نکته ها در ادبیات پارسی (3)
**!!!..ف...!!!** Art
الف) عَوَض، عَطر، عِدالت، جُنوب، شُمال، عَلاوه
ب) عِوَض، عِطر، عَدالت، جَنوب، شِمال، عِلاوه
در زبانِ فارسی امروز، هر دو شکل تلفّظ کلمات بالا درست است اگرچه دسته «الف» در تلفّظ طبقه ی تحصیل کرده و اغلبِ فارسی زبانان کاربردِ بیشتری دارد و به همین جهت، تلفّظِ « معیار » محسوب می شود. گروه « ب » شکل تلفّظ این کلمات در زبان عربی است و رعایت آن در فارسی توصیه نمی شود.
در جدول زیر، بخشی از این کلماتِ دو تلفّظی (اعم از عربی و فارسی) آمده است. با این توضیح که تلفّظ (1) بر تلفّظ (2) ترجیح دارد.
تلفّظ (1) تلفّظ(2)
اِصالت اَصالت
بِقاع بُقاع
تِلاوت تَلاوت
ثَبات ثُبات
حِماسه حَماسه
جَرگه جُرگه
شُجاعت شَجاعت
شِباهت شَباهت
شِرافت شَرافت
کلمه ی دِماغ به معنی مغز با توجّه به کاربردِ آن در متن به همین شکل درست است. دَماغ عضوی از بدن است که هیچ تناسبی با جمله ی بالا ندارد؛ بنابراین، واژگانی چون مُفاد و دِماغ با توجّه به معنی مستقّلِ هر کدام، یک تلفّظی هستند. اکنون به نمونه های دیگری توجّه کنید.
تلفّظ درست تلفّظ نادرست
پُر مخاطَب پُر مخاطِب
تاروتَنبور تاروتُنبور
خَجِل خِجِل
خَلطِ مبحث خِلطِ مبحث
ضَروری ضُروری
کِبرَسن کَبَرسن
برای مثال و درک بهتر اول خودتون کلمات زیر را تلفّظ کنید.
قند شکن، برافتاد، انبار، زودتر
این کلمات را چنین تلفّظ می کنیم:
قن شکن، برفتاد، امبار، زوتّر.
این اختلاف تلفّظ به دلیل ویژگی های آوایی زبان است و در طول زمان اتّفاق می افتد. این دگرگونی ها را « فرآیندهای واجی » می نامند.
حالا می توانید علّت دو تلفّظی های زبان را به کمک این قانون دریابید.
فرآمندهای واجی در همه ی زبان ها اتّفاق می افتد.
این فرآیندها در اَشکال: « کاهش»، «افزایش»، « ابدال» و « ادغام» پدید می آیند.
rayeheye yas
خيلي خوب و سودمند بود.ممنونم "ف" عزيز.خيلي استفاده كردم
maedeh banisaeed
خوشحال هستيم
دست گلتون درد نكنه خانم ف
On 4/6/11, rayeheye yas <rayehey...@gmail.com> wrote:
> خيلي خوب و سودمند بود.ممنونم "ف" عزيز.خيلي استفاده كردم
>
> 2011/4/5 **!!!..ف...!!!** Art <base...@gmail.com>
>
>> *در تایپیک این هفته به یکسان بودن املاء برخی از کلمات اما با معنای متفاوت
>> یا بالعکس و کلمات دو تلفظی اشاره میشه*
>> ا*مکان دارد یک واژه با دو املای مختلف رایج باشد که در این صورت هریک از این
>> املاها مانع از غلط بودن املای دیگر نمیشود؛ بهعبارتدیگر هیچ منعی ندارد
>> که
>> یک واژه به دو صورت مختلف نگارش یابد؛ مانند کلمه «چهارچوب» و «چارچوب»،
>> «خوشنود» و «خشنود»، «صده» و «سده» که با هر دو املا صحیح است و هیچ یک بر
>> دیگری از این لحاظ برتری ندارد.*
>> *در مورد همین بحث کلمه «مزبور» اسم مفعول از ریشه «زبر» و کلمه «مذبور» اسم
>> مفعول از ریشه «ذبر» است، که این دو ریشه از نظر املایی ارتباطی به هم ندارند
>> و
>> بلکه معنای هر دو ریشه «نوشتن» بوده و مترادف هستند. پس در این مورد با فرض
>> پیشین متفاوت است؛ چراکه اینجا دو واژه در دو زمان مختلف و توسط دو واضع
>> مختلف
>> وضع شدهاند در واقع دوبار وضع گردیدهاند (برخلاف کلماتی که یکبار وضع
>> میشوند؛ لیکن با دو املا رواج مییابند.) بنابراین املای متفاوت مزبور و
>> مذبور
>> ناشی از اختلاف ریشه است نه نحوهي نگارش دو کلمه
>> *
>> *
>> *
>> *ديگر اينکه در زبان فارسي تفاوتي در آواي حرف «ذ»، «ز»، «ض» و «ظ» وجود
>> ندارد و در واقع اين چهار حرف، نشانهاي براي يک «واج» *
>> *هستند؛ ولي در نگاهي کوتاه و اجمالي، شمزباني گويشوران فارسي نوشتار «ز»
>> را از «ذ» مقبولتر ميداند.
>> *
>>
>> *کلمات دو تلفظی*
>> *
>> *
>>
>>
>
جلیل شعاع
جالبه
ازت برای تاپیک ات ممنونم
من که خیلی دوست داشتم و از این به بعد دنبال اش می کنم
اگه بتونی یه کتاب هم معرفی کنی ممنون می شم
من مطالعۀ کمی تو حیطۀ .ازه شناسی داشتم و شاید بتونی انگیزه ای ایجاد
کنی که همه مون کمی در این زمینه بخونیم و یاد بگیریم
ممنون
حامد مستوفی زاده
مخصوصا قسمت اول متن که به تلفظ درست کلمات اضاره کردید
هرچند که بحث تلفظ کلمات میتونه یه بحث فوق العاده مفصل باشه که چرا تلفظ
تغییر میکنه و اصلا باید تلفظ جدید رو به کار ببریم با تلفظ قدیم رو
و چرا
iman ahmadzadeh
sadat
On 11 آور, 22:38, iman ahmadzadeh <iman.ahmadzadeh.1...@gmail.com>
wrote:
> ممنون
>
> 2011/4/9 حامد مستوفی زاده <hamedmostofiz...@gmail.com>
>
>
>
> > خیلی جالب بود ف عزیز
> > مخصوصا قسمت اول متن که به تلفظ درست کلمات اضاره کردید
> > هرچند که بحث تلفظ کلمات میتونه یه بحث فوق العاده مفصل باشه که چرا تلفظ
> > تغییر میکنه و اصلا باید تلفظ جدید رو به کار ببریم با تلفظ قدیم رو
> > و چرا- مخفی کردن متن علامت زده -
>
> - نمايش متن نقل قول شده -
**!!!..ف...!!!** Art
خواهش میکنم
