АСХАБИ КИРАМ – 148
Islamdini.kz
|
«Фәуайиһ-и Миския» кітабында Имам Уақидан хабар беріп жазылуы бойынша, асхаби кирамнан ең соңғы қайтыс болғандар төмендегілер: Абдуллаһ бин Әби Әуфа (радиаллаһу та'ала анһ) хижреттің сексен алтыншы жылы Куфа қаласында қайтыс болды. Абдуллаһ бин Яср сексен сегізінші жылы Шамда қайтыс болды. Сәһл бин Са’д (радиаллаһу та'ала анһ) хижреттің тоқсан бірінші жылы жүз жасында Мәдинада қайтыс болды. Әнәс бин Малик тоқсан үшінші жылы Басрада қайтыс болды. Әбуттуфәйл Амир бин Уасилә хижреттің жүзінші жылы Меккеде қайтыс болды. Асхаби кирамның ең соңғы қайтыс болғаны осы кісі. Расул алейһиссалам қайтыс болғаннан кейін кімнің халифа болатынын ешбір уақытта ешкімге анық хабар бермеді. Қайтыс болуынан сегіз күн бұрын хазреті Әбу Бәкірді өзінің орнына имам ретінде өткізіп халифа болатынына ишара етті. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) науқас болудан көп уақыт бұрын бір ретінде мешітке шықпай, «Намазды өздері оқысын» деп әмір етті. Хазреті Әбу Бәкір болмағандықтан, хазреті Омар имам болды. Расул алейһиссалам хазреті Омардың дауысын естігенде: «Жоқ, жоқ, Аллаһу та'ала және мұсылмандар Әбу Бәкірге разы, Әбу Бәкір имам болып намаз оқытсын!» деді. Бір ретінде хазреті Әлиге қарап: «Сахабаларымның арасында сенің ең үстем болуыңды Аллаһу та'аладан үш рет сұрадым. Аллаһу та'ала Әбу Бәкірдің ең үстем болуына разы болды» деді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) өзінен кейін хазреті Әбу Бәкірдің халифа болатынын көп рет ишара еткен еді. Мысалы Мәдинаға хижрет етіп, Мәсжид-и шәриф құрылып жатқанда мүбәрәк қолымен іргетасқа бір тас қойып, хазреті Әбу Бәкірге «Тасыңды менің тасымның қасына қой» деді. Кейін хазреті Омарға «Тасыңды Әбу Бәкірдің тасының қасына қой» деді. Кейін хазреті Османға «Тасыңды Омардың тасының қасына қой» деді. Хазреті Осман тасын Омардың тасының қасына қойғанда: «Менен кейін осылар халифаларым» деді. Имам Ахмедтің Мүснәд кітабында және Мунауидың «Кунуз-уд дәқаиқ» кітабында хабар берілген хадис шәрифте: «Менен кейін осы екеуіне бағыныңдар: Әбу Бәкір мен Омар» делінген. Бір ретінде бір әйел келіп бір нәрсе сұрады. Оған: «Кейін кел» деп жауап берді. Ол әйел: «Келіп сізді таба алмасам не істейін?» деп сұрағанында: «Мені таба алмасаң, Әбу Бәкірге бар! Менен кейінгі халифам сол» деді. Қайтыс болуы жақындағанда: «Маған қағаз бен қалам әкеліңдер! Әбу Бәкірге бір нәрсе жазамын» деді де, «Аллаһу та'ала және мұсылмандар Әбу Бәкірге разы» деді. Ғұлама Ибнул Хумам «Мусаяра» атты кітабында жазғанындай, Аллаһу та'ала хазреті Әбу Бәкірдің халифа болатынын Расулына (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) хабар берді. Бірақ үмбетіне айтуды әмір етпеген болатын. Хазреті Әбу Бәкір Расулуллаһтан екі жыл және бірнеше айдан кейін дүниеге келді. Әкесі Әбу Кухафа Осман. Жетінші атасы Муррә Расулуллаһтың да жетінші атасы. Есімі бұрыннан Абдулқағба еді. Расул алейһиссалам Абдуллаһ деп өзгертті. Әбу Бәкір – Бәкірдің әкесі деген сөз. Оның Бәкір есімді ұлы жоқ. Бірақ Арабстандағы әдет бойынша ұлы болу үшін ер баланың әкесі деп тегі қойылатын. Сондықтан оны Әбу Бәкір деген еді. Тозақтан азат болғандығы түрлі хадис шәрифтерде хабар берілгендіктен, «Атиқ», яғни «азат болған адам» деп те аталады. Расулуллаһтың миғражын ести сала ол сеніп кәпірлерді абдыратқандықтан, Аллаһу та'ала «Сыддық» есімін беріп абыройландырды. Ол ақ реңді, арық, нұрлы кісі еді. Иманға келуден бұрын құрайш кәпірлерінің алдыңғы қатарлысы, үлкені, құрметті азаматы және сөзіне құлақ асатын тұлғасы еді. Иманға келуден бұрын да өте сыпайы, салмақты, адалдығымен танымал еді. Мүлде шарап ішпеген, өлең айтпаған еді. Меккенің құрметті саудагерлерінің бірі болып, өте бай еді. Көп қайырымдылық жасайтын, жақсылық жасауды жақсы көретін. Иманға келуден бұрын Расулуллаһпен жас кезінен дос еді. Олар бір-біріне жақын еді. Сауда жасауға барған жерлерінде ақыр заман пайғамбарының келетінін, өзі оған сахаба болатынын көріпкелдерден және дін ғұламаларынан көп еститін. Расулуллаһ шақырған кезде қуанып дереу иманға келді. Анасы Уммулхайр да алғаш иман келтіргендердің бірі. Бірақ әкесі Осман тек Меккені жаулап алған кезде өте кәрі кезінде иманға келді. Асхаби кирам арасында әкесі, анасы және балалары мен немерелерінің барлығы иманға келген Әбу Бәкірден басқа ешкім жоқ еді. (Жалғасы бар...) |
|
Сайтқа енгізілген жаңалықтарды, сұрақтарға берiлген жауаптарды және дiни мерекелерде кұттықтау хаттарды мүшелерiмiзге жiберiп тұрамыз. Дiни сұрақтар үшiн және сайтқа мүше болу үшiн мына адреске хат жолдасаңыз болады: in...@islamdini.kz Егер e-mail адресiңiз сiздiң хабарыңыз болмай бұл сайтқа тiркелген болса немесе сайттан хат алуды тоқтатқыңыз келсе, мына адреске бос хат жолдаңыз: islamdinikz...@googlegroups.com |
