ŞEKER PANCARINDAN ALKOLE UZANAN YOL
kimya
ŞEKER PANCARINDAN ALKOLE UZANAN YOL
ESKİŞEHİR ŞEKER FABRİKASINDA 180 GÜNDE ÜRETİLEN 6 MİLYON LİTRE ETİL ALKOL, İLAÇ SANAYİNDEN SİLAH SANAYİNE KADAR BİRÇOK YERDE KULLANILIYOR
1933 yılında kurulan Eskişehir Şeker Fabrikası bünyesinde bulunan Alkol Fabrikasında, 180 günde 6 milyon litre etil alkol üretimi yapılıyor. 1938’de ilk olarak ispirto üretilmek için kurulan alkol fabrikası, ispirtoya olan talebin gün geçtikçe azalması sonrasında etil alkol üretimine yöneldi. Kısa sürede bu alanda kendisini kanıtlayan fabrika, kampanya dönemi içerisinde günde 50 bin litre, 180 günde ise ortalama 6 milyon litre etil alkol üretimi yapıyor. Şuan talep olması halinde ispirto üretimine de hazır bulunan fabrikada ayrıca, ağırlıklı olarak gıda ve yapıştırıcı sanayinde kullanılan etil alkolün yan ürünü olan füzel yağının da üretimi yapılıyor. Kampanya süresinde üretilen 6 milyon litre etil alkol ve sınırlı miktarda üretilen füzel yağının belirli yerlere satışları yapılıyor. Etanol ve Biyobenzin Üretim Müdürü Kimya Yüksek Mühendisi Dr. Kamil Aya, şeker fabrikaları kampanyası başladığında pancardan melas ve şeker üretildiğini, fabrikasyon kademesinde atık olarak ele geçen melasın ise alkol fabrikasında etil alkole dönüştürüldüğünü söyledi. Yıllık 150 ila 180 gün kampanya sürelerinin olduğunu belirten Aya, günlük ortalama 50 bin litre, kampanya süresince de 6 milyon litre etil alkol üretimi yapıldığını kaydetti.
ETİL ALKOL NASIL ÜRETİLİYOR?
Melastan etil alkol üretiminin üç aşamadan oluştuğunu aktaran Dr. Aya, ‘Birinci aşama mayaların çoğaltılmasıdır. Melasta bulunan şekeri parçalamak için alkol mayaları kullanılmaktadır. Yani birinci aşamamız alkol mayalarının çoğaltılmasıdır. Alkol mayaları çoğaltıldıktan sonra ikinci aşama, melasta bulunan şekerin mayalar tarafından fermantasyonudur. Fermantasyon sonucu kazanlarda yüzde 5 ila yüzde 8 arasında alkol oluşmaktadır. Oluşan alkol, üçüncü aşamada distilasyon dairesine gitmektedir. Distilasyonda değişik kolonlardan geçtikten sonra bu sıvı, yüzde 96’lık olarak tepeden etil alkol alınmaktadır. Saflık derecesi oldukça yüksektir. İçindeki yabancı maddelerin oranı da 0,5 ile 0,8’i geçmemelidir. Bizim ürettiğimiz alkol de bu kriterlere uymaktadır’ dedi.
ETİL ALKOL İLAÇ SANAYİİNDEN SİLAH SANAYİİNE BİRÇOK YERDE KULLANILIYOR
Dr. Aya, üretilen etil alkolün birçok alanda kullanıldığını da ifade ederek, ‘Etil alkolün birçok kullanma yeri vardır. Birincisi ilaç sanayi, ikincisi PVC sanayi, üçüncüsü içki sanayi ve dördüncüsü de silah sanayidir. Şuanda en çok kullanıldığı yer ise ilaç ve içki sanayidir. Ama yeni yeni gelişen bir tektik de en kaliteli PVC yapımı etil alkolden oluşmaktadır’ diye konuştu. Fabrikada etil alkolün yan ürünü olan füzel yağı üretiminin de yağıldığını kaydeden Aya, füzel yağının 20 değişik yerde kullanıldığını, en çok gıda ve yapıştırıcı sanayilerinde kullanıldığını da dile getirdi.
TALEP OLMASI HALİNDE İSPİRTO ÜRETMEYE HAZIRIZ
Fabrikadaki ürünleri talebe göre çeşitli yerlere sattıklarını ve şuanda da tesislerinin ispirto üretmeye hazır olduğunu anlatan Dr. Aya, şöyle devam etti: ‘Fabrikamızda ürettiğimiz alkolü talebe göre vermekteyiz. Burada ürettiğimiz ürünleri en çok Kırıkkale’deki silah fabrikasına, Mey içkiye ve ilaç sanayine vermekteyiz. Etil alkolden ayrıca talep olması halinde mavi renkli ispirto da yapılmaktadır. Zaten 1938’de kurulan bu fabrikamızın asıl amacı mavi renkli ispirto üretmekti. Ona talep azalınca etil alkole dönüştü. Talep olursa da her an ispirto üretebiliriz, tesisimiz hazır.’