Y�llar �nce �zmir Kad�nlar Hapishanesi�ndeki mahk�m kad�nlara ak�am dersleri verilmesi kararla�t�r�lm��t�. Bir g�n milli e�itim m�d�r�n�n odas�na zay�f, ufak-tefek bir gen� k�z
girdi.
- �Ben bu dersleri memnuniyetle kabul ederim, efendim,� dedi.
M�d�r �a��rm��t�. Kar��s�ndaki gen� k�z, okuldan yeni ��km��, �stelik son derece de hassas bir insana benziyordu.
M�d�r bir kez daha hapishanedeki tipleri g�z�n�n �n�ne getirdi. Olacak �ey de�ildi�.!
Lakin d���ncesini belli etmedi.
�Peki, hoca han�m,� dedi. �Bu i�le me�gul olaca��m.�
�ki hafta ge�meden, gen� k�z, so�uk ���klar alt�nda hapishane ko�u�undaki ak�am derslerine ba�lam��t�.
��i bittikten sonra, ince pard�s�s�n�n yakas�n� kald�r�yor, s�ng�l� n�bet�ilerin, zincirli kap�lar�n aras�ndan ge�erek soka�a ��k�yor ve h�zl� ad�mlarla evine ko�uyordu.
Hapishane m�d�r� de, milli e�itim m�d�r� gibi, hayretler i�inde idi.
O , kavgac�, o ge�imsiz mahl�klar, gen� ��retmeni hem sevmeye, hem saymaya ba�lam��lard�.
Kad�nlar hapishanesinde ilk defa b�yle bir hava esiyordu.
Fakat i�inde inan�lmaz bir ba�ar� g�steren k�z�n, bir s�re sonra acayip bir su�la adliyeye g�t�r�ld���n� g�r�yoruz.
Hakk�ndaki su�lama: Misyonerlik�
Gittik�e kabaran dosyalar, hep misyoner ��retmenden bahsediyordu. Neler de neler yapmam��t� ki:
Kad�nlar hapishanesi derken, Kinder Garten Te�kilat�nda �al��malar, �ocuklara iyi insan olmak etraf�nda birtak�m telkinler. B�t�n bunlar misyonerlik denilen �eyden ba�ka ne idi�.?
�� o kadar dallan�p budakland� ki, Ankara�ya kadar intikal etmi� ve onca m�him i�i aras�nda Atat�rk meseleyi merak etmi�ti. � �Bana misyoner ��retmenin dosyas�n� getiriniz,� dedi.
B�t�n bir gece o dosyay� inceledikten sonra, ertesi g�n� ��retmen [S�d�ka] Avar�� yan�na �a��rtt�. Gen� ��retmen Atat�rk��n kar��s�na ��kt��� vakit bir yaprak gibi titriyordu.
Atat�rk, bu ufak-tefek k�za hayretle bakt�.
- �Misyoner ��retmen sensin, �yle mi?� diye sordu.
Avar �a��rm��t�. Yava��a, �Efendim, ben ��retmen Avar,� diye f�s�ldad�. Atat�rk, o zaman gen� ��retmene do�ru parma��n� uzatarak y�ksek sesle �unlar� s�yledi:
- �Hay�r. Sen misyoner Avar�s�n. Bana, senin gibi misyonerler laz�m.�
Ondan sonra da Atat�rk fikirlerini a��klad�: Bir toplum, daha ziyade aile yoluyla, bilhassa kad�n yoluyla kazan�labilirdi. Gen� ��retmen Do�u�ya gidecekti. Oradaki gen� k�zlar�, hatta bunlar�n aras�nda hi� T�rk�e bilmeyenleri bile
toplayacakt�
Onlar�, bu toplumun potas�nda yeti�tirecekti; sonra bu �ocuklan birer ���k huzmesi alt�nda k�ylere g�nderecekti.
S�zlerinin sonunda:
- �Git, memleketin i�ine gir, da� k�ylerine uzan; orada bizden ���k bekleyen yar�n�n annelerini g�receksin, dedi.
Gen� ��retmen, i�i i�ine s��maz bir h�lde Atat�rk��n yan�ndan ��kt�.
��te y�llar ve y�llard�r Avar, do�u illerinden birinde K�z Enstit�s� M�d�rl���nde bu inan�lmaz i�le me�guld�r.
�imdi, Elaz��, Tunceli, Bing�l �evrelerindeki halk, bu ufac�k-tefecik kad�ndan bir azize gibi bahseder.
Onun hakk�nda iki y�ze yak�n mani, masal ve �ocuklar�n dilinde say�s�z Avar �ark�lar� vard�r.
O, yol vermez, ge�it tan�maz da�lara at s�rt�nda t�rman�r, da� k�ylerinden, �o�u esmer k�y k�zlar�n� toplar, onlar� kendi ceketine sar�p okuluna g�t�r�r. Avar, Do�u�da ger�ekten inan�lmaz bir isimdir. Da� tepesindeki k�ylere bu masal kad�n�n, ��renci toplamak i�in gitti�i
zaman k�yl�ler:
�K�z�m� da g�t�r, Avar�!� diye at�n �zengisine yap���yorlar.
�ehre, Avar��n okuluna gelen k�z�, bir kere de ��-d�rt y�l sonra g�r�n�z. Ben, bir insan yaratma mucizesini orada g�zlerimle g�rd�m
S�d�ka Avar; bug�nk� TRT�nin i�ine son verdi�i gazeteci Banu Avar��n annesidir.
Kendisinden yukar�daki yaz� sayesinde haberdar oldum. K�z� da anas� gibi �etin ceviz�
Ayn� �zveri ve t�kenmez bir cesaretle Atat�rk��n g�sterdi�i hedefe kar�� ��kanlara kar�� ��k�yor..!
NOT: Bu yaz� Hikmet Feridun Es�in Hayat Dergisi 1957�deki yay�n�ndan al�nm��t�r.
