KOMPANZASYONDA REAKTIF ROLE SEÇIMI VE DIKKAT EDILMESI GEREKEN KONULAR
Ismail Ufuk KARATEKELI
Isletmeleri yük durumlarina göre siniflayarak konuyu ele almak
daha dogru olacaktir.
Trifaze Yüklü ve Dengeli Isletmeler:
Bu isletmelerde yükler genel olarak trifaze yüklerden
olusmaktadir.
Monofaze yükler varsa da sistemin bütününde çok fazla dengesizlik
yaratmaz. Bu türdeki isletmelerde tek
faz gerilim ve akim kontrollu reaktif güç rölesi kullanilmasi
yeterli olacaktir.Burada en önemli husus, cihazin
ihtiyaç duyulan reaktif gücü tesbit edip uygun kondansatörü bulup
direkt olarak devreye almasidir. Yani
devreye alma mantigi sirali çalisma mantigi olmamalidir.
Aksi takdirde kompanzasyon gecikebilir.
VARko-112
kullanilmasi önerilir.
Trifaze ve monofaze yüklere sahip ve dengeli isletmeler:
Bu tür isletmelerde sistem genel olarak
dengededir.Fakat bazi zamanlar monofaze yüklenmelerden dolayi
dengesizlikler meydana gelir. Burada
dengesiz durum olarak bahsedilen ,tesisattaki degisiklikler ile
giderilebilecek dengesizlikler degildir. Konu
edilen ne zaman çalisicagi belli olmayan yüklerdir. Bu tür
isletmelerde üç faz ve üç akim kontrollu reaktif
güç rölesi kullanilmasi yeterli olacaktir.Burada en önemli
husus, cihazin ihtiyaç duyulan reaktif gücü tesbit
edip uygun kondansatörü bulup direkt olarak devreye almasidir.Yani
devreye alma mantigi sirali çalisma
mantigi olmamalidir.Aksi takdirde kompanzasyon gecikebilir.
VARko-312
kullanilmasi önerilir.
Çogunlukla monofaze yüklere sahip isletmeler:
Kompanzasyonu en zor isletme türüdür. Bu tür
isletmelerde çok sayida ve düzensiz olarak çalisan monofaze ve
trifaze yükler vardir. Tesisatta düzenleme
yapilmasi mümkün degildir. Yapilsa da hiçbir anlami yoktur.
Bu isletmelere en iyi örnekler;
benzinlikler, bankalar, marketler, otel veya pansiyonlar, okullar,
showroom, atölyeler, dikamhaneler ...
Bu tür isletmelerde üç faz ve üç akim kontrollu reaktif güç
kontrol rölesi kullanilmasi yeterli olmayabilir.Bu
sebeple elektronik sayaçlar gibi her fazi ayri ayri degerlendiren
bir reaktif güç kontrol rölesi kullanilmasi
uygun olacaktir. Bu tür isletmelerde az sayida olsada trifaze
yükler mevcuttur.Bu yükleri monofaze
kondansatörler ile kompanze etmek Nötr hattina asiri
yüklenilmesine ve bunun sonucu olarak harmonik
kirlenmelere yol açabilecektir. Dolayisiyla seçilen rölenin
ihtiyaca göre hem monofaze kondansatörler hem
de trifaze kondansatörler ile çalisabilme özelligi olmalidir.
VARkombi-12
kullanilmasi önerilir.
Bu isletmelerde kompanzasyonu gerçeklemek için izlenmesi gereken
yöntem asagida anlatilmaktadir.
1- Kompanzasyonu yapilacak olan isletmedeki yüklerin reaktif
güçlerinin tesbit edilmesi gerekir.
R fazina bagli, monofaze yüklere ait reaktif güç= ?
S fazina bagli, monofaze yüklere ait reaktif güç= ?
T fazina bagli, monofaze yüklere ait reaktif güç= ?
Trifaze bagli yüklere ait reaktif güç= ?
Bu reaktif güçleri tesbit edebilmek için reaktif güçleri faz-faz
ölçüp ayri ayri gösteren bir multimetreyi
kullanmaniz uygun olacaktir. MULTIMET-01-96
Öncelikle isletmedeki sadece monofaze yükleri açip her fazin
ihtiyaci olan reaktif güçleri ölçünüz.
Daha sonra monofaze yükleri kapatip, trifaze yükleri açip toplam
trifaze reaktif gücü ölçünüz.
2- Kompanzasyonu yapilacak olan isletmedeki reaktif yükler için
gerekli olan kondansatör
güçlerini belirlemek gerekir.
Monofaze reaktif yükler için her faza konulmasi gereken kondansatör
güçleri belirlenir.
Trifaze reaktif yükler için kondansatör güçleri belirlenir.
Kademelere baglanacak kondansatörlerin, cihazin ara deger bulmasi
ve kompanzasyonu daha hizli
yapabilmesi için küçükten büyüge dogru birbirlerini
tamamlayacak degerlere sahip olacak sekilde
seçilmesi uygun olacaktir.
3- Seçilen kondansatörler ilgili kademelere baglanir ve cihaz
devreye alinir.
Saygilarimla...
Ismail Ufuk KARATEKELI
Kael Müh Ist Böl Sorumlusu
Ulasim ve Haberlesme Adresleri :
Adres : Perpa Ticaret Merkezi B Blok Kat : 11 No : 1596
Okmeydani/ISTANBUL
Tel : 0212 220 59 19
Fax : 0212 220 59 14
Cep : 0532 545 86 33
Cep : 0533 567 44 96
Web : www.kael.com.tr (Ürünler hakkinda bilgi için)
Web : www.kolaykompanzasyon.com (Kompanzasyon hakkinda bilgi için)
E-mail : kaelis...@kael.com.tr
E-mail : kaelis...@gmail.com
E-mail : ismai...@hotmail.com (Ayni zamanda MSN adresim)