Felibre d'Auvernho
unread,Sep 9, 2009, 11:41:40 AM9/9/09Sign in to reply to author
Sign in to forward
You do not have permission to delete messages in this group
Either email addresses are anonymous for this group or you need the view member email addresses permission to view the original message
to info d'oc
Arriberan à Narabànchi tard din la nueit del tresen jour. Coumo nous
aturaban, remarqueran quauques cavaliers que tournèrou al galaup al
moustier talèu que nous avisèrou. Durant quauques temps chirqueran lou
camp russe sèns lou trouba. Li Moungòus nous menèrou al moustier ounde
lou C’houtouktou me recebè cop-sic. Din sa yourto èro assetat
Shoultoun Beyli. Me presintè de hatyk e me diguè :
Cò’s lou Dieu guel-meme que vous o mandat eici, vers nautres, en
aquésssi temps maleizits.
Domozhiroff avio arrestat li dous presidents de la Chambro de
Coumèrci, e avio menaçat de faire fuzilha lou prince Shoultoun.
Domozhiroff ni Hun Boldon aviou pas cap de peço ouficialo que
legitimèsso lours actes. Shoultoun Beyli s’aprestabo de li coumbatre.
Li damandèri de me mena chas Domozhiroff. Din la sournièiro avisèri
quatre grondos yourtos e duoi sentinèlos moungolo armados de fuzilhs
russes. Dintreran souto lou tibanèl del « Noyon » russe, e vegueran
una sceno estranho. Al mié de la yourto i avio lou brasas. Ounde se
quilho l’autar de coustumo, i avio un trone soubre louquau lou
courounèl Domozhiroff èro assetat, magre e grisounant. Avio pas que si
fardos del dejious e si chaussetos. Ero round coumo un iòu e countabo
de galejiados. A l’entour del fioc i jasiou doutge jouvents, din de
pausos variados e pintourescos. Moun coumpanh ouficier rendè coumte à
Domozhiroff de ço que s’èro passat à Ouliassoutai, e durant la
charrado, damandèri à Domozhiroff ounde campabo soun destacomen.
S’espoufidè e me respoundè en me fazent un sinne de la mô : « Lou
vaqui, moun destacomen ». Li diguèri que la naturo de sis ordres nous
avio fach creire qu’avio de forços impourtantos. Puèi li anouncièri
que lou lioc-tenent-courounèl Mikhailoff s’aprestabo de coumbatre lei
forços boulshevikos que s’aturabou d’Ouliassoutai.
Coumo ? ço-venguè ammé la pour e la counfusiou que se mesclabou soubre
sa caro, li roujes ?
Passeran la nueit din sa yourto e, quand fouguèri prèst à me jiaire,
l’ouficier me murmurè :
Ajat suenh d’avedre un revoulvèr à pouzito.
Amm acò, riguèri en li dizent :
Mas sen al mié d’un destacomen de bloncs, sen dounc en siguritat !
Hum ! ço-faguè l’ouficier en clutant de l’uei.
Lou lendemô, coumvidèri Domozhiroff à veni passeja ammé ieu soubre la
plono, e li parlèri franchomen : guel e Hun Boldon avio recebut del
baroun Ungern l’ordre de se metre à la dispousiciou del generau
Bakich, mès en lioc d’acò, aviou coumençat de pilha li magazis chinés
loung de la routo, e guel s’èro mes din lou cap de veni un grond
counquistadour. Avio rescountrat soubre soun chami quauques uns dis
ouficiers qu’aviou desertat lou courounèl Kazagràndi e que faziou sa
chourmo de uèi. Capitèri de lou counvencer d’adouba à l’amiablo lei
causos ammé Shoultoun Beyli e de fourça pas lou tratat. Quand
tournèri, rescountrèri un Moungòu plô bèl, de la caro feroço, vestit
de sedo blugo : èro Hun Boldon. Se presintè à ieu, en me parlant
russe. Avioi tout-escas quitat lou mantèl din lou tibanèl de
Domozhiroff qu’un Moungòu dintrè en courrent, per me coumvida d’ana
din la yourto de Hun Boldon. Lou prince demourabo à coustat dinc una
manhifico yourto blugo. Coumo sabioi lei coustumos moungolos, saltèri
en sèlo, e faguèri d’un cop de chaval li detz pas que me separabou de
sa porto. Hun Boldon me recebè amm una freidour alturouso :
Qu’es acò ? ço-damandè al truchamant, en me guinhant.
Coumprenguèri soun estiganço de me descouca e respoundèri parièromen :
lou moustrèri al truchamand e li pausèri la memo questiou soubre un
toun que vóuguèri un pauc mai desplazent inquèro.
Quau is ? Grond prince e guerrier, ou pastre e bruto ?
Boldon perdè cop-sic touto sa countenenço, sa voutz tremoulè, e
m’escampè à la caro que me permetrio pas de me chauta de sis afaires e
que desquilhario touto persouno que gausario entrava sis ordres. Piquè
del pounh soubre la taulo, puèi se levè e tirè soun revoulvèr. Mas
avioi plô vouiajat demié li barrulaires e li couneissioi, i princes, i
lamas, tô plô qu’i pastre e i brigands. Agantèri ma crabacho e tustèri
la taulo de touto ma forço en dizent al truchamand :
Dichat-li qu’o l’ounour de parla amm un estrangier qu’es pas moungòu
ni russe, mas cieutadan d’un grond estat libre*. Dichat-li qu’aprengo
d’en primier à esse un ome, e que puèi poudrò veni me faire visito, e
que poudren parla.
**
Noto :
L’autour, nascut Russe à uno epoco que la Poulounho avio disparegut
coumo estat, èro devengut cieutadan poulounés al reviscòu de sa patrìo
en 1918.
Acò l’aurò pas empachat d’èsse ministre del gouvèr Kolchak après 1918.
Din l’aute camp, lou Poulounés Dzerzhinski ourganisabo e bailejabo la
sinistro Cheka.
**
Me virèri e sautèri.
Detz minutos daprès, Hun Boldon dintrabo din ma yourto e me presintabo
sis escusos. Lou counvencèri de parlica ammé Shoultoun Beyli e de pas
piû oufensa lou poble moungòu per sis espets countestables. Lou memo
sir, tout èro adoubat. Hun Boldon remandè si Moungòus e tournè à
Kobdo, del temp que Domozhiroff e sa chourmo partissiou à Jassaktou
Khan per i ourganisa la moubilisaciou di Moungòus. Ammé l’agradimen de
Shoultoun Beyli, escriguè à Wang Tsao-tsoun per li damanda que
desarmèsso sa gàrdio, que toutos las troupos chinesos d’Ourga aviou
recebut aquel ordre. Mas la letro arribè quand Wang, qu’avio croumpat
de chamèls per remplaça li chavals raubats, èro ja partit, en routo
vers la frountiero. Mai tard, lou lioc-tenent-courounèl Mikhailoff
mandè un destacomen de cinquanto omes, coumandats per lou lioc-tenent
Strighin, per ratrapa li souldats de Wang e recebre lours armos.