajloris gxin Andreas.

Otto

Renato Corsetti

unread,
Jun 9, 2009, 10:48:46 AM6/9/09
to la-bona...@googlegroups.com
Otto:
Laux mi ne.
Bone. Mi forigas la linion "predikato", sed eble atendas ankloraŭ taŭgan samsignifaĵon almenŭ por la filozofia uzo.

Lauxdire similaj frazoj ekzistas ankaux en la araba. Se tio 
estas vera, via linio malfaciligas E-an priskribon de araba gramatiko!
Ne vere, ĉar se ni volus priskribi la araban gramatikon laŭ la arabaj ideoj, la verbo estus "la faro", la subjekto estus "la faranto" kaj en la frazoj sen verbo oni havus nur "anonco" kaj "informo": La ŝajĥo granda = (La ŝajĥo estas granda), La ŝajĥo = anonco kaj granda = informo (kiun oni donas pri la anoncita afero). Serĉi predikaton en tia frazo estus nur koloniisma inciato de okcidentanoj.

Amike

Renato



Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages