АСХАБИ КИРАМ – 234

1 view
Skip to first unread message

Islamdini.kz

unread,
Jun 17, 2026, 5:21:05 AMJun 17
to islam...@googlegroups.com

АСХАБИ КИРАМ КІТАБЫНДА ЕСІМІ АТАЛҒАНДАРДЫ ТАНЫСТЫРУ (72)

256) ЮСУФ БИН ЖУНӘЙД: Әхи Челеби – Екінші Баязид хан дәуірінің ғұламаларының бірі. Тоқаттық. Бурсада, Эдирнеде және Стамбұлда сабақ берді. «Уиқая» кітабының «Садр-уш-шәриа» шәрһіне хашия жасап, «Захирәт-ул уқба» деп атаған. «Хәдийят-ул мәһдийин» кітабы араб тілінде жазылып, Стамбұлда басылған. Тоғыз жүз бесінші 905 [м.1499] жылы қайтыс болды (рахимә-һуллаһу та'ала). Стамбұлда «Әхи-зада» мешітінің қасына жерленген.

257) ЮСУФ БИН ИБРАҺИМ: Жамаладдин Юсуф Ардебили – шафии ғалымы. Әзірбайжан жаулаушысы. 799 [м.1397] жылы қайтыс болды. Фиқһ кітаптары бар. 106.

258) ЮСУФ НӘБХАНИ: Юсуф бин Исмаил бин Юсуф 1265 [м.1849] жылы Хайфада дүниеге келіп, 1350 [м.1932] жылы Бейрутта қайтыс болды (рахимә-һуллаһу та'ала). Жамиул әзхарды бітірді. Шамда қазы, Бейрутта жоғарғы соттың төрағасы болды. Түрлі қалаларды және Стамбұлды зиярат етті. Мәдинада уаһһабилікті жақыннан зерттеуге мүмкіндік тапты. Жинақтаған білімдерін жаю үшін өте құнды қырық жеті кітап жазды. «Әл-Фәтх-ул кәбир» кітабында он төрт мың төрт жүз елу хадис әріп реті бойынша тізіліп жазылған. Үш том күйінде басылған. «Жамиу кәрамат-ил әулия» кітабы екі томдық болып, кереметтің хақ екенін дәлелдеуде. 1329 [м.1911] жылы Мысырда басылған. Қырық жеті кітабының барлығы басылған. Өте маңызды болған «Шәуаһид-ул хақ» кітабы Мысырда үшінші рет бір мың үш жүз сексен бесінші [1385] хижри және [1965] милади жылы басылған. Кітап бес жүз жетпіс беттік болып, төрт жүз елу беті Ибн Тәймияны және уаһһабилерді теріске шығарып, қалған жүз жиырма беті асхаби кирамның үстемдіктерін, хазреті Муауия мен Амр бин Ас хазреттің үлкен дәрежесі мен исламға қызметтерін баяндауда.

«Жамиул әзхар» профессоры аллама шәйх Әли Мұхаммед Бәблауи Малики, аллама шәйх Абдуррахман Шәрбини, шәйх Ахмед Хусейн Шафии, шәйх Ахмед Бәсяни Ханбали, ариф аллама Сүлейман Шубрауи Шафии, шәйх Абдулқадир Рафии, одан бөлек Мысыр бас мүфтиі аллама Бәкри Мұхаммед Садефи Ханафи, мүдәррис аллама Мұхаммед Абдулхайй Кәтани Идриси Фаси, аллама сәйид Ахмед бей Шафии, Фадыл аллама шәйх Саид Мужи Шафии, аллама шәйх Мұхаммед Халеби Шафии және тағы көптеген әһли сүннет ғалымдары «Шәуаһид-ул хақ» кітабын құптаған, ұзын жазбалармен мақтаған.

«Шәуаһид-ул хақ» кітабында уаһһабилердің мутлақ ижтиһад әр уақытта бар деуінің қате екенін және Расулуллаһ пен бүкіл әулиелердің қабірлерін зиярат етуге алыс жерлерден барудың шариғи тұрғыда дұрыс екенін, төрт мазһаб ғалымдарының Ибн Тәймия бидғаттарына қарсы жазбаларын ұзақ баяндаған. Бесінші бабында Ахмед ибн Тәймияның бидғаттарын қорғайтын үш кітаптан үзінділер алып, оларды аяти карималармен және хадис шәрифтермен жоққа шығаруда. Бұл үш қате кітап Ибн Қайюм Жәузияның «Иғасатул ләхуан», Ибн Абдул-Хадидың «Фиррәд-и аләс-Субқи» және Нуман Алуси Бағдадидың «Жила-ул айнәйн фи мухакәмә-тил Ахмедәйн» атымен Ибн Хажәр хазретке қарсы жазған кітаптар. Бұл үш кітаптың дұрыс емес екенін және әһли сүннетке қайшы екенін дәлелдеген.

Уаһһабилердің негізгі кітаптары «Фәтх-ул мәжид» кітабының екі жүз елу тоғызыншы [259] бетінде Имам Зәйнәл-абидин Әли хазреттің бір адамның Расулуллаһтың қабіріне барып дұға еткенін көргенде оған бөгет болғанын және «Маған дұға оқыңдар! Қайда болсаңдар да берген сәлемдерің маған жеткізіледі» хадисын оқығанын жазуда. Оқиғаны қате түсіндіріп, «Бұдан аңғарылатыны дұға мен салауат оқу үшін қабір басына баруға тыйым салынған. Бұл қабірді мейрам орны қылудың бір түрі. Мәсжиди Нәбиге намаз оқу үшін кірген адамның сәлем беру үшін қабірдің қасына баруға тыйым салынады. Сахабалардың ешбірі олай жасамады. Осылай істегендерге тыйым салды. Пайғамбарға үмбеті оқыған тек қана дұға мен сәлем білдіріледі. Басқа амалдары білдірілмейді» дейді. Бұған бөгет болу үшін Сауд үкіметінің Мәсжиди Нәби ішіне «Хужрә-и саадат» қасына әскер қойғанын да екі жүз отыз төртінші [234] бетінде жазылған.

(Жалғасы бар...)

www.islamdini.kz

Сайтқа енгізілген жаңалықтарды, сұрақтарға берiлген жауаптарды және дiни мерекелерде кұттықтау хаттарды мүшелерiмiзге жiберiп тұрамыз. Дiни сұрақтар үшiн және сайтқа мүше болу үшiн мына адреске хат жолдасаңыз болады: in...@islamdini.kz

Егер e-mail адресiңiз сiздiң хабарыңыз болмай бұл сайтқа тiркелген болса немесе сайттан хат алуды тоқтатқыңыз келсе, мына адреске бос хат жолдаңыз: islamdinikz...@googlegroups.com

 

image001.jpg
image002.jpg
Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages