FW: A'DAN Z'YE REFERANDUM (Resmi Gazetedeki Orjinal Tam Metni ve Değişikliklerin Madde Madde Açıklamaları) KİMSE KİMSEYİ KANDIRMASIN...!
Alperen Zeybek
arkada�lar l�tfen kimse paronaya �retmesin.
i�te referandum hakk�nda her �ey a�a��da mevcut.
buyrun okuyun, neyi oylayaca��z g�r�n.
buna kar��y�m demenni ne anlama geldi�ini g�r�n.
hay�r cephesi bu maddeler �zerinde konu�muyor.
sadece kar��y�m her �eye kar�� mant��� var.
rahmetli menderes zaman�nda istanbul ankara otoban�na kar�� ��kanda, bo�az k�pr�lerinin yap�m�na kar�� ��kan zihniyet bu.
referandum maddeleri hak�nda kunu�maya cesaretleri yok.
tek dertleri siyasi rant.
sorun de�il ��z�m �retmek laz�m.
t�rkiyenin �n�n� t�kamaya kimsenin hakk� yok.
vesayet sisteminin tehlikeye girmesinden rahats�zlar.
millet darbelerden darbecilerde ve bu zihniyetten �ok �ekti.
bu ak parti g�k parti meselesi de�il.
yeter art�k, ger�ekleri sapt�rmayal�m.
OYUMUZ EVET, YETMEZ AMA EVET...
���NDEK�LER
Madde 10- Kanun �n�nde e�itlik. 4
Madde 20- �zel hayat�n gizlili�i 5
MADDE 23- Yerle�me ve seyahat h�rriyeti 6
Madde 41- Ailenin korunmas� 7
Madde 51- Sendika kurma hakk� 8
Madde 53- Toplu i� s�zle�mesi hakk� 10
Madde 54- Grev hakk� ve lokavt. 12
Madde 74- Dilek�e hakk� 14
Madde 84- Milletvekilli�inin d��mesi 15
Madde 94- Ba�kanl�k Divan� 17
Madde 128- Kamu hizmeti g�revlileriyle ilgili h�k�mler. 21
Madde 129- G�rev ve sorumluluklar, disiplin kovu�turulmas�nda g�vence. 22
Madde 146 - Anayasa Mahkemesi Kurulu�u. 26
Madde 147- Anayasa Mahkemesi �yeli�inin sona ermesi 28
Madde 148-Anayasa Mahkemesi G�rev ve yetkileri 29
Madde 149- Anayasa Mahkemesi �al��ma ve yarg�lama usul�. 31
Madde 156- Asker� Yarg�tay. 33
Madde 157- Askeri Y�ksek �dare Mahkemesi 34
Madde 159- H�kimler ve Savc�lar Y�ksek Kurulu. 36
Madde 166- Ekonomik h�k�mler / 1982 Anayasas� ---Ekonomik ve Sosyal Konsey / Yeni Hali 39
DE���EN MADDELER
Madde 10- Kanun �n�nde e�itlik
Eski Hali
Herkes, dil, �rk, renk, cinsiyet, siyasi d���nce, felsefi inan�, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ay�r�m g�zetilmeksizin kanun �n�nde e�ittir.
Kad�nlar ve erkekler e�it haklara sahiptir. Devlet, bu e�itli�in ya�ama ge�mesini sa�lamakla y�k�ml�d�r.
Hi�bir ki�iye, aileye, z�mreye veya s�n�fa imtiyaz tan�namaz.
Devlet organlar� ve idare makamlar� b�t�n i�lemlerinde kanun �n�nde e�itlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundad�rlar.
Yeni Hali
Herkes, dil, �rk, renk, cinsiyet, siyasi d���nce, felsefi inan�, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ay�r�m g�zetilmeksizin kanun �n�nde e�ittir.
Kad�nlar ve erkekler e�it haklara sahiptir. Devlet, bu e�itli�in ya�ama ge�mesini sa�lamakla y�k�ml�d�r. �Bu maksatla al�nacak tedbirler e�itlik ilkesine ayk�r� olarak yorumlanamaz.�
��ocuklar, ya�l�lar, �z�rl�ler, harp ve vazife �ehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler i�in al�nacak tedbirler e�itlik ilkesine ayk�r� say�lmaz.�
Hi�bir ki�iye, aileye, z�mreye veya s�n�fa imtiyaz tan�namaz.
Devlet organlar� ve idare makamlar� b�t�n i�lemlerinde kanun �n�nde e�itlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundad�rlar.
Faydas�
�ocuklar, ya�l�lar, �z�rl�ler, harp ve vazife �ehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gazilerin her alanda avantajl� olmalar� sa�lanacak.
Madde 20- �zel hayat�n gizlili�i
Eski Hali
Herkes, �zel hayat�na ve aile hayat�na sayg� g�sterilmesini isteme hakk�na sahiptir. �zel hayat�n ve aile hayat�n�n gizlili�ine dokunulamaz.
Mill� g�venlik, kamu d�zeni, su� i�lenmesinin �nlenmesi, genel sa�l�k ve genel ahl�k�n korunmas� veya ba�kalar�n�n hak ve �zg�rl�klerinin korunmas� sebeplerinden biri veya birka��na ba�l� olarak, usul�ne g�re verilmi� h�kim karar� olmad�k�a; yine bu sebeplere ba�l� olarak gecikmesinde sak�nca bulunan hallerde de kanunla yetkili k�l�nm�� merciin yaz�l� emri bulunmad�k�a; kimsenin �st�, �zel k���tlar� ve e�yas� aranamaz ve bunlara el konulamaz. Yetkili merciin karar� yirmid�rt saat i�inde g�revli h�kimin onay�na sunulur. H�kim, karar�n� el koymadan itibaren k�rksekiz saat i�inde a��klar; aksi halde, el koyma kendili�inden kalkar.
Yeni Hali
Herkes, �zel hayat�na ve aile hayat�na sayg� g�sterilmesini isteme hakk�na sahiptir. �zel hayat�n ve aile hayat�n�n gizlili�ine dokunulamaz.
Mill� g�venlik, kamu d�zeni, su� i�lenmesinin �nlenmesi, genel sa�l�k ve genel ahl�k�n korunmas� veya ba�kalar�n�n hak ve �zg�rl�klerinin korunmas� sebeplerinden biri veya birka��na ba�l� olarak, usul�ne g�re verilmi� h�kim karar� olmad�k�a; yine bu sebeplere ba�l� olarak gecikmesinde sak�nca bulunan hallerde de kanunla yetkili k�l�nm�� merciin yaz�l� emri bulunmad�k�a; kimsenin �st�, �zel k���tlar� ve e�yas� aranamaz ve bunlara el konulamaz. Yetkili merciin karar� yirmid�rt saat i�inde g�revli h�kimin onay�na sunulur. H�kim, karar�n� el koymadan itibaren k�rksekiz saat i�inde a��klar; aksi halde, el koyma kendili�inden kalkar.
Herkes, kendisiyle ilgili ki�isel verilerin korunmas�n� isteme hakk�na sahiptir. Bu hak; ki�inin kendisiyle ilgili ki�isel veriler hakk�nda bilgilendirilme, bu verilere eri�me, bunlar�n d�zeltilmesini veya silinmesini talep etme ve ama�lar� do�rultusunda kullan�l�p kullan�lmad���n� ��renmeyi de kapsar. Ki�isel veriler, ancak kanunda �ng�r�len hallerde veya ki�inin a��k r�zas�yla i�lenebilir. Ki�isel verilerin korunmas�na ili�kin esas ve usuller kanunla d�zenlenir.
Faydas�
Ki�isel veriler ancak kanunlarla �ng�r�len hallerde veya ki�ilerin a��k r�zas� ile i�lenebilecek ve fi�lenme tarihe kar��acak.
MADDE 23- Yerle�me ve seyahat h�rriyeti
Eski Hali
Herkes, yerle�me ve seyahat h�rriyetine sahiptir.
Yerle�me h�rriyeti, su� i�lenmesini �nlemek, sosyal ve ekonomik geli�meyi sa�lamak, sa�l�kl� ve d�zenli kentle�meyi ger�ekle�tirmek ve kamu mallar�n� korumak;
Seyahat h�rriyeti, su� soru�turma ve kovu�turmas� sebebiyle ve su� i�lenmesini �nlemek;
Ama�lar�yla kanunla s�n�rlanabilir.
Vatanda��n yurt d���na ��kma h�rriyeti, vatanda�l�k �devi ya da ceza soru�turmas� veya kovu�turmas� sebebiyle s�n�rlanabilir.
Vatanda� s�n�r d��� edilemez ve yurda girme hakk�ndan yoksun b�rak�lamaz.
Yeni Hali
Herkes, yerle�me ve seyahat h�rriyetine sahiptir.
Yerle�me h�rriyeti, su� i�lenmesini �nlemek, sosyal ve ekonomik geli�meyi sa�lamak, sa�l�kl� ve d�zenli kentle�meyi ger�ekle�tirmek ve kamu mallar�n� korumak;
Seyahat h�rriyeti, su� soru�turma ve kovu�turmas� sebebiyle ve su� i�lenmesini �nlemek;
Ama�lar�yla kanunla s�n�rlanabilir.
Vatanda��n yurt d���na ��kma h�rriyeti, ancak su� soru�turmas� veya kovu�turmas� sebebiyle h�kim karar�na ba�l� olarak s�n�rlanabilir.
Vatanda� s�n�r d��� edilemez ve yurda girme hakk�ndan yoksun b�rak�lamaz.
Faydas�
Yurtd���na ��k�� �zg�rl��� geni�letilecek.
Madde 41- Ailenin korunmas�
Eski Hali
Aile, T�rk toplumunun temelidir ve e�ler aras�nda e�itli�e dayan�r.
Devlet, ailenin huzur ve refah� ile �zellikle anan�n ve �ocuklar�n korunmas� ve aile planlamas�n�n ��retimi ile uygulanmas�n� sa�lamak i�in gerekli tedbirleri al�r, te�kil�t� kurar.
Yeni Hali
Aile, T�rk toplumunun temelidir ve e�ler aras�nda e�itli�e dayan�r.
Devlet, ailenin huzur ve refah� ile �zellikle anan�n ve �ocuklar�n korunmas� ve aile planlamas�n�n ��retimi ile uygulanmas�n� sa�lamak i�in gerekli tedbirleri al�r, te�kil�t� kurar.
Her �ocuk, korunma ve bak�mdan yararlanma, y�ksek yarar�na a��k�a ayk�r� olmad�k�a, ana ve babas�yla ki�isel ve do�rudan ili�ki kurma ve s�rd�rme hakk�na sahiptir.
Devlet, her t�rl� istismara ve �iddete kar�� �ocuklar� koruyucu tedbirleri al�r.
Faydas�
�ocuklar, her t�rl� istismar ve �iddete kar�� daha fazla korunacak.
Madde 51- Sendika kurma hakk�
Eski Hali
�al��anlar ve i�verenler, �yelerinin �al��ma ili�kilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve geli�tirmek i�in �nceden izin almaks�z�n sendikalar ve �st kurulu�lar kurma, bunlara serbest�e �ye olma ve �yelikten serbest�e �ekilme haklar�na sahiptir. Hi� kimse bir sendikaya �ye olmaya ya da �yelikten ayr�lmaya zorlanamaz.
Sendika kurma hakk� ancak, mill� g�venlik, kamu d�zeni, su� i�lenmesinin �nlenmesi, genel sa�l�k ve genel ahl�k ile ba�kalar�n�n hak ve �zg�rl�klerinin korunmas� sebepleriyle ve kanunla s�n�rlanabilir.
Sendika kurma hakk�n�n kullan�lmas�nda uygulanacak �ekil, �art ve usuller kanunda g�sterilir.
Ayn� zamanda ve ayn� i� kolunda birden fazla sendikaya �ye olunamaz.
���i niteli�i ta��mayan kamu g�revlilerinin bu alandaki haklar�n�n kapsam, istisna ve s�n�rlar� g�rd�kleri hizmetin niteli�ine uygun olarak kanunla d�zenlenir.
Sendika ve �st kurulu�lar�n�n t�z�kleri, y�netim ve i�leyi�leri, Cumhuriyetin temel niteliklerine ve demokrasi esaslar�na ayk�r� olamaz.
Yeni Hali
�al��anlar ve i�verenler, �yelerinin �al��ma ili�kilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve geli�tirmek i�in �nceden izin almaks�z�n sendikalar ve �st kurulu�lar kurma, bunlara serbest�e �ye olma ve �yelikten serbest�e �ekilme haklar�na sahiptir. Hi� kimse bir sendikaya �ye olmaya ya da �yelikten ayr�lmaya zorlanamaz.
Sendika kurma hakk� ancak, mill� g�venlik, kamu d�zeni, su� i�lenmesinin �nlenmesi, genel sa�l�k ve genel ahl�k ile ba�kalar�n�n hak ve �zg�rl�klerinin korunmas� sebepleriyle ve kanunla s�n�rlanabilir.
Sendika kurma hakk�n�n kullan�lmas�nda uygulanacak �ekil, �art ve usuller kanunda g�sterilir.
Ayn� zamanda ve ayn� i� kolunda birden fazla sendikaya �ye olunamaz.(�IKARILDI)
���i niteli�i ta��mayan kamu g�revlilerinin bu alandaki haklar�n�n kapsam, istisna ve s�n�rlar� g�rd�kleri hizmetin niteli�ine uygun olarak kanunla d�zenlenir.
Sendika ve �st kurulu�lar�n�n t�z�kleri, y�netim ve i�leyi�leri, Cumhuriyetin temel niteliklerine ve demokrasi esaslar�na ayk�r� olamaz.
Faydas�
Birden fazla sendikaya �ye olma hakk� sa�lanacak.
Madde 53- Toplu i� s�zle�mesi hakk�
Eski Hali
���iler ve i�verenler, kar��l�kl� olarak ekonomik ve sosyal durumlar�n� ve �al��ma �artlar�n� d�zenlemek amac�yla toplu i� s�zle�mesi yapma hakk�na sahiptirler.
Toplu i� s�zle�mesinin nas�l yap�laca�� kanunla d�zenlenir.
128 inci maddenin ilk f�kras� kapsam�na giren kamu g�revlilerinin kanunla kendi aralar�nda kurmalar�na cevaz verilecek olan ve bu maddenin birinci ve ikinci f�kralar� ile 54 �nc� madde h�k�mlerine tabi olmayan sendikalar ve �st kurulu�lar�, �yeleri ad�na yarg� mercilerine ba�vurabilir ve �dareyle ama�lar� do�rultusunda toplu g�r��me yapabilirler. Toplu g�r��me sonunda anla�maya var�l�rsa d�zenlenecek mutabakat metni taraflarca imzalan�r. Bu mutabakat metni, uygun idar� veya kanun� d�zenlemenin yap�labilmesi i�in Bakanlar Kurulunun takdirine sunulur. Toplu g�r��me sonunda mutabakat metni imzalanmam��sa anla�ma ve anla�mazl�k noktalar� da taraflarca imzalanacak bir tutanakla Bakanlar Kurulunun takdirine sunulur. Bu f�kran�n uygulanmas�na ili�kin usuller kanunla d�zenlenir.
Ayn� i�yerinde, ayn� d�nem i�in, birden fazla toplu i� s�zle�mesi yap�lamaz ve uygulanamaz.
Yeni Hali
���iler ve i�verenler, kar��l�kl� olarak ekonomik ve sosyal durumlar�n� ve �al��ma �artlar�n� d�zenlemek amac�yla toplu i� s�zle�mesi yapma hakk�na sahiptirler.
Toplu i� s�zle�mesinin nas�l yap�laca�� kanunla d�zenlenir.
128 inci maddenin ilk f�kras� kapsam�na giren kamu g�revlilerinin kanunla kendi aralar�nda kurmalar�na cevaz verilecek olan ve bu maddenin birinci ve ikinci f�kralar� ile 54 �nc� madde h�k�mlerine tabi olmayan sendikalar ve �st kurulu�lar�, �yeleri ad�na yarg� mercilerine ba�vurabilir ve �dareyle ama�lar� do�rultusunda toplu g�r��me yapabilirler. Toplu g�r��me sonunda anla�maya var�l�rsa d�zenlenecek mutabakat metni taraflarca imzalan�r. Bu mutabakat metni, uygun idar� veya kanun� d�zenlemenin yap�labilmesi i�in Bakanlar Kurulunun takdirine sunulur. Toplu g�r��me sonunda mutabakat metni imzalanmam��sa anla�ma ve anla�mazl�k noktalar� da taraflarca imzalanacak bir tutanakla Bakanlar Kurulunun takdirine sunulur. Bu f�kran�n uygulanmas�na ili�kin usuller kanunla d�zenlenir.
Ayn� i�yerinde, ayn� d�nem i�in, birden fazla toplu i� s�zle�mesi yap�lamaz ve uygulanamaz.
Memurlar ve di�er kamu g�revlileri, toplu s�zle�me yapma hakk�na sahiptirler.
Toplu s�zle�me yap�lmas� s�ras�nda uyu�mazl�k ��kmas� halinde taraflar Kamu G�revlileri Hakem Kuruluna ba�vurabilir. Kamu G�revlileri Hakem Kurulu kararlar� kesindir ve toplu s�zle�me h�km�ndedir.
Toplu s�zle�me hakk�n�n kapsam�, istisnalar�, toplu s�zle�meden yararlanacaklar, toplu s�zle�menin yap�lma �ekli, usul� ve y�r�rl���, toplu s�zle�me h�k�mlerinin emeklilere yans�t�lmas�, Kamu G�revlileri Hakem Kurulunun te�kili, �al��ma usul ve esaslar� ile di�er hususlar kanunla d�zenlenir.
Faydas�
Memur ve di�er kamu g�revlilerine toplu s�zle�me hakk� sa�lanacak.
Madde 54- Grev hakk� ve lokavt
Eski Hali
Toplu i� s�zle�mesinin yap�lmas� s�ras�nda, uyu�mazl�k ��kmas� halinde i��iler grev hakk�na sahiptirler. Bu hakk�n kullan�lmas�n�n ve i�verenin lokavta ba�vurmas�n�n usul ve �artlar� ile kapsam ve istisnalar� kanunla d�zenlenir.
Grev hakk� ve lokavt iyi niyet kurallar�na ayk�r� tarzda, toplum zarar�na ve mill� serveti tahrip edecek �ekilde kullan�lamaz.
Grev esnas�nda greve kat�lan i��ilerin ve sendikan�n kas�tl� veya kusurlu hareketleri sonucu, grev uygulanan i�yerinde sebep olduklar� madd� zarardan sendika sorumludur.
Grev ve lokavt�n yasaklanabilece�i veya ertelenebilece�i haller ve i�yerleri kanunla d�zenlenir.
Grev ve lokavt�n yasakland��� hallerde veya ertelendi�i durumlarda ertelemenin sonunda, uyu�mazl�k Y�ksek Hakem Kurulunca ��z�l�r. Uyu�mazl���n her safhas�nda taraflar da anla�arak Y�ksek Hakem Kuruluna ba�vurabilir. Y�ksek Hakem Kurulunun kararlar� kesindir ve toplu i� s�zle�mesi h�km�ndedir.
Y�ksek Hakem Kurulunun kurulu� ve g�revleri kanunla d�zenlenir.
Siyas� ama�l� grev ve lokavt, dayan��ma grev ve lokavt�, genel grev ve lokavt, i�yeri i�gali, i�i yava�latma, verim d���rme ve di�er direni�ler yap�lamaz.
Greve kat�lmayanlar�n i�yerinde �al��malar�, greve kat�lanlar taraf�ndan hi�bir �ekilde engellenemez.
Yeni Hali
Toplu i� s�zle�mesinin yap�lmas� s�ras�nda, uyu�mazl�k ��kmas� halinde i��iler grev hakk�na sahiptirler. Bu hakk�n kullan�lmas�n�n ve i�verenin lokavta ba�vurmas�n�n usul ve �artlar� ile kapsam ve istisnalar� kanunla d�zenlenir.
Grev hakk� ve lokavt iyi niyet kurallar�na ayk�r� tarzda, toplum zarar�na ve mill� serveti tahrip edecek �ekilde kullan�lamaz.
Grev esnas�nda greve kat�lan i��ilerin ve sendikan�n kas�tl� veya kusurlu hareketleri sonucu, grev uygulanan i�yerinde sebep olduklar� madd� zarardan sendika sorumludur.
Grev ve lokavt�n yasaklanabilece�i veya ertelenebilece�i haller ve i�yerleri kanunla d�zenlenir.
Grev ve lokavt�n yasakland��� hallerde veya ertelendi�i durumlarda ertelemenin sonunda, uyu�mazl�k Y�ksek Hakem Kurulunca ��z�l�r. Uyu�mazl���n her safhas�nda taraflar da anla�arak Y�ksek Hakem Kuruluna ba�vurabilir. Y�ksek Hakem Kurulunun kararlar� kesindir ve toplu i� s�zle�mesi h�km�ndedir.
Y�ksek Hakem Kurulunun kurulu� ve g�revleri kanunla d�zenlenir.
Siyas� ama�l� grev ve lokavt, dayan��ma grev ve lokavt�, genel grev ve lokavt, i�yeri i�gali, i�i yava�latma, verim d���rme ve di�er direni�ler yap�lamaz.
Greve kat�lmayanlar�n i�yerinde �al��malar�, greve kat�lanlar taraf�ndan hi�bir �ekilde engellenemez.
Faydas�
Grev hakk�n�n �n�ndeki engeller kalkacak.
Madde 74- Dilek�e hakk�
Eski Hali
Vatanda�lar ve kar��l�kl�l�k esas� g�zetilmek kayd�yla T�rkiye�de ikamet eden yabanc�lar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve �ik�yetleri hakk�nda, yetkili makamlara ve T�rkiye B�y�k Millet Meclisine yaz� ile ba�vurma hakk�na sahiptir.
Kendileriyle ilgili ba�vurmalar�n sonucu, gecikmeksizin dilek�e sahiplerine yaz�l� olarak bildirilir.
Bu hakk�n kullan�lma bi�imi kanunla d�zenlenir.
Yeni Hali
Vatanda�lar ve kar��l�kl�l�k esas� g�zetilmek kayd�yla T�rkiye�de ikamet eden yabanc�lar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve �ik�yetleri hakk�nda, yetkili makamlara ve T�rkiye B�y�k Millet Meclisine yaz� ile ba�vurma hakk�na sahiptir.
Kendileriyle ilgili ba�vurmalar�n sonucu, gecikmeksizin dilek�e sahiplerine yaz�l� olarak bildirilir.
Bu hakk�n kullan�lma bi�imi kanunla d�zenlenir.
Herkes, bilgi edinme ve kamu denet�isine ba�vurma hakk�na sahiptir.
T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl���na ba�l� olarak kurulan Kamu Denet�ili�i Kurumu idarenin i�leyi�iyle ilgili �ik�yetleri inceler.
Kamu Ba�denet�isi T�rkiye B�y�k Millet Meclisi taraf�ndan gizli oyla d�rt y�l i�in se�ilir. �lk iki oylamada �ye tam say�s�n�n ��te iki ve ���nc� oylamada �ye tamsay�s�n�n salt �o�unlu�u aran�r. ���nc� oylamada salt �o�unluk sa�lanamazsa, bu oylamada en �ok oy alan iki aday i�in d�rd�nc� oylama yap�l�r; d�rd�nc� oylamada en fazla oy alan aday se�ilmi� olur.
Bu maddede say�lan haklar�n kullan�lma bi�imi, Kamu Denet�ili�i Kurumunun kurulu�u, g�revi, �al��mas�, inceleme sonucunda yapaca�� i�lemler ile Kamu Ba�denet�isi ve kamu denet�ilerinin nitelikleri, se�imi ve �zl�k haklar�na ili�kin usul ve esaslar kanunla d�zenlenir.
Faydas�
�darenin her t�rl� i� ve eyleminden dolay� haks�zl��a u�rayan vatanda�lar�n ba�vurabilece�i Kamu Denet�ili�i Kurumu hayata ge�ecek.
Madde 84- Milletvekilli�inin d��mesi
Eski Hali
�stifa eden milletvekilinin milletvekilli�inin d��mesi, istifan�n ge�erli oldu�u T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl�k Divan�nca tespit edildikten sonra, T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Genel Kurulunca kararla�t�r�l�r.
Milletvekilli�inin kesin h�k�m giyme veya k�s�tlanma halinde d��mesi, bu husustaki kesin mahkeme karar�n�n Genel Kurula bildirilmesiyle olur.
82 nci maddeye g�re milletvekilli�iyle ba�da�mayan bir g�rev veya hizmeti s�rd�rmekte �srar eden milletvekilinin milletvekilli�inin d��mesine, yetkili komisyonun bu durumu tespit eden raporu �zerine Genel Kurul gizli oyla karar verir.
Meclis �al��malar�na �z�rs�z veya izinsiz olarak bir ay i�erisinde toplam be� birle�im g�n� kat�lmayan milletvekilinin milletvekilli�inin d��mesine, durumun Meclis Ba�kanl�k Divan�nca tespit edilmesi �zerine, Genel Kurulca �ye tam say�s�n�n salt �o�unlu�unun oyuyla karar verilebilir.
Partisinin temelli kapat�lmas�na beyan ve eylemleriyle sebep oldu�u Anayasa Mahkemesinin temelli kapatmaya ili�kin kesin karar�nda belirtilen milletvekilinin milletvekilli�i, bu karar�n Resm� Gazetede gerek�eli olarak yay�mland��� tarihte sona erer. T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl��� bu karar�n gere�ini derhal yerine getirip Genel Kurula bilgi sunar.
Yeni Hali
�stifa eden milletvekilinin milletvekilli�inin d��mesi, istifan�n ge�erli oldu�u T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl�k Divan�nca tespit edildikten sonra, T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Genel Kurulunca kararla�t�r�l�r.
Milletvekilli�inin kesin h�k�m giyme veya k�s�tlanma halinde d��mesi, bu husustaki kesin mahkeme karar�n�n Genel Kurula bildirilmesiyle olur.
82 nci maddeye g�re milletvekilli�iyle ba�da�mayan bir g�rev veya hizmeti s�rd�rmekte �srar eden milletvekilinin milletvekilli�inin d��mesine, yetkili komisyonun bu durumu tespit eden raporu �zerine Genel Kurul gizli oyla karar verir.
Meclis �al��malar�na �z�rs�z veya izinsiz olarak bir ay i�erisinde toplam be� birle�im g�n� kat�lmayan milletvekilinin milletvekilli�inin d��mesine, durumun Meclis Ba�kanl�k Divan�nca tespit edilmesi �zerine, Genel Kurulca �ye tam say�s�n�n salt �o�unlu�unun oyuyla karar verilebilir.
Partisinin temelli kapat�lmas�na beyan ve eylemleriyle sebep oldu�u Anayasa Mahkemesinin temelli kapatmaya ili�kin kesin karar�nda belirtilen milletvekilinin milletvekilli�i, bu karar�n Resm� Gazetede gerek�eli olarak yay�mland��� tarihte sona erer. T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl��� bu karar�n gere�ini derhal yerine getirip Genel Kurula bilgi sunar.
Faydas�
Milletin verdi�i milletvekilli�i g�revini ancak millet geri alabilecek.
Madde 94- Ba�kanl�k Divan�
Eski Hali
T�rkiye B�y�k Millet Meclisinin Ba�kanl�k Divan�, Meclis �yeleri aras�ndan se�ilen Meclis Ba�kan�, Ba�kanvekilleri, K�tip �yeler ve �dare Amirlerinden olu�ur.
Ba�kanl�k Divan�, Meclisteki siyas� parti gruplar�n�n �ye say�s� oran�nda Divana kat�lmalar�n� sa�layacak �ekilde kurulur. Siyas� parti gruplar� Ba�kanl�k i�in aday g�steremezler.
T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl�k Divan� i�in, bir yasama d�neminde iki se�im yap�l�r. �lk se�ilenlerin g�rev s�resi iki, ikinci devre i�in se�ilenlerin g�rev s�resi �� y�ld�r.
T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kan adaylar�, meclis �yeleri i�inden, Meclisin topland��� g�nden itibaren be� g�n i�inde, Ba�kanl�k Divan�na bildirilir. Ba�kan se�imi gizli oyla yap�l�r. �lk iki oylamada �ye tam say�s�n�n ��te iki ve ���nc� oylamada �ye tamsay�s�n�n salt �o�unlu�u aran�r. ���nc� oylamada salt �o�unluk sa�lanamazsa, bu oylamada en �ok oy alan iki aday i�in d�rd�nc� oylama yap�l�r; d�rd�nc� oylamada en fazla oy alan �ye, Ba�kan se�ilmi� olur. Ba�kan se�imi, aday g�sterme s�resinin bitiminden itibaren, be� g�n i�inde tamamlan�r.
T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanvekillerinin, K�tip �yelerinin ve �dare Amirlerinin adedi, se�im nisab�, oylama say�s� ve usulleri, Meclis ��t�z���nde belirlenir.
T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kan�, Ba�kanvekilleri, �yesi bulunduklar� siyas� partinin veya parti grubunun Meclis i�inde veya d���ndaki faaliyetlerine; g�revlerinin gere�i olan haller d���nda, Meclis tart��malar�na kat�lamazlar; Ba�kan ve oturumu y�neten Ba�kanvekili oy kullanamazlar.
Yeni Hali
T�rkiye B�y�k Millet Meclisinin Ba�kanl�k Divan�, Meclis �yeleri aras�ndan se�ilen Meclis Ba�kan�, Ba�kanvekilleri, K�tip �yeler ve �dare Amirlerinden olu�ur.
Ba�kanl�k Divan�, Meclisteki siyas� parti gruplar�n�n �ye say�s� oran�nda Divana kat�lmalar�n� sa�layacak �ekilde kurulur. Siyas� parti gruplar� Ba�kanl�k i�in aday g�steremezler.
T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl�k Divan� i�in, bir yasama d�neminde iki se�im yap�l�r. �lk se�ilenlerin g�rev s�resi iki, ikinci devre i�in se�ilenlerin g�rev s�resi ise o yasama d�neminin sonuna kadar devam eder.
T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kan adaylar�, meclis �yeleri i�inden, Meclisin topland��� g�nden itibaren be� g�n i�inde, Ba�kanl�k Divan�na bildirilir. Ba�kan se�imi gizli oyla yap�l�r. �lk iki oylamada �ye tam say�s�n�n ��te iki ve ���nc� oylamada �ye tamsay�s�n�n salt �o�unlu�u aran�r. ���nc� oylamada salt �o�unluk sa�lanamazsa, bu oylamada en �ok oy alan iki aday i�in d�rd�nc� oylama yap�l�r; d�rd�nc� oylamada en fazla oy alan �ye, Ba�kan se�ilmi� olur. Ba�kan se�imi, aday g�sterme s�resinin bitiminden itibaren, be� g�n i�inde tamamlan�r.
T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanvekillerinin, K�tip �yelerinin ve �dare Amirlerinin adedi, se�im nisab�, oylama say�s� ve usulleri, Meclis ��t�z���nde belirlenir.
T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kan�, Ba�kanvekilleri, �yesi bulunduklar� siyas� partinin veya parti grubunun Meclis i�inde veya d���ndaki faaliyetlerine; g�revlerinin gere�i olan haller d���nda, Meclis tart��malar�na kat�lamazlar; Ba�kan ve oturumu y�neten Ba�kanvekili oy kullanamazlar.
Faydas�
TBMM Ba�kanl�k Divan�n�n g�rev s�resi d�zenlenecek.
Madde 125- Yarg� Yolu
Eski Hali
�darenin her t�rl� eylem ve i�lemlerine kar�� yarg� yolu a��kt�r. (Ek h�k�m: 13.8.1999-4446/2 md.) Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz �artla�ma ve s�zle�melerinde bunlardan do�an uyu�mazl�klar�n mill� veya milletleraras� tahkim yoluyla ��z�lmesi �ng�r�lebilir. Milletleraras� tahkime ancak yabanc�l�k unsuru ta��yan uyu�mazl�klar i�in gidilebilir.
Cumhurba�kan�n�n tek ba��na yapaca�� i�lemler ile Y�ksek Asker� ��ran�n kararlar� yarg� denetimi d���ndad�r.
�dar� i�lemlere kar�� a��lacak davalarda s�re, yaz�l� bildirim tarihinden ba�lar.
Yarg� yetkisi, idar� eylem ve i�lemlerin hukuka uygunlu�unun denetimi ile s�n�rl�d�r. Y�r�tme g�revinin kanunlarda g�sterilen �ekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini k�s�tlayacak, idar� eylem ve i�lem niteli�inde veya takdir yetkisini kald�racak bi�imde yarg� karar� verilemez.
�dar� i�lemin uygulanmas� halinde telafisi g�� veya imk�ns�z zararlar�n do�mas� ve idar� i�lemin a��k�a hukuka ayk�r� olmas� �artlar�n�n birlikte ger�ekle�mesi durumunda gerek�e g�sterilerek y�r�tmenin durdurulmas�na karar verilebilir.
Kanun, ola�an�st� hallerde, s�k�y�netim, seferberlik ve sava� halinde ayr�ca mill� g�venlik, kamu d�zeni, genel sa�l�k nedenleri ile y�r�tmenin durdurulmas� karar� verilmesini s�n�rlayabilir.
�dare, kendi eylem ve i�lemlerinden do�an zarar� �demekle y�k�ml�d�r.
Yeni Hali
�darenin her t�rl� eylem ve i�lemlerine kar�� yarg� yolu a��kt�r. (Ek h�k�m: 13.8.1999-4446/2 md.) Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz �artla�ma ve s�zle�melerinde bunlardan do�an uyu�mazl�klar�n mill� veya milletleraras� tahkim yoluyla ��z�lmesi �ng�r�lebilir. Milletleraras� tahkime ancak yabanc�l�k unsuru ta��yan uyu�mazl�klar i�in gidilebilir.
Cumhurba�kan�n�n tek ba��na yapaca�� i�lemler ile Y�ksek Asker� ��ran�n kararlar� yarg� denetimi d���ndad�r. Ancak, Y�ksek Asker� ��ran�n terfi i�lemleri ile kadrosuzluk nedeniyle emekliye ay�rma hari� her t�rl� ili�ik kesme kararlar�na kar�� yarg� yolu a��kt�r.
�dar� i�lemlere kar�� a��lacak davalarda s�re, yaz�l� bildirim tarihinden ba�lar.
Yarg� yetkisi, idari eylem ve i�lemlerin hukuka uygunlu�unun denetimi ile s�n�rl� olup, hi� bir surette yerindelik denetimi �eklinde kullan�lamaz. Y�r�tme g�revinin kanunlarda g�sterilen �ekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini k�s�tlayacak, idar� eylem ve i�lem niteli�inde veya takdir yetkisini kald�racak bi�imde yarg� karar� verilemez.
�dar� i�lemin uygulanmas� halinde telafisi g�� veya imk�ns�z zararlar�n do�mas� ve idar� i�lemin a��k�a hukuka ayk�r� olmas� �artlar�n�n birlikte ger�ekle�mesi durumunda gerek�e g�sterilerek y�r�tmenin durdurulmas�na karar verilebilir.
Kanun, ola�an�st� hallerde, s�k�y�netim, seferberlik ve sava� halinde ayr�ca mill� g�venlik, kamu d�zeni, genel sa�l�k nedenleri ile y�r�tmenin durdurulmas� karar� verilmesini s�n�rlayabilir.
�dare, kendi eylem ve i�lemlerinden do�an zarar� �demekle y�k�ml�d�r.
Faydas�
Y�ksek Askeri �ura kararlar�na yarg� yolu a��lacak.
Madde 128- Kamu hizmeti g�revlileriyle ilgili h�k�mler
Eski Hali
Devletin, kamu iktisad� te�ebb�sleri ve di�er kamu t�zel ki�ilerinin genel idare esaslar�na g�re y�r�tmekle y�k�ml� olduklar� kamu hizmetlerinin gerektirdi�i asl� ve s�rekli g�revler, memurlar ve di�er kamu g�revlileri eliyle g�r�l�r.
Memurlar�n ve di�er kamu g�revlilerinin nitelikleri, atanmalar�, g�rev ve yetkileri, haklar� ve y�k�ml�l�kleri, ayl�k ve �denekleri ve di�er �zl�k i�leri kanunla d�zenlenir.
�st kademe y�neticilerinin yeti�tirilme usul ve esaslar�, kanunla �zel olarak d�zenlenir.
Yeni Hali
Devletin, kamu iktisad� te�ebb�sleri ve di�er kamu t�zel ki�ilerinin genel idare esaslar�na g�re y�r�tmekle y�k�ml� olduklar� kamu hizmetlerinin gerektirdi�i asl� ve s�rekli g�revler, memurlar ve di�er kamu g�revlileri eliyle g�r�l�r.
Memurlar�n ve di�er kamu g�revlilerinin nitelikleri, atanmalar�, g�rev ve yetkileri, haklar� ve y�k�ml�l�kleri, ayl�k ve �denekleri ve di�er �zl�k i�leri kanunla d�zenlenir. Ancak, mal� ve sosyal haklara ili�kin toplu s�zle�me h�k�mleri sakl�d�r.
�st kademe y�neticilerinin yeti�tirilme usul ve esaslar�, kanunla �zel olarak d�zenlenir.
Faydas�
Memurlara toplu s�zle�me hakk� verilecek.
Madde 129- G�rev ve sorumluluklar, disiplin kovu�turulmas�nda g�vence
Eski Hali
Memurlar ve di�er kamu g�revlileri Anayasa ve kanunlara sad�k kalarak faaliyette bulunmakla y�k�ml�d�rler.
Memurlar ve di�er kamu g�revlileri ile kamu kurumu niteli�indeki meslek kurulu�lar� ve bunlar�n �st kurulu�lar� mensuplar�na savunma hakk� tan�nmad�k�a disiplin cezas� verilemez.
Uyarma ve k�nama cezalar�yla ilgili olanlar hari�, disiplin kararlar� yarg� denetimi d���nda b�rak�lamaz.
Silahl� Kuvvetler mensuplar� ile h�kimler ve savc�lar hakk�ndaki h�k�mler sakl�d�r.
Memurlar ve di�er kamu g�revlilerinin yetkilerini kullan�rken i�ledikleri kusurlardan do�an tazminat davalar�, kendilerine r�cu edilmek kayd�yla ve kanunun g�sterdi�i �ekil ve �artlara uygun olarak, ancak idare aleyhine a��labilir.
Memurlar ve di�er kamu g�revlileri hakk�nda i�ledikleri iddia edilen su�lardan �t�r� ceza kovu�turmas� a��lmas�, kanunla belirlenen istisnalar d���nda, kanunun g�sterdi�i idar� merciin iznine ba�l�d�r.
Yeni Hali
Memurlar ve di�er kamu g�revlileri Anayasa ve kanunlara sad�k kalarak faaliyette bulunmakla y�k�ml�d�rler.
Memurlar ve di�er kamu g�revlileri ile kamu kurumu niteli�indeki meslek kurulu�lar� ve bunlar�n �st kurulu�lar� mensuplar�na savunma hakk� tan�nmad�k�a disiplin cezas� verilemez.
Silahl� Kuvvetler mensuplar� ile h�kimler ve savc�lar hakk�ndaki h�k�mler sakl�d�r.
Memurlar ve di�er kamu g�revlilerinin yetkilerini kullan�rken i�ledikleri kusurlardan do�an tazminat davalar�, kendilerine r�cu edilmek kayd�yla ve kanunun g�sterdi�i �ekil ve �artlara uygun olarak, ancak idare aleyhine a��labilir.
Memurlar ve di�er kamu g�revlileri hakk�nda i�ledikleri iddia edilen su�lardan �t�r� ceza kovu�turmas� a��lmas�, kanunla belirlenen istisnalar d���nda, kanunun g�sterdi�i idar� merciin iznine ba�l�d�r.
Disiplin kararlar� yarg� denetimi d���nda b�rak�lamaz.
Faydas�
Memurlara verilen disiplin cezalar�na yarg� yolu a��lacak.
Madde 144-
Hakim ve savc�lar�n denetimi / 1982 Anayasas� Adalet hizmetlerinin denetimi / Yeni Hali
Eski Hali
H�kim ve savc�lar�n g�revlerini; kanun, t�z�k, y�netmeliklere ve genelgelere (H�kimler i�in idar� nitelikteki genelgelere) uygun olarak yap�p yapmad�klar�n� denetleme; g�revlerinden dolay� veya g�revleri s�ras�nda su� i�leyip i�lemediklerini, hal ve eylemlerinin s�fat ve g�revleri icaplar�na uyup uymad���n� ara�t�rma ve gerekti�inde haklar�nda inceleme ve soru�turma, Adalet Bakanl���n�n izni ile adalet m�fetti�leri taraf�ndan yap�l�r. Adalet Bakan� soru�turma ve inceleme i�lemlerini, hakk�nda soru�turma ve inceleme yap�lacak olandan daha k�demli h�kim veya savc� eliyle de yapt�rabilir.
Yeni Hali
Adalet hizmetleri ile savc�lar�n idar� g�revleri y�n�nden Adalet Bakanl���nca denetimi, adalet m�fetti�leri ile h�kim ve savc� mesle�inden olan i� denet�iler; ara�t�rma, inceleme ve soru�turma i�lemleri ise adalet m�fetti�leri eliyle yap�l�r. Buna ili�kin usul ve esaslar kanunla d�zenlenir.
Faydas�
Adalet hizmetlerinin denetimi d�zenlenecek.
Madde 145- Asker� yargI
Eski Hali
Asker� yarg�, asker� mahkemeler ve disiplin mahkemeleri taraf�ndan y�r�t�l�r. Bu mahkemeler, asker ki�ilerin; asker� olan su�lar� ile bunlar�n asker ki�iler aleyhine veya asker� mahallerde yahut askerlik hizmet ve g�revleri ile ilgili olarak i�ledikleri su�lara ait davalara bakmakla g�revlidirler.
Asker� mahkemeler, asker olmayan ki�ilerin �zel kanunda belirtilen asker� su�lar� ile kanunda g�sterilen g�revlerini ifa ettikleri s�rada veya kanunda g�sterilen asker� mahallerde askerlere kar�� i�ledikleri su�lara da bakmakla g�revlidirler.
Asker� mahkemelerin sava� veya s�k�y�netim hallerinde hangi su�lar ve hangi ki�iler bak�m�ndan yetkili olduklar�; kurulu�lar� ve gerekti�inde bu mahkemelerde adl� yarg� h�kim ve savc�lar�n�n g�revlendirilmeleri kanunla d�zenlenir.
Asker� yarg� organlar�n�n kurulu�u, i�leyi�i, asker� h�kimlerin �zl�k i�leri, asker� savc�l�k g�revlerini yapan asker� h�kimlerin mahkemesinde g�revli bulunduklar� komutanl�k ile ili�kileri, mahkemelerin ba��ms�zl���, h�kimlik teminat�, askerlik hizmetinin gereklerine g�re kanunla d�zenlenir. Kanun, ayr�ca asker� h�kimlerin yarg� hizmeti d���ndaki asker� hizmetler y�n�nden asker� hizmetlerin gereklerine g�re te�kilat�nda g�revli bulunduklar� komutanl�k ile olan ili�kilerini de g�sterir.
Yeni Hali
Askeri yarg�, askeri mahkemeler ve disiplin mahkemeleri taraf�ndan y�r�t�l�r. Bu mahkemeler; asker ki�iler taraf�ndan i�lenen asker� su�lar ile bunlar�n asker ki�iler aleyhine veya askerlik hizmet ve g�revleriyle ilgili olarak i�ledikleri su�lara ait davalara bakmakla g�revlidir. Devletin g�venli�ine, anayasal d�zene ve bu d�zenin i�leyi�ine kar�� su�lara ait davalar her halde adliye mahkemelerinde g�r�l�r.
Sava� hali haricinde, asker olmayan ki�iler asker� mahkemelerde yarg�lanamaz.
Asker� mahkemelerin sava� halinde hangi su�lar ve hangi ki�iler bak�m�ndan yetkili olduklar�; kurulu�lar� ve gerekti�inde bu mahkemelerde adl� yarg� h�kim ve savc�lar�n�n g�revlendirilmeleri kanunla d�zenlenir.
Asker� yarg� organlar�n�n kurulu�u, i�leyi�i, asker� h�kimlerin �zl�k i�leri, asker� savc�l�k g�revlerini yapan asker� h�kimlerin g�revli bulunduklar� komutanl�kla ili�kileri, mahkemelerin ba��ms�zl��� ve h�kimlik teminat� esaslar�na g�re kanunla d�zenlenir.
Faydas�
Siviller art�k askeri mahkemelerde yarg�lanmayacak.
Madde 146 - Anayasa Mahkemesi Kurulu�u
Eski Hali
Anayasa Mahkemesi onbir as�l ve d�rt yedek �yeden kurulur.
Cumhurba�kan�, iki as�l ve iki yedek �yeyi Yarg�tay, iki as�l ve bir yedek �yeyi Dan��tay, birer as�l �yeyi Asker� Yarg�tay, Asker� Y�ksek �dare Mahkemesi ve Say��tay genel kurullar�nca kendi Ba�kan ve �yeleri aras�ndan �ye tamsay�lar�n�n salt �o�unlu�u ile her bo� yer i�in g�sterecekleri ��er aday i�inden; bir as�l �yeyi ise Y�ksek��retim Kurulunun kendi �yesi olmayan y�ksek��retim kurumlar� ��retim �yeleri i�inden g�sterece�i �� aday aras�ndan; �� as�l ve bir yedek �yeyi �st kademe y�neticileri ile avukatlar aras�ndan se�er.
Y�ksek��retim kurumlar� ��retim �yeleri ile �st kademe y�neticileri ve avukatlar�n Anayasa Mahkemesine as�l ve yedek �ye se�ilebilmeleri i�in, k�rk ya��n� doldurmu�, y�ksek��renim g�rm�� veya ��renim kurumlar�nda en az onbe� y�l ��retim �yeli�i veya kamu hizmetinde en az onbe� y�l fiilen �al��m�� veya en az onbe� y�l avukatl�k yapm�� olmak �artt�r.
Anayasa Mahkemesi, as�l �yeleri aras�ndan gizli oyla ve �ye tamsay�s�n�n salt �o�unlu�u ile d�rt y�l i�in bir Ba�kan ve bir Ba�kanvekili se�er. S�resi bitenler yeniden se�ilebilirler.
Anayasa Mahkemesi �yeleri, asl� g�revleri d���nda resm� veya �zel hi�bir g�rev alamazlar.
Yeni Hali
Anayasa Mahkemesi on yedi �yeden kurulur.
T�rkiye B�y�k Millet Meclisi; iki �yeyi Say��tay Genel Kurulunun kendi ba�kan ve �yeleri aras�ndan, her bo� yer i�in g�sterecekleri ��er aday i�inden, bir �yeyi ise baro ba�kanlar�n�n serbest avukatlar aras�ndan g�sterecekleri �� aday i�inden yapaca�� gizli oylamayla se�er. T�rkiye B�y�k Millet Meclisinde yap�lacak bu se�imde, her bo� �yelik i�in ilk oylamada �ye tam say�s�n�n ��te iki ve ikinci oylamada �ye tam say�s�n�n salt �o�unlu�u aran�r. �kinci oylamada salt �o�unluk sa�lanamazsa, bu oylamada en �ok oy alan iki aday i�in ���nc� oylama yap�l�r; ���nc� oylamada en fazla oy alan aday �ye se�ilmi� olur.
Cumhurba�kan�; �� �yeyi Yarg�tay, iki �yeyi Dan��tay, bir �yeyi Asker� Yarg�tay, bir �yeyi Asker� Y�ksek �dare Mahkemesi genel kurullar�nca kendi ba�kan ve �yeleri aras�ndan her bo� yer i�in g�sterecekleri ��er aday i�inden; en az ikisi hukuk�u olmak �zere �� �yeyi Y�ksek��retim Kurulunun kendi �yesi olmayan y�ksek��retim kurumlar�n�n hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallar�nda g�rev yapan ��retim �yeleri aras�ndan g�sterece�i ��er aday i�inden; d�rt �yeyi �st kademe y�neticileri, serbest avukatlar, birinci s�n�f h�kim ve savc�lar ile en az be� y�l raport�rl�k yapm�� Anayasa Mahkemesi raport�rleri aras�ndan se�er.
Yarg�tay, Dan��tay, Asker� Yarg�tay, Asker� Y�ksek �dare Mahkemesi ve Say��tay genel kurullar� ile Y�ksek��retim Kurulundan Anayasa Mahkemesi �yeli�ine aday g�stermek i�in yap�lacak se�imlerde en fazla oy alan �� ki�i aday g�sterilmi� say�l�r. Baro ba�kanlar�n�n serbest avukatlar aras�ndan g�sterecekleri �� aday i�in yap�lacak se�imde de en fazla oy alan �� ki�i aday g�sterilmi� say�l�r.
Anayasa Mahkemesine �ye se�ilebilmek i�in, k�rkbe� ya��n doldurulmu� olmas� kayd�yla; y�ksek��retim kurumlar� ��retim �yelerinin profes�r veya do�ent unvan�n� kazanm��, avukatlar�n en az yirmi y�l fiilen avukatl�k yapm��, �st kademe y�neticilerinin y�ksek��renim g�rm�� ve en az yirmi y�l kamu hizmetinde fiilen �al��m��, birinci s�n�f h�kim ve savc�lar�n adayl�k dahil en az yirmi y�l �al��m�� olmas� �artt�r.
Anayasa Mahkemesi �yeleri aras�ndan gizli oyla ve �ye tam say�s�n�n salt �o�unlu�u ile d�rt y�l i�in bir Ba�kan ve iki ba�kanvekili se�ilir. S�resi bitenler yeniden se�ilebilirler.
Anayasa Mahkemesi �yeleri asl� g�revleri d���nda resmi veya �zel hi�bir g�rev alamazlar.�
Faydas�
Anayasa Mahkemesi�nin yap�s� t�pk� geli�mi� �lkelerdeki gibi �a�da� ve geni� kat�l�ml� bir �ekle d�n��ecek.
Madde 147- Anayasa Mahkemesi �yeli�inin sona ermesi
Eski Hali
Anayasa Mahkemesi �yeleri altm��be� ya��n� doldurunca emekliye ayr�l�rlar.
Anayasa Mahkemesi �yeli�i, bir �yenin h�kimlik mesle�inden ��kar�lmay� gerektiren bir su�tan dolay� h�k�m giymesi halinde kendili�inden; g�revini sa�l�k bak�m�ndan yerine getiremeyece�inin kesin olarak anla��lmas� halinde de, Anayasa Mahkemesi �ye tam say�s�n�n salt �o�unlu�unun karar� ile sona erer.
Yeni Hali
Anayasa Mahkemesi �yeleri oniki y�l i�in se�ilirler. Bir kimse iki defa Anayasa Mahkemesi �yesi se�ilemez. Anayasa Mahkemesi �yeleri altm��be� ya��n� doldurunca emekliye ayr�l�rlar. Zorunlu emeklilik ya��ndan �nce g�rev s�resi dolan �yelerin ba�ka bir g�revde �al��malar� ve �zl�k i�leri kanunla d�zenlenir.
Anayasa Mahkemesi �yeli�i, bir �yenin h�kimlik mesle�inden ��kar�lmay� gerektiren bir su�tan dolay� h�k�m giymesi halinde kendili�inden; g�revini sa�l�k bak�m�ndan yerine getiremeyece�inin kesin olarak anla��lmas� halinde de, Anayasa Mahkemesi �ye tam say�s�n�n salt �o�unlu�unun karar� ile sona erer.
Faydas�
T�rkiye, Avrupa Birli�i standartlar�nda bir Anayasa Mahkemesi�ne kavu�acak.
Madde 148-Anayasa Mahkemesi G�rev ve yetkileri
Eski Hali
Anayasa Mahkemesi, kanunlar�n, kanun h�km�nde kararnamelerin ve T�rkiye B�y�k Millet Meclisi ��t�z���n�n Anayasaya �ekil ve esas bak�mlar�ndan uygunlu�unu denetler. Anayasa de�i�ikliklerini ise sadece �ekil bak�m�ndan inceler ve denetler. Ancak, ola�an�st� hallerde, s�k�y�netim ve sava� hallerinde ��kar�lan kanun h�km�nde kararnamelerin �ekil ve esas bak�m�ndan Anayasaya ayk�r�l��� iddias�yla, Anayasa Mahkemesinde dava a��lamaz.
Kanunlar�n �ekil bak�m�ndan denetlenmesi, son oylaman�n, �ng�r�len �o�unlukla yap�l�p yap�lmad���; Anayasa de�i�ikliklerinde ise, teklif ve oylama �o�unlu�una ve ivedilikle g�r���lemeyece�i �art�na uyulup uyulmad��� hususlar� ile s�n�rl�d�r. �ekil bak�m�ndan denetleme, Cumhurba�kan�nca veya T�rkiye B�y�k Millet Meclisi �yelerinin be�te biri taraf�ndan istenebilir. Kanunun yay�mland��� tarihten itibaren on g�n ge�tikten sonra, �ekil bozuklu�una dayal� iptal davas� a��lamaz; def�i yoluyla da ileri s�r�lemez.
Anayasa Mahkemesi Cumhurba�kan�n�, Bakanlar Kurulu �yelerini, Anayasa Mahkemesi, Yarg�tay, Dan��tay, Asker� Yarg�tay, Asker� Y�ksek �dare Mahkemesi Ba�kan ve �yelerini, Ba�savc�lar�n�, Cumhuriyet Ba�savc�vekilini, H�kimler ve Savc�lar Y�ksek Kurulu ve Say��tay Ba�kan ve �yelerini g�revleriyle ilgili su�lardan dolay� Y�ce Divan s�fat�yla yarg�lar.
Y�ce Divanda, savc�l�k g�revini Cumhuriyet Ba�savc�s� veya Cumhuriyet Ba�savc�vekili yapar.
Y�ce Divan kararlar� kesindir.
Anayasa Mahkemesi, Anayasa ile verilen di�er g�revleri de yerine getirir.
Yeni Hali
Anayasa Mahkemesi, kanunlar�n, kanun h�km�nde kararnamelerin ve T�rkiye B�y�k Millet Meclisi ��t�z���n�n Anayasaya �ekil ve esas bak�mlar�ndan uygunlu�unu denetler ve bireysel ba�vurular� karara ba�lar. Anayasa de�i�ikliklerini ise sadece �ekil bak�m�ndan inceler ve denetler. Ancak, ola�an�st� hallerde, s�k�y�netim ve sava� hallerinde ��kar�lan kanun h�km�nde kararnamelerin �ekil ve esas bak�m�ndan Anayasaya ayk�r�l��� iddias�yla, Anayasa Mahkemesinde dava a��lamaz.
Kanunlar�n �ekil bak�m�ndan denetlenmesi, son oylaman�n, �ng�r�len �o�unlukla yap�l�p yap�lmad���; Anayasa de�i�ikliklerinde ise, teklif ve oylama �o�unlu�una ve ivedilikle g�r���lemeyece�i �art�na uyulup uyulmad��� hususlar� ile s�n�rl�d�r. �ekil bak�m�ndan denetleme, Cumhurba�kan�nca veya T�rkiye B�y�k Millet Meclisi �yelerinin be�te biri taraf�ndan istenebilir. Kanunun yay�mland��� tarihten itibaren on g�n ge�tikten sonra, �ekil bozuklu�una dayal� iptal davas� a��lamaz; def�i yoluyla da ileri s�r�lemez.
Herkes, Anayasada g�vence alt�na al�nm�� temel hak ve �zg�rl�klerinden, Avrupa �nsan Haklar� S�zle�mesi kapsam�ndaki herhangi birinin kamu g�c� taraf�ndan, ihlal edildi�i iddias�yla Anayasa Mahkemesine ba�vurabilir. Ba�vuruda bulunabilmek i�in ola�an kanun yollar�n�n t�ketilmi� olmas� �artt�r.
Bireysel ba�vuruda, kanun yolunda g�zetilmesi gereken hususlarda inceleme yap�lamaz.
Bireysel ba�vuruya ili�kin usul ve esaslar kanunla d�zenlenir.
Anayasa Mahkemesi Cumhurba�kan�n�, T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kan�n�, Bakanlar Kurulu �yelerini, Anayasa Mahkemesi, Yarg�tay, Dan��tay, Asker� Yarg�tay, Asker� Y�ksek �dare Mahkemesi Ba�kan ve �yelerini, Ba�savc�lar�n�, Cumhuriyet Ba�savc�vekilini, H�kimler ve Savc�lar Y�ksek Kurulu ve Say��tay Ba�kan ve �yelerini g�revleriyle ilgili su�lardan dolay� Y�ce Divan s�fat�yla yarg�lar.
Genelkurmay Ba�kan�, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlar� ile Jandarma Genel Komutan� da g�revleriyle ilgili su�lardan dolay� Y�ce Divanda yarg�lan�rlar.
Y�ce Divanda, savc�l�k g�revini Cumhuriyet Ba�savc�s� veya Cumhuriyet Ba�savc�vekili yapar.
Y�ce Divan kararlar�na kar�� yeniden inceleme ba�vurusu yap�labilir. Genel Kurulun yeniden inceleme sonucunda verdi�i kararlar kesindir.
Anayasa Mahkemesi, Anayasa ile verilen di�er g�revleri de yerine getirir.
Y�ce Divan kararlar� kesindir.
Faydas�
Anayasa Mahkemesine bireysel ba�vuru hakk� tan�nacak.
Madde 149- Anayasa Mahkemesi �al��ma ve yarg�lama usul�
Eski Hali
Anayasa Mahkemesi, Ba�kan ve on �ye ile toplan�r, salt �o�unluk ile karar verir. Anayasa de�i�ikliklerinde iptale ve siyas� parti davalar�nda kapat�lmaya karar verebilmesi i�in be�te �� oy �oklu�u �artt�r.
�ekil bozuklu�una dayal� iptal davalar� Anayasa Mahkemesince �ncelikle incelenip karara ba�lan�r.
Anayasa Mahkemesinin kurulu�u ve yarg�lama usulleri kanunla; mahkemenin �al��ma esaslar� ve �yeleri aras�ndaki i�b�l�m� kendi yapaca�� ��t�z�kle d�zenlenir.
Anayasa Mahkemesi Y�ce Divan s�fat�yla bakt��� davalar d���nda kalan i�leri dosya �zerinde inceler. Ancak, gerekli g�rd��� hallerde s�zl� a��klamalar�n� dinlemek �zere ilgilileri ve konu �zerinde bilgisi olanlar� �a��rabilir (Ek ibare: 23.7.1995-4121/14 md.) ve siyas� partilerin temelli kapat�lmas� veya kapat�lmas�na ili�kin davalarda, Yarg�tay Cumhuriyet Ba�savc�s�ndan sonra kapat�lmas� istenen siyas� partinin genel ba�kanl���n�n veya tayin edece�i bir vekilin savunmas�n� dinler.
Yeni Hali
Anayasa Mahkemesi, iki b�l�m ve Genel Kurul halinde �al���r. B�l�mler, ba�kanvekili ba�kanl���nda d�rt �yenin kat�l�m�yla toplan�r. Genel Kurul, Mahkeme Ba�kan�n�n veya Ba�kan�n belirleyece�i ba�kanvekilinin ba�kanl���nda en az oniki �ye ile toplan�r. B�l�mler ve Genel Kurul, kararlar�n� salt �o�unlukla al�r. Bireysel ba�vurular�n kabul edilebilirlik incelemesi i�in komisyonlar olu�turulabilir.
Siyas� partilere ili�kin dava ve ba�vurulara, iptal ve itiraz davalar� ile Y�ce Divan s�fat�yla y�r�t�lecek yarg�lamalara Genel Kurulca bak�l�r, bireysel ba�vurular ise b�l�mlerce karara ba�lan�r.
Anayasa de�i�ikli�inde iptale, siyas� partilerin kapat�lmas�na ya da Devlet yard�m�ndan yoksun b�rak�lmas�na karar verilebilmesi i�in toplant�ya kat�lan �yelerin ��te iki oy �oklu�u �artt�r.
�ekil bozuklu�una dayal� iptal davalar� Anayasa Mahkemesince �ncelikle incelenip karara ba�lan�r.
Anayasa Mahkemesinin kurulu�u, Genel Kurul ve b�l�mlerin yarg�lama usulleri, Ba�kan, ba�kanvekilleri ve �yelerin disiplin i�leri kanunla; Mahkemenin �al��ma esaslar�, b�l�m ve komisyonlar�n olu�umu ve i�b�l�m� kendi yapaca�� ��t�z�kle d�zenlenir.
Anayasa Mahkemesi Y�ce Divan s�fat�yla bakt��� davalar d���nda kalan i�leri dosya �zerinde inceler. Ancak, bireysel ba�vurularda duru�ma yap�lmas�na karar verilebilir. Mahkeme ayr�ca, gerekli g�rd��� hallerde s�zl� a��klamalar�n� dinlemek �zere ilgilileri ve konu �zerinde bilgisi olanlar� �a��rabilir ve siyas� partilerin kapat�lmas�na ili�kin davalarda, Yarg�tay Cumhuriyet Ba�savc�s�ndan sonra kapat�lmas� istenen siyas� partinin genel ba�kanl���n�n veya tayin edece�i bir vekilin savunmas�n� dinler.�
Faydas�
Anayasa Mahkemesi�nin �al��ma usul�, �a�da� bir yap�ya kavu�acak.
Madde 156- Asker� Yarg�tay
Eski Hali
Asker� Yarg�tay, asker� mahkemelerden verilen karar ve h�k�mlerin son inceleme merciidir. Ayr�ca, asker ki�ilerin kanunla g�sterilen belli davalar�na ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.
Asker� Yarg�tay �yeleri birinci s�n�f asker� h�kimler aras�ndan Asker� Yarg�tay Genel Kurulunun �ye tamsay�s�n�n salt �o�unlu�u ve gizli oyla her bo� yer i�in g�sterece�i ��er aday i�inden Cumhurba�kan�nca se�ilir.
Asker� Yarg�tay Ba�kan�, Ba�savc�s�, �kinci Ba�kan� ve daire ba�kanlar� Asker� Yarg�tay �yeleri aras�ndan r�tbe ve k�dem s�ras�na g�re atan�rlar.
Asker� Yarg�tay�n kurulu�u, i�leyi�i, mensuplar�n�n disiplin ve �zl�k i�leri, mahkemelerin ba��ms�zl���, h�kimlik teminat� ve askerlik hizmetlerinin gereklerine g�re kanunla d�zenlenir.
Yeni Hali
Asker� Yarg�tay, asker� mahkemelerden verilen karar ve h�k�mlerin son inceleme merciidir. Ayr�ca, asker ki�ilerin kanunla g�sterilen belli davalar�na ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.
Asker� Yarg�tay �yeleri birinci s�n�f asker� h�kimler aras�ndan Asker� Yarg�tay Genel Kurulunun �ye tamsay�s�n�n salt �o�unlu�u ve gizli oyla her bo� yer i�in g�sterece�i ��er aday i�inden Cumhurba�kan�nca se�ilir.
Asker� Yarg�tay Ba�kan�, Ba�savc�s�, �kinci Ba�kan� ve daire ba�kanlar� Asker� Yarg�tay �yeleri aras�ndan r�tbe ve k�dem s�ras�na g�re atan�rlar.
Asker� Yarg�tay�n kurulu�u, i�leyi�i, mensuplar�n�n disiplin ve �zl�k i�leri mahkemelerin ba��ms�zl��� ve h�kimlik teminat� esaslar�na g�re kanunla d�zenlenir.
Faydas�
Askeri Yarg�ya d�zenleme getirilecek.
Madde 157- Askeri Y�ksek �dare Mahkemesi
Eski Hali
Asker� Y�ksek �dare Mahkemesi, asker� olmayan makamlarca tesis edilmi� olsa bile, asker ki�ileri ilgilendiren ve asker� hizmete ili�kin idar� i�lem ve eylemlerden do�an uyu�mazl�klar�n yarg� denetimini yapan ilk ve son derece mahkemesidir. Ancak, askerlik y�k�ml�l���nden do�an uyu�mazl�klarda ilgilinin asker ki�i olmas� �art� aranmaz.
Asker� Y�ksek �dare Mahkemesinin asker� h�kim s�n�f�ndan olan �yeleri, mahkemenin bu s�n�ftan olan ba�kan ve �yeleri tam say�s�n�n salt �o�unlu�u ve gizli oy ile birinci s�n�f asker� h�kimler aras�ndan her bo� yer i�in g�sterilecek �� aday i�inden; h�kim s�n�f�ndan olmayan �yeleri, r�tbe ve nitelikleri kanunda g�sterilen subaylar aras�ndan, Genelkurmay Ba�kanl���nca her bo� yer i�in g�sterilecek �� aday i�inden Cumhurba�kan�nca se�ilir.
Asker� h�kim s�n�f�ndan olmayan �yelerin g�rev s�resi en fazla d�rt y�ld�r.
Mahkemenin Ba�kan�, Ba�savc� ve daire ba�kanlar� h�kim s�n�f�ndan olanlar aras�ndan r�tbe ve k�dem s�ras�na g�re atan�rlar.
Asker� Y�ksek �dare Mahkemesinin kurulu�u, i�leyi�i, yarg�lama usulleri, mensuplar�n�n disiplin ve �zl�k i�leri, mahkemelerin ba��ms�zl���, h�kimlik teminat� ve askerlik hizmetlerinin gereklerine g�re kanunla d�zenlenir.
Yeni Hali
Asker� Y�ksek �dare Mahkemesi, asker� olmayan makamlarca tesis edilmi� olsa bile, asker ki�ileri ilgilendiren ve asker� hizmete ili�kin idar� i�lem ve eylemlerden do�an uyu�mazl�klar�n yarg� denetimini yapan ilk ve son derece mahkemesidir. Ancak, askerlik y�k�ml�l���nden do�an uyu�mazl�klarda ilgilinin asker ki�i olmas� �art� aranmaz.
Asker� Y�ksek �dare Mahkemesinin asker� h�kim s�n�f�ndan olan �yeleri, mahkemenin bu s�n�ftan olan ba�kan ve �yeleri tam say�s�n�n salt �o�unlu�u ve gizli oy ile birinci s�n�f asker� h�kimler aras�ndan her bo� yer i�in g�sterilecek �� aday i�inden; h�kim s�n�f�ndan olmayan �yeleri, r�tbe ve nitelikleri kanunda g�sterilen subaylar aras�ndan, Genelkurmay Ba�kanl���nca her bo� yer i�in g�sterilecek �� aday i�inden Cumhurba�kan�nca se�ilir.
Asker� h�kim s�n�f�ndan olmayan �yelerin g�rev s�resi en fazla d�rt y�ld�r.
Mahkemenin Ba�kan�, Ba�savc� ve daire ba�kanlar� h�kim s�n�f�ndan olanlar aras�ndan r�tbe ve k�dem s�ras�na g�re atan�rlar.
Asker� Y�ksek �dare Mahkemesinin kurulu�u, i�leyi�i, yarg�lama usulleri, mensuplar�n�n disiplin ve �zl�k i�leri mahkemelerin ba��ms�zl��� ve h�kimlik teminat� esaslar�na g�re kanunla d�zenlenir.
Faydas�
Askeri mahkemelerde de mahkemelerin ba��ms�zl��� ve hakim teminat� sa�lanacak.
Madde 159- H�kimler ve Savc�lar Y�ksek Kurulu
Eski Hali
H�kimler ve Savc�lar Y�ksek Kurulu, mahkemelerin ba��ms�zl��� ve h�kimlik teminat� esaslar�na g�re kurulur ve g�rev yapar.
Kurulun Ba�kan�, Adalet Bakan�d�r. Adalet Bakanl��� M�ste�ar� Kurulun tabi� �yesidir. Kurulun �� as�l ve �� yedek �yesi Yarg�tay Genel Kurulunun, iki as�l ve iki yedek �yesi Dan��tay Genel Kurulunun kendi �yeleri aras�ndan, her �yelik i�in g�sterecekleri ��er aday i�inden Cumhurba�kan�nca, d�rt y�l i�in se�ilir. S�resi biten �yeler yeniden se�ilebilirler. Kurul, se�imle gelen as�l �yeleri aras�ndan bir ba�kanvekili se�er.
H�kimler ve Savc�lar Y�ksek Kurulu; adl� ve idar� yarg� h�kim ve savc�lar�n� mesle�e kabul etme, atama ve nakletme, ge�ici yetki verme, y�kselme ve birinci s�n�fa ay�rma, kadro da��tma, meslekte kalmalar� uygun g�r�lmeyenler hakk�nda karar verme, disiplin cezas� verme, g�revden uzakla�t�rma i�lemlerini yapar.Adalet Bakanl���n�n, bir mahkemenin veya bir h�kimin veya savc�n�n kadrosunun kald�r�lmas� veya bir mahkemenin yarg� �evresinin de�i�tirilmesi konusundaki tekliflerini karara ba�lar. Ayr�ca Anayasa ve kanunlarla verilen di�er g�revleri yerine getirir.
Kurul kararlar�na kar�� yarg� mercilerine ba�vurulamaz.
Kurulun g�revlerini yerine getirmesi, se�im ve �al��ma usulleriyle itirazlar�n Kurul b�nyesinde incelenmesi esaslar� kanunla d�zenlenir.
Adalet Bakanl���n�n merkez kurulu�unda ge�ici veya s�rekli olarak �al��t�r�lacak h�kim ve savc�lar�n muvafakatlar�n� alarak atama yetkisi Adalet Bakan�na aittir.
Adalet Bakan� H�kimler ve Savc�lar Y�ksek Kurulunun ilk toplant�s�nda onaya sunulmak �zere, gecikmesinde sak�nca bulunan hallerde hizmetin aksamamas� i�in h�kim ve savc�lar� ge�ici yetki ile g�revlendirebilir.
Yeni Hali
H�kimler ve Savc�lar Y�ksek Kurulu, mahkemelerin ba��ms�zl��� ve h�kimlik teminat� esaslar�na g�re kurulur ve g�rev yapar.
H�kimler ve Savc�lar Y�ksek Kurulu yirmi iki as�l ve on iki yedek �yeden olu�ur; �� daire halinde �al���r.
Kurulun Ba�kan� Adalet Bakan�d�r. Adalet Bakanl��� M�ste�ar� Kurulun tabi� �yesidir. Kurulun, d�rt as�l �yesi, nitelikleri kanunda belirtilen; y�ksek��retim kurumlar�n�n hukuk bilimler dallar�nda g�rev yapan ��retim �yeleri ile avukatlar aras�ndan Cumhurba�kan�nca, �� as�l ve �� yedek �yesi Yarg�tay �yeleri aras�ndan Yarg�tay Genel Kurulunca, iki as�l ve iki yedek �yesi Dan��tay �yeleri aras�ndan Dan��tay Genel Kurulunca, bir as�l ve bir yedek �yesi T�rkiye Adalet Akademisi Genel Kurulunca kendi �yeleri aras�ndan, yedi as�l ve d�rt yedek �yesi birinci s�n�f olup, birinci s�n�fa ayr�lmay� gerektiren nitelikleri yitirmemi� adl� yarg� h�kim ve savc�lar� aras�ndan adl� yarg� h�kim ve savc�lar�nca, �� as�l ve iki yedek �yesi birinci s�n�f olup, birinci s�n�fa ayr�lmay� gerektiren nitelikleri yitirmemi� idar� yarg� h�kim ve savc�lar� aras�ndan idar� yarg� h�kim ve savc�lar�nca, d�rt y�l i�in se�ilir. S�resi biten �yeler yeniden se�ilebilir.
Kurul �yeli�i se�imi, �yelerin g�rev s�resinin dolmas�ndan �nceki altm�� g�n i�inde yap�l�r. Cumhurba�kan� taraf�ndan se�ilen �yelerin g�rev s�releri dolmadan Kurul �yeli�inin bo�almas� durumunda, bo�almay� takip eden altm�� g�n i�inde, yeni �yelerin se�imi yap�l�r. Di�er �yeliklerin bo�almas� halinde, as�l �yenin yede�i taraf�ndan kalan s�re tamamlan�r.
Yarg�tay, Dan��tay ve T�rkiye Adalet Akademisi genel kurullar�ndan se�ilecek Kurul �yeli�i i�in her �yenin, birinci s�n�f adl� ve idar� yarg� h�kim ve savc�lar� aras�ndan se�ilecek Kurul �yeli�i i�in her h�kim ve savc�n�n; ancak bir aday i�in oy kullanaca�� (mavili k�s�m Anayasa Mahkemesince ��kart�lm��t�r) se�imlerde, en fazla oy alan adaylar s�ras�yla as�l ve yedek �ye se�ilir. Bu se�imler her d�nem i�in bir defada ve gizli oyla yap�l�r.
Kurulun, Adalet Bakan� ile Adalet Bakanl��� M�ste�ar� d���ndaki as�l �yeleri, g�revlerinin devam� s�resince; kanunda belirlenenler d���nda ba�ka bir g�rev alamazlar veya Kurul taraf�ndan ba�ka bir g�reve atanamaz ve se�ilemezler.
Kurulun y�netimi ve temsili Kurul Ba�kan�na aittir. Kurul Ba�kan� dairelerin �al��malar�na kat�lamaz. Kurul, kendi �yeleri aras�ndan daire ba�kanlar�n� ve daire ba�kanlar�ndan birini de ba�kanvekili olarak se�er. Ba�kan, yetkilerinden bir k�sm�n� ba�kanvekiline devredebilir.
Kurul, adl� ve idar� yarg� h�kim ve savc�lar�n� mesle�e kabul etme, atama ve nakletme, ge�ici yetki verme, y�kselme ve birinci s�n�fa ay�rma, kadro da��tma, meslekte kalmalar� uygun g�r�lmeyenler hakk�nda karar verme, disiplin cezas� verme, g�revden uzakla�t�rma i�lemlerini yapar; Adalet Bakanl���n�n, bir mahkemenin kald�r�lmas� veya yarg� �evresinin de�i�tirilmesi konusundaki tekliflerini karara ba�lar; ayr�ca, Anayasa ve kanunlarla verilen di�er g�revleri yerine getirir.
H�kim ve savc�lar�n g�revlerini; kanun, t�z�k, y�netmeliklere ve genelgelere (h�kimler i�in idar� nitelikteki genelgelere) uygun olarak yap�p yapmad�klar�n� denetleme; g�revlerinden dolay� veya g�revleri s�ras�nda su� i�leyip i�lemediklerini, hal ve eylemlerinin s�fat ve g�revleri icaplar�na uyup uymad���n� ara�t�rma ve gerekti�inde haklar�nda inceleme ve soru�turma i�lemleri, ilgili dairenin teklifi ve H�kimler ve Savc�lar Y�ksek Kurulu Ba�kan�n�n oluru ile Kurul m�fetti�lerine yapt�r�l�r. Soru�turma ve inceleme i�lemleri, hakk�nda soru�turma ve inceleme yap�lacak olandan daha k�demli h�kim veya savc� eliyle de yapt�r�labilir.
Kurulun meslekten ��karma cezas�na ili�kin olanlar d���ndaki kararlar�na kar�� yarg� mercilerine ba�vurulamaz.
Kurula ba�l� Genel Sekreterlik kurulur. Genel Sekreter, birinci s�n�f h�kim ve savc�lardan Kurulun teklif etti�i �� aday aras�ndan Kurul Ba�kan� taraf�ndan atan�r. Kurul m�fetti�leri ile Kurulda ge�ici veya s�rekli olarak �al��t�r�lacak h�kim ve savc�lar�, muvafakatlerini alarak atama yetkisi Kurula aittir.
Adalet Bakanl���n�n merkez, ba�l� ve ilgili kurulu�lar�nda ge�ici veya s�rekli olarak �al��t�r�lacak h�kim ve savc�lar ile adalet m�fetti�lerini ve h�kim ve savc� mesle�inden olan i� denet�ileri, muvafakatlerini alarak atama yetkisi Adalet Bakan�na aittir.
Kurul �yelerinin se�imi, dairelerin olu�umu ve i�b�l�m�, Kurulun ve dairelerin g�revleri, toplant� ve karar yeter say�lar�, �al��ma usul ve esaslar�, dairelerin karar ve i�lemlerine kar�� yap�lacak itirazlar ve bunlar�n incelenmesi usul� ile Genel Sekreterli�in kurulu� ve g�revleri kanunla d�zenlenir.�
Faydas�
HSYK, demokratik bir yap�ya kavu�acak.
Madde 166-
Ekonomik h�k�mler / 1982 Anayasas�
Ekonomik ve Sosyal Konsey / Yeni Hali
Eski Hali
Ekonomik, sosyal ve k�lt�rel kalk�nmay�, �zellikle sanayi ve tar�m�n yurt d�zeyinde dengeli ve uyumlu bi�imde h�zla geli�mesini, �lke kaynaklar�n�n d�k�m ve de�erlendirilmesini yaparak verimli �ekilde kullan�lmas�n� planlamak, bu ama�la gerekli te�kilat� kurmak Devletin g�revidir.
Planda mill� tasarrufu ve �retimi art�r�c�, fiyatlarda istikrar ve d�� �demelerde dengeyi sa�lay�c�, yat�r�m ve istihdam� geli�tirici tedbirler �ng�r�l�r; yat�r�mlarda toplum yararlar� ve gerekleri g�zetilir; kaynaklar�n verimli �ekilde kullan�lmas� hedef al�n�r. Kalk�nma giri�imleri, bu plana g�re ger�ekle�tirilir.
Kalk�nma planlar�n�n haz�rlanmas�na, T�rkiye B�y�k Millet Meclisince onaylanmas�na, uygulanmas�na, de�i�tirilmesine ve b�t�nl���n� bozacak de�i�ikliklerin �nlenmesine ili�kin usul ve esaslar kanunla d�zenlenir.
Yeni Hali
Ekonomik, sosyal ve k�lt�rel kalk�nmay�, �zellikle sanayi ve tar�m�n yurt d�zeyinde dengeli ve uyumlu bi�imde h�zla geli�mesini, �lke kaynaklar�n�n d�k�m ve de�erlendirilmesini yaparak verimli �ekilde kullan�lmas�n� planlamak, bu ama�la gerekli te�kilat� kurmak Devletin g�revidir.
Planda mill� tasarrufu ve �retimi art�r�c�, fiyatlarda istikrar ve d�� �demelerde dengeyi sa�lay�c�, yat�r�m ve istihdam� geli�tirici tedbirler �ng�r�l�r; yat�r�mlarda toplum yararlar� ve gerekleri g�zetilir; kaynaklar�n verimli �ekilde kullan�lmas� hedef al�n�r. Kalk�nma giri�imleri, bu plana g�re ger�ekle�tirilir.
Kalk�nma planlar�n�n haz�rlanmas�na, T�rkiye B�y�k Millet Meclisince onaylanmas�na, uygulanmas�na, de�i�tirilmesine ve b�t�nl���n� bozacak de�i�ikliklerin �nlenmesine ili�kin usul ve esaslar kanunla d�zenlenir.
Ekonomik ve sosyal politikalar�n olu�turulmas�nda h�k�mete isti�ar� nitelikte g�r�� bildirmek amac�yla Ekonomik ve Sosyal Konsey kurulur. Ekonomik ve Sosyal Konseyin kurulu� ve i�leyi�i kanunla d�zenlenir.
Faydas�
Ekonomik ve Sosyal Konsey kurulacak.
Ge�ici Madde 15
12 Eyl�l 1980 tarihinden, ilk genel se�imler sonucu toplanacak T�rkiye B�y�k Millet Meclisinin Ba�kanl�k Divan�n� olu�turuncaya kadar ge�ecek s�re i�inde, yasama ve y�r�tme yetkilerini T�rk milleti ad�na kullanan, 2356 say�l� Kanunla kurulu Mill� G�venlik Konseyinin, bu Konseyin y�netimi d�neminde kurulmu� h�k�metlerin, 2485 say�l� Kurucu Meclis Hakk�nda Kanunla g�rev ifa eden Dan��ma Meclisinin her t�rl� karar ve tasarruflar�ndan dolay� haklar�nda ceza�, mal� veya hukuk� sorumluluk iddias� ileri s�r�lemez ve bu maksatla herhangi bir yarg� merciine ba�vurulamaz.
Bu karar ve tasarruflar�n idarece veya yetkili k�l�nm�� organ, merci ve g�revlilerce uygulanmas�ndan dolay�, karar alanlar, tasarrufta bulunanlar ve uygulayanlar hakk�nda da yukar�daki f�kra h�k�mleri uygulan�r.
Faydas�
12 Eyl�l darbecilerine yarg� yolu a��lacak.
Ge�ici Madde 18
Bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihte Anayasa Mahkemesinin mevcut yedek �yeleri as�l �ye s�fat�n� kazan�r.
Bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihten itibaren otuz g�n i�inde, T�rkiye B�y�k Millet Meclisi bir �yeyi Say��tay Genel Kurulunun ve bir �yeyi de baro ba�kanlar�n�n g�sterecekleri ��er aday i�inden se�er.
T�rkiye B�y�k Millet Meclisinin yapaca�� �ye se�imi i�in aday g�stermek amac�yla;
a) Bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihten itibaren be� g�n i�inde, Say��tay Ba�kan� adayl�k ba�vurusunu ilan eder. �lan tarihinden itibaren be� g�n i�inde adaylar Ba�kanl��a ba�vurur. Ba�vuru tarihinin sona erdi�i g�nden itibaren be� g�n i�inde Say��tay Genel Kurulunca se�im yap�l�r. Her Say��tay �yesinin ancak bir aday i�in oy kullanabilece�i(Anayasa Mahkemesi�nce ��kar�lm��t�r) bu se�imde en fazla oy alan �� ki�i aday g�sterilmi� say�l�r.
b) Bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihten itibaren be� g�n i�inde, T�rkiye Barolar Birli�i Ba�kanl��� adayl�k ba�vurusunu ilan eder. �lan tarihinden itibaren be� g�n i�inde adaylar T�rkiye Barolar Birli�i Ba�kanl���na ba�vurur. Ba�vuru tarihinin sona erdi�i g�nden itibaren be� g�n i�inde T�rkiye Barolar Birli�i Ba�kanl���n�n ilan�nda g�sterilen yer ve zamanda baro ba�kanlar� taraf�ndan se�im yap�l�r. Her bir baro ba�kan�n�n ancak bir aday i�in oy kullanabilece�i(Anayasa Mahkemesi�nce ��kar�lm��t�r) bu se�imde, en fazla oy alan �� ki�i aday g�sterilmi� say�l�r.
c) (a) ve (b) bentleri uyar�nca yap�lan se�imlerin sonucunda aday g�sterilmi� say�lanlar�n isimleri se�imin yap�ld��� g�n� takip eden g�n Say��tay ve T�rkiye Barolar Birli�i ba�kanl�klar�nca T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl���na bildirilir.
�) (c) bendi uyar�nca yap�lan bildirimden itibaren on g�n i�inde T�rkiye B�y�k Millet Meclisinde se�im yap�l�r. Her bo� �yelik i�in yap�lacak se�imde, ilk oylamada �ye tamsay�s�n�n ��te iki ve ikinci oylamada �ye tamsay�s�n�n salt �o�unlu�u aran�r; ikinci oylamada salt �o�unluk sa�lanamazsa bu oylamada en �ok oy alan iki aday i�in ���nc� oylama yap�l�r; ���nc� oylamada en fazla oy alan aday �ye se�ilmi� olur.
Cumhurba�kan�, birer �yeyi Yarg�tay ve Dan��tay kontenjanlar�ndan olan ilk �yeliklerin bo�almas�ndan sonra Y�ksek��retim Kurulunun kendi �yesi olmayan y�ksek��retim kurumlar�n�n hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallar�nda g�rev yapan ��retim �yeleri aras�ndan g�sterece�i ��er aday i�inden se�er.
Anayasa Mahkemesi �yeli�ine aday g�steren kurumlar�n halen mevcut �yeleri ile kendi kontenjanlar�ndan se�ilmi� yedek �yeler, tamamlama se�iminde g�z �n�nde bulundurulur.
Anayasa Mahkemesinde halen belli g�revlere se�ilmi� olanlar�n bu s�fatlar� se�ilmi� olduklar� s�renin sonuna kadar devam eder. Bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihte �ye olanlar ya� haddine kadar g�revlerine devam ederler.
Bireysel ba�vuruya ili�kin gerekli d�zenlemeler iki y�l i�inde tamamlan�r. Uygulama kanununun y�r�rl��e girdi�i tarihten itibaren bireysel ba�vurular kabul edilir.
Ge�ici Madde 19
Bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihten itibaren otuz g�n i�inde a�a��da belirtilen esas ve usuller d�hilinde H�kimler ve Savc�lar Y�ksek Kurulu �yeleri se�ilir:
a) Cumhurba�kan�, h�kimlik mesle�ine al�nmas�na engel bir hali olmayan; y�ksek��retim kurumlar�n�n hukuk, iktisat ve siyasal bilimler (Anayasa Mahkemesi�nce ��kar�lm��t�r) dallar�nda en az onbe� y�ldan beri g�rev yapan ��retim �yeleri, �st kademe y�neticileri ile (Anayasa Mahkemesi�nce ��kar�lm��t�r) meslekte fiilen onbe� y�l�n� doldurmu� avukatlar aras�ndan d�rt �ye se�er. Cumhurba�kan�, �st kademe y�neticileri aras�ndan se�ece�i Kurul �yesini, bakanl�k, m�ste�arl�k, m�ste�ar yard�mc�l���, valilik, Cumhurba�kanl��� Genel Sekreterli�i, kamu kurum ve kurulu�lar�nda genel m�d�rl�k veya tefti� kurulu ba�kanl��� g�revlerini yapanlar aras�ndan se�er. (Anayasa Mahkemesi�nce ��kar�lm��t�r)
b) Yarg�tay Genel Kurulu, Yarg�tay �yeleri aras�ndan �� as�l ve �� yedek �ye se�er. Bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihten itibaren yedi g�n i�inde Yarg�tay Birinci Ba�kan� adayl�k ba�vurusunu ilan eder. �lan tarihinden itibaren yedi g�n i�inde adaylar Birinci Ba�kanl��a ba�vurur. Ba�vuru tarihinin sona erdi�i g�nden itibaren onbe� g�n i�inde Yarg�tay Genel Kurulu se�im yapar. Her Yarg�tay �yesinin sadece bir aday i�in oy kullanabilece�i (Anayasa Mahkemesi�nce ��kar�lm��t�r) se�imde, en fazla oy alan adaylar s�ras�yla as�l ve yedek �ye se�ilmi� olur.
c) Dan��tay Genel Kurulu, Dan��tay �yeleri aras�ndan iki as�l ve iki yedek �ye se�er. Bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihten itibaren yedi g�n i�inde Dan��tay Ba�kan� adayl�k ba�vurusunu ilan eder. �lan tarihinden itibaren yedi g�n i�inde adaylar Ba�kanl��a ba�vurur. Ba�vuru tarihinin sona erdi�i g�nden itibaren onbe� g�n i�inde Dan��tay Genel Kurulu se�im yapar. Her Dan��tay �yesinin sadece bir aday i�in oy kullanabilece�i (Anayasa Mahkemesi�nce ��kar�lm��t�r) se�imde, en fazla oy alan adaylar s�ras�yla as�l ve yedek �ye se�ilmi� olur.
�) T�rkiye Adalet Akademisi Genel Kurulu, kendi �yeleri aras�ndan, H�kimler ve Savc�lar Y�ksek Kuruluna bir as�l ve bir yedek �ye se�er. Bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihten itibaren yedi g�n i�inde T�rkiye Adalet Akademisi Ba�kan� adayl�k ba�vurusunu ilan eder. �lan tarihinden itibaren yedi g�n i�inde adaylar Ba�kanl��a ba�vurur. Ba�vuru tarihinin sona erdi�i g�nden itibaren onbe� g�n i�inde T�rkiye Adalet Akademisi Genel Kurulu se�im yapar. Her �yenin sadece bir aday i�in oy kullanabilece�i (Anayasa Mahkemesi�nce ��kar�lm��t�r) se�imde, en fazla oy alan adaylar s�ras�yla as�l ve yedek �ye se�ilmi� olur.
d) Yedi as�l ve d�rt yedek �ye birinci s�n�f olup, birinci s�n�fa ayr�lmay� gerektiren nitelikleri yitirmemi� olan adl� yarg� h�kim ve savc�lar� aras�ndan, adl� yarg� h�kim ve savc�lar� taraf�ndan Y�ksek Se�im Kurulunun y�netim ve denetiminde se�ilir. Bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihten itibaren be� g�n i�inde Y�ksek Se�im Kurulu adayl�k ba�vurular�n� il�n eder. �l�n tarihinden itibaren �� g�n i�inde adaylar Y�ksek Se�im Kuruluna ba�vurur. Ba�vuru tarihinin sona erdi�i g�nden itibaren iki g�n i�inde Y�ksek Se�im Kurulu adaylar�n ba�vurular�n� inceler ve aday listesini belirleyerek il�n eder. Takip eden iki g�n i�inde bu listeye kar�� itiraz edilebilir. �tiraz s�resinin sona erdi�i g�nden itibaren iki g�n i�inde itirazlar incelenir, sonu�land�r�l�r ve kesin aday listesi il�n edilir. Y�ksek Se�im Kurulunun kesin aday listesini il�n etti�i tarihten sonraki ikinci Pazar g�n� her ilde, il se�im kurulunun y�netim ve denetimi alt�nda yap�lacak se�imlerde, o ilde ve il�elerinde g�rev yapan h�kim ve savc�lar oy kullan�r. �l se�im kurullar� o ilde oy kullanacak h�kim ve savc�lar�n say�s�na g�re sand�k kurullar� olu�turur. Sand�k kurullar�n�n i�lem, tedbir ve kararlar�na kar�� yap�lan �ik�yet ve itirazlar il se�im kurulunca karara ba�lan�r. Adaylar propaganda yapamazlar; sadece, Y�ksek Se�im Kurulu taraf�ndan belirlenen usul ve esaslar �er�evesinde �zge�mi�lerini bu i� i�in tahsis edilmi� bir internet sitesinde yay�mlayabilirler. Bu se�imlerde her se�men sadece bir aday i�in oy kullanabilir. (Anayasa Mahkemesi�nce ��kar�lm��t�r) Se�imlerde en �ok oy alan adaylar s�ras�yla as�l ve yedek �ye se�ilmi� olur. Kullan�lacak oy pusulalar�yla ilgili di�er hususlar Y�ksek Se�im Kurulu taraf�ndan belirlenir. Y�ksek Se�im Kurulu, oy pusulalar�n� kendisi bast�rabilece�i gibi gerekti�inde uygun g�rece�i il se�im kurullar� vas�tas�yla bast�rmaya da yetkilidir. Yap�lacak se�imlerde, 26/4/1961 tarihli ve 298 say�l� Se�imlerin Temel H�k�mleri ve Se�men K�t�kleri Hakk�nda Kanunun bu bende ayk�r� olmayan h�k�mleri uygulan�r.
e) �� as�l ve iki yedek �ye birinci s�n�f olup, birinci s�n�fa ayr�lmay� gerektiren nitelikleri yitirmemi� idar� yarg� h�kim ve savc�lar� aras�ndan, idar� yarg� h�kim ve savc�lar� taraf�ndan Y�ksek Se�im Kurulunun y�netim ve denetiminde se�ilir. B�lge idare mahkemelerinin bulundu�u illerde, il se�im kurulunun y�netim ve denetimi alt�nda yap�lacak bu se�imlerde, o b�lge idare mahkemesinde ve yarg� �evresi i�erisinde kalan yerlerde g�rev yapan idar� yarg� h�kim ve savc�lar� oy kullan�r. Bu se�imler hakk�nda da (d) bendi h�k�mleri uygulan�r.
Birinci f�kran�n (a), (�), (d) ve (e) bentleri uyar�nca se�ilen H�kimler ve Savc�lar Y�ksek Kurulunun as�l �yeleri bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihten sonraki otuzuncu g�n� takip eden i� g�n� g�revlerine ba�larlar.
Bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihte, H�kimler ve Savc�lar Y�ksek Kurulunun Yarg�tay ve Dan��taydan gelen as�l ve yedek �yelerinin g�revleri, se�ilmi� olduklar� s�renin sonuna kadar devam eder. Bunlardan, Yarg�taydan gelen �yelerden g�rev s�resini tamamlayanlar�n yerine birinci f�kran�n (b) bendi uyar�nca se�ilenler; Dan��taydan gelen �yelerden g�rev s�resini tamamlayanlar�n yerine birinci f�kran�n (c) bendi uyar�nca se�ilenler, s�rayla g�reve ba�larlar.
Birinci f�kran�n (b) ve (c) bentleri uyar�nca se�ilen �yelerden, ���nc� f�kra uyar�nca g�reve ba�layanlar�n g�rev s�resi, birinci f�kran�n (a), (�), (d) ve (e) bentleri uyar�nca se�ilen di�er Kurul �yelerinin g�rev s�resinin bitti�i tarihte sona erer.
�lgili kanunlarda gerekli d�zenlemeler yap�l�ncaya kadar, H�kimler ve Savc�lar Y�ksek Kuruluna se�ilen as�l �yeler, Yarg�tay daire ba�kan� i�in ilgili mevzuat�nda �ng�r�len t�m mal� ve sosyal haklar ile emeklilik hakk�ndan aynen yararlan�rlar.
Ayr�ca, Kurulun Ba�kan� d���ndaki as�l �yelerine, (30000) g�sterge rakam�n�n memur ayl�klar�na uygulanan katsay� ile �arp�m� sonucu bulunacak miktarda ayl�k ek tazminat �denir.
�lgili kanunlarda d�zenleme yap�l�ncaya kadar, H�kimler ve Savc�lar Y�ksek Kurulu;
a) Anayasa h�k�mlerine ayk�r� olmamak kayd�yla, y�r�rl�kteki kanun h�k�mlerine g�re Kurul �eklinde �al���r.
b) �kinci f�kra uyar�nca as�l �yelerinin g�reve ba�lad��� tarihten itibaren bir hafta i�inde Adalet Bakan�n�n ba�kanl���nda toplan�r ve bir ge�ici Ba�kanvekili se�er.
c) En az onbe� �ye ile toplan�r ve �ye tam say�s�n�n salt �o�unlu�u ile karar verir.
�) Sekreterya hizmetleri Adalet Bakanl��� taraf�ndan y�r�t�l�r.
Kurul m�fetti�leri ile adalet m�fetti�leri atan�ncaya kadar, mevcut adalet m�fetti�leri, Kurul m�fetti�i ve adalet m�fetti�i s�fat�yla g�rev yaparlar.
Bu madde h�k�mleri, ilgili kanunlarda gerekli d�zenlemeler yap�l�ncaya kadar uygulan�r.�OYUMUZ EVET, YETMEZ AMA EVET...
.RESM� GAZETEDE ANAYASA DE����KL��� TAM METN�.
|
13 May�s 2010 PER�EMBE |
Resm� Gazete |
Say� : 27580 |
|
KANUN | ||
|
T�RK�YE CUMHUR�YET� ANAYASASININ BAZI MADDELER�NDE DE����KL�K YAPILMASI HAKKINDA KANUN Kanun No. 5982 Kabul Tarihi: 7/5/2010 MADDE 1 � 7/11/1982 tarihli ve 2709 say�l� T�rkiye Cumhuriyeti Anayasas�n�n 10 uncu maddesinin ikinci f�kras�na �Bu maksatla al�nacak tedbirler e�itlik ilkesine ayk�r� olarak yorumlanamaz.� c�mlesi ve maddeye bu f�kradan sonra gelmek �zere a�a��daki f�kra eklenmi�tir. ��ocuklar, ya�l�lar, �z�rl�ler, harp ve vazife �ehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler i�in al�nacak tedbirler e�itlik ilkesine ayk�r� say�lmaz.� MADDE 2 � T�rkiye Cumhuriyeti Anayasas�n�n 20 nci maddesine a�a��daki f�kra eklenmi�tir. �Herkes, kendisiyle ilgili ki�isel verilerin korunmas�n� isteme hakk�na sahiptir. Bu hak; ki�inin kendisiyle ilgili ki�isel veriler hakk�nda bilgilendirilme, bu verilere eri�me, bunlar�n d�zeltilmesini veya silinmesini talep etme ve ama�lar� do�rultusunda kullan�l�p kullan�lmad���n� ��renmeyi de kapsar. Ki�isel veriler, ancak kanunda �ng�r�len hallerde veya ki�inin a��k r�zas�yla i�lenebilir. Ki�isel verilerin korunmas�na ili�kin esas ve usuller kanunla d�zenlenir.� MADDE 3 � T�rkiye Cumhuriyeti Anayasas�n�n 23 �nc� maddesinin be�inci f�kras� a�a��daki �ekilde de�i�tirilmi�tir. �Vatanda��n yurt d���na ��kma h�rriyeti, ancak su� soru�turmas� veya kovu�turmas� sebebiyle h�kim karar�na ba�l� olarak s�n�rlanabilir.� MADDE 4 � T�rkiye Cumhuriyeti Anayasas�n�n 41 inci maddesinin kenar ba�l��� �I. Ailenin korunmas� ve �ocuk haklar� �eklinde de�i�tirilmi� ve maddeye a�a��daki f�kralar eklenmi�tir. �Her �ocuk, korunma ve bak�mdan yararlanma, y�ksek yarar�na a��k�a ayk�r� olmad�k�a, ana ve babas�yla ki�isel ve do�rudan ili�ki kurma ve s�rd�rme hakk�na sahiptir. Devlet, her t�rl� istismara ve �iddete kar�� �ocuklar� koruyucu tedbirleri al�r.� MADDE 5 � T�rkiye Cumhuriyeti Anayasas�n�n 51 inci maddesinin d�rd�nc� f�kras� y�r�rl�kten kald�r�lm��t�r. MADDE 6 � T�rkiye Cumhuriyeti Anayasas�n�n 53 �nc� maddesinin kenar ba�l��� �A. Toplu i� s�zle�mesi ve toplu s�zle�me hakk� olarak de�i�tirilmi�, ���nc� ve d�rd�nc� f�kralar� y�r�rl�kten kald�r�lm�� ve maddeye a�a��daki f�kralar eklenmi�tir. �Memurlar ve di�er kamu g�revlileri, toplu s�zle�me yapma hakk�na sahiptirler. Toplu s�zle�me yap�lmas� s�ras�nda uyu�mazl�k ��kmas� halinde taraflar Kamu G�revlileri Hakem Kuruluna ba�vurabilir. Kamu G�revlileri Hakem Kurulu kararlar� kesindir ve toplu s�zle�me h�km�ndedir. Toplu s�zle�me hakk�n�n kapsam�, istisnalar�, toplu s�zle�meden yararlanacaklar, toplu s�zle�menin yap�lma �ekli, usul� ve y�r�rl���, toplu s�zle�me h�k�mlerinin emeklilere yans�t�lmas�, Kamu G�revlileri Hakem Kurulunun te�kili, �al��ma usul ve esaslar� ile di�er hususlar kanunla d�zenlenir.� MADDE 7 � T�rkiye Cumhuriyeti Anayasas�n�n 54 �nc� maddesinin ���nc� ve yedinci f�kralar� y�r�rl�kten kald�r�lm��t�r. MADDE 8 � T�rkiye Cumhuriyeti Anayasas�n�n 74 �nc� maddesinin kenar ba�l��� �VII. Dilek�e, bilgi edinme ve kamu denet�isine ba�vurma hakk� �eklinde de�i�tirilmi�, maddenin ���nc� f�kras� y�r�rl�kten kald�r�lm�� ve maddeye a�a��daki f�kralar eklenmi�tir. �Herkes, bilgi edinme ve kamu denet�isine ba�vurma hakk�na sahiptir. T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl���na ba�l� olarak kurulan Kamu Denet�ili�i Kurumu idarenin i�leyi�iyle ilgili �ik�yetleri inceler. Kamu Ba�denet�isi T�rkiye B�y�k Millet Meclisi taraf�ndan gizli oyla d�rt y�l i�in se�ilir. �lk iki oylamada �ye tamsay�s�n�n ��te iki ve ���nc� oylamada �ye tamsay�s�n�n salt �o�unlu�u aran�r. ���nc� oylamada salt �o�unluk sa�lanamazsa, bu oylamada en �ok oy alan iki aday i�in d�rd�nc� oylama yap�l�r; d�rd�nc� oylamada en fazla oy alan aday se�ilmi� olur. Bu maddede say�lan haklar�n kullan�lma bi�imi, Kamu Denet�ili�i Kurumunun kurulu�u, g�revi, �al��mas�, inceleme sonucunda yapaca�� i�lemler ile Kamu Ba�denet�isi ve kamu denet�ilerinin nitelikleri, se�imi ve �zl�k haklar�na ili�kin usul ve esaslar kanunla d�zenlenir.� MADDE 9 � T�rkiye Cumhuriyeti Anayasas�n�n 84 �nc� maddesinin son f�kras� y�r�rl�kten kald�r�lm��t�r. MADDE 10 � T�rkiye Cumhuriyeti Anayasas�n�n 94 �nc� maddesinin ���nc� f�kras�n�n ikinci c�mlesi a�a��daki �ekilde de�i�tirilmi�tir. ��lk se�ilenlerin g�rev s�resi iki y�ld�r, ikinci devre i�in se�ilenlerin g�rev s�resi ise o yasama d�neminin sonuna kadar devam eder.� MADDE 11 � T�rkiye Cumhuriyeti Anayasas�n�n 125 inci maddesinin ikinci f�kras�na �Ancak, Y�ksek Asker� ��ran�n terfi i�lemleri ile kadrosuzluk nedeniyle emekliye ay�rma hari� her t�rl� ili�ik kesme kararlar�na kar�� yarg� yolu a��kt�r.� �eklindeki c�mle eklenmi� ve d�rd�nc� f�kras�n�n birinci c�mlesi a�a��daki �ekilde de�i�tirilmi�tir. �Yarg� yetkisi, idar� eylem ve i�lemlerin hukuka uygunlu�unun denetimi ile s�n�rl� olup, hi�bir surette yerindelik denetimi �eklinde kullan�lamaz.� MADDE 12 � T�rkiye Cumhuriyeti Anayasas�n�n 128 inci maddesinin ikinci f�kras�na a�a��daki c�mle eklenmi�tir. �Ancak, mal� ve sosyal haklara ili�kin toplu s�zle�me h�k�mleri sakl�d�r.� MADDE 13 � T�rkiye Cumhuriyeti Anayasas�n�n 129 uncu maddesinin ���nc� f�kras� a�a��daki �ekilde de�i�tirilmi�tir. �Disiplin kararlar� yarg� denetimi d���nda b�rak�lamaz.� MADDE 14 � T�rkiye Cumhuriyeti Anayasas�n�n 144 �nc� maddesi kenar ba�l���yla birlikte a�a��daki �ekilde de�i�tirilmi�tir. �G. Adalet hizmetlerinin denetimi MADDE 144 � Adalet hizmetleri ile savc�lar�n idar� g�revleri y�n�nden Adalet Bakanl���nca denetimi, adalet m�fetti�leri ile h�kim ve savc� mesle�inden olan i� denet�iler; ara�t�rma, inceleme ve soru�turma i�lemleri ise adalet m�fetti�leri eliyle yap�l�r. Buna ili�kin usul ve esaslar kanunla d�zenlenir.� MADDE 15 � T�rkiye Cumhuriyeti Anayasas�n�n 145 inci maddesi a�a��daki �ekilde de�i�tirilmi�tir. �MADDE 145 � Asker� yarg�, asker� mahkemeler ve disiplin mahkemeleri taraf�ndan y�r�t�l�r. Bu mahkemeler; asker ki�iler taraf�ndan i�lenen asker� su�lar ile bunlar�n asker ki�iler aleyhine veya askerlik hizmet ve g�revleriyle ilgili olarak i�ledikleri su�lara ait davalara bakmakla g�revlidir. Devletin g�venli�ine, anayasal d�zene ve bu d�zenin i�leyi�ine kar�� su�lara ait davalar her halde adliye mahkemelerinde g�r�l�r. Sava� hali haricinde, asker olmayan ki�iler asker� mahkemelerde yarg�lanamaz. Asker� mahkemelerin sava� halinde hangi su�lar ve hangi ki�iler bak�m�ndan yetkili olduklar�; kurulu�lar� ve gerekti�inde bu mahkemelerde adl� yarg� h�kim ve savc�lar�n�n g�revlendirilmeleri kanunla d�zenlenir. Asker� yarg� organlar�n�n kurulu�u, i�leyi�i, asker� h�kimlerin �zl�k i�leri, asker� savc�l�k g�revlerini yapan asker� h�kimlerin g�revli bulunduklar� komutanl�kla ili�kileri, mahkemelerin ba��ms�zl��� ve h�kimlik teminat� esaslar�na g�re kanunla d�zenlenir.� MADDE 16 � T�rkiye Cumhuriyeti Anayasas�n�n 146 nc� maddesi a�a��daki �ekilde de�i�tirilmi�tir. �MADDE 146 � Anayasa Mahkemesi onyedi �yeden kurulur. T�rkiye B�y�k Millet Meclisi; iki �yeyi Say��tay Genel Kurulunun kendi ba�kan ve �yeleri aras�ndan, her bo� yer i�in g�sterecekleri ��er aday i�inden, bir �yeyi ise baro ba�kanlar�n�n serbest avukatlar aras�ndan g�sterecekleri �� aday i�inden yapaca�� gizli oylamayla se�er. T�rkiye B�y�k Millet Meclisinde yap�lacak bu se�imde, her bo� �yelik i�in ilk oylamada �ye tam say�s�n�n ��te iki ve ikinci oylamada �ye tam say�s�n�n salt �o�unlu�u aran�r. �kinci oylamada salt �o�unluk sa�lanamazsa, bu oylamada en �ok oy alan iki aday i�in ���nc� oylama yap�l�r; ���nc� oylamada en fazla oy alan aday �ye se�ilmi� olur. Cumhurba�kan�; �� �yeyi Yarg�tay, iki �yeyi Dan��tay, bir �yeyi Asker� Yarg�tay, bir �yeyi Asker� Y�ksek �dare Mahkemesi genel kurullar�nca kendi ba�kan ve �yeleri aras�ndan her bo� yer i�in g�sterecekleri ��er aday i�inden; en az ikisi hukuk�u olmak �zere �� �yeyi Y�ksek��retim Kurulunun kendi �yesi olmayan y�ksek��retim kurumlar�n�n hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallar�nda g�rev yapan ��retim �yeleri aras�ndan g�sterece�i ��er aday i�inden; d�rt �yeyi �st kademe y�neticileri, serbest avukatlar, birinci s�n�f h�kim ve savc�lar ile en az be� y�l raport�rl�k yapm�� Anayasa Mahkemesi raport�rleri aras�ndan se�er. Yarg�tay, Dan��tay, Asker� Yarg�tay, Asker� Y�ksek �dare Mahkemesi ve Say��tay genel kurullar� ile Y�ksek��retim Kurulundan Anayasa Mahkemesi �yeli�ine aday g�stermek i�in yap�lacak se�imlerde, her bo� �yelik i�in, bir �ye ancak bir aday i�in oy kullanabilir; en fazla oy alan �� ki�i aday g�sterilmi� say�l�r. Baro ba�kanlar�n�n serbest avukatlar aras�ndan g�sterecekleri �� aday i�in yap�lacak se�imde de her bir baro ba�kan� ancak bir aday i�in oy kullanabilir ve en fazla oy alan �� ki�i aday g�sterilmi� say�l�r. Anayasa Mahkemesine �ye se�ilebilmek i�in, k�rkbe� ya��n doldurulmu� olmas� kayd�yla; y�ksek��retim kurumlar� ��retim �yelerinin profes�r veya do�ent unvan�n� kazanm��, avukatlar�n en az yirmi y�l fiilen avukatl�k yapm��, �st kademe y�neticilerinin y�ksek��renim g�rm�� ve en az yirmi y�l kamu hizmetinde fiilen �al��m��, birinci s�n�f h�kim ve savc�lar�n adayl�k dahil en az yirmi y�l �al��m�� olmas� �artt�r. Anayasa Mahkemesi �yeleri aras�ndan gizli oyla ve �ye tam say�s�n�n salt �o�unlu�u ile d�rt y�l i�in bir Ba�kan ve iki ba�kanvekili se�ilir. S�resi bitenler yeniden se�ilebilirler. Anayasa Mahkemesi �yeleri asl� g�revleri d���nda resmi veya �zel hi�bir g�rev alamazlar.� MADDE 17 � T�rkiye Cumhuriyeti Anayasas�n�n 147 nci maddesinin kenar ba�l��� �2. �yelerin g�rev s�resi ve �yeli�in sona ermesi� �eklinde, birinci f�kras� a�a��daki �ekilde de�i�tirilmi�tir. �Anayasa Mahkemesi �yeleri oniki y�l i�in se�ilirler. Bir kimse iki defa Anayasa Mahkemesi �yesi se�ilemez. Anayasa Mahkemesi �yeleri altm��be� ya��n� doldurunca emekliye ayr�l�rlar. Zorunlu emeklilik ya��ndan �nce g�rev s�resi dolan �yelerin ba�ka bir g�revde �al��malar� ve �zl�k i�leri kanunla d�zenlenir.� MADDE 18 � T�rkiye Cumhuriyeti Anayasas�n�n 148 inci maddesinin birinci f�kras�n�n birinci c�mlesinin sonuna �ve bireysel ba�vurular� karara ba�lar� ibaresi, ���nc� f�kras�ndaki �Cumhurba�kan�n�,� s�zc���nden sonra gelmek �zere �T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kan�n�,� ibaresi eklenmi�, be�inci f�kras� �Y�ce Divan kararlar�na kar�� yeniden inceleme ba�vurusu yap�labilir. Genel Kurulun yeniden inceleme sonucunda verdi�i kararlar kesindir.� �eklinde de�i�tirilmi�, maddeye ikinci f�kradan sonra gelmek �zere a�a��daki f�kralar ve ���nc� f�kradan sonra gelmek �zere �Genelkurmay Ba�kan�, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlar� ile Jandarma Genel Komutan� da g�revleriyle ilgili su�lardan dolay� Y�ce Divanda yarg�lan�rlar.� �eklinde yeni bir f�kra eklenmi�tir. �Herkes, Anayasada g�vence alt�na al�nm�� temel hak ve �zg�rl�klerinden, Avrupa �nsan Haklar� S�zle�mesi kapsam�ndaki herhangi birinin kamu g�c� taraf�ndan, ihlal edildi�i iddias�yla Anayasa Mahkemesine ba�vurabilir. Ba�vuruda bulunabilmek i�in ola�an kanun yollar�n�n t�ketilmi� olmas� �artt�r. Bireysel ba�vuruda, kanun yolunda g�zetilmesi gereken hususlarda inceleme yap�lamaz. Bireysel ba�vuruya ili�kin usul ve esaslar kanunla d�zenlenir.� MADDE 19 � T�rkiye Cumhuriyeti Anayasas�n�n 149 uncu maddesi a�a��daki �ekilde de�i�tirilmi�tir. �MADDE 149 � Anayasa Mahkemesi, iki b�l�m ve Genel Kurul halinde �al���r. B�l�mler, ba�kanvekili ba�kanl���nda d�rt �yenin kat�l�m�yla toplan�r. Genel Kurul, Mahkeme Ba�kan�n�n veya Ba�kan�n belirleyece�i ba�kanvekilinin ba�kanl���nda en az oniki �ye ile toplan�r. B�l�mler ve Genel Kurul, kararlar�n� salt �o�unlukla al�r. Bireysel ba�vurular�n kabul edilebilirlik incelemesi i�in komisyonlar olu�turulabilir. Siyas� partilere ili�kin dava ve ba�vurulara, iptal ve itiraz davalar� ile Y�ce Divan s�fat�yla y�r�t�lecek yarg�lamalara Genel Kurulca bak�l�r, bireysel ba�vurular ise b�l�mlerce karara ba�lan�r. Anayasa de�i�ikli�inde iptale, siyas� partilerin kapat�lmas�na ya da Devlet yard�m�ndan yoksun b�rak�lmas�na karar verilebilmesi i�in toplant�ya kat�lan �yelerin ��te iki oy �oklu�u �artt�r. �ekil bozuklu�una dayal� iptal davalar� Anayasa Mahkemesince �ncelikle incelenip karara ba�lan�r. Anayasa Mahkemesinin kurulu�u, Genel Kurul ve b�l�mlerin yarg�lama usulleri, Ba�kan, ba�kanvekilleri ve �yelerin disiplin i�leri kanunla; Mahkemenin �al��ma esaslar�, b�l�m ve komisyonlar�n olu�umu ve i�b�l�m� kendi yapaca�� ��t�z�kle d�zenlenir. Anayasa Mahkemesi Y�ce Divan s�fat�yla bakt��� davalar d���nda kalan i�leri dosya �zerinde inceler. Ancak, bireysel ba�vurularda duru�ma yap�lmas�na karar verilebilir. Mahkeme ayr�ca, gerekli g�rd��� hallerde s�zl� a��klamalar�n� dinlemek �zere ilgilileri ve konu �zerinde bilgisi olanlar� �a��rabilir ve siyas� partilerin kapat�lmas�na ili�kin davalarda, Yarg�tay Cumhuriyet Ba�savc�s�ndan sonra kapat�lmas� istenen siyas� partinin genel ba�kanl���n�n veya tayin edece�i bir vekilin savunmas�n� dinler.� MADDE 20 � T�rkiye Cumhuriyeti Anayasas�n�n 156 nc� maddesinin son f�kras� a�a��daki �ekilde de�i�tirilmi�tir. �Asker� Yarg�tay�n kurulu�u, i�leyi�i, mensuplar�n�n disiplin ve �zl�k i�leri mahkemelerin ba��ms�zl��� ve h�kimlik teminat� esaslar�na g�re kanunla d�zenlenir.� MADDE 21 � T�rkiye Cumhuriyeti Anayasas�n�n 157 nci maddesinin son f�kras� a�a��daki �ekilde de�i�tirilmi�tir. �Asker� Y�ksek �dare Mahkemesinin kurulu�u, i�leyi�i, yarg�lama usulleri, mensuplar�n�n disiplin ve �zl�k i�leri mahkemelerin ba��ms�zl��� ve h�kimlik teminat� esaslar�na g�re kanunla d�zenlenir.� MADDE 22 � T�rkiye Cumhuriyeti Anayasas�n�n 159 uncu maddesi a�a��daki �ekilde de�i�tirilmi�tir. �MADDE 159 � H�kimler ve Savc�lar Y�ksek Kurulu, mahkemelerin ba��ms�zl��� ve h�kimlik teminat� esaslar�na g�re kurulur ve g�rev yapar. H�kimler ve Savc�lar Y�ksek Kurulu yirmiiki as�l ve oniki yedek �yeden olu�ur; �� daire halinde �al���r. Kurulun Ba�kan� Adalet Bakan�d�r. Adalet Bakanl��� M�ste�ar� Kurulun tabi� �yesidir. Kurulun, d�rt as�l �yesi, nitelikleri kanunda belirtilen; y�ksek��retim kurumlar�n�n hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallar�nda g�rev yapan ��retim �yeleri, �st kademe y�neticileri ile avukatlar aras�ndan Cumhurba�kan�nca, �� as�l ve �� yedek �yesi Yarg�tay �yeleri aras�ndan Yarg�tay Genel Kurulunca, iki as�l ve iki yedek �yesi Dan��tay �yeleri aras�ndan Dan��tay Genel Kurulunca, bir as�l ve bir yedek �yesi T�rkiye Adalet Akademisi Genel Kurulunca kendi �yeleri aras�ndan, yedi as�l ve d�rt yedek �yesi birinci s�n�f olup, birinci s�n�fa ayr�lmay� gerektiren nitelikleri yitirmemi� adl� yarg� h�kim ve savc�lar� aras�ndan adl� yarg� h�kim ve savc�lar�nca, �� as�l ve iki yedek �yesi birinci s�n�f olup, birinci s�n�fa ayr�lmay� gerektiren nitelikleri yitirmemi� idar� yarg� h�kim ve savc�lar� aras�ndan idar� yarg� h�kim ve savc�lar�nca, d�rt y�l i�in se�ilir. S�resi biten �yeler yeniden se�ilebilir. Kurul �yeli�i se�imi, �yelerin g�rev s�resinin dolmas�ndan �nceki altm�� g�n i�inde yap�l�r. Cumhurba�kan� taraf�ndan se�ilen �yelerin g�rev s�releri dolmadan Kurul �yeli�inin bo�almas� durumunda, bo�almay� takip eden altm�� g�n i�inde, yeni �yelerin se�imi yap�l�r. Di�er �yeliklerin bo�almas� halinde, as�l �yenin yede�i taraf�ndan kalan s�re tamamlan�r. Yarg�tay, Dan��tay ve T�rkiye Adalet Akademisi genel kurullar�ndan se�ilecek Kurul �yeli�i i�in her �yenin, birinci s�n�f adl� ve idar� yarg� h�kim ve savc�lar� aras�ndan se�ilecek Kurul �yeli�i i�in her h�kim ve savc�n�n; ancak bir aday i�in oy kullanaca�� se�imlerde, en fazla oy alan adaylar s�ras�yla as�l ve yedek �ye se�ilir. Bu se�imler her d�nem i�in bir defada ve gizli oyla yap�l�r. Kurulun, Adalet Bakan� ile Adalet Bakanl��� M�ste�ar� d���ndaki as�l �yeleri, g�revlerinin devam� s�resince; kanunda belirlenenler d���nda ba�ka bir g�rev alamazlar veya Kurul taraf�ndan ba�ka bir g�reve atanamaz ve se�ilemezler. Kurulun y�netimi ve temsili Kurul Ba�kan�na aittir. Kurul Ba�kan� dairelerin �al��malar�na kat�lamaz. Kurul, kendi �yeleri aras�ndan daire ba�kanlar�n� ve daire ba�kanlar�ndan birini de ba�kanvekili olarak se�er. Ba�kan, yetkilerinden bir k�sm�n� ba�kanvekiline devredebilir. Kurul, adl� ve idar� yarg� h�kim ve savc�lar�n� mesle�e kabul etme, atama ve nakletme, ge�ici yetki verme, y�kselme ve birinci s�n�fa ay�rma, kadro da��tma, meslekte kalmalar� uygun g�r�lmeyenler hakk�nda karar verme, disiplin cezas� verme, g�revden uzakla�t�rma i�lemlerini yapar; Adalet Bakanl���n�n, bir mahkemenin kald�r�lmas� veya yarg� �evresinin de�i�tirilmesi konusundaki tekliflerini karara ba�lar; ayr�ca, Anayasa ve kanunlarla verilen di�er g�revleri yerine getirir. H�kim ve savc�lar�n g�revlerini; kanun, t�z�k, y�netmeliklere ve genelgelere (h�kimler i�in idar� nitelikteki genelgelere) uygun olarak yap�p yapmad�klar�n� denetleme; g�revlerinden dolay� veya g�revleri s�ras�nda su� i�leyip i�lemediklerini, hal ve eylemlerinin s�fat ve g�revleri icaplar�na uyup uymad���n� ara�t�rma ve gerekti�inde haklar�nda inceleme ve soru�turma i�lemleri, ilgili dairenin teklifi ve H�kimler ve Savc�lar Y�ksek Kurulu Ba�kan�n�n oluru ile Kurul m�fetti�lerine yapt�r�l�r. Soru�turma ve inceleme i�lemleri, hakk�nda soru�turma ve inceleme yap�lacak olandan daha k�demli h�kim veya savc� eliyle de yapt�r�labilir. Kurulun meslekten ��karma cezas�na ili�kin olanlar d���ndaki kararlar�na kar�� yarg� mercilerine ba�vurulamaz. Kurula ba�l� Genel Sekreterlik kurulur. Genel Sekreter, birinci s�n�f h�kim ve savc�lardan Kurulun teklif etti�i �� aday aras�ndan Kurul Ba�kan� taraf�ndan atan�r. Kurul m�fetti�leri ile Kurulda ge�ici veya s�rekli olarak �al��t�r�lacak h�kim ve savc�lar�, muvafakatlerini alarak atama yetkisi Kurula aittir. Adalet Bakanl���n�n merkez, ba�l� ve ilgili kurulu�lar�nda ge�ici veya s�rekli olarak �al��t�r�lacak h�kim ve savc�lar ile adalet m�fetti�lerini ve h�kim ve savc� mesle�inden olan i� denet�ileri, muvafakatlerini alarak atama yetkisi Adalet Bakan�na aittir. Kurul �yelerinin se�imi, dairelerin olu�umu ve i�b�l�m�, Kurulun ve dairelerin g�revleri, toplant� ve karar yeter say�lar�, �al��ma usul ve esaslar�, dairelerin karar ve i�lemlerine kar�� yap�lacak itirazlar ve bunlar�n incelenmesi usul� ile Genel Sekreterli�in kurulu� ve g�revleri kanunla d�zenlenir.� MADDE 23 � T�rkiye Cumhuriyeti Anayasas�n�n 166 nc� maddesinin kenar ba�l��� �I. Planlama; Ekonomik ve Sosyal Konsey� �eklinde de�i�tirilmi� ve maddeye a�a��daki f�kra eklenmi�tir. �Ekonomik ve sosyal politikalar�n olu�turulmas�nda h�k�mete isti�ar� nitelikte g�r�� bildirmek amac�yla Ekonomik ve Sosyal Konsey kurulur. Ekonomik ve Sosyal Konseyin kurulu� ve i�leyi�i kanunla d�zenlenir.� MADDE 24 � T�rkiye Cumhuriyeti Anayasas�n�n ge�ici 15 inci maddesi y�r�rl�kten kald�r�lm��t�r. MADDE 25 � T�rkiye Cumhuriyeti Anayasas�na a�a��daki ge�ici maddeler eklenmi�tir. �GE��C� MADDE 18 � Bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihte Anayasa Mahkemesinin mevcut yedek �yeleri as�l �ye s�fat�n� kazan�r. Bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihten itibaren otuz g�n i�inde, T�rkiye B�y�k Millet Meclisi bir �yeyi Say��tay Genel Kurulunun ve bir �yeyi de baro ba�kanlar�n�n g�sterecekleri ��er aday i�inden se�er. T�rkiye B�y�k Millet Meclisinin yapaca�� �ye se�imi i�in aday g�stermek amac�yla; a) Bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihten itibaren be� g�n i�inde, Say��tay Ba�kan� adayl�k ba�vurusunu ilan eder. �lan tarihinden itibaren be� g�n i�inde adaylar Ba�kanl��a ba�vurur. Ba�vuru tarihinin sona erdi�i g�nden itibaren be� g�n i�inde Say��tay Genel Kurulunca se�im yap�l�r. Her Say��tay �yesinin ancak bir aday i�in oy kullanabilece�i bu se�imde en fazla oy alan �� ki�i aday g�sterilmi� say�l�r. b) Bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihten itibaren be� g�n i�inde, T�rkiye Barolar Birli�i Ba�kanl��� adayl�k ba�vurusunu ilan eder. �lan tarihinden itibaren be� g�n i�inde adaylar T�rkiye Barolar Birli�i Ba�kanl���na ba�vurur. Ba�vuru tarihinin sona erdi�i g�nden itibaren be� g�n i�inde T�rkiye Barolar Birli�i Ba�kanl���n�n ilan�nda g�sterilen yer ve zamanda baro ba�kanlar� taraf�ndan se�im yap�l�r. Her bir baro ba�kan�n�n ancak bir aday i�in oy kullanabilece�i bu se�imde, en fazla oy alan �� ki�i aday g�sterilmi� say�l�r. c) (a) ve (b) bentleri uyar�nca yap�lan se�imlerin sonucunda aday g�sterilmi� say�lanlar�n isimleri se�imin yap�ld��� g�n� takip eden g�n Say��tay ve T�rkiye Barolar Birli�i ba�kanl�klar�nca T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl���na bildirilir. �) (c) bendi uyar�nca yap�lan bildirimden itibaren on g�n i�inde T�rkiye B�y�k Millet Meclisinde se�im yap�l�r. Her bo� �yelik i�in yap�lacak se�imde, ilk oylamada �ye tamsay�s�n�n ��te iki ve ikinci oylamada �ye tamsay�s�n�n salt �o�unlu�u aran�r; ikinci oylamada salt �o�unluk sa�lanamazsa bu oylamada en �ok oy alan iki aday i�in ���nc� oylama yap�l�r; ���nc� oylamada en fazla oy alan aday �ye se�ilmi� olur. Cumhurba�kan�, birer �yeyi Yarg�tay ve Dan��tay kontenjanlar�ndan olan ilk �yeliklerin bo�almas�ndan sonra Y�ksek��retim Kurulunun kendi �yesi olmayan y�ksek��retim kurumlar�n�n hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallar�nda g�rev yapan ��retim �yeleri aras�ndan g�sterece�i ��er aday i�inden se�er. Anayasa Mahkemesi �yeli�ine aday g�steren kurumlar�n halen mevcut �yeleri ile kendi kontenjanlar�ndan se�ilmi� yedek �yeler, tamamlama se�iminde g�z �n�nde bulundurulur. Anayasa Mahkemesinde halen belli g�revlere se�ilmi� olanlar�n bu s�fatlar� se�ilmi� olduklar� s�renin sonuna kadar devam eder. Bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihte �ye olanlar ya� haddine kadar g�revlerine devam ederler. Bireysel ba�vuruya ili�kin gerekli d�zenlemeler iki y�l i�inde tamamlan�r. Uygulama kanununun y�r�rl��e girdi�i tarihten itibaren bireysel ba�vurular kabul edilir. GE��C� MADDE 19 � Bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihten itibaren otuz g�n i�inde a�a��da belirtilen esas ve usuller dahilinde H�kimler ve Savc�lar Y�ksek Kurulu �yeleri se�ilir: a) Cumhurba�kan�, h�kimlik mesle�ine al�nmas�na engel bir hali olmayan; y�ksek��retim kurumlar�n�n hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallar�nda en az onbe� y�ldan beri g�rev yapan ��retim �yeleri, �st kademe y�neticileri ile meslekte fiilen onbe� y�l�n� doldurmu� avukatlar aras�ndan d�rt �ye se�er. Cumhurba�kan�, �st kademe y�neticileri aras�ndan se�ece�i Kurul �yesini, bakanl�k, m�ste�arl�k, m�ste�ar yard�mc�l���, valilik, Cumhurba�kanl��� Genel Sekreterli�i, kamu kurum ve kurulu�lar�nda genel m�d�rl�k veya tefti� kurulu ba�kanl��� g�revlerini yapanlar aras�ndan se�er. b) Yarg�tay Genel Kurulu, Yarg�tay �yeleri aras�ndan �� as�l ve �� yedek �ye se�er. Bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihten itibaren yedi g�n i�inde Yarg�tay Birinci Ba�kan� adayl�k ba�vurusunu ilan eder. �lan tarihinden itibaren yedi g�n i�inde adaylar Birinci Ba�kanl��a ba�vurur. Ba�vuru tarihinin sona erdi�i g�nden itibaren onbe� g�n i�inde Yarg�tay Genel Kurulu se�im yapar. Her Yarg�tay �yesinin sadece bir aday i�in oy kullanabilece�i se�imde, en fazla oy alan adaylar s�ras�yla as�l ve yedek �ye se�ilmi� olur. c) Dan��tay Genel Kurulu, Dan��tay �yeleri aras�ndan iki as�l ve iki yedek �ye se�er. Bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihten itibaren yedi g�n i�inde Dan��tay Ba�kan� adayl�k ba�vurusunu ilan eder. �lan tarihinden itibaren yedi g�n i�inde adaylar Ba�kanl��a ba�vurur. Ba�vuru tarihinin sona erdi�i g�nden itibaren onbe� g�n i�inde Dan��tay Genel Kurulu se�im yapar. Her Dan��tay �yesinin sadece bir aday i�in oy kullanabilece�i se�imde, en fazla oy alan adaylar s�ras�yla as�l ve yedek �ye se�ilmi� olur. �) T�rkiye Adalet Akademisi Genel Kurulu, kendi �yeleri aras�ndan, H�kimler ve Savc�lar Y�ksek Kuruluna bir as�l ve bir yedek �ye se�er. Bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihten itibaren yedi g�n i�inde T�rkiye Adalet Akademisi Ba�kan� adayl�k ba�vurusunu ilan eder. �lan tarihinden itibaren yedi g�n i�inde adaylar Ba�kanl��a ba�vurur. Ba�vuru tarihinin sona erdi�i g�nden itibaren onbe� g�n i�inde T�rkiye Adalet Akademisi Genel Kurulu se�im yapar. Her �yenin sadece bir aday i�in oy kullanabilece�i se�imde, en fazla oy alan adaylar s�ras�yla as�l ve yedek �ye se�ilmi� olur. d) Yedi as�l ve d�rt yedek �ye birinci s�n�f olup, birinci s�n�fa ayr�lmay� gerektiren nitelikleri yitirmemi� olan adl� yarg� h�kim ve savc�lar� aras�ndan, adl� yarg� h�kim ve savc�lar� taraf�ndan Y�ksek Se�im Kurulunun y�netim ve denetiminde se�ilir. Bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihten itibaren be� g�n i�inde Y�ksek Se�im Kurulu adayl�k ba�vurular�n� il�n eder. �l�n tarihinden itibaren �� g�n i�inde adaylar Y�ksek Se�im Kuruluna ba�vurur. Ba�vuru tarihinin sona erdi�i g�nden itibaren iki g�n i�inde Y�ksek Se�im Kurulu adaylar�n ba�vurular�n� inceler ve aday listesini belirleyerek il�n eder. Takip eden iki g�n i�inde bu listeye kar�� itiraz edilebilir. �tiraz s�resinin sona erdi�i g�nden itibaren iki g�n i�inde itirazlar incelenir, sonu�land�r�l�r ve kesin aday listesi il�n edilir. Y�ksek Se�im Kurulunun kesin aday listesini il�n etti�i tarihten sonraki ikinci Pazar g�n� her ilde, il se�im kurulunun y�netim ve denetimi alt�nda yap�lacak se�imlerde, o ilde ve il�elerinde g�rev yapan h�kim ve savc�lar oy kullan�r. �l se�im kurullar� o ilde oy kullanacak h�kim ve savc�lar�n say�s�na g�re sand�k kurullar� olu�turur. Sand�k kurullar�n�n i�lem, tedbir ve kararlar�na kar�� yap�lan �ik�yet ve itirazlar il se�im kurulunca karara ba�lan�r. Adaylar propaganda yapamazlar; sadece, Y�ksek Se�im Kurulu taraf�ndan belirlenen usul ve esaslar �er�evesinde �zge�mi�lerini bu i� i�in tahsis edilmi� bir internet sitesinde yay�mlayabilirler. Bu se�imlerde her se�men sadece bir aday i�in oy kullanabilir. Se�imlerde en �ok oy alan adaylar s�ras�yla as�l ve yedek �ye se�ilmi� olur. Kullan�lacak oy pusulalar�yla ilgili di�er hususlar Y�ksek Se�im Kurulu taraf�ndan belirlenir. Y�ksek Se�im Kurulu, oy pusulalar�n� kendisi bast�rabilece�i gibi gerekti�inde uygun g�rece�i il se�im kurullar� vas�tas�yla bast�rmaya da yetkilidir. Yap�lacak se�imlerde, 26/4/1961 tarihli ve 298 say�l� Se�imlerin Temel H�k�mleri ve Se�men K�t�kleri Hakk�nda Kanunun bu bende ayk�r� olmayan h�k�mleri uygulan�r. e) �� as�l ve iki yedek �ye birinci s�n�f olup, birinci s�n�fa ayr�lmay� gerektiren nitelikleri yitirmemi� idar� yarg� h�kim ve savc�lar� aras�ndan, idar� yarg� h�kim ve savc�lar� taraf�ndan Y�ksek Se�im Kurulunun y�netim ve denetiminde se�ilir. B�lge idare mahkemelerinin bulundu�u illerde, il se�im kurulunun y�netim ve denetimi alt�nda yap�lacak bu se�imlerde, o b�lge idare mahkemesinde ve yarg� �evresi i�erisinde kalan yerlerde g�rev yapan idar� yarg� h�kim ve savc�lar� oy kullan�r. Bu se�imler hakk�nda da (d) bendi h�k�mleri uygulan�r. Birinci f�kran�n (a), (�), (d) ve (e) bentleri uyar�nca se�ilen H�kimler ve Savc�lar Y�ksek Kurulunun as�l �yeleri bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihten sonraki otuzuncu g�n� takip eden i� g�n� g�revlerine ba�larlar. Bu Kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihte, H�kimler ve Savc�lar Y�ksek Kurulunun Yarg�tay ve Dan��taydan gelen as�l ve yedek �yelerinin g�revleri, se�ilmi� olduklar� s�renin sonuna kadar devam eder. Bunlardan, Yarg�taydan gelen �yelerden g�rev s�resini tamamlayanlar�n yerine birinci f�kran�n (b) bendi uyar�nca se�ilenler; Dan��taydan gelen �yelerden g�rev s�resini tamamlayanlar�n yerine birinci f�kran�n (c) bendi uyar�nca se�ilenler, s�rayla g�reve ba�larlar. Birinci f�kran�n (b) ve (c) bentleri uyar�nca se�ilen �yelerden, ���nc� f�kra uyar�nca g�reve ba�layanlar�n g�rev s�resi, birinci f�kran�n (a), (�), (d) ve (e) bentleri uyar�nca se�ilen di�er Kurul �yelerinin g�rev s�resinin bitti�i tarihte sona erer. �lgili kanunlarda gerekli d�zenlemeler yap�l�ncaya kadar, H�kimler ve Savc�lar Y�ksek Kuruluna se�ilen as�l �yeler, Yarg�tay daire ba�kan� i�in ilgili mevzuat�nda �ng�r�len t�m mal� ve sosyal haklar ile emeklilik hakk�ndan aynen yararlan�rlar. Ayr�ca, Kurulun Ba�kan� d���ndaki as�l �yelerine, (30000) g�sterge rakam�n�n memur ayl�klar�na uygulanan katsay� ile �arp�m� sonucu bulunacak miktarda ayl�k ek tazminat �denir. �lgili kanunlarda d�zenleme yap�l�ncaya kadar, H�kimler ve Savc�lar Y�ksek Kurulu; a) Anayasa h�k�mlerine ayk�r� olmamak kayd�yla, y�r�rl�kteki kanun h�k�mlerine g�re Kurul �eklinde �al���r. b) �kinci f�kra uyar�nca as�l �yelerinin g�reve ba�lad��� tarihten itibaren bir hafta i�inde Adalet Bakan�n�n ba�kanl���nda toplan�r ve bir ge�ici Ba�kanvekili se�er. c) En az onbe� �ye ile toplan�r ve �ye tam say�s�n�n salt �o�unlu�u ile karar verir. �) Sekreterya hizmetleri Adalet Bakanl��� taraf�ndan y�r�t�l�r. Kurul m�fetti�leri ile adalet m�fetti�leri atan�ncaya kadar, mevcut adalet m�fetti�leri, Kurul m�fetti�i ve adalet m�fetti�i s�fat�yla g�rev yaparlar. Bu madde h�k�mleri, ilgili kanunlarda gerekli d�zenlemeler yap�l�ncaya kadar uygulan�r.� MADDE 26 � Bu Kanun yay�m� tarihinde y�r�rl��e girer ve halkoyuna sunulmas� halinde t�m�yle oylan�r. | ||
Dezavantajl� kesimler olan;
- Kad�nlar�m�z,
- �ocuklar�m�z,
- �z�rl�lerimiz,
- Ya�l�lar�m�z,
- �ehitlerimizin dul ve yetimleri ve gazilerimizin, her alanda avantajl� olmalar�na �Evet� demektir.
�ocuk istismar�n�n �n�ne ge�ilmesine �Evet� demektir.
Ki�isel verilerin ancak kanunlarla �ng�r�len hallerde veya ki�ilerin a��k r�zas� ile i�lenebilmesine �Evet� demektir.
�Fi�leme�nin tarihe kar��mas�na �Evet� demektir.
�nsanlar�n kendileriyle ilgili kaydedilen bilgilere rahatl�kla ula�mas�na, yanl��sa d�zeltebilmesine, rahats�z ediciyse, ortadan kald�r�lmas�na imkan sa�lamaya �Evet� demektir.
Yurtd���na ��k�� �zg�rl���n�n geni�letilmesine �Evet� demektir.
�darenin her t�rl� i� ve eyleminden dolay� haks�zl��a u�rayan, uygunsuz bir muamele ile kar��la�an vatanda�lar�n, mahkemeler d���nda �ikayetlerini iletebilecekleri bir Kamu Denet�ili�i Kurumu�nun kurulmas�na �Evet� demektir.
12 Eyl�l Darbesi�ni yapan darbecilerin ve onlar�n yard�mc�lar�n�n hesap verebilmelerine imkan haz�rlamaya �Evet� demektir.
Y�ksek Askeri �ura kararlar�yla ordudan at�lan insanlar�n mahkemelerde haklar�n� arayabilmelerine �Evet� demektir.
Mahkemelerin �yerindelik denetimi� yapamayaca��na �Evet� demektir.
Mahkemelerin kendisini halk�n iradesiyle se�ilen h�k�metlerin yerine koyamamas�na �Evet� demektir.
Yarg� ba��ms�zl���n� g��lendirmeye ve yarg� tarafs�zl���n� sa�lamaya �Evet� demektir.
Askeri mahkemelerin g�rev alan�n�n, asker ki�iler taraf�ndan i�lenen askeri su�lar ile bunlar�n asker ki�iler aleyhine veya askerlik hizmet ve g�revleriyle ilgili olarak i�ledikleri su�larla s�n�rland�r�lmas�na �Evet� demektir.
Sivillerin askeri mahkemelerde yarg�lanmas�na son vermeye �Evet� demektir.
Askeri mahkemelerde de mahkemelerin ba��ms�zl��� ve hakim teminat�n� sa�lamaya �Evet� demektir.
Anayasa Mahkemesi�nin yap�s�n� t�pk� geli�mi� �lkelerdeki gibi �a�da� ve geni� kat�l�ml� bir �ekle d�n��t�rmeye �Evet� demektir.
Vatanda�lar�m�z�n Anayasa Mahkemesi�ne bireysel ba�vuruda bulunma haklar�na �Evet� demektir.
Avrupa �nsan Haklar� Mahkemesi�ne T�rkiye�den yap�lan ba�vurular�n azalt�lmas�na �Evet� demektir.
T�rkiye�nin, d�nyadaki insan haklar� imaj�na olumlu katk� sa�lamas�na �Evet� demektir.
T�m hakim ve savc�lar�m�z�n kendileriyle do�rudan ilgili olan HSYK �yelerini se�mede s�z sahibi olmalar�na �Evet� demektir.
HSYK�n�n ayr� bir binas�, sekreteryas� ve b�t�esinin olmas�na �Evet� demektir.
HSYK�ya ba�l� m�stakil bir denetim mekanizmas�n�n olu�turulmas�na �Evet� demektir.
HSYK �yeleri ile Anayasa Mahkemesi�ne se�ilecek �yelerin se�iminde se�im adaletini sa�lamaya y�nelik �nispi temsil� sistemine �Evet� demektir.
HSYK�n�n kurulu�u ve i�leyi�inde kapal� devre sistemine son vermeye �Evet� demektir.
HSYK�n�n yap�s�n�, hukuk sistemi oturmu� �lkelerdeki standart ve yap�ya y�kseltmeye �Evet� demektir.
HSYK�n�n ihra� kararlar�n�n yarg� denetimine tabi tutulmas�na �Evet� demektir.
Ayn� i� kolunda birden fazla sendikaya �ye olma imkan�na �Evet� demektir.
Memura grev hakk�n�n �n�ndeki engellerin ortadan kald�r�lmas�na �Evet� demektir.
Memurlara toplu s�zle�me hakk�n�n verilmesine �Evet�demektir.
Devlet Memurlar� ve di�er kamu g�revlilerine verilen uyarma ve k�nama cezalar�na yarg� yolunun a��lmas�na �Evet� demektir.
Emekli memurlar�n da toplu s�zle�meden yararlanmas�na �Evet� demektir.
Ekonomik ve Sosyal Konsey�in anayasal g�venceye kavu�turulmas�na �Evet� demektir.
Esnaf�n, sanatkar�n, t�ccar�n ve sanayicinin h�k�metin sosyal ve ekonomik politikalar�nda s�z sahibi olmas�na �Evet� demektir.
12 Eyl�l Darbe Anayasas�n�n k�smen de olsa de�i�mesine �Evet� demektir.
Demokratik standartlar�n ve hukuk devleti anlay���n�n y�kseltilmesiyle daha �ok uluslararas� sermaye giri�ine �Evet� demektir.
Demokratik standartlarla b�y�meyi do�ru orant�l� hale getirmeye �Evet� demektir.
�nsanlar�, ekmekle �zg�rl�k aras�nda tercihe zorlayan anlay��a son vermeye �Evet� demektir.
Kanuni formalitelerin ve keyfi kararlar�n, zenginlik ve refah� artt�racak ekonomik kararlar� bo�mas�na mani olmaya �Evet� demektir.
�st�nlerin hukukundan, hukukun �st�nl���ne ge�meye �Evet� demektir.
G�c�n kanunundan, kanunun g�c�ne ge�i�e �Evet� demektir.