Kevser Sûresi’nin üç boyutlu yorumu:
-zahirî,
-tarihî-soy bağıyla ilgili ve -tasavvufî-ontolojik.
1.Zâhirî anlam: Kevser bir cennet nehri
Kevser Sûresi: “Biz sana Kevser’i verdik.”
Kevser = cennette bir nehir veya havuz
Hadislerde de şöyle anlatılır:
-Peygamber’e ait Kevser havuzu,
-ümmetinin oradan su içeceği,
-süt gibi beyaz, baldan tatlı bir su.
Buradaki anlam:
İlahi lütfun somut bir sembolü.
Yani Allah Resul’e:
-cennette bir makam,
-bir bereket,
-bir ihsan vermiştir.
Ama tasavvuf burada durmaz.
2.Tarihî-sosyolojik anlam: Soyun Fatıma ile devamı
Kevser sûresinin iniş sebebi önemlidir.
Mekkeli müşrikler Peygamber için şöyle diyordu:
“Muhammed ebterdir.”
Ebter = soyu kesilmiş, devam etmeyen.
Çünkü:
-oğulları küçük yaşta vefat etmişti.
Bunun üzerine Kevser sûresi indi:
“Biz sana Kevser verdik.”
Yani: Sen ebter değilsin.
Nitekim tarih bunu doğruladı:
Peygamber’in soyu Hz. Fatıma üzerinden devam etti.
Bugün:
-Hasaniler
-Hüseyniler
-Seyyidler hep bu silsilenin devamıdır.
Bu yüzden bazı sufiler:
Kevser = Fatıma’dır derler.
Çünkü:
Kevser = kesilmeyen bereketli kaynak.
3.Tasavvufî anlam: Kevser = sohbet ve ve muhabbet
Tasavvuf geleneğinde:
Kevser = manevi feyiz kaynağıdır.
Bu kaynak nerede ortaya çıkar?
Sohbette.
Neden?
Çünkü tasavvufa göre hakikat:
-kitapta değil,
-teoride değil,
kalpten kalbe geçer.
Buna denir: sohbet.
Nitekim Mevlana şöyle der:
“Bir anlık hakiki sohbet, yüz yıllık riyazetten üstündür.”
Çünkü sohbet sırasında:
-kalpler açılır,
-aşk doğar,
-marifet doğrudan aktarılır.
Bu yüzden “Sohbet kevserdir”
~Hakikat yolunda Sohbet:
1.nefsi eritir,
2.ruhu yakar,
3.kalbi aydınlatır,
4.nur ortaya çıkar.
Bu yüzden sohbet: çerağı yakan kıvılcımdır.
Hakikat yolcusu;
-çerağ gibi doğru durmak,
-fitil gibi yanmak,
-yağ gibi erimek,
-ışık gibi nur saçmaktır.
Bu dört unsur:
çerağ unsuru—insan
çerağ—beden
fitil—ruh
yağ—nefs
ışık—nur
4. Kevser ve “aşk şarabı”:
Tasavvuf dilinde üç sembol vardır:
sembol—anlam
•şarap-ilahi aşk.
•sarhoşluk-benliğin çözülmesi
•kevser-ilahi feyiz.
Dolayısıyla:
Kevser içmek = aşkın kaynağından içmek.
Bu yüzden şöyle denir:
“Aşk deryasından içilen şarap.”
~Bu yorum İbn Arabi açısından nasıl okunur?
Kevser = sonsuz ilahi feyzin akışı
Bu akış:
-vahiy
-ilim
-aşk
-sohbet
-irfan
hepsi olabilir.
Çünkü İbn Arabi’ye göre:
İlahi rahmet sürekli akmaktadır. (Rahman 29 – her an yeni bir yaratış)
Dolayısıyla:
Kevser = kesilmeyen ilahi tecelli.
~Kevser, ilahi bereketin kesilmeyen akışıdır.
Bu akış bazen:
-nesil olur
-ilim olur
-sohbet olur
-aşk olur.
Sevgilerimle...
Celâl ÇELİK
Cep telefonumdan gönderdim...