АСХАБИ КИРАМ – 192

4 views
Skip to first unread message

Islamdini.kz

unread,
Dec 10, 2025, 12:43:39 AM12/10/25
to islam...@googlegroups.com

АСХАБИ КИРАМ КІТАБЫНДА ЕСІМІ АТАЛҒАНДАРДЫ ТАНЫСТЫРУ (30)

83) ӘБУ НУАЙМ: Ахмед бин Абдуллаһ Исфахани – хадис және фиқһ ғалымы еді. Тасаууфта үлкен дәрежедегі әулие еді. Хафыз-и Исфахани деп те аталған. [Хафыз – хадис ғалымы деген сөз]. Ол көп кітап жазды. «Хиля-тул әулия» кітабындағы хадис шәрифте: «Аспаптан шыққан (Микрофон арқылы шақырылған) азанның муәззиннің (азаншының) дауысы еместігі, ол аспаптың дауысына «Шайтан азаны» деп айтылатыны» жазылған. Бұл кітап Берлинде басылған. Ол 336 жылы дүниеге келіп, 430 [м.1039] жылы қайтыс болды (рахимә-һуллаһу та'ала). 30, 255.

84) ӘБУ САИД РАЗИ: Исмаил бин Әли бин Хусейн Рази – Рей қаласында мутәзила ғалымы еді. Рази – Рей қаласынан деген сөз. Ол көп кітап жазған. «Әл-мувакату бәйнә әһлибәйти уәссахаба» кітабы мәшһүр. «Кәшшаф» тәфсирінің авторы ғұлама Махмұд бин Омар Замахшари бұл кітапты ықшамдаған. Ол 445 [м.1054] жылы қайтыс болды. 129.

85) ӘБУ САИД ХУДРИ: Асхаби кирамның ұлыларынан. Әкесі Малик бин Синан да сахаба еді және Ухуд соғысында шәһид болған. Ол 13 жаста болғандықтан Ухуд соғысына апарылмады. Қалған он екі соғыста Расулуллаһтың көз алдында дұшпанға арыстандай шабуылдады. Ол ғалым әрі фақиһ еді. Бір мың бір жүз жетпіс хадис шәриф хабар берген. 74 жылы қайтыс болды. Стамбұлда «Кария» мешітінің қасына жерленген деп болжануда. 27, 106, 165, 166, 185.

86) ӘБУ СӘУР: Ибраһим бин Халид Келеби. Мүжтәһидтердің және үлкен ғалымдардың бірі. Шафии мазһабында болған. Бағдатта дүниеге келіп, 246 [м.860] жылы қайтыс болды. Ол фиқһ, усул және хилаф ілімдерінде көп кітап жазған. 59.

87) ӘБУ СУФЯН БИН ХАРБ: Атасы Умәйя бин Абди Шәмс бин Абди Мәнаф. Абди Мәнаф – Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) атасының атасы. Ол құрайштың көсемі болған. Расулуллаһтың үлкен дұшпаны еді. Бәдір соғысына оның сауда керуені себеп болған. Ухуд соғысында дұшпан әскерінің бас қолбасшысы еді. Мекке жаулап алынғанда ислам әскеріне келіп, Расулуллаһтың зәужә-и мутаһһарасы (жұбайы) болған қызы Умми Хабибаға келіп паналағысы келгенімен, қызы қабылдамады. Ол сол күні иманға келді. Меккеге қайтып, халықты исламға шақырды. Әйелі Хинд оның сақалынан ұстап, «Ей, құрайш, мына ақымақ шалды өлтіріңдер!» деген болатын. Ертеңіне Хинд те иманға келіп, құрайш әйелдерінің атынан Расулуллаһпен (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) келісімге келді де, қайырлы дұғасын алу абыройына иеленді.

Әбу Суфян шынайы мұсылман болып, Таиф соғысында үлкен қаһармандық көрсетті және бір көзі соқыр болып қалды. Хазреті Әбу Бәкір халифа кезінде он үшінші жылдағы Ярмук соғысында екінші көзі де шығып кетті. Ол 88 жасында қайтыс болды. 12, 61, 64, 245, 246, 251, 325, 328, 349, 355, 384, 396, 402, 408.

88) ӘБУ ШӘКУР СУЛӘМИ: Мұхаммед бин Абдуссәйид бин Шуайб Кәши «Тәмхид фи баян-ит тәуһид» кітабының авторы. Ханафи кәлам ғалымы. «Әл-Хақаиқ» тәфсир кітабының авторы Әбу Абдуррахман Мұхаммед бин Хусейн Суләми басқа адам болып, ол 412 [м.1021] жылы қайтыс болған. 75, 77, 401.

89) ӘБУ ТАЛХА АНСАРИ: Зәйд бин Сәһл соғыстарға қатысқан. 92 хадис шәриф хабар берген. 34 жылы 70 жасында қайтыс болды (радиаллаһу та'ала анһ). 116, 250.

90) ӘБУ ТАЛИБ: Абдулмутталибтың ұлы, Расулуллаһтың көкесі, хазреті Әли мен Жафар Тайярдың әкесі. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) жетім болғандықтан атасы Абдулмутталибтың қолында өсті. Сегіз жасында атасы қайтыс боларында оны Әбу Талибке тапсырып қалдырды. Әбу Талиб пайғамбарымызды өте жақсы көріп қадірлейтін. Расулуллаһты құрайш кәпірлерінің шабуылдарынан аса қорғайтын. Бірақ өлетін кезінде әйелдердің «өлімнен қорқып, аталарының дінін тастады» деуінен қорқып исламға келмеді. Расулуллаһ Әбу Талибтың мұсылман болуын қатты қалайтын. Соңғы демінде де исламға шақырды, дегенмен ол қабылдамады. Өлерде ерні жыбырлады. Қасында отырған бауыры Аббас: «Йа, Мұхаммед! Бауырым қалағаныңды айтты» деді, бірақ Расулуллаһ: «Жоқ. Мен естімедім» деді. Ол хижреттен үш жыл бұрын сексен жастан асқан шағында қайтыс болды. 170, 195, 303, 310, 318, 339.

(Жалғасы бар...)

www.islamdini.kz

Сайтқа енгізілген жаңалықтарды, сұрақтарға берiлген жауаптарды және дiни мерекелерде кұттықтау хаттарды мүшелерiмiзге жiберiп тұрамыз. Дiни сұрақтар үшiн және сайтқа мүше болу үшiн мына адреске хат жолдасаңыз болады: in...@islamdini.kz

Егер e-mail адресiңiз сiздiң хабарыңыз болмай бұл сайтқа тiркелген болса немесе сайттан хат алуды тоқтатқыңыз келсе, мына адреске бос хат жолдаңыз: islamdinikz...@googlegroups.com

 

image001.jpg
image002.jpg
Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages