web2
hamed pasalari
از آن میشود. اما به راستی وب2 چیست؟ باید اعتراف كرد كه هنوز تعریف
واحد و جامعی برای وب2 اعلام نشده و همچنان در نشستها و همایشهای مختلف
در مورد یك تعریف جامع و كامل از این فرآیند بحث و مذاكره میشود. تیم
اوریلی (Tim O’Reilly) از وب2 به عنوان یك سكو یاد میكند كه تمامی
ابزارها و برنامهها در سیطره آن قرار میگیرد و وب2 به آنها احاطه دارد.
دره سیلیكون كه سالها به عنوان قطب فناوری جهان محسوب میشده، امروزه به
دنبال یك راهحل برای پیشرفت هرچه بیشتر میگردد و كارشناسان معتقدند كه
به جز وب2 راهحلی مناسبی برای نیل به این هدف وجود نخواهد داشت.
كارشناسان وب2 این روزها از اصطلاحاتی نظیر ویكیها، بلاگها، RSS، AJAX
و … استفاده میكنند و در مقابل، رقبا با بكار گرفتن اصطلاحاتی دیگر سعی
بر آن دارند كه از این روند جلوگیری كنند. وب2 هر تعریفی كه داشته باشد
یك هدف كلی را دنبال میكند و آن هم تغییر وضعیت كنونی اینترنت است.
سایتهای مبتنی بر وب2 پایگاههای اینترنتی آنلاینی برای ارایه سرویسهای
اینترنتی محسوب نمیشوند. از بخش جستوجوگر تصاویر یاهو و سایت وابسته به
آن با نام Flickr گرفته تا دایرهالمعارف آنلاین ویكیپدیا و سایت
دوستیابی MySpace و حتی جستوجوگر بزرگ گوگل نمونههایی از وب2 محسوب
میشوند كه با هدف دگرگونی اینترنت و بهبود وضعیت كنونی آن فعالیتهای
خود را دنبال میكنند.
اگر این سایتها نتوانند به خوبی اهداف خود را برای رسیدن به وب2 محقق
سازند، مجبورند این روند را Live Web نامگذاری كنند. تصور كنید كه تمام
این خدمات از دنیای جدید وب2 بتوانند موفقیتآمیز باشد و میلیونها كاربر
را از سراسر دنیا به سمت خود بكشاند، اما آیا این قبیل سرویسها توانایی
پاسخگویی به نیازهای روزافزون مراكز تجاری را خواهند داشت؟ ری لین (Ray
Lane) مدیر اسبق شركت اوراكل كه هماكنون یكی از شركای مركز تجاری
Kleiner Perkins Caufield & Byers محسوب میشود در این باره میگوید:
«تمام این امكانات كه برای كاربران عادی درنظر گرفته شده در اختیار
شركتها و سازمانها تجاری قرار خواهد گرفت و استفادهكنندگان اصلی از
این روند تنها آنها خواهند بود.»
به جز نوجوانان و جوانان كه مخاطبان اصلی وب2 هستند، نسل جدید اینترنت
میتواند تاثیرات شگرفی را در مراكز تجاری برجای بگذارد و به تحقق اهداف
جهانیسازی كمكهای فراوان كند. این مسئله باعث شده تا برخی افراد وب 2
را Enterprise 2.0 نامگذاری كنند و این جریان را پلی بین مدیر و
كارمندان و یا شركت و مشتریان بدانند. دان تپاسكات (Don Tapscott) مدیر
گروه فكری New Paradigm تورنتو معتقد است: «وب2 بزرگترین تغییری است كه
طی یك قرن گذشته در سازمانها و مراكز تجاری ایجاد خواهد شد.»
نشانههای اولیه از این تغییرات بسیار فراوان است. شركت فیلمسازی
والتدیسنی، بانك سرمایهگذاری Dresdner Kleinwort Wasserstein و چندین
شركت بزرگ دیگر از سایتهای ویكی یا صفحات اینترنتی قابل ویرایش استفاده
میكنند تا بتوانند همكاریهای بیشتری را با یكدیگر داشته باشند. دیگر
شركتها با استفاده از سایتهای عمومی و اجتماعی نظیر LinkedIn و Visible
Path سعی میكنند ارتباطات بیشتری را بهدست آورند و شرایط لازم را برای
فروش بیشتر محصولات خود فراهم كنند.
راهاندازی وبلاگهای گروهی و انفرادی نیز از كارهای مورد علاقه كاربران
در عصر حاضر محسوب میشود، تا آنجا كه جاناتان شوارتز (Jonathan
Schwartz) مدیرعامل شركت Sun Microsystems و باب لوتز (Bob Lutz) معاون
شركت خودروسازی جنرال موتورز با انتشار مطالب مختلف روی وبلاگهای خود
سعی میكنند ارتباط صمیمانهتری با مردم داشته باشند و بدون هرگونه
واسطهای به نیازهای آنان پی ببرند. همانطور كه سالها پیش كامپیوترهای
شخصی موفق شدند در تمام سازمانهای دولتی و خصوصی جهان راه پیدا كنند و
موقعیت ثابتی را برای خود بیابند، كارشناسان وضعیت مشابهی را برای وب 2
پیشبینی میكنند.
زمانی كه راد اسمیت (Rod Smith) معاون شركت IBM در بخش فناوریهای رو به
رشد اینترنتی سال گذشته به مدیر فناوری اطلاعات بانك سلطنتی اسكاتلند در
مورد سایتهای ویكی توضیح داد، وی با تاسف سر خود را تكان داد و اظهار
داشت كه از این قبیل سایتها استفاده نمیكند. اما وقتی كه امروز اسمیت
در یك نشست كوچك در مورد سایتهای ویكی یا دیگر تجهیزات وب2 صحبت میكند،
افراد حاضر با خوشحالی اعلام میدارند كه به صورت مستمر این سایتها را
مورد استفاده قرار میدهند.
اسمیت میگوید: «آگاهی افراد از این روند به قدری افزایش یافته كه امروزه
بیشتر مدیران شركتها با ما تماس میگیرند و در مورد وب 2 از ما توضیحات
بیشتر میخواهند.» به هر حال باید توجه داشت كه همانند كامپیوترهای شخصی،
نیاز مبرم و اساسی وب 2 توانمندسازی هرچه بیشتر آن است. تقویت
كامپیوترهای خانگی، افزایش دسترسی كاربران به اینترنت پرسرعت و سرویسهای
كاربردی و آسان وب2 نیرویی باورنكردنی را در اختیار هر یك از افراد
میگذارد كه با آن میتوانند كارهای گوناگونی انجام دهند.
اگر چه بیشتر این سرویسها به صورت رایگان در اختیار كاربران قرار
میگیرد، ولی باید توجه داشت كه این مسئله باعث متضرر شدن شركتهای
عرضهكننده خدمات وب2 نخواهد شد. تبلیغات آنلاین بزرگترین منبع درآمدی
هستند كه میتوانند در این زمینه مفید واقع شوند و به كمك شركتهای
عرضهكننده خدمات وب2 بیایند. جو كاروس (Joe Kraus) مدیر سایت اینترنتی
JotSpot كه مبنای آن سایتهای قابل ویرایش ویكی است میگوید: «تمام مراكز
توانمند و بزرگ فناوری