АСХАБИ КИРАМ – 204
Islamdini.kz
|
126) ХУСЕЙН ТАЙИБИ: Шәрәфәддин Хусейн бин Мұхаммед Тайиби – үлкен ғұламалардан. Хадис, тәфсир және әдебиетте танымал. 743 [м.1343] жылы қайтыс болды. 118. 127) ИБН ЖУРӘЙЖ МЕККИ: Абдулмәлик – хадис ғалымы. Исламда алғаш кітап жазған. 150 [м.767] жылы қайтыс болды. 128) ИБН ХАЖӘР МЕККИ: Ахмед бин Мұхаммед Шихабуддин Хәйтәми – Меккенің ғалымы еді. 899 [м.1494] жылы дүниеге келіп, 974 [м.1566] жылы қайтыс болды. Шафии мазһабында үлкен ғалым болған. Тек фиқһ бойынша ғана жетпіс кітап жазған. Төрт томдық «Минхаж шәрһі» шафии мазһабының ең құнды кітабы. Асхаби кирам туралы жазған «Татхир-ул жәнан уәллисан» және «Сауаиқ-и мухрика» кітаптары жеке-жеке үздік туынды. «Хайратул хисан фи мәнәқибил Имам Әбу Ханифатуннуман» кітабы Имам Ағзамның үстемдігін көрсететін өте құнды дәлел. Үлкен күнәлар баяндалған «Зәуажир» кітабы мен Имам Нәуәуидің шафии фиқһындағы «Минхаж» кітабына жазған «Тухфәт-ул мухтаж» атты шәрһі өте құнды. Фәтуа кітаптары және тағы көптеген туындылары бар (рахимә-һуллаһу та'ала). 12, 20, 25, 59, 75, 76, 77, 204, 259, 269, 354, 382, 405. 129) ИБН ХАЛДУН: Үлкен тарихшы. Атасы Халдун Хадремуттық. Өз есімі Абдуррахман бин Мұхаммед Хадреми. Аталары Андалусияда орналасқан еді. 732 [м.1332] жылы Тунисте дүниеге келді. 755 жылы Морокко сұлтаны Әбу Инанның бас хатшысы болды. Балаларын Жәзаирге жіберіп, өзі 764 жылы Гранадаға барды. Сұлтан Ибн Ахмәр арнайы кеме жолдап, бала-шағасын Жәзаирден Гранадаға алдырды. Көптеген жерде сұлтандарға хатшы, уәзір болып, 780 жылы дәріс бере бастады. 784 жылы Искендерияға, кейін Каирға барып, Жамиул Азхарда дәріс берді. Мысырда малики қазысы болды. Шамда Әмір Темірден көп құрмет пен жәрдем көрді. 789 жылы қажылыққа барды. 808 [м.1406] жылы қайтыс болды (рахимә-һуллаһу та'ала). Жеті үлкен томдық тарих кітабынан басқа да туындылары мен өлеңдері бар. Тарих кітаптары түрік және Еуропа тілдеріне аударылған әрі басылған. 20. 130) ИБН ХАЗМ: Әли бин Ахмед бин Саид бин Хазм – Андулусияның үлкен ғалымдарынан еді. Мемлекеттің уәзірі болған. Атасы – Әбу Суфянның ұлы Язидтің азат еткен құлы еді. 384 [м.994] жылы Қуртубада (Кордоба) дүниеге келіп, 456 [м.1064] жылы қайтыс болды. Кәлам, фиқһ ғалымы, дәрігер, ақын және философ еді. Әр ғылымда көп кітабы бар. «Китабул имамәти уәлхилафә фи сиярил хуләфа» кітабы құнды. Өкінішке орай, философияға беріліп, аяти карималар мен хадис шәрифтерге өз ақылы бойынша мағына беріп, әһли сүннеттен айрылған, адасқан. Сәләф-и салихиннің кемелдігін ұғына алмаған, дін ғұламаларына құрметсіздік көрсеткен. Осы себепті мемлекеттен сүргінге жіберіліп, шөл далада қайтыс болды. 15. 131) ИБН ХУМАМ: Кәмаледдин Мұхаммед бин Абдулуахид Сиваси – ханафи фиқһ ғалымдарынан. «Тахрир-ул усул» кітабы және «Фәтх-ул қадир» атты «Хидая» шәрһі мәшһүр. Бірнеше томдық бұл кітабы Үндістанда, Мысырда, Стамбұлда басылған. Ол 790 [м.1388] жылы дүниеге келіп, 861 [м.1457] жылы қайтыс болды. 90, 317, 406. 132) ИБН ХИЛЛИКАН: Шәмседдин Ахмед бин Мұхаммед бин Ибраһим – Эрбильде 608 жылы дүниеге келді. Бермек ұлдарынан. Үлкен ғалым және атақты тарихшы. Халепте, Мысырда дәріс берді. 651 жылы Шамда Қадил-кудат [бас қазы, апелляциялық сот басшысы] болды. 660 жылы Мысырға барды. 676 жылы қайтадан Шамда бас қазы болды. 681 [м.1282] жылы Шамда қайтыс болды. «Уәфиятул аян» тарих кітабы өте құнды болып, шәрһтері, қосымшалары және түрлі тілдерге аудармалары жасалған. Шафии мазһабында еді (рахимә-һуллаһу та'ала). 20. 133) ИБН МӘЛӘК: Абдуллатиф бин Абдулазиз – ханафи фиқһ ғалымы. Измир Тирада дәріс беретін. Ибниссааттың «Мәжма-ул бахрейн» кітабын, Нәсәфидің «Мәнар» кітабын, «Уиқая» және «Мәшарикул әнуар» кітаптарын шәрһ еткен. 801 [м.1399] жылы Анадолыда Тирада қайтыс болды (рахимә-һуллаһу та'ала). 46. 134) ИБН МУНЗИР: Әбу Бәкір Мұхаммед бин Ибраһим – әкесі сияқты Нишапур ғалымдарынан. Шафии мазһабында еді. 318 [м.930] жылы Меккеде қайтыс болды. Көп кітап жазды (рахимә-һуллаһу та'ала). 118. 135) ИБН НУЖӘЙМ: Зәйнәлабидин бин Ибраһим – ханафи фиқһ ғалымдарынан. 926 жылы дүниеге келіп, 970 [м.1562] жылы қайтыс болды. Фиқһта «Әшбах» кітабы өте құнды. Түрлі шәрһтері бар. «Бахрурраиқ фи шәрһи Кәнз-и дәқаиқ», «Зәйния» рисала кітаптары және фәтуалары мәшһүр. Әр түрлі шәрһтері бар. Омар бин Ибраһим бин Нужәйм деген кісі Зәйнәлабидин бин Нужәймнің інісі және шәкірті. Ол 1005 жылы қайтыс болды. Мысырда ағасының қасына жерленген (рахимә-һуллаһу та'ала). «Нәхрулфаиқ фи шәрһи Кәнз-и дәқаиқ» кітабы өте құнды. 53. (Жалғасы бар...) |
|
Сайтқа енгізілген жаңалықтарды, сұрақтарға берiлген жауаптарды және дiни мерекелерде кұттықтау хаттарды мүшелерiмiзге жiберiп тұрамыз. Дiни сұрақтар үшiн және сайтқа мүше болу үшiн мына адреске хат жолдасаңыз болады: in...@islamdini.kz Егер e-mail адресiңiз сiздiң хабарыңыз болмай бұл сайтқа тiркелген болса немесе сайттан хат алуды тоқтатқыңыз келсе, мына адреске бос хат жолдаңыз: islamdinikz...@googlegroups.com |
