اطلاعات بروز شده خود را به ایمیل دبیرخانه ارسال كنيد
Mahmoud Mohammadi
Jafar Rezazadeh
نقد و بررسی سوالات امتحان نهایی درس دین وزندگی 3 خرداد 1391
در فرایند یادگیری ویاد دهی ، آزمون وارزش یابی مهم ترین نقش را
برعهده دارد و می تواند به اهداف پیش بینی شده در آموزش کمک بسزایی نماید
. ویک ارزش یابی واقعی ، محک خوبی است برای مُدرِّس و فراگیران و رویکرد
برنامه ریزان در اهداف آموزش . ویکی از مهم ترین آزمون ها ، که نقش اساسی
در سرنوشت دانش آموزان دارد ، امتحانات نهایی سال سوم متوسطه می باشد. و
با توجه به تأثیر گذاری نمرات آن در کنکور سراسری و بويژه در سال های
اخیر جایگاه خاصي پیدا کرده ، اهمیت آن را مضاعف نموده است . بنابراین
لازم است آزمون های آن نیز از روایی خاصی برخوردار باشد.
مقاله حاضر به نقد وبررسی امتحان درس دین وزندگی سال سوم متوسطه خرداد
سال 1391 پرداخته است.
1- دراولین عنوان سوال که « قرآن وپیام آیات » می باشد .از روایات
واحادیث سوالی طرح نشده است .که این رویه هم با سنّت وسیره سلف صالح
مغایرت دارد وهم با محتوای آموزشی کتاب.
2- سوال اول براساس آیه « 82 سوره نساء » طرح گردیده . و از دانش آموز
دلیل الهی بودن قرآن را خواسته است . که این سوال با محتوای آموزشی کتاب
هماهنگ است . امّا پاسخی که در راهنمای تصحیح بیان شده است با سوال
ارتباطی ندارد . به عبارت دیگر ، سوال ، پیام آیه را از فرگیر می خواهد ،
امّا در راهنمای تصحیح تر جمه را ملاک پاسخ دانسته است و در بازدید های
بعمل آمده ،برخی از همکاران مصحح ، به راهنمای تصحیح اکتفا کرده و حقّ
دانش آموزان ضایع شده است.
3- سوال 2و3 براساس محتوای کتاب بوده و با اهداف آموزشی هماهنگ می باشد.
4- سوال چهارم درست طرح شده و براساس اهداف آموزشی کتاب می باشد
5- سوال پنجم ، از آنجایی که این سوال ، از نوع سوالات تشخیصی( ص یا غ)
می باشد نباید در نگارش سوال تناقضی دیده شود ، چون خود تناقض در سوال
حکایت از غلط بودن است و نیازی به حتی حداقل تأمل هم ندارد . وتناقض
روشن وآشکار در سوال دو کلمه « غیر عادی و غیر عقلی » می باشد.
6- سوال ششم ؛ این سوال همانند سوال اول می باشد که در راهنمای تصحیح ،آن
را غلط در نظر گرفته است . امّا براساس محتوای کتاب نمی توان تفکیکی میان
« انسان منتظر با جامعه منتظر » قائل شد. چون خودِ جامعه وجود خارجی
ندارد ، و این انسان ها هستند که جامعه را تشکیل می دهند . در نتیجه
انسان منتظر به ناهنجاریهای جامعه «نه» می گوید و جامعه منتظر را بوجود
می آورد و انسان غیر منتظر نیز به ناهنجاریهای جامعه «نه» نمی گوید.
بنابراین در راهنمای تصحیح این سوال را باید درست درنظر گرفت وحال آن
که چنین نیست.
7- سوالات تکمیلی ، هفتم ، هشتم و نهم درست طرح شده است و با اهداف
آموزشی کتاب وبر اساس محتوای دروس می باشد.
8- سوالات 10 و11و12 با محتوای کتاب هماهنگ است
9-امّا سوال 13، طراح در سوال 13 از دانش آموزان خواسته است که امام
زمان(عج) در دوره غیبت صغری ، از چه طریقی پیروان خود را رهبری می کند.
پاسخ این سوال براساس محتوای درس نهم ، 1- نواب اربعه 2- ولایت معنوی
امام عصر(عج) می باشد . چون بخش اصلی رهبری امام مربوط به ولایت معنوی
است و اختصاصی به غیبت کبری ندارد وامام عصر(عج) در دوره ی غیبت صغری
نیز از ولایت معنوی برخوردار می باشد. اما در راهنمای تصحیح فقط به مورد
اول اشاره شده است.
10 – سوالات 14 تا 27 براساس محتوای کتاب و اهداف آموزشی طرح گردیده است .
نکته پایانی
در نگاه کلی به سوالات ، چند نکته قابل ذکر است
ا- بارم بندی دروس در هر امتحان ، جایگاه دروس را مشخص می نماید .
وبراساس بخشنامه وزارتخانه ، از درس 1 تا 5 ( چهار نمره ) لحاظ گردیده و
توزیع نمرات در سوالات نیز باید از ارتباط منطقی ومعنا داری برخوردار
باشد. براین اساس طراح محترم از درس یک ، حتی یک سوال هم طرح نکرده
واین با اهداف آموزشی کتاب ناسازگار است.و از درس دوم هم فقط نیم نمره
طرح شده است . یعنی ( از صفحه 1 تا صفحه 35 کتاب از20 نمره فقط 5/.
نمره طرح شده است )
2- از درس های 3و 4و5 ( یعنی از ص 36 تا ص 72 ) می بایست 5/3 نمره طرح
گردد . که تناسبی با توزیع نمره نسبت به دروس ندارد .
3- بارم درس های 6و7و8 متناسب با مفهوم درس ها طرح شده است.
4- از درس 9 ( 75/1 نمره ) واز درس 10 ( 25/1 نمره ) لحاظ گردیده و
سوالات طرح شده از این دروس از تنوع خاصی برخوردار است.
5- بارم درس های 11و12 نیز براساس اهداف آموزشی کتاب و بطور دقیق طراحی
گردیده است . از زحمات ایشان سپاسگزاری می نمایم.
6- از درس 13 ( 2 نمره ) طرح گر دیده است که مطابق با بارم درس می باشد.
امّا از آنجایی که بخش عمده ی این درس تغییراتی نسبت به کتاب قبلی به
وجود آمده ومولّف محترم روایات ارزنده ای برای تفهیم درس در کتاب
گنجانده است ودر بخش اول سوالات که مربوط به آیات وروایات می باشد هم
سوالی طرح نشده است ، جا داشت از روایات این درس استفاده می گردید.
گروه دینی و قرآن اداره کل آموزش وپرورش خراسان رضوی