معرفی زنبور تریکو گراما| حشره شناسی
TFH
زنبور تریکوگراما حشره ریز و ظریفی است که حدود یک میلیمتر طول داشته و
متعلق به خانواده ای از زنبورها تحت نام Trichogrammatidae می باشد . این
خانواده از زنبور ها به طور کلی پارازیتوئید ( انگل ) تخم بویژه پروانه
ها می باشند که تعدادی از این پروانه ها جزء آفات مهم و اصلی محصولات
کشاورزی هستند و هر ساله کشاورزان و باغداران را وادار به مبارزه بر علیه
آنها می نمایند . این زنبورها به واسطه پنجه پای سه بندی به راحتی قابل
تشخیص بوده و به واسطه اینکه تخمهای انگلی شده ( پارازیت شده ) توسط این
زنبور ها پس از چند روز سیاهرنگ می شوند ، در شرایط صحرایی براحتی قابل
تشخیص و جمع آوری می باشند .
این زنبورها بسته به حجم تخم میزبان از یک تا چند عدد تخم داخل میزبان
قرار می دهند و این تخمها حدودا پس از ۲۴ ساعت تفریخ شده و لاروهای زنبور
از محتویات تخم میزبان تغذیه نموده و پس از چند روز سیاهرنگ می شوند ، در
شرایط صحرایی براحتی قابل تشخیص و جمع آوری می باشند .
این زنبورها بسته به حجم تخم میزبان از یک تا چند عدد تخم داخل تخم
میزبان قرار می دهند و این تخمها حدودا پس از ۲۴ ساعت تفریخ شده و
لاروهای زنبور از محتویات تخم میزبان تغذیه نموده و پس از گذراندن سنین
لار وی در داخل تخم میزبان تبدیل به شفیره می شوند . حشره کامل زنبور با
سوراخ کردن پوسته تخم میزبان که به صورت تقریبا مدور می باشد از تخم خارج
می شوند.لذا تخمی که می توانست لارو آفت خارج شده و به محصول خسارت بزند
زنبور خارج شده و جلوی خسارت آفت در همان مراحل اولیه سد می شود و این
یکی از محاسن انگلهای تخم آفت می باشد .
زنبورهای ماده خارج شده از تخم میزبان بلافاصله جفت گیری کرده و شروع به
جستجو برای یافتن تخمهای میزبان بر روی گیاه می نمایند . یافتن تخم
میزبان توسط زنبورها بیشتر با قدم زدن زنبورها صورت می گیرد ولی زنبورها
قادر به پروازهای کوتاه بوده و در مواردی توسط باد نیز به مسافتهای
طولانی منتقل می شوند .
این زنبورها به طور گسترده در فلات ایران حضور داشته و به طور طبیعی
فعالیت قابل توجهی را روی آفات مختلف نشان می دهند . عمده حضور این
زنبورها در باغات و مزارع اغلب به آخر فصل محدود می شود که در این زمان
آفت عموما خسارت خود را به محصول وارد نموده اند . به همین دلیل و برای
پر کردن خلا حضور به موقع زنبورها در زمان بروز آفت ، نیاز است تا
زنبورها به تعداد لازم پس از تکثیر روی سایر میزبانهای آزمایشگاهی از
قبیل بید غلات و بید آرد ، در مزارع رهاسازی شوند . زمان ، تعداد و دفعات
رهاسازی زنبورها از موارد مهم در موفقیت رهاسازی زنبورهاست و در هنگام
تکثیر و پرورش انبوه آزمایشگاهی نیز رعایت نکات و مسائل کنترل کیفیت و
انتخاب اکوتیپ و گونه مناسب زنبورها از جمله موارد ضروری است که ضریب
موفقیت را افزایش خواهد داد .
چنانچه مجموعه مسائل ذکر شده در انتخاب ، پرورش و رهاسازی زنبورها لحاظ
شود نتایج بسیار مناسبی را میتوان از برنامه های کاربرد زنبورهای
تریکوگراما بدست آورد و کاربرد سموم کشاورزی که اثرات مخرب زیست محیطی
فراوانی را به همراه دارد را برای برخی از آفات مهم کشاورزی حذف و یا
اینکه به حداقل رساند . در حال حاظر از این زنبورها به طور گسترده در
مناطق شمالی کشور در مبارزه با کرم ساقه خوار برنج ، آفت کلیدی محصول
برنج ، استفاده می شود . از آفات دیگری که در سطح کشور از این زنبور ها
در جهت کنترل آنها در سطوح نسبتا محدود تری استفاده می شود ، می توان به
کرم قوزه پنبه ، کرم ساقه خوار اروپایی ذرت ، کرم گلوگاه انار و کرم سیب
اشاره نمود . نکته مهم در کاربرد زنبورها این است که انها به شرایط
نامساعد محیط در هنگام رهاسازی ( همانند بارندگی و دماهای بالا ) و
سمپاشی و یا بادبردگی سم از مزارع مجاور بسیار حساس بوده و در چنین
شرایطی از بین رفته و نمی توان از رهاسازی انتظار موفقیت داشت.