АСХАБИ КИРАМ – 229

2 views
Skip to first unread message

Islamdini.kz

unread,
May 30, 2026, 5:01:39 AMMay 30
to islam...@googlegroups.com

АСХАБИ КИРАМ КІТАБЫНДА ЕСІМІ АТАЛҒАНДАРДЫ ТАНЫСТЫРУ (67)

237) ТАЛХА БИН УБАЙДУЛЛАҺ: Ең алғаш иманға келгендердің бірі. Ашәрә-и мубәшшарадан. Кәпірлерден көп қорлық көрді. Оны жіпке байлап сүйрейтін еді. Меккеде тұрған кезінде Зубәйрмен, Мәдинада тұрғанда Әбу Әйюб Ансаримен ахиреттік бауыр болуы әмір етілді. Қызметте болғандықтан Бәдірге қатыса алмады. Басқа соғыстарға қатысты. Ухуд соғысында Расулуллаһты қылыш соққысынан құтқару үшін қолын созып жауып қалды. Қолы жарақаттанып шолақ болып қалды. Расулуллаһ оқ жауып жатқанда бір шұңқырға домаланып жатып қалды. Талха арқасына алып шұңқырдан жартастың үстіне шығарды. Хазреті Әли айтқан: «Расулуллаһтан естідім: «Талха мен Зубәйр жәннатта менің көршілерім» деді». Хижреттің 36 жылы Жәмәл оқиғасында хазреті Әлиге қарсы соғысқандардың қатарында еді. Осы соғыста шәһид болғанда хазреті Әли қатты қайғырды. Жылап қасына барды, мүбәрәк қолдарымен бетінен топырақты сүртті. Жаназа намазын өзі оқытты (радиаллаһу та'ала анһума). 13, 14, 19, 20, 24, 30, 49, 60, 75, 76, 77, 116, 121, 122, 166, 174, 175, 176, 209, 235, 250, 251, 323, 365, 385.

238) ТАЙИБИ: Шәрәфеддин Хусейн бин Мұхаммед – хадис және тәфсир ғалымы. 743 [м.1343] жылы қайтыс болды (рахимә-һуллаһу та'ала). Тәфсирі, мәани және баян бойынша жазған «Тибян» кітабы және «Кәшшаф шәрһі» танымал. 87, 118.

239) ТИРМУЗИ: Мұхаммед бин Иса 209 [м.824] жылы Бұхарада Тирмуз ауылында дүниеге келіп, 279 [м.892] жылы «Боғ» деген елді мекенде қайтыс болды (рахимә-һумуллаһу та'ала). Хадис имамы. «Сахих Тирмузи» – өте құнды хадис кітабы. Бұл кітаптың түрлі шәрһтері арасында Қарашидегі «Медресе-и арабия исламия»-ның басшысы Юсуф Бинури дайындаған «Мәариф-ус сүнән» өте құнды. Араб тілінде жазылған. Алты томдық болып, басылуы бір мың үш жүз тоқсаныншы 1390 [м.1970] жылы аяқталды. 19, 163, 165, 166, 184, 193, 241, 242, 248, 260.

240) УММИ ХАБИБА: Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) жұбайларының бірі. Әбу Суфян мен Хиндтың қызы және хазреті Муауияның бауыры. Бұрын Убайдуллаһ бин Жахштың жұбайы болған. Екеуі де мұсылман болып, Хабешстанға хижрет етті. Күйеуі ол жақта поптарға алданып, дүниелікке, мал-мүлікке қол жеткізу үшін мүртәд болды (діннен шықты). Умми Хабибаны да діннен шығарып бай болуға мәжбүрледі. Ол болса «Мұхаммед алейһиссаламның дінін және сүйіспеншілігін бүкіл әлемге де ауыспаймын» деді. Убайдуллаһ қорлау үшін, қиналсын деп онымен ажырасты. Бірақ өзі өліп қалды. Расулуллаһ Умми Хабибаның бұл сөздерін және басына келгендерін естігенде Хабеш патшасы Нәжашиге хат жазды. Нәжашидың сарайында Расулуллаһпен некеледі. Осының арқасында Хабешстандағы мұсылмандар тыныш өмір сүрді.

Иманының күштілігі және Расулуллаһқа деген махаббаты көп болғаны сонша, Мекке жаулап алынуға дейін Расулуллаһтың алдына кәпірлердің елшісі болып келген әкесі Әбу Суфянды Расулуллаһтың төсегіне отырғызбады. «Сен бұл мүбәрәк жерге отыруға лайық емессің» деді (радиаллаһу та'ала анһа). 12, 24, 59, 328.

241) УММИ ХИРАМ: Әнәс бин Маликтың нағашы әпкесі. Сахабалардан. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) бір күні оның үйінде ұйықтап жатқан еді. Күліп оянды. «Йа, Расулаллаһ, не үшін күлдіңіз?» деп сұрағанда: «Үмбетімнің бір бөлігін кемелерге мініп, кәпірлермен соғысуға аттанғанын көрдім» деді. Умми Хирам: «Йа, Расулаллаһ! Дұға етіңіз, мен де олардың қатарында болайын» деп өтінгенде: «Йа, Раббым! Оны да солардың қатарына қос!» деп дұға етті. Муауия заманында Умми Хирам күйеуімен бірге кемелерге мініп, Кипрға жиһад етуге аттанды. Ол жақта аттан құлап шәһид болды. Кипрдың алғашқы жаулаушысы – Муауия (радиаллаһу та'ала анһума). 62, 63.

242) УММИ СӘЛӘМӘ: Расулуллаһтың жұбайларының бірі. Фасих, бәлиғ болған. Күйеуі қайтыс болған еді. 378 хадис шәриф хабар берді. Хазреті Осман заманындағы фитна кезінде халифаға насихат ретінде айтқан өлеңі мәшһүр. 59 жылы қайтыс болды. 69, 242.

243) УСАМА БИН ЗӘЙД: Расулуллаһтың қызметшісі Зәйд бин Харисаның ұлы. Расулуллаһтың сүйіктісі деп танылған. Меккеге бара жатқанда Расулуллаһтың түйесінде артына мінгесіп отырған еді. Бірге қағбаға кірген еді. Хунәйн соғысында өзі бала болса да қаһарман болып шайқасты. Өте ержүрек еді. Он сегіз жасында әскердің қолбасшысы болды. Қараторы еді. Көп хадис шәриф хабар берген. 59 жылы қайтыс болды. 68, 116, 176, 178, 242.

(Жалғасы бар...)

www.islamdini.kz

Сайтқа енгізілген жаңалықтарды, сұрақтарға берiлген жауаптарды және дiни мерекелерде кұттықтау хаттарды мүшелерiмiзге жiберiп тұрамыз. Дiни сұрақтар үшiн және сайтқа мүше болу үшiн мына адреске хат жолдасаңыз болады: in...@islamdini.kz

Егер e-mail адресiңiз сiздiң хабарыңыз болмай бұл сайтқа тiркелген болса немесе сайттан хат алуды тоқтатқыңыз келсе, мына адреске бос хат жолдаңыз: islamdinikz...@googlegroups.com

 

image001.jpg
image002.jpg
Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages