HUŞ AGACI
ders BELGELİĞİ
Bahçenizde neden huş ağacı olmalı?
+ Ağacın gövde ve dallarındaki ona adını veren beyaz, sarı, kızıl,
kahverengi kabukların görunümü çok güzeldir.
+ Sonbaharda yaprakları çok güzel renklere bürünür.
+ Soğuğa karşı dayanaklıdır.
+ Hastalıklardan etkilenmez.
+ Böcek salgınlarına hiç yüz vermez.
+ Yaprakları elle ezildiğinde çok güzel kokar.
BELGELiK ağaçları
http://mimoza.marmara.edu.tr/~avni/dersbelgeligi/agac
Huş ağacı yapraklarının, dallarının ve gövdesinin görünümüne göre
değişik isimler alır. Çok çeşitlidir, çok renklidir.
- KAĞIT HUŞ AĞACI: Önce kahverengi sonra giderek beyazlanan, kağıt
şeklinde soyulan kabuğu vardır.
- KIZILAĞAÇ YAPRAKLI HUŞ: Kabuğu beyazdır ama yaprakları kızılağaç
yapraklarına benzer.
- TÜYLÜ HUŞ: Yeni sürgün yaprakları tüylüdür. Daha sonra yapraklar
büyüyünce sadece sapları tüylü kalır.
- IRMAK HUŞ: Genç ağaçların parlak kırmızı kabukları vardır. Olgun
ağaçlar ise, siyah kahverengi ve pırıl pırıldır.
- SALKIM HUŞ: Ağaç kapukları beyazdır. Sarkık dalları çok güzeldir.
Anadolu'nun kuzeydoğusundaki yüksek kesimlerde tek başına ya da
başka ağaçlarla karışık olarak bulunan huşlar 10-20 m'ye kadar
boylanabilen çeşitli türlere sahip, soğuğa dayanıklı ağaçlardır.
Ülkemizde 263 ha. Saf huş ormanı bulunmaktadır. Dalları, ağaç
yaşlandıkça sarkık bir görünüm alır. Beyaz renkli gövde kabuğu en
karakteristik özelliklerindendir. Yumurta ya da üçgen biçimindeki
yaprakları genellikle sivri uçlu ve kenarları dişlidir.
Türkiye'de doğal olarak yetişen türleri;
Adi huş (B.pendula, N).
Kızılağaç yapraklı huş (B.medwediewii,N).
Kafkas tüylü huş (B.litwinowii, N).
İNGİLİZCE İSMİ:BİRCH, LEAVES
LATİNCE İSMİ:Betula sp.
60 kadar türü bulunan, yaprak döken ağaç ve çalılardır. Huşlar çevre
düzenlemelerinde çok sevilen, aranan ve çok miktarda kullanılan ağaç
ve çalılardır. Bu bitkiler her tür iklim koşullarına özellikle soğuk
iklimlere kolaylıkla uyum sağlarlar. Çalı formunda bazı türlerine
kutuplarda rastlanmaktadır. Sadece iki türü ılıman iklimlerde
yetişebilir. Bunlar; ülkemizin doğal türü olan akhuş ile (Betula
pendula) Irmak Huş Ağacıdır. (Betula nigra) Huş ağaçları kolaylıkla
hibridlendiklerinden dolayı türleri genellikle karıştırılır. Bütün Huş
ağaçları dayanıklıkları, gösterişli gövde kabukları ve parlak sarı
sonbahar renklenmeleri ile ünlüdürler. Geniş alanların
ağaçlandırılmasında kullanıldıkları gibi, geniş caddelerde yol ağacı
da olurlar. 4 türü ülkemizde doğal olarak yetişmektedir. Huş
Ağaçlarının tümü ışık ağacı olduğu için, tam güneş alan kısımlara
dikilmelidirler. Toprak istekleri fazla değilse de iyi drene olan
topraklarda daha iyi gelişirler. Üretilmeleri; ilkbaharda ekilen
tohumlarla ve aşı ile olur. Latince adı betula pendula olup, huşgiller
familyasına aittir. Özellikle Kanada'da yetişir. Boyu 25 m'ye kadar
uzayabilir. Kabuğundan, yapraklarından, tomurcuklarından ve
püsküllerinden infüzyon ve dekoksiyon yolu ile faydalanılır. Betulol,
betülen, tanen, albin ve saponin içerir. Özellikleri ve Yararları: En
önemli özelliği, bedendeki sıvı birikimlerini (ödemleri), böbrekleri
yormadan veya tahriş etmeden, çözebilmesidir. İdrar kesesi ve idrar
yolları iltihabına karşı etkilidir. Ayrıca, idrar yolları iltihabı
sonrasında sistemin yıkanarak temizlenmesinde kullanılabilir
Esra PER
Ben TEMA Vakfi'nda Agacim veritabani projesinde calisiyorum. Vatandaslarin
katilimiyla, basta anit agaclar olmak uzere butun agaclari kapsayacak ve
internet uzerinden calisacak bir sistem kurmaya calisiyoruz. Bu sebeple
arastirma yaparken Avni Bey'in onderlik ettigi bir calisma olan Belgelik
agaclar calismasina ulastim. Grubunuza da Avni Bey sayesinde dahil oldum.
Belgelik agaci olan arkadaslari gonulden kutlarim, herkesin belgelik
agaclarinin olmasi dilegiyle...
Hus agaciyla ilgili birkac ekleme yapmak istiyorum. Turkiye'de dogal yayilis
gosteren dort turu var. Avni Bey uc turu vermis, dorduncu tur Betula
browicziana, 10 m. Boylanabilen, genis yumurtamsi yaprakli ve endemik olan
bu hus turu Dogu Karadeniz Bolgesi'nde dogal yayilis gostermektedir. Bu
arada hus agacinin tomurcuklari, ülkemizin kuzeydoğu dağlarında yaşayan bir
kus turu olan Hus tavugu'nun da besin maddesini olusturmaktadir. Hus tavugu
ile ilgili detayli bilgiler icin bkz.
http://www.artvinansiklopedisi.com/index.php/Da%C4%9F_Horozu
Iyi haftalar,
Esra