«دفتر مطالعات و تدوين تاريخ ايران» فعاليت خود را از آبان ماه سال 80 آغاز كرد.

[irhistory]

فعالیت دفتر
[برای دریافت اين مطلب در قالب قابل چاپ]



«دفتر مطالعات و تدوين تاريخ ايران» فعاليت خود را از آبان ماه سال 80
آغاز كرد.

انگيزه اصلي تأسيس اين دفتر، تحقيق و پژوهش در زمينه تاريخ تحولات سياسي
و اجتماعي از آغاز نهضت اسلامي مردم ايران به رهبري امام خميني تا زمان
حاضر بوده است چرا كه پيروزي انقلاب اسلامي را به يقين بايد يكي از
مهمترين وقايع كشورمان ايران و همچنين حادثه‌اي تأثيرگذار بر معادلات
بين‌المللي در عصر حاضر به شمار آورد. بدين لحاظ آشنايي با ابعاد و
زواياي گوناگون انقلاب اسلامي بويژه از سوي نسل جوان و پوياي ايراني،
امري ضروري و انكارناپذير است.

دفتر مطالعات در جهت انجام مسئوليتي كه بر دوش خويش احساس مي‌كند،
فعاليتهاي خود را در سه حوزه سامان داده و به پيش مي‌برد: 1- ضبط
خاطرات شفاهي. 2- نقد و بررسي كتب تاريخي. 3- انتشار كتاب

ضبط خاطرات شفاهي

از آنجا كه به دليل سرعت حوادث و تنوع وقايع طي چند دهه اخير، امكان ثبت
و ضبط بسياري از مسائل توسط عناصر فعال سياسي يا پژوهشگران و نويسندگان
تاريخي فراهم نيامده، بسياري از حقايق همچنان در سينه افرادي حك شده است
كه اينك بتدريج پا را از ميانسالي نيز فراتر گذاشته‌اند. بنابراين
ضرورتهاي اجتناب‌ناپذيري موجب شده‌اند تا دفتر مطالعات و تدوين تاريخ
ايران در امر ثبت وقايع انقلاب اسلامي از زبان و قلم فعالان در اين عرصه،
تعجيل به خرج دهد و دستكم به ضبط و حفظ روايات آنها بپردازد تا خميرمايه
مناسب براي پژوهشهاي تاريخي در آينده مهيا باشد.

در اين چارچوب، موضوعاتي مانند شوراي انقلاب از تشكيل تا انحلال، تشكيل
سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، شكل‌گيري حزب جمهوري اسلامي و مسائل دروني
آن، جريان سيدمهدي هاشمي، جهادسازندگي و اقدامات آن در عرصه‌هاي صنعتي،
كشاورزي و جنگ، وضعيت ارتش در نخستين سالهاي پس از انقلاب، كودتاي نوژه،
ترور آيت‌الله خامنه‌اي، تأسيس انجمن اسلامي دانشجويان ايراني در انگليس،
روابط ايران و آژانس بين‌المللي انرژي اتمي در دوران پس از انقلاب و...
در گفت‌و‌گو با شخصيتهاي مختلف مورد بحث و بررسي قرار گرفته است. همچنين
تعدادي از شخصيتهايي كه به صورت فردي دفتر مطالعات موفق به ضبط خاطرات
آنها گرديده است، عبارتند از: آقايان دكتر ولايتي، دكتر افروز، اسلامي،
پيراني، حشمت، حجت‌الاسلام‌والمسلمين سالك، محسن رضايي، صفايي، محمدعلي
شريف‌نسب، محمدي‌گلپايگاني، سرهنگ كتيبه، يدالله و عبدالله فرازيان، مجيد
بهمن‌پور،تحققي، مومن‌بالله، نقي‌لو، فرخ‌روز، فولادي‌نژاد، ابوالحسني،
دكتر شيباني، پورمحمدي، دكتر توكلي، جمالي‌فرد، دكتر طه‌عبدخدايي، دكتر
رسولي، رجب‌زاده، مهديان، پناهي‌نژاد، جباري، حيات‌كماران، خسروي‌وفا،
حاجي‌باشي، شهرابي، خيام‌باشي، سيد خليل موسوي، عليمحمد حلمي، مقدم، دكتر
فرزين، سردار كريم‌پور، علم‌الهدي، مهندس هراتي، متوليان، محمدرضا فياض
و...

نقد و بررسي كتب تاريخي

دفتر مطالعات و تدوين تاريخ ايران در جهت تعميق بينش تاريخي جامعه و نيز
فراهم آوردن امكان بهتري براي رشد مطالعات تاريخي، انتشار بولتن نقد و
بررسي كتب تاريخي را در دستور كار خود قرار داده است. بخش نخست اين بولتن
مشتمل بر فرازهاي مهم كتاب مورد نظر است به گونه‌اي كه سير منطقي مطالب
حفظ شود و خواننده با مطالعه اين خلاصه، بتواند بر كليت محتواي كتاب
اشراف يابد. در بخش دوم بولتن، به نقد كتاب مزبور پرداخته مي‌شود و
خواننده قادر خواهد بود نقاط ضعف و قوت كتاب را به همراه اطلاعات جانبي
ديگري مي‌سازد همراه با بولتن مزبور، سي‌دي حاوي اين بولتن نيز به
مشتركين واگذار مي‌گردد تا اين امكان براي آنها فراهم آيد كه پس از مدتي،
از يك آرشيو غني كامپيوتري شامل موضوعات مختلف تاريخي برخوردار گردند.

تاكنون8۵ شماره از بولتن نقد و بررسي كتب تاريخي تهيه و منتشر شده كه
عناوين آنها به شرح ذيل است:







3






3
1- آخرين سفر شاه 2- از سپيده تا شام 3- آنسوي اتهام (خاطرات عباس
اميرانتظام) 4- پس از بحران(كارنامه و خاطرات آقاي هاشمي‌رفسنجاني سال61)
5- پس از سقوط(خاطرات احمدعلي مسعود انصاري مشاور مالي رضا پهلوي) 6-
شعبان جعفري (شعبان بي‌مخ) 7- شنود اشباح(مروري بر كارنامه سازمان
مجاهدين انقلاب اسلامي) 8- محافظ شاه(خاطرات علي شهبازي) 9- ملكه پهلوي
(خاطرات تاج‌الملوك همسر اول رضاخان) 10- معماي هويدا 11-درس تجربه
(خاطرات ابوالحسن بني‌صدر اولين رئيس‌جمهور ايران) 12- خاطرات منصور
رفيع‌زاده (رئيس شعبه ساواك در آمريكا) 13- دخترم فرح (خاطرات فريده
ديبا) 14- عبور از بحران(كارنامه و خاطرات آقاي هاشمي‌رفسنجاني سال 60)
15- خاطرات شاپور بختيار (آخرين نخست‌وزير رژيم پهلوي) 16- خاطرات دكتر
مهدي حائري يزدي(استاد فلسفه و فرزند بنبادگذار حوزه علميه) 17- خاطرات
ارتشبد حسن طوفانيان 18- توقيف هويدا 19- خاطرات عبدالمجيد مجيدي (وزير
مشاور و رئيس سازمان برنامه و بودجه در سالهاي1356-1351) 20- خاطرات
علي‌نقي عاليخاني(وزير اقتصاد 1341-1348) 21- خاطرات دكتر مظفر بقائي
كرماني 22- خاطرات جعفر شريف‌امامي 23- خاطرات دكتر محمدعلي مجتهدي (رئيس
دبيرستان البرز و بنيادگذار دانشگاه صنعتي شريف) 24- خاطرات سياسي دكتر
كريم سنجابي 25- مشروطه ايراني 26ـ شورشيان آرمانخواه(ناكامي چپ در
ايران) 27ـ خاطرات باقر پيرنيا(استاندار استانها فارس، خراسان و
نايب‌التوليه آستان قدس رضوي 1342-1350) 28ـ آرامش و چالش(كارنامه و
خاطرات آقاي هاشمي رفسنجاني سال62) 29ـ خاطرات نورالدين كيانوري 30ـ
ازكاخ شاه تا زندان اوين(خاطرات احسان نراقي) 31ـ نخست‌وزير سه دقيقه قبل
درگذشت 32 - انقلاب مشروطيت





1






4
(ايرانيكا 3) 33- كهن ديارا (خاطرات فرح پهلوي) 34- خاطرات بزرگ‌علوي 35-
خاطرات ابوالحسن ابتهاج(رئيس سازمان برنامه بعد از كودتاي 28 مرداد) 36-
عمليات آژاكس(بررسي اسناد CIA درباره كودتاي 28 مرداد) 37- پشت ديوارهاي
بلند (از كاخ تا زندان خاطرات آذر آريانپور همسر دكتر شيخ‌الاسلام‌زاده)
38- ايران برآمدن رضاخان برافتادن قاجار و نقش انگليسيها 39- خاطرات
عبدالرحيم جعفري (مؤسس انتشارات امير كبير) 40- قبله عالم(ناصرالدين شاه
قاجار و پادشاهي در ايران)41- توافق مصلحت‌آميز ايران و اسرائيل
(1988-1948) 42- خاطرات ايرج اسكندري(يكي از رهبذان حزب توده) 43- خاطرات
احمد احمد 44- خاطرات دكتر جواد صدر(وزير كشور پهلوي دوم) 45- خاطرات
سپهبد پاليزبان 46- برما چه گذشت(خاطرات يك عضو جدا شده از سازمان
مجاهدين خلق در عراق) 47- جريان‌ها و سازمانهاي ملي مذهبي در ايران 48-
ما و بيگانگان(خاطرات دكتر جهانشاه‌لو افشار) 49- آخرين روزهاي
سلطنت(خاطرات هوشنگ نهاوندي وزير علوم پهلوي دوم) 50- انقلاب و
پيروزي(خاطرات آقاي هاشمي‌رفسنجاني سال1357) 51- خاطرات دكتر كشاورز 52-
سرنوشت ياران دكتر مصدق 53- علما و انقلاب مشروطيت ايران54- اين سه زن
55- خاطرات و مبارزات حجت‌الاسلام فلسفي 56- پرندة نوپرواز(خاطرات
چريكهاي فدايي خلق) 57- يادنامه (خاطرات مئير عزري، سفير شانزده ساله در
دوران پهلوي دوم) 58- خاطرات دكتر محمدحسين موسوي(قائم‌مقام حزب رستاخيز)
59. خاطرات لطف‌الله ميثمي60-خاطرات دو سفير 61- داوري (خاطرات سرتيپ
منوچهر هاشمي رئيس اداره هشتم ساواك) 62- مأموريت مخفي هايزر در ايران
63- من و برادرم (خاطرات اشرف پهلوي) 64- نيروهاي مذهبي بر بستر حركت
نهضت ملي 65- ناگفته‌ها (خاطرات شهيد عراقي) 66- تاريخ جامع يهوديان
ايران 67. تحرير تاريخ شفاهي انقلاب اسلامي. 68- در جستجوي امر قدسي 69-
روزهاي تاريك بغداد 70- ايران در چهار كهكشان ارتباطي 71- انقلاب در
بحران (خاطرات هاشمي رفسنجاني در سال 59) 72- مسي به رنگ شفق (خاطرات
سيد كاظم موسوي





2
بجنوردي) 73- زواياي تاريك (خاطرات جلال‌الدين فارسي) 74- خاطرات و
تألمات دكتر مصدق 75- شش سال در دربار پهلوي (خاطرات محمد ارجمند
تلگرافچي مخصوص رضاشاه) 77. مهاجرت سوسياليستي و سرنوشت ايرانيان 78. ما
چگونه، ما شديم؟ 79. ايرن و قضيه ايران 80- كنفدراسيون 81- نگاهي به
كارنامه سياسي دكتر محمدي مصدق

كتابهاي منتشره



1- پاسداشت حقيقت

به دنبال تدوين خاطرات آيت‌الله منتظري و انتشار گسترده آن به طرق مختلف،
دفتر مطالعات و تدوين تاريخ ايران از آنجا كه اين خاطرات را حاوي نكات و
اطلاعات نادرستي يافت، به نقد آن همت گماشت كه حاصل آن در قالب كتاب
«پاسداشت حقيقت» چاپ و منتشر شد. گفتني است نقد اين خاطرات با روش «درون
منطقي» صورت گرفته است تا به نحو بارزتري كاستيها و تناقضات محتوايي آن
براي خوانندگان مشخص گردد.

چاپ اول اين كتاب در 196 صفحه، در خرداد سال 81 با شمارگان 5000 نسخه و
بهاي 12000 ريال صورت گرفت و به دليل استقبالي كه از آن به عمل آمد در
مدت كوتاهي به چاپ پنجم رسيد.



2- نگاهي به درون

در طول سالهاي اخير، عده‌اي از اشخاص و يا گروهها و جمع‌هاي سياسي تلاش
كردند تا با نگارش نامه‌ها و بيانيه‌هايي خطاب حضرت آيت‌الله خامنه‌اي،
اهداف گروهي خود را بدين ترتيب پي بگيرند. در اين حال، آنچه در اين
نامه‌ها توجه دفتر مطالعات و تدوين تاريخ ايران را به خود معطوف داشت،
تحريفهاي تاريخي بود كه در آنها به چشم مي‌خورد. از اين لحاظ، دفتر
مطالعات وظيفه خود دانست تا با ارائه توضيحاتي از تثبيت چنين تحريفهايي
در تاريخ كشورمان جلوگيري به عمل آورد.

نامه‌ها و بيانيه‌هايي كه دفتر مطالعات، اقدام به ارائه توضيحاتي به
نويسندگان و صادركنندگان آن كرده است عبارتند از: «نامه 127 تن از
نمايندگان مجلس ششم»، «نامه 35 تن از شهروندان» و نامه بدون امضاي
نمايندگان متحصن مجلس ششم. اينك مجموعه اين مكتوبات در كتاب «نگاهي به
درون» در 100 صفحه و با بهاي 8000 ريال به چاپ رسيده است.

همچنين پروژه‌هاي تحقيقاتي درباره نهضت مشروطه، كودتاي 1299 و تأسيس
سلطنت پهلوي و تدوين روزشمار وقايع از آغاز شكل‌گيري نهضت انقلابي مردم
ايران در سال 1356 نيز از سوي اين دفتر در دست اجراست.


http://www.irhistory.com/?action=show_news_list&news_type=74