Domino Etkisi
Jocelyn Kahler
Öte yandan, Vietnam Savaşı'nda ABD'nin başarısızlığa uğraması sonucunda önce Güney Vietnam, sonra da Laos ve Kamboçya komünist idarelerin eline geçtiyse de, beklenen domino etkisi ortaya çıkmamış ve komünizmin Asya'da yayıldığı ülkeler bunlarla kısıtlı kalmıştır.
Afetlerin doğurduğu sonuçlara bakıldığında; en başta can ve mal kaybına neden oldukları görülür. Can kayıpları insan ve hayvanların ölmesi; mal kayıpları ise eşya bina ve tarım alanlarının zarar görmesidir. Kayıpların bir kısmı doğrudan hemen afetle birlikte ortaya çıkarken, bir kısmı ise meydana gelen Afet sonrası domino etkisi ile açıklayabileceğimiz belirli bir süre sonra ortaya çıkabilir.
Her domino taşı kendisinden sonra gelen ve 1,5 kat daha büyük olan domino taşını devirebiliyor. En küçük domino 5 mm yükseklikte ve 1 mm kalınlıkta. Toplamda 13 domino taşı var. En büyük taş yaklaşık 45 kg ve 1 metre boyunda.
KAZALAR VE DOMİNO ETKİSİDomino teorisi kazaların nedenini bulmada yararlanılan bir yöntemdir. Teori, kazalara neden olan olaylar dizisinin, yan yana duran domino taşları gibi birbirlerini düşürerek kayıplara neden olabileceği gerçeğine dayanır.
Bir işyerinde contası bozulmuş bir musluktan sızan yağın yerde birikmesi, işçinin loş ışıkta yağlı zemini fark etmeyip kayması, koruyucu ekipman takmayan işçinin başını çarpıp bayılması, başını çarptığı elektrik panosundan çıkan kıvılcımla yangın çıkması gibi olaylar zinciri domino etkisinin vahim sonuçlarına örnek olabilir.
Belli makam veya güce ulaşan insanları davranışlarında ve daha sonra inançlarında inanılmaz değişiklikler olmadan, daha ilk minik domino taşları düşerken yani ilk küçük değişimlerde uyarmak gerekiyor.
Özellikle yaşanan son bir yıllık süreçte, gittikçe artan enflasyonun etkisiyle, fiyat düzeylerini doğru olarak tespit etmek neredeyse imkânsızlaştı. Durum gıda ve temizlik gibi temel ihtiyaç maddelerinin fiyatlarının artmasıyla yaşam maliyeti krizine, emlak piyasasında ise barınma krizine gidiyor gibi görünüyor.
Başka şekilde bir ifade kullanmak istersek bir domino taşının devrilmesi, diğer domino taşlarını da tetikleyerek, diğer taşlarında devrilmesi olarak izah edilir. Yani domino etkisi, genellikle bir olayın başka olayları tetikleyerek başlatılmasıyla ortaya çıkar. Bu tetikleme sonucunda, bir kriz ya da skandalın ortaya çıkmasıyla, diğer şirketler ve sektörler üzerinde de etkili olabileceğini anlatmak için kullanılır.
Nasıl ki depresyona girer ve bu depresyon fazlaca uzarsa zamanla bedensel fonksiyonlarınızda yaşanan aksamalar bağışıklığınızı zayıflatır, iştah dengenizi altüst eder, sonunda kalp krizine, beyin felcine bile davetiye çıkarır. Ekonomide yaşanacak bir ekonomik depresyon, da domino etkisinin şiddetini arttırarak yerine çığ etkisine bırakır. Çığ etkisi kendini bir dizi olayın birbirine bağlı olduğu karmaşık sistemlerde meydana getirerek gösterir. Tıpkı bir hastalığın insandan insana bulaşmasıyla büyük bir salgına neden olabilmesi gibi.
Kelebek etkisi, domino etkisi ve çığ etkisi arasındaki temel farklar, neyin tetiklendiği ve nasıl tetiklendiği ile ortaya çıktıkları sistem, toplumsal ve yapısal farklılıklardan kaynaklanır.
Santa Cruz County Şerif Bürosu, cihazın son fırtınalar sırasında Pasifik Okyanusu'ndan sürüklendikten sonra Pajaro Kum Tepesi'nde bulunduğunu söyledi. Yetkililer yaptıkları yazılı açıklamada cihazı "etkisiz bir askeri mühimmat" diye tanımladı.
ffe2fad269