АСХАБИ КИРАМ – 194
Islamdini.kz
|
99) ӘЙЮБ БИН СЫДДЫҚ: Сәйид Әйюб Урмәуи – Иранның батысында Урмия көлінің жағалауындағы Урмия қаласында жетілген үлкен ғұлама еді. Садеддин Қашғари жолынан фәйз алған. Түрік тіліндегі «Мәнақиб-и чихар йари гузин» атты кітабы өте құнды болып, Стамбұлда әр түрлі уақыттарда басылған. 215-ші есімге қараңыз! 28, 108, 269. 100) ФАДЛ БИН АББАС: Асхаби кирамнан. Хазреті Аббастың үлкен ұлы. Анасы әзуажи тахираттан (пайғамбарымыздың пәк жұбайы) Мәймуна бинтил Харистың қыз бауыры Лубаба ханым еді. Мекке жаулап алынған кезде, Хунәйн соғысында және уәда (қоштасу) қажылығында Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) қасында еді. Хунәйн соғысында әкесімен бірге Расулуллаһтан еш айрылмады. Кері қайтқандарды шақырып, бір жерге жиналуын қамтамасыз еткен. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) жуынған кезде су құйған. Он бесінші жылы орын алған Ярмук соғысында шәһид болды. Ақ реңді және өте сымбатты еді. Өте көркем келбетімен танымал болған. Бір қызы қалды (радиаллаһу та'ала анһ). 116. 101) ФАТИМА-ТУЗ ЗӘХРА: Расулуллаһтың төрт қызынан ең сүйіктісі еді. Ақылы, зеректігі, сұлулығы, зухды мен тақуалығы және көркем мінезі өте мол еді. Хадиша-тул кубраның қызы еді. Хижреттен он үш жыл бұрын Меккеде дүниеге келді. Хижреттің екінші жылы хазреті Әлиге жұбайлыққа берілді. Ол кезде хазреті Әли жиырма бес жасқа толған еді. Хазреті Фатиманың бауырларының балалары болмады, болғандары да кішкентай кезінде шетінеп кеткен болатын. Расулуллаһтың ұрпағы, тегі тек қана хазреті Фатимадан жалғасты. Оның үш ұлы, екі қызы болды. Мухсин кішкентай жасында қайтыс болды. Хазреті Әли, Фатима, Хасан мен Хусейнге «Әһли бәйт» немесе «Ал-и аба» деп айтылады. Хазреті Мәриямнан кейін ол бүкіл әйелдердің ең үстемі. Жүзі тым ақ және жарқын болғандықтан «Зәхра» деп аталды. Ол аяти каримамен және хадис шәрифтермен мақталды. Расулуллаһтың қайтыс болуынан кейін күлгені мүлде байқалмады. Алты ай тағы өмір сүріп, он бірінші жылы қасиетті Рамазан айының үшінші күні қайтыс болды. 28, 29, 48, 69, 70, 74, 110, 118, 123, 127, 128, 129, 130, 131, 133, 178, 196, 200, 221, 225, 235, 242, 243, 264, 303, 311, 338, 340, 354. 102) ФӘХИМ АРВАСИ: Сәйид Мұхаммед Фәхим бин Абдулхамид 1241 жылы дүниеге келіп, 1313 [м.1895] жылы қайтыс болды. Анасы Әмина ханым. Ван облысының Мукс ауданындағы Арвас ауылынан. Ол арық, ұзын бойлы еді. Сақалы ұзын да, қысқа да емес еді. Мұрнының орта жағы шығыңқы болған. Маңдайы кең еді. Бидай реңді еді. Тістері нұқсан емес еді. Сәлдесі үлкен болатын. Киімі ақ шыт матадан үш етекті көйлек болатын. Көк немесе жасыл шапан киетін. Шұлықтары жүннен еді. Былғарыдан аяқ киімі бар еді. Соңғы замандарында көзілдірікпен оқитын болды. Көздері қара еді. Шашының көбі ағарған болатын. Қасы орташа еді. Өмірінің соңына дейін атқа мінетін. Соңғы уақыттарында сәлдесін көтере алмайтындай дәрежеде әлсіреп кетті. Намазда басына абани матасымен оралған сәлде киетін. Ол шәууал айының он төртінші күні қайтыс болды. Ұзын бойлы болғандықтан қабір үстіндегі тасы ұзын жасалған болатын. Армяндар тастың екеуін де қиратқан. Ол айбатты болған. Көргендер көлеңкесінен де қорқатын. Көлеңкесін көргендер оның Аллаһтың сүйікті құлы екенін түсінетін. Оның заманында және Ван аймағында теңдесі жоқ еді. Барлық ғылымды, тіпті ауыл шаруашылығын, өнеркәсіпті, саяси білімдерді өте жақсы білетін. Білімі Аллаһу та'аланың берген сыйы еді. Ван әкімі шеше алмаған мәселелерін келіп сұрап, шешімін табатын. Оның өмірінде бірде-бір намазы жамағатсыз өтпеді. Бірде-бір тәһәжжуд намазын өткізбеді. Діни және дүниелік білімдерді медреседе оқу арқылы, бір жағынан Шығыс Анадолының құтбы кемел тұлға сәйид Таха Хаққаридың тәуәжжуһін алуымен абыройланған еді. Мутаууәл оқу үшін Шәмдинандағы ұстазының қасынан кетіп, Мушда Буланык ауданының Абири ауылына барды. Ұстазы кетерде оған «Дәріс оқығанда бір нәрсені түсіне алмаған болсаң, маған рабыта жаса! Мені көз алдыңа елестет!» деген болатын. Мұғалімі Молда Расул Сыбқидан Мутаууәлді оқыған кезде бір жерін түсіне алмады. Мұғалімі қайтадан айтып берді. Түсінбеген жерін толық түсіндіріп беруін сұрады. Молда Расул сөйлемді бірнеше рет оқыды. Кейін «Бүгін шаршадым, ертең айтып беремін» деді. Ертеңіне оқып, тағы түсіндіріп бере алмады. Мұғалімі қайта-қайта оқып жатқанда Сәйид Фәхим (рахметуллаһи алейһ) көзін жұмып, ұстазын көз алдына елестетті. Сәйид Таха қолында кітаппен көрінді. Кітапты Сәйид Фәхимнің алдына ашты. Мутаууәлдің әлгі беті еді. Сол қатарларды анық оқыды. Сәйид Фәхим мұқият тыңдаған еді. Сол сөйлемнің арасында бір «уау» әрпін («және» сөзін) артық оқыған еді. Сәйид Таха ғайып болғанда Сәйид Фәхим көзін ашты. Молда Расул сол қатарларды оқып ойланып тұрғанын көрді. Рұқсат сұрап, өзі де оқыды. Ұстазынан естігендей «уә» қосып оқыды. Ұстазы мұны естігенде «Мағынасы енді анық болды» деді. Екеуі де жақсы түсінген еді. «Бұл қатарларды жиырма жылдан бері оқып келемін. Түсіндіретінмін, бірақ өзім түсінбей айтып беретінмін. Қазір жақсы түсіндім. Енді айта ғой, мұны дұрыс оқу сенің ісің емес. Мен жылдар бойы мұны түсіне алмадым. Сен қалай бірден түсіндің? «Уә» қосып оқып едің, мағынасы дұрысталды» деп сұрады. Сәйид Фәхим рабыта жасағанын, қалай білгенін айтып берді. Молда Расул Мушда Алааддин паша мешітінің қақпасының қасына жерленген. (Жалғасы бар...) |
|
Сайтқа енгізілген жаңалықтарды, сұрақтарға берiлген жауаптарды және дiни мерекелерде кұттықтау хаттарды мүшелерiмiзге жiберiп тұрамыз. Дiни сұрақтар үшiн және сайтқа мүше болу үшiн мына адреске хат жолдасаңыз болады: in...@islamdini.kz Егер e-mail адресiңiз сiздiң хабарыңыз болмай бұл сайтқа тiркелген болса немесе сайттан хат алуды тоқтатқыңыз келсе, мына адреске бос хат жолдаңыз: islamdinikz...@googlegroups.com |
