АСХАБИ КИРАМ – 230
Islamdini.kz
|
244) ҰЗЫН ХАСАН: Аққоюнлы мемлекетінің патшасы еді. 871 жылы патша болды. Дияр Бәкрде еді. Көп жерді жаулап алып, Тебризге орналасты. 877 жылы Османлы мемлекетіне шабуылдады. Фатих сұлтан Мұхаммед ханға жеңіліп, құлдырады. 882 [м.1477] жылы қайтыс болды. Тебризде жерленген. Трабзон императоры «Давид Комнус»-тың күйеу баласы еді. Хусейн Хилми Ышықтың қайын атасы Юсуф Зия Ақышық Аққоюнлы ұрпағы болып, босниялық Зулфиқар пашаның немересі Ахмед бейдің ұлы. 36, 321, 373, 384, 389, 390. 245) УАХИДЕДДИН ХАН: Алтыншы сұлтан Мұхаммед – сұлтан Абдулмәжидтің ұлы. Патша болған төрт ағайындының ең кішісі. Османлы патшаларының отыз алтыншысы әрі соңғысы. Ислам халифаларының соңғысы. 1277 [м.1861] жылы дүниеге келді. 1336 [м.1918] жылы қасиетті рамазан айының жиырма бесінші, шілденің төртінші бейсенбі күнінде патша болды. 1344 [м.1926] жылы Италияда қайтыс болды. Шамда жерленген. Әһли сүннет мазһабын ұстанатын. Діни білімі көп еді. 158, 282, 292. 246) УАХШИ: Хазреті Хамза Бәдір соғысында өлтірген Туаймәнің бауырының ұлы Жүбәйр бин Мутимнің құлы еді. Хабештік болғандықтан қолмен оқ атудың шебері еді. Ухуд соғысында Жүбәйр оған «Хамзаны өлтірсең азат боласың!» деген болатын. Хинд те әкесі мен көкесінің кегін алу үшін Уахшиға көп сыйақы уәде еткен еді. Уахши бір тастың артына жасырынып, тек қана хазреті Хамзаны аңдып күтіп отырды. Хазреті Хамза сегіз кәпірді өлтіріп шайқасып жатқанда Уахши оғын атып ауыр жаралады да, қылышымен шәһид етті. Кейін бауырын шығарып Хиндке апарды. Хинд қуанып бауырды шайнады. Үстіндегі әшекей бұйымдарының бәрін Уахшиға берді. Тағы беретінін уәде етті. Хиндтің бұл жиіркенішті хайуандық әрекеті ислам дініне деген дұшпандығынан емес еді. Хазреті Хамза Бәдірде оның әкесі Утбә мен көкесі Шәйбәні өлтірген болатын. Олардың және бауыры Уәлидтің өшін алу үшін осындай әрекетке барды. Ал Уахши азат болуды, алтындарға қол жеткізуді ойлаған еді. Ислам дініне шабуылдау ойында жоқ еді. Хижреттің сегізінші жылы Мекке жауланған күні Расулуллаһ құрайштың бәрін кешірді. Тек он кісінің ғана есімін атап, оларды көргендер өлтірсін деді. Хинд пен Уахши солардың тізімінде еді. Уахши Меккеден қашты. Біраз уақыт алыс жерлерде жүрді. Кейін өкініп, Мәдинадағы мешітке келді. Сәлем беріп кірді, Расулуллаһ сәлеміне жауап берді. Уахши: «Йа, Расулаллаһ! Бір адам Аллаһқа және Расулына дұшпандық етсе, ең жаман, ең ауыр күнә істесе, кейіннен өкініп таза иманға келсе, Расулуллаһты өз жанынан да аса жақсы көріп алдына келсе, мұның жазасы қандай?» деп сұрады. Расулуллаһ: «Иман келтірген, өкінген адам кешіріледі. Біздің бауырымыз болады» деді. «Йа, Расулаллаһ! Мен иман келтірдім. Мен Уахшимын» деді. Расулуллаһ Уахши есімін естігенде хазреті Хамзаның бөлшектенген күйі көзіне елестеді де, жылай бастады. «Кет, сені көрмейтін болайын!» деді. Уахши өлтірілетінін түсініп, есікке қарай жүрді. Асхаби кирам қылыштарын ұстап белгі күтіп тұрды. Уахши соңғы сәттерін сүріп жатқанын ойлап тұрғанда Жәбрейіл алейһиссалам келді. Аллаһу та'ала: «Ей, сүйікті пайғамбарым! Бүкіл өмірін пұтқа табынумен, құлдарымды маған дұшпан қылуға тырысумен өткізген кәпір адам бір калима-и тәухид айтса, мен оны кешіремін. Сен көкеңді өлтірді деп Уахшиды неге кешірмейсің? Ол өкінді. Қазір саған сенді. Мен кешірдім. Сен де кешір!» деді. Бәрі «Өлтіріңдер!» деген бұйрықты күтіп тұрғанда Расулуллаһ «Бауырларыңды шақырыңдар!» деді. «Бауыр» деген сөзді естігенде оны құрметпен шақырды. Уахшиға «кешірілгенін» сүйіншіледі. «Бірақ сені көрген сайын шыдай алмаймын. Қайғырамын. Маған көрінбе» деді. Уахши Расулуллаһты қайғыртпау үшін қасына мүлде жақындамады. Қалған өмірін ұялып, басын иіп өткізді. 9, 59, 344, 362. 247) УАҚИДИ: Мұхаммед бин Омар – тарихшы. 130 жылы Мәдинада дүниеге келіп, 207 [м.822] жылы Бағдатта қайтыс болды (рахимә-һуллаһу та'ала). Имам Маликтен дәріс алды. Көп тарих кітабын жазды. «Тарих-и кәбир» кітабы мәшһүр. Харун Рашидке қажылықта жолбасшы болған еді. 19, 20, 252, 350. 248) УАСЫЛ БИН АТА: Мутәзила атты адасқан ағымның құрушысы. Хижреттің 80 жылы Мәдинада туылып, 131 [м.748] жылы қайтыс болды. Хасан Басридың шәкірті болған. Хасанның бір сөзіне қарсы шыққандықтан «Уасыл бөлініп шықты, яғни бізден айрылды» деді. Ол әһли сүннеттен айрылды. Әртүрлі кітап жазған. 88, 264. (Жалғасы бар...) |
|
Сайтқа енгізілген жаңалықтарды, сұрақтарға берiлген жауаптарды және дiни мерекелерде кұттықтау хаттарды мүшелерiмiзге жiберiп тұрамыз. Дiни сұрақтар үшiн және сайтқа мүше болу үшiн мына адреске хат жолдасаңыз болады: in...@islamdini.kz Егер e-mail адресiңiз сiздiң хабарыңыз болмай бұл сайтқа тiркелген болса немесе сайттан хат алуды тоқтатқыңыз келсе, мына адреске бос хат жолдаңыз: islamdinikz...@googlegroups.com |
