Arjuna Vishada Yoga
Rajeev Raghunath
योत्स्यमानानवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः ।
धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः ।। २३
I desire to discern those that throng here to fight, intent on
pleasing in battle the evil-minded son of Dhrtarashtra. (23)
सञ्जय उवाच :-
एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत ।
सेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम् ।। २४
भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम् ।
उवाच पार्थ पश्यैतान् सम्वेतान्कुरूनिति ।। २५
Sanjya said :-
Thus requested by Gudakesa, Hrishikesa, O Bharata, having placed the
best of chariots in between the two armies; (24)
Facing Bhisma and Drona and all the rules of the earth, spoke, “O
Partha, behold all the Kings gathered together.” (25)
तत्रापश्यत् स्थितान् पार्थः पितृन्नथ पितामहान् ।
आचार्यान्मातुलान्भ्रातृन् पुत्रान्पौत्रान्सखींस्तथा ।। २६
श्वशुरान्सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि ।
Standing there, Partha, then beheld in both the armies, paternal
uncles, grandfathers, teachers, maternal uncles, cousins, sons,
grandsons, comrades, fathers-in-law and benefactors. (26)
तान् समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान्बन्धूनवस्थितान् ।। २७
कृपया परयाऽऽविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् ।
He, the son of Kuntu, gazing at those kinsmen posted in positions,
spoke thus in sadness, filled as he was with choking compassion. (27)
अर्जुन उवाच :-
दृष्ट्वेमम् स्वजनं कृष्ण युयुत्सुं समुपस्थितम् ।। २८
सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति ।
Arjuna said :-
Seeing these my kinsmes, collected here prompted by war, my limbs fail
me, O Krishna, and my mouth is parched up. (28)
वेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते ।। २९
गांडीवं स्त्रंसते हस्तात्त्वक्चैव परिदह्यते ।
My body quivers and hair stands on end. The bow Gandiva slips from my
hand and my skin burns all over. (29)
न च शक्नोम्यवस्थातुं भ्रमतीव च मे मनः ।। ३०
निमित्तानि च पश्यामि विपरीतानि केशव ।
I am unable to stand; my mind whirls as it were; and Kesava, I see
adverse omens. (30)
न च श्रेयोऽनुपश्यामि हत्वा स्वजनमाहवे ।। ३१
न काङ्क्षे विजयं कृष्ण न च राज्यं सुखानि च ।
I do not foresee any good ensuing from the slaughter of kinsmen in
battle. O Krishna, I hanker not for victory or empire or pleasures
even. (31)
