|
Nasıl kıyamet ve haşre muktazi var; ve haşri getirecek Fâil
dahi muktedirdir. Öyle de, şu dünyanın kıyamet ve haşre kabiliyeti vardır.
İşte, “Şu mahal kabildir” olan müddeâmızda dört mesele
vardır:
Birincisi: Şu âlem-i dünyanın imkân-ı
mevtidir.
İkincisi: O mevtin
vukuudur.
Üçüncüsü: O harap olmuş, ölmüş dünyanın, âhiret
suretinde tamir ve dirilmesinin imkânıdır.
Dördüncüsü: O
mümkün olan tamir ve ihyânın vuku bulmasıdır.
BİRİNCİ
MESELE: Şu kâinatın mevti mümkündür. Çünkü birşey kanun-u tekâmülde
dahil ise, o şeyde alâküllihal neşvünemâ vardır. Neşvünemâ ve büyümek
varsa, ona alâküllihal bir ömr-ü fıtrî vardır. Ömr-ü fıtrîsi varsa,
alâküllihal bir ecel-i fıtrîsi vardır. Gayet geniş bir istikrâ ve tetebbu
ile sabittir ki, öyle şeyler mevtin pençesinden kendini
kurtaramaz.
Evet, nasıl ki insan küçük bir âlemdir, yıkılmaktan
kurtulamaz. Âlem dahi büyük bir insandır; o dahi ölümün pençesinden
kurtulamaz. O da ölecek, sonra dirilecek; veya yatıp, sonra subh-u haşirle
gözünü açacaktır.
Hem nasıl ki kâinatın bir nüsha-i musağğarası
olan bir şecere-i zîhayat tahrip ve inhilâlden başını kurtaramaz. Öyle de,
şecere-i hilkatten teşa’ub etmiş olan silsile-i kâinat, tamir ve tecdit
için tahripten, dağılmaktan kendini kurtaramaz. Eğer dünyanın ecel-i
fıtrîsinden evvel, irade-i ezeliyenin izniyle hâricî bir maraz veya
muharrip bir hadise başına gelmezse ve onun Sâni-i Hakîmi dahi ecel-i
fıtrîden evvel onu bozmazsa, herhalde, hattâ fennî bir hesapla, birgün
gelecek ki
اِذَا
الشَّمْسُ
كُوِّرَتْ -
وَاِذَا
النُّجُومُ
انْكَدَرَتْ -
وَاِذَا
الْجِبَالُ
سُيِّرَتْ 1
اِذَا
السَّمَاۤءُ
انْفَطَرَتْ -
وَاِذَا
الْكَوَاكِبُ
انْتَثَرَتْ -
وَاِذَا
الْبِحَارُ
فُجِّرَتْ
2
mânâları ve sırları, Kadîr-i Ezelînin izniyle tezahür edip, o
dünya olan büyük insan sekerâta başlayıp, acip bir hırıltıyla ve müthiş
bir savtla fezayı çınlatıp dolduracak, bağırıp ölecek, sonra emr-i İlâhî
ile dirilecektir.
Dipnotlar - Arapça İbareler -
Haşiyeler :
1 : “Güneş dürülüp toplandığında;
yıldızlar döküldüğünde; dağlar yürütüldüğünde.” Tekvir Sûresi, 81:1-3.
2 : “Gök yarıldığı zaman; yıldızlar
saçıldığı zaman; denizler kaynayıp birbirine karıştığı zaman.” İnfitar
Sûresi, 82:1-3.
|
Lügatler :
âhiret : öteki dünya, öldükten sonraki
hayat
alâküllihal : ister istemez, her durumda
âlem :
kâinat, evren
âlem-i dünya : dünya âlemi
ecel-i fıtrî
: Allah tarafından belirlenmiş ölüm anı
evvel :
önce
fâil : işi yapan
fennî :
bilimsel
hadise : olay
harap : yıkılma,
bozulma
hâricî : dışardan
haşir : öldükten sonra
âhirette tekrar diriltilip Allah’ın huzurunda toplanma
ihyâ :
diriltme, hayat verme
imkân : mümkün olma,
olabilirlik
imkân-ı mevt : ölümün mümkün
olması
inhilâl : dağılma, çözülme
irade-i ezeliye :
ezelî olan Allah’ın irâdesi
istikrâ : etraflı bilgilerden genel
bir netice çıkarmak
kabil : mümkün
kâinat : evren,
yaratılmış herşey
kanun-u tekâmül : olgunlaşma, mükelleşme
kanunu
kıyamet : dünyanın sonu, varlığın bozulup dağılması;
kâinatın ölümünden sonra, bütün ölülerin dirilip ayağa
kalkmaları
mahal : yer, mekân
maraz : hastalık,
illet
mevt : ölüm
muharrip : tahrip eden,
bozan
muktazi : gerekçe
muktedir : gücü yeten, iktidar
sahibi
müddeâ : iddia edilen şey
mümkün : imkân
dahilinde olan, olabilir
neşvünemâ : büyüme ve
gelişme
nüsha-i musağğara : küçültülmüş örnek
ömr-ü
fıtrî : Allah tarafından belirlenmiş ömür süresi
Sâni-i
Hakîm : herşeyi hikmetle ve sanatla yaratan Allah
silsile-i
kâinat : kâinattaki varlıklar zinciri
subh-u haşir : haşir
sabahı
suret : şekil
şecere-i hilkat : yaratılış
ağacı
şecere-i zîhayat : canlı ağaç
tahrip : yıkılma,
bozulma
tecdit : yenileme
teşa’ub : şubelere ve
bölümlere ayrılma
tetebbu : araştırıp incelemek, derinliğine
inceleyip tanımak
vuku : gerçekleşme, meydana gelme
|
