7 Sınıf Fen Bilimleri Test çöz Uzay Teknolojileri

[Frida Kosofsky]

Taking into account the geograhy and the geostrategic location of Turkey, it has become a necessity to perform tasks which are time sensitive such as natural disaster, search and rescue and airlift of ammunition and supplies to operation zones by using unmanned parachute systems. Turkish Air Force (TURAF) Headquarters, in response to this necessity, has claimed its place in the race of possesing new generation unmanned systems and devices which are suitable for developing technology and other improvements of the era in the fields of aviation and space sciences. Within this scope, TURAF closely follows the active controlled useful load-carrying system technology which can be operated in two different options, remote controlled and autonomous, and aims to possess this technology by producing it using local means and sources.

Across the World, the system actively used for this purpose are known as Guided Precision Aerial Delivery Systems (GPADS). GPADS technology, which has not been used in Turkey yet, has been studied in detail with this thesis. In this context, a description of the concepts regarding the system TURAF needs has been made, and the technical specifications that the system on draft requires have been put forward. At the end of the study, it has been concluded that the system can be produced domestically with the cooparation of institutions and organizations in Turkey, and that the ram air canopy which produces the best flight performance results should be used during the design phase provided that the compulsory military standarts are met.

Havacılıkta gemiş yıllarda olduğu gibi uak, helikopter gibi hava araları uan sınıfında tek başına kuvvet arpanı olarak yetersiz kalmaktadır. Bunların eşitli sebeplerle yetersiz kaldığı grevlerde kullanılmak zere insansız hava araları konsepti ortaya konulmuş olup, bu konseptlerden birini de uzaktan kumandalı ve otonom alışabilen faydalı yk taşıma sistemi olarak bilinen GPADS (Guided Aerial Delivery Systems) oluşturmaktadır.

Aktif kontroll faydalı yk taşıma sistemleri, uaktan atılan bir ykn radyo kontrol kullanılarak uzaktan kumanda ile ya da uuş planlaması yapılarak otonom şeklide nceden koordinatları girilmiş hedef noktasına ulaştırılması iin rzgr, srat, ykseklik, basın ve yn tespiti gibi anlık verilerin işlenmesini sağlayan ekipmanları iermektedir.

Sistemin en nemli zelliği, insansız hava aracı olarak kullanılması ve bu sayede zellikle sıcak atışmaların yaşandığı hassas blgelerde personel kaybı yaşanmadan grevin icra edilmesine imkn vermesidir. Doğal afet blgesine ya da kapalı ky ve okul yollarına tıbbi yardım malzeme ve ekipmanlarının ulaştırılması, arama kurtarma faaliyetlerine destek sağlanması sistemin sivil kullanım alanlarından bazılarını oluşturmaktadır.

Ram air tipi paraşt, kubbe tipi standart paraşt tiplerinden farklı olarak hcum ve firar kenarına sahip insanlı ya da insansız olarak hareket edebilen bir hava aracıdır. Paraştn imal edilmesinde kullanılan iplerin uzunluğundaki kk farklılıklar ya da kumaşın kesimindeki ufak bir l farklılığı, ok iyi ya da kt bir kanat tasarımı ortaya ıkarabilmekte, bu da doğrudan paraştn uuş karakteristiğini ve aerodinamik yapısını etkileyerek uuş performansını değiştirmektedir.

İnsani yardım, arama kurtarma ve yoğun atışmanın olmadığı operasyon alanlarında paraşt sistemi tekrar tekrar kullanılabilecek şekilde dizayn edilmektedir. Ortalama 20-25 atlayış sonrası test edilerek kullanılmak zere imal edilmiş paraştler, bu atlayış sayısını karşılayabilecek sağlamlıkta imal edilmektedirler. Ancak bu dizayn, maliyeti doğrudan etkileyerek artışa sebep olmaktadır. Paraştn kaybolma, zarar grme ve işlevini kaybetmesi durumlarında operasyon giderleri ayrıca artmaktadır. Bunun yanısıra her atlayış sonrası tekrar kulanıma hazır hale getirebilmek iin paraştn hazırlık safhası bulunmaktadır. Bu safha operasyon esnasında zaman kaybına sebep olmakta ve muharebe sahasında stnlğn karşı tarafa gemesine yol aabilmektedir. Yoğun atışmanın yaşandığı ve sıcak temasın meydana geldiği hassas muharebe sahalarında ise malzeme ve mhimmat nakli iin planlanan grevlerde, dşk maliyetli tek kullanımlık ram air tipi paraşt tekrar katlanma gereksinimi olmadığı iin operasyonal esneklik sağlamaktadır.

Gdm, kontrol ve navigasyon sistemi, aktif kontroll faydalı yk taşıma sistemine komuta ederek ykn istenilen hedef noktasına ulaştırılmasında aktif rol oynayan elektronik, mekanik ve aviyonik alt sistemleri bnyesinde muhafaza eden ve ram air tipi paraşt sistemi ile faydalı yk taşıma sistemi arasında bağ oluşturan Air Guidance Unit (AGU) olarak ifade edilmektedir.

Faydalı yk taşıma sistemi, hedef noktaya indirilecek ykn, atılacak olan hava aracına gre hazırlanarak bir btn haline getirildiği, ana sistemin uuşu sresince mevcut ykn eşitli meteorolojik etkenlerden korunmasını sağlayan ve yk hedef noktaya ulaştığında arpma sonucu oluşan şoka dayanıklı alt bileşenleri ieren bir sistemdir. Taşıma pleyti, taşıma ağı, bağlama tokası, bağlama zinciri, pleyt ek cihazı ve termal rt olmak zere 6 temel alt sistemden oluşmaktadır.

Taşıma pleyti, zerine yerleştirilen ykn emniyete alınarak uağa herhangi bir hasar vermeden yklenmesi iin kullanılan, alt ve st yzeyleri paslanmaz alminyum alaşımdan, ara katmanı ise balsa ağacından oluşturulmuş zel tabandır.

Elektromanyetik testler, ışıma yoluyla yayınım, iletkenlik yoluyla yayınım, ışıma yoluyla alınganlık, iletkenlik yoluyla alınganlık seviyelerinin lmleri zerine 4 ana grupta toplanmaktadır. [12]

Trk Hava Kuvvetlerinin isterlerini karşılayabilecek aktif kontroll paraşt sistemine ait bir kanopinin ortalama ağırlığı 30 kg. ve yzey alanı 95 m 2 olup, teknik zellikleri aşağıda belirtilmiştir.

Askı, yn ve fren ipleri iin dşk uzama katsayısı zelliğine sahip olması nedeniyle MIL-C-7515 standardı tercih edilmelidir. Bu standarttaki iplerin taşıma kapasitesi 725 kg. olup, uzama katsayısı % 1 - 1,5 oranındadır.

Dış lleri 45 x 35 x 25 cm. olup, dşme anında kutunun zarar grebileceği en muhtemel blgesi olan taban kısmında gvdenin genelinde kullanılan 1 cm.lik kompozit alaşım yerine 1,5 cm.lik bir kompozit alaşım kullanılacaktır. Bylece tabanın mukavemeti ve dayanıklılığı artırılacak ve kullanım mr uzayacaktır.

Sistemin uuş karakteristiği sebebiyle salınım hareketi ile hareketi esnasında meteorolojik hadislere bağlı olarak oluşan titreşimi ve dşş esnasında meydana gelebilecek şokları nlemek amacıyla kutu ierisinde 3 cm kalınlıktaki bir polietilen kpk kullanılacaktır.

Kutu zerinde dışarısı ile bağlantısı olan, hız, yn ve hcum aısı verilerini aktaran pito ve statik cihazlar, rzgr sensr, kresel konumlama anteni, alıcı verici anteni, batarya bloğu, digital ekran ile tuş takımları ve RS-232 data portu bulunmaktadır. Bu cihazlar paraştn uuşunu ya da iplerin hareketini engellemeyecek şekilde kutu zerine yerleştirilecektir. Grevin trne gre iniş yerinin su st olması ya da yağmur şeklinde meteorolojik hadisenin yaşanması durumlarında, kutunun ierisine su girerek elektronik cihazların arızalanmasına engel olmak amacıyla sızdırmaz lastik kullanılacaktır. Kutu n yznde uuş yolunu grebilecek şekilde mini kamera yerleştirilerek uuş esnasında sistemin yol haritası takip edilebilecektir. Renk seiminde grevin hassasiyeti, sistemin havada ve yerde fark edilme durumları dikkate alınarak kamuflaj zelliği vermesi sebebiyle haki ya da gri renk tercih edilecektir.

Araştırma sonucunda yatay eksende hareket ve dikey eksende manevra kabiliyeti yksek olan ram air tipi paraşt sisteminin, yk hedef noktasına ulaştırmada en uygun yapıya sahip olduğu anlaşılmıştır.

Sistemin sivil ve askeri kullanım alanlarının kesiştiği noktalarda ortak kullanım imkanı yaratılabilecektir. Kış mevsiminde kapanan ky ve okul yollarında canlılara erişim ile doğal afet sonucu yardım ve arama kurtarma alışmalarına destek grevlerinde Trk Hava Kuvvetleri, Ulaştırma, Denzicilik ve Haberleşme Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Sivil Savunma Teşkilatı arasında grev planlamasının yapılması kriz anlarında zm iin kısa srede fayda sağlayacaktır.

Sistemin Hava Kuvvetleri K.lığının sahip olduğu kuvvet arpanlarından uak ve helikoptere destek olacağı ve yakın gelecekte insansız hava aracı kategorisinde yeni bir kuvvet arpanı olacağı değerlendirilmektedir.

Open Access This article is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License, which permits use, sharing, adaptation, distribution and reproduction in any medium or format, as long as you give appropriate credit to the original author(s) and the source, provide a link to the Creative Commons licence, and indicate if changes were made.

Uzay araştırmaları, bilimsel bilginin sınırlarını zorlayan ve ğrencilerin bilimsel meraklarını canlandıran bir konudur. 7. sınıf ğrencilerine ynelik uzay araştırmaları testleri, bu alanda bilgi ve anlayışlarını pekiştirmeleri iin nemli bir aratır. Bu testler, ğrencilerin uzay ve astronomi konusundaki temel kavramları ğrenmelerine ve bu bilgileri uygulayarak anlamalarını sağlamaktadır.

Testler, yalnızca bilgi lmenin tesinde, ğrencilerin analitik dşnme, problem zme ve eleştirel dşnme becerilerini geliştirmelerine yardımcı olur. Uzay araştırmaları konusundaki testler, ğrencilerin karmaşık problemleri zme yeteneklerini artırır ve onlara bilimsel metotları kullanarak mantıklı sonulara ulaşmayı ğretir. rneğin, bir test sorusu, ğrencilere bir gezegenin yrngesini hesaplamalarını veya bir uzay aracı tasarımı yapmalarını isteyebilir. Bu tr sorular, ğrencilerin bilgilerini pratik bir şekilde kullanmalarını sağlar ve onların problem zme becerilerini geliştirir.

c80f0f1006