АСХАБИ КИРАМ – 205

2 views
Skip to first unread message

Islamdini.kz

unread,
Feb 7, 2026, 1:21:38 AM (11 days ago) Feb 7
to islam...@googlegroups.com

АСХАБИ КИРАМ КІТАБЫНДА ЕСІМІ АТАЛҒАНДАРДЫ ТАНЫСТЫРУ (43)

136) ИБН САД: Мұхаммед бин Сад – басралық. Уақидидің хатшысы еді. 230 [м.845] жылы қайтыс болды. «Табақат-ус Сахаба» кітабы он бес томнан тұрады. Кейіннен оны қысқартқан. 20.

137) ИБН СӘММАК: Әбул Аббас Мұхаммед бин Субх насихаттары және уағыздарымен танымал. Харун Рәшид оны аса құрметтейтін. 183 [м.799] жылы Куфада қайтыс болды. 31.

138) ИБН ЗИЯД: Убайдуллаһ бин Зияд бин Әбу Суфян бин Харб. Хазреті Муауия 53 жылы Зияд бин Әбу Суфян қайтыс болғанда оның ұлы Убайдуллаһты Хорасан әкімі қылды. Убайдуллаһ ол кезде жиырма бес жаста еді. 54 жылы оны қолбасшы қылды. Жәйхун өзенін түйелермен өтіп, Бұхараны алды. 55 жылы Басра әкімі болды. 58 жылы харижилер Басрада көтеріліс жасағанда оларды жермен-жексен етті. Язид заманында Куфа әкімі болды. Кербела оқиғасына себепші болды. Язид қайтыс болғанда Иракта халифа болғысы келді. Халық қабыл етпеді. Содан ол Шамға қашты. Мәруан Абдуллаһ бин Зубәйрге биат еткісі (бағынғысы) келген. Мәруанның ойынан қайтарды. Мәруанның және ұлы Абдумәликтің замандарында Шамда ол қолбасшы еді. Куфадағы көтерілісті басты. 67 жылы көтерілісшілер Куфада қайтадан жиналып, «Мухтар» оларға басшылық етіп, Ибраһим бин Үштур қолбасшылығында әскер құрып, шамдықтарды жеңді және Ибн Зиядты өлтірді. Абдуллаһ бин Зубәйр бауыры Мусаб бин Зубәйрді Басра әкімі қылды. Басралықтар куфалықтармен соғысып, оларды жеңді. 67 жылғы бұл соғыста Мухтар өлтірілді. 63, 139, 140, 346, 354, 400, 401.

139) ИБРАҺИМ ХАЛИД: Ибраһим бин Халид туралы Әбу Сәур бөліміне қараңыз. 88.

140) ИКРИМӘ: Әбу Жәһлдің ұлы. Басында исламның үлкен дұшпаны еді. Мекке жаулап алынған күні өлтірілуі бұйырылған алты адамның бірі еді. Сол күні ол Меккеден қашып, кемеге мінді. Жолда үлкен боран болды. Батайын деп тұрған кезде егер құтылса Расулуллаһтың аяғына жығылуды атады. Боран тоқтады. Йеменге шыққанда мұсылман болды. Оған дейін иман келтірген көкесінің қызы жұбайымен Мәдинаға келді. Кешірілді. Исламға көп қызмет етті. Хазреті Әбу Бәкір заманында мүртәдтермен соғысқанда бар күш-жігерін салды. Қолбасшы ретінде Оман мен Йеменге жіберілді. Шамды жаулауға да қатысты. Ярмук соғысында көп қаһармандық көрсетіп, шәһид болды (радиаллаһу та'ала анһ). 95, 355.

141) ИМАМ РАББАНИ: Есімі Ахмед. Үндістанда жетілген ең үлкен ислам ғалымы. Ғалымдардың үстемі, ерендердің көсемі, кереметтердің иесі, шексіз дәрежелердің жинақтаушысы, ақиқатты білушілердің басшысы еді. Ол хазреті Омардың жиырма сегізінші ұрпағы. Хижреттің 971 жылы және миладтың 1563 жылы ашура күні Сәрһәнд қаласында дүниеге келді. Жоғары дәрежесінің ең үлкен дәлелі «Мәктубат» кітабы. Мұхаммед Масумның шәкірті Мұхаммед Бақыр Лахори «Мәктубат» кітабын парсы тілінде қысқартып, «Кәнз-ул хидаят» атауын берген. Жүз жиырма беттік бұл кітап 1376 [м.1957] жылы Лахорда басылған. Мәктубаттың бірінші томының түрікше аудармасы «Мәктубат аудармасы» атауымен 1402 [м.1982] жылы Стамбұлда басылған. Имам Раббани хазрет Мүжәддидия, Қадирия, Сухрауардия, Кубрауия және Чәштия ғұламаларының бүкіл кемелдіктеріне ие еді. Бәдрәддин Сәрһәндидің парсы тіліндегі «Хадаратул қудс» кітабында, Мұхаммед Хашим Кишмидің «Бәракат» кітабында, Мәктубаттың арабша аудармасы «Дурәрул Мәкнунат» кітабының хашиясында және араб тіліндегі «Хадаиқ-ул уәрдия» кітабында кереметтері, өмірбаяны кеңінен жазылған. «Мәктубат» кітабының парсы тілді толық нұсқасы және «Бәракат» кітабы 1977 жылы Стамбұлда басылған. Урвәтулвуска Мұхаммед Масум Фаруқидың немересі Ғұлам Мұхаммед Масумның шәкірті Қожа Мұхаммед Фадлуллаһ (қаддәсаллаһу та'ала әсрараһум-ул азиз) жазған «Умдәтул мақамат» кітабында Имам Раббанидың және ұстаздары мен шәкірттерінің өмірбаянын ұзақ баяндаған. Бұл кітап парсы тілінде. Үндістанда басылған. Мұхаммед Фадлуллаһ 1238 [м.1823] жылы Кандагарда қайтыс болды. Қожа зада Ахмед Хилми мырзаның Стамбұлда 1318 жылы басылған түрікше «Хадиқа-тул Әулия» кітабы да Имам Раббанидың және ұстаздарының өмірбаяны мен кереметтерін баяндаған. «Мәктубат» кітабының парсы тіліндегі түпнұсқасы және араб тіліндегі аудармасы қысқартылып «Мүнтәхабат» атымен Стамбұлда бөлек бөлек басылған. Имам Раббани хижреттің бір мың отыз төртінші [1034] және миладтың [1624] жылы сапар айының жиырма тоғызыншы сейсенбі күні қайтыс болды. Сәрһәндте отбасылық мазарда жерленген (қаддәсаллаһу та'ала сиррәһул азиз). 21, 22, 32, 47, 48, 54, 55, 68, 72, 78, 82, 104, (141), 199, 220, 222, 225, 234, 235, 243, 263, 269, 411.

142) ИМРАН БИН ХАСИН: Асхаби кирамнан. Хайбар жаулап алынған жылы [жетінші жылы, Худәйбиядан кейін жаулап алынған] иманға келді. Одан кейінгі соғыстарға қатысты. Хазреті Омар фиқһ үйрету үшін Басраға жіберді. Абдуллаһ бин Амир тарапынан Басраның қазысы болды. 52 жылы Басрада қайтыс болды (радиаллаһу та'ала анһ). 106, 193.

(Жалғасы бар...)

www.islamdini.kz

Сайтқа енгізілген жаңалықтарды, сұрақтарға берiлген жауаптарды және дiни мерекелерде кұттықтау хаттарды мүшелерiмiзге жiберiп тұрамыз. Дiни сұрақтар үшiн және сайтқа мүше болу үшiн мына адреске хат жолдасаңыз болады: in...@islamdini.kz

Егер e-mail адресiңiз сiздiң хабарыңыз болмай бұл сайтқа тiркелген болса немесе сайттан хат алуды тоқтатқыңыз келсе, мына адреске бос хат жолдаңыз: islamdinikz...@googlegroups.com

 

image001.jpg
image002.jpg
Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages