വിശുദ്ധ ഖുര്‍ആന്‍ ശിക്ഷണത്തിന്റെ മൂല്യസ്രോതസ്സ്

[asas foundation]

വിശുദ്ധ ഖുര്‍ആന്‍ ശിക്ഷണത്തിന്റെ മൂല്യസ്രോതസ്സ്

സുഹൈബ് മിസ്ബാഹ്

വ്യക്തി സംസ്‌കരണത്തിലൂന്നിയ ശിക്ഷണവും ബോധന പ്രക്രിയയുമാണ് ഉത്കൃഷ്ട സമൂഹത്തിന്റെ പിറവിക്ക് നിദാനമാകുന്നത്. വ്യക്തി ജീവിതത്തിന്റെ സമസ്ത മേഖലകളിലും സംസ്‌കരണം സാധ്യമാകണമെങ്കില്‍ പ്രസക്തമായ ആശയ സംഹിതകള്‍ പ്രായോഗികവും യുക്തിസഹവുമായ രീതിയില്‍ ബോധിപ്പിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്. ക്രമാനുഗത സ്വഭാവത്തില്‍ വ്യക്തിയില്‍ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്ന സംസ്‌കരണ ചിന്തകള്‍ വ്യക്തിത്വ വികസനത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. 

മാനവലോകത്തിനാകമാനം മാര്‍ഗദര്‍ശകമായിട്ടുള്ള വിശുദ്ധ ഖുര്‍ആനിന്റെ അവതരണം ഇരുപത്തി മൂന്ന് വര്‍ഷം കൊണ്ട് പൂര്‍ത്തീകരിക്കപ്പെട്ടപ്പോള്‍ തദനൃസൃതം ജീവിക്കുന്ന ഉത്തമ സമൂഹം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതിന് ചരിത്രം സാക്ഷിയാണ്. ദൈവിക വചനമായ വിശുദ്ധ ഖുര്‍ആനിലെ നിത്യപ്രസക്തമായ അധ്യാപനങ്ങള്‍ മികച്ച സമീപന രീതിയിലൂടെ പകര്‍ന്നുകൊടുത്തപ്പോള്‍ സമാനതകളില്ലാത്ത പരിവര്‍ത്തനത്തിനും ധൈഷണിക വിപ്ലവത്തിനും അത് ഊര്‍ജസ്രോതസ്സായി മാറുകയായിരുന്നു. മുഹമ്മദ് നബി(സ) എന്ന മാതൃകാ അധ്യാപകന്‍ വിശുദ്ധ ഖുര്‍ആന്‍ എന്ന ഉത്തമ പാഠശാലയിലൂടെ അവര്‍ക്ക് ശിക്ഷണം നല്കിയപ്പോള്‍ ഉത്തമ നൂറ്റാണ്ടിലെ ഉത്കൃഷ്ട സമൂഹമെന്ന ഖ്യാതിയിലേക്ക് അവരുയര്‍ത്തപ്പെട്ടു. സംബോധിത സമൂഹത്തിന്റെ വൈകാരികവും ബുദ്ധിപരവുമായ അവസ്ഥാന്തരങ്ങളെ പരിഗണിച്ചുകൊണ്ടുള്ള വിശുദ്ധ ഖുര്‍ആനിന്റെ ശിക്ഷണ രീതി നമുക്കും വിഷയീഭവിക്കേണ്ടതാണ്. ദുരാചാരങ്ങളോടു കലഹിച്ചും സദാചാരത്തെ സംസ്ഥാപിച്ചും നടത്തിയ ആ ധര്‍മസമരത്തിന്റെ ആശയ സ്രോതസ്സായ വിശുദ്ധ ഖുര്‍ആനിന്റെ മൂല്യസംഹിതകളില്‍ നിന്ന് തന്നെയാണ് എക്കാലവും സംസ്‌കൃത സമൂഹം പടുത്തുയര്‍ത്തപ്പെടേണ്ടത്. 

തര്‍ബിയത്ത് അര്‍ഥവും തത്വവും 

തര്‍ബിയത്ത് എന്ന അറബി പദത്തെ വിദ്യാഭ്യാസം, ശിക്ഷണം തുടങ്ങിയ അര്‍ഥത്തില്‍ നാം സാധാരണ ഉപയോഗിക്കുന്നു. വളര്‍ച്ച, വികാസം തുടങ്ങി അര്‍ഥങ്ങളുള്ള ‘റബ’ എന്ന ക്രിയാധാതുവില്‍ നിന്നാണ് അത് നിഷ്പന്നമായിരിക്കുന്നത്. വികസിക്കുക എന്ന അര്‍ഥത്തില്‍ ‘റബ’ എന്ന് പ്രയോഗിച്ചതിന്റെ ഉദാഹരണമാണ് സൂറത്തുല്‍ ഹജ്ജിലെ 5-ാം സൂക്തം. പ്രസ്തുത സൂക്തത്തിന്റെ അര്‍ഥം ഇങ്ങനെ: ഭൂമി വരണ്ടു നിര്‍ജീവമായി കിടക്കുന്നതായി നിനക്ക് കാണാം. എന്നിട്ട് അതിന്മേല്‍ നാം വെള്ളം ചൊരിഞ്ഞാല്‍ അത് ഇളകുകയും വികസിക്കുകയും കൗതുകമുള്ള എല്ലാ തരം ചെടികളെയും അത് മുളപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു (22:5). പോഷിപ്പിക്കുക എന്ന അര്‍ഥത്തില്‍ യുര്‍ബി, റബ്ബാ എന്നീ ക്രിയകള്‍ ഒന്നിലധികം സൂക്തങ്ങളില്‍ പ്രയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഉദാഹരണമായി അല്ലാഹു പലിശയെ ക്ഷയിപ്പിക്കുകയും ദാനധര്‍മങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും (2:275). പരിപാലകന്‍, പടിപടിയായി വളര്‍ത്തുന്നവന്‍ എന്ന അര്‍ഥമുള്ള ‘റബ്ബ്’ എന്ന  പദം സാര്‍വത്രികമായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നതുമാണ്. വിശുദ്ധ ഖുര്‍ആനില്‍ വന്നിട്ടുള്ള ഈ പദപ്രയോഗങ്ങളില്‍ നിന്നുതന്നെ തര്‍ബിയ്യത്ത് എന്നതിന്റെ വിവക്ഷയും അര്‍ഥവ്യാപ്തിയും ഗ്രഹിക്കാന്‍ കഴിയും. മനുഷ്യനടക്കമുള്ള ജീവജാലങ്ങള്‍ക്കൊക്കെ വളര്‍ച്ചയുണ്ടാകുന്നു. വിശേഷബുദ്ധിയും ചിന്താശേഷിയുമുള്ള മനുഷ്യനാകട്ടെ വളര്‍ച്ചയോടൊപ്പം വികാസത്തിന്റെ അനന്ത സാധ്യതകളും മുന്നിലുണ്ട്. ബാഹ്യവും ശാരീരികവുമായ വികാസം കൂടിയുണ്ടാവുമ്പോഴാണ് മനുഷ്യന്‍ പക്വമതിയും വിവേകിയുമാവുന്നത്. ഈ ഒരു വിതാനത്തിലേക്ക് മനുഷ്യനെ ക്രമാനുഗതമായി വളര്‍ത്തിക്കൊണ്ടുവരുന്ന പരിവര്‍ത്തന പ്രക്രിയയാണ് തര്‍ബിയത്ത് എന്നതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. വരണ്ടുണങ്ങിയ ഭൂമി പ്രതലത്തിന് മഴത്തുള്ളിയുടെ സ്പര്‍ശമേല്ക്കുമ്പോള്‍ സസ്യലതാദികളാല്‍ അത് ഹരിതാഭമാവുന്നു. പകിട്ടേറിയതും വര്‍ണാഭവുമായ പുഷ്പ ഫലങ്ങളാല്‍  ഭൂമി ജീവസ്സുറ്റതായി മാറുന്നു. ആത്മീയ പോഷണത്തിലൂന്നിയ ശിക്ഷണവും ബോധന പ്രക്രിയയും മനുഷ്യനെ കര്‍മവിശുദ്ധികൊണ്ട് സൗരഭ്യവും സൗന്ദര്യവും പരത്തുന്ന ഉദാത്ത ജീവിതത്തിന് പ്രാപ്തനാക്കുന്നു. വളര്‍ച്ച, വികാസം, വര്‍ധനവ് എന്നിവയെല്ലാം പൊടുന്നനെ സംഭവിക്കുന്ന ഒന്നല്ല. വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച് ക്രമാനുഗതമായി പൂര്‍ണതയിയും പക്വതയിലുമെത്തുന്ന പ്രതിഭാസമാണ്. ഇമാം റാഗിബ് തര്‍ബിയത്ത് എന്ന പദത്തിന് നല്കുന്ന നിര്‍വചനം ഇങ്ങനെയാണ്. ”നിരവധി ഘട്ടങ്ങള്‍ പിന്നിട്ട്, വിവിധ അവസ്ഥാന്തരങ്ങളിലൂടെ പക്വതയുടെ തലത്തിലേക്കു വ്യക്തി പരിവര്‍ത്തിക്കപ്പെടുന്ന പ്രക്രിയയാണ് തര്‍ബിയത്ത്. (മുഫ്‌റദാത്തുഗരീബില്‍ ഖുര്‍ആന്‍) ഒരു ചെടി അതിന്റെ വളര്‍ച്ചയുടെ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും ആവശ്യമായ നിരീക്ഷണവും പരിചരണവും നല്കുമ്പോഴാണല്ലോ അത് പൂര്‍ണതയില്‍ എത്തി പരിരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത്. മനുഷ്യന്റെ സ്വതവികാസത്തിനുതകുന്ന ശിക്ഷണ പാഠങ്ങള്‍ സമയോചിതവും ആസൂത്രിതവുമായ സമീപന രീതിയിലൂടെ പകര്‍ന്നുകൊടുത്താല്‍ വളര്‍ച്ചയുടെ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും സദ്ഫലങ്ങള്‍ നമുക്ക് ദര്‍ശിക്കാനാവും. തര്‍ബിയത്തുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ അടിസ്ഥാന തത്വം പ്രയോഗവല്ക്കരിച്ചപ്പോഴാണ് ചരിത്രത്തില്‍ തുല്യതയില്ലാത്ത വിധം ഒരു വിപ്ലവത്തിന് നബി(സ)യുടെ കാലഘട്ടം സാക്ഷിയായത്. 

വിശുദ്ധ ഖുര്‍ആന്‍ ശിക്ഷണഗ്രന്ഥം 

വിശുദ്ധ ഖുര്‍ആനിന്റെ അവതരണപൂര്‍ത്തീകരണം നടന്ന ഇരുപത്തിമൂന്ന് വര്‍ഷകാലയളവിലെ സംബോധിത സമൂഹത്തിന്റെ വ്യത്യസ്ത സന്ദര്‍ഭങ്ങള്‍ക്കനുസൃതമായി വെളിപാടുകള്‍ ഉണ്ടായി. ഉപദേശങ്ങള്‍, കല്പനകള്‍, താക്കീതുകള്‍, ഗുണപാഠങ്ങള്‍, തത്വജ്ഞാനങ്ങള്‍, വിധിവിലക്കുകള്‍, ചരിത്ര സ്മരണകള്‍ എന്നിവ സാന്ദര്‍ഭികമായി പഠിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. അവയൊക്കെയും പ്രവാചക കാലഘട്ടത്തിലെന്നപോലെ ആധുനിക കാലത്തും സുഭദ്ര സമൂഹത്തിന് അടിത്തറ പാകുന്ന ഇസ്‌ലാമിക ശിക്ഷണത്തിന്റെ മൗലിക പാഠങ്ങളാണെന്നതില്‍ സംശയമില്ല. നിത്യ പ്രസക്തമായി നിലകൊള്ളുന്ന വിശുദ്ധ ഖുര്‍ആനിലെ ശിക്ഷണ പാഠങ്ങളുടെ മുന്‍ഗണനാക്രമവും ബോധനത്തിനായുള്ള സമീപന രീതിയും നവയുഗത്തില്‍ കാലിക വായനക്ക് വിധേയമാക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. വിശുദ്ധ ഖുര്‍ആനിലെ പ്രതിപാദ്യവിഷയങ്ങളൊക്കെ വ്യക്തികളിലൂടെ സമൂഹത്തിന്റെ പരിവര്‍ത്തനത്തിന് പര്യാപ്തമാണെന്ന കാര്യത്തില്‍ സംശയമില്ല. രണ്ട് സുപ്രധാന ഘടകങ്ങളെ മുന്‍നിര്‍ത്തി വ്യക്തികളെ സംസ്‌കരിച്ചെടുക്കുന്ന ശിക്ഷണരീതിയാണ് ഖുര്‍ആനില്‍ സ്വീകരിച്ചുകാണുന്നത്. വിശുദ്ധ ഖുര്‍ആനിന്റെ അവതരണം നടക്കുമ്പോഴുള്ള സമൂഹത്തിന്റെ പ്രാദേശിക ജീവിതാവസ്ഥകളാണ് പ്രഥമമായി പരിഗണിച്ചിട്ടുള്ളത്. കാലികമായ സവിശേഷതകളും ജീവിത ചുറ്റുപാടുകളുമാണ് മറ്റൊന്ന്. സ്ഥലകാല സവിശേഷതകള്‍ പൂര്‍ണമായും പരിഗണിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ബോധനങ്ങളിലൂടെയായിരുന്നു സംസ്‌കരണം സാധ്യമായത് എന്ന് ചുരുക്കം. എന്നാല്‍ ബോധനവിഷയവും അധ്യാപനരീതിയും  പ്രസ്തുത സ്ഥലകാലങ്ങളുടെ ചുരുങ്ങിയ ചുറ്റളവില്‍ ഒതുങ്ങാതെ സ്ഥലകാലങ്ങള്‍ക്കതീതമായി ശിക്ഷണ ഗ്രന്ഥമായി നിലനില്ക്കുക തന്നെ ചെയ്യുന്നുവെന്നതാണ് ഖുര്‍ആനിന്റെ അമാനുഷികത. 

സത്യവിശ്വാസം തര്‍ബിയത്തിന്റെ ആധാരശില 

ഹിജ്‌റ എന്ന ചരിത്ര പ്രധാനമായ സംഭവത്തെ മുന്‍നിര്‍ത്തി അധ്യായത്തിന്റെ അവതരണ കാലം പരിഗണിച്ച് മക്കി, മദനി എന്നിങ്ങനെ സൂറത്തുകളുടെ വിഭജനം പൊതുവെ കാണപ്പെടുന്നു. വിശുദ്ധഖുര്‍ആനിലെ ശിക്ഷണത്തിന്റെ മൗലിക പാഠങ്ങള്‍ ഉള്‍ക്കൊള്ളേണ്ടത് മക്കി മദനി സൂറത്തുകളിലെ പ്രതിപാദ്യ വിഷയങ്ങളിലെ സവിശേഷതകളില്‍ നിന്നും സംബോധന രീതിയില്‍ നിന്നുമാണ്. മക്കി കാലഘട്ടത്തില്‍ (ഹിജ്‌റക്ക് മുമ്പ്) അവതീര്‍ണമായ അധ്യായങ്ങളുടെ പ്രതിപാദ്യ വിഷയങ്ങളില്‍ നിന്ന് താഴെ പറയുന്ന കാര്യങ്ങള്‍ ഗ്രഹിക്കാന്‍ കഴിയും. (ഒന്ന്) വിശ്വാസ വൈകല്യങ്ങളും അജ്ഞതയുടെ അന്ധകാരവും ദുഷിപ്പിച്ച സമൂഹത്തിന്റെ വിമോചനം വിശ്വാസ വിശുദ്ധിയിലൂടെയാവണം. ഏകദൈവ വിശ്വാസം മര്‍മ പ്രധാന വിഷയമായി അംഗീകരിക്കുകയാണ് സംസ്‌കരണത്തിന്റെ പ്രഥമ ഘട്ടം. (രണ്ട്) അനുകരണത്തിന് അടിമപ്പെടാതെ, സ്വന്തത്തെക്കുറിച്ചും പ്രപഞ്ച സൃഷ്ടിപ്പിനെക്കുറിച്ചുമുള്ള സ്വതന്ത്ര ആലോചന അര്‍ഥപൂര്‍ണമായ വിശ്വാസത്തിലേക്കും ജീവിത വീക്ഷണത്തിലേക്കും നയിക്കുന്നു. ചിന്തയും അറിവും അന്വേഷണവും ആണ് വ്യക്തിത്വ വികാസത്തിന്റെ വഴി സുഗമമാക്കുന്നത്. വിശ്വാസപരമായ വിശുദ്ധി മാത്രമേ, മനുഷ്യമനസ്സില്‍ വിപ്ലവത്തിന്റെ വിത്ത് പാകുകയുള്ളൂ. ഒരു ഫലവൃക്ഷത്തിന്റെ ശക്തിയും ബലവും അതിന്റെ ശിഖരങ്ങളോ, പൂക്കളോ, പഴങ്ങളോ ഒന്നുമല്ല. ആ വൃക്ഷം തണല്‍ വിരിച്ച്, പൂക്കള്‍ കൊഴിച്ച്, ഫലങ്ങള്‍ ചൊരിഞ്ഞ് നല്കണമെങ്കില്‍ വൃക്ഷത്തിന്റെ താഴ്‌വേരുകള്‍ മണ്ണിലേക്ക് ആഴ്ന്നിറങ്ങി നില്ക്കണം. അതിന് അനുഗുണമായ പരിചരണവും പരിലാളനയും ലഭിക്കണം. മനസ്സകങ്ങളില്‍ സത്യവിശ്വാസത്തിന്റെ ദൃഢീകരണം ഉണ്ടായാലേ കര്‍മങ്ങള്‍ കൊണ്ട് നന്മയുടെ വസന്തം തീര്‍ക്കാന്‍ നമുക്ക് സാധിക്കുകയുള്ളൂ. അഹമ്മദ് ഇബ്‌റാഹീം ശരീഫ് എഴുതിയ പ്രസിദ്ധ ചരിത്രഗ്രന്ഥമായ ‘മക്ക വല്‍ മദീന ഫില്‍ ജാഹിലിയ്യ’യില്‍ ഇങ്ങനെ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ‘ഇസ്‌ലാമിക ശിക്ഷണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം വിശ്വാസമാണ്. ദേഹേച്ഛക്ക് അടിമപ്പെട്ട് പൈശാചിക വൃത്തിയില്‍ മുഴുകിയ ഒരാള്‍ക്ക് സദാചാരക്കാഴ്ചപ്പാട് കൈമോശം വന്നിരിക്കുന്നു. ഇത്തരം രോഗബാധിതരുടെ എണ്ണം പെരുകിയാല്‍ സമൂഹം എളുപ്പത്തില്‍ ദുഷിക്കും. അവരുടെ സ്വഭാവ ദൂഷ്യത്തിന് കാരണമായ പൈശാചിക ബോധത്തെ ഇല്ലായ്മ ചെയ്യാതെ വ്യക്തിയില്‍ നന്മയും മൂല്യങ്ങളും തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരിക സാധ്യമല്ല. 

ഏകദൈവ വിശ്വാസത്തിലധിഷ്ഠിതമായ ദൈവിക ബോധവും ദൈവപ്രീതി കാംക്ഷിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ജീവിത പുനക്രമീകരണവും ആണ് ശിക്ഷണത്തിന്റെ പ്രാഥമിക പാഠം. മക്കയിലും മദീനയിലും പൂര്‍ണാര്‍ഥത്തില്‍ പ്രയോഗവല്ക്കരിച്ച് വിജയം കണ്ടതും ഇതു തന്നെയാണ്.’ 

ചിന്തയുടെ പ്രാധാന്യം 

എന്ത് വിശ്വസിക്കുന്നു? ആരെ വിശ്വസിക്കുന്നു? എന്നീ ചോദ്യങ്ങള്‍ക്കുള്ള പ്രാധാന്യം പോലെ തന്നെ ഗൗരവമര്‍ഹിക്കുന്നതാണ് എന്തിന് വിശ്വസിക്കുന്നു എന്ന ചോദ്യവും. കേവലം വിശ്വാസപ്രേരിതമായി കര്‍മങ്ങള്‍ ഉദാത്തീകരിക്കപ്പെടുകയോ, ആത്മീയ ശുദ്ധീകരണം ഉണ്ടാവുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല. വിശ്വാസ സംബന്ധിയായ വിഷയങ്ങള്‍ പറയുന്നിടത്തുപോലും വിശുദ്ധ ഖുര്‍ആന്‍ ബുദ്ധിയുടെയും യുക്തിപരതയുടെയും പിന്‍ബലത്തോടെ സമര്‍ഥിക്കുന്നത് കാണാം. ലക്ഷ്യം അറിയാതെ കണ്ണടച്ച് വിശ്വസിക്കാനല്ല, കണ്ണു തുറന്ന് ഉറ്റാലോചനയിലൂടെ സ്വന്തം ജീവിത പരിസരങ്ങളില്‍ നിന്ന് കാര്യങ്ങള്‍ ഗ്രഹിക്കാനാണ് ഖുര്‍ആന്‍ ഉദ്‌ബോധിപ്പിക്കുന്നത്. അറിവിന്റെ പുതിയ ചക്രവാളങ്ങളിലേക്കുള്ള അന്വേഷണ യാത്രകള്‍ക്കിത് വഴിയൊരുക്കുന്നു. അന്ധമായ അനുകരണങ്ങളില്‍ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ച് ഹൃദയ വിശാലതയുടെ പ്രകാശ പൂരിതപ്രപഞ്ചം നമുക്ക് മുമ്പില്‍ തുറക്കപ്പെടണം. എന്നാല്‍ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും മനുഷ്യബുദ്ധിയുടെ ചിന്താശേഷികൊണ്ട് തിട്ടപ്പെടുത്താനും നിഗമനത്തിലെത്താനും സാധ്യമല്ല. സൃഷ്ടാവിന്റെ കഴിവും മനുഷ്യന്റെ ദൗര്‍ബല്യവുമാണ് അതറിയിക്കുന്നത്. വിശുദ്ധ ഖുര്‍ആനിലെ ബോധനരീതിയും ശിക്ഷണ പാഠങ്ങളും നവലോകത്തും നൂതനത്വം നിലനിര്‍ത്തുന്നു. നിത്യനൂതനമായി ഈ വിശുദ്ധ ഗ്രന്ഥം നില നില്ക്കാന്‍ കാരണമായിട്ടുള്ള അതിന്റെ സവിശേഷതകളെ ഇങ്ങനെ പറയാം. (1) ആശയ സമഗ്രത (2) അധ്യാപനത്തിലെ യുക്തിപരത (3) പ്രതിപാദ്യങ്ങളിലെ ശാസ്ത്രീയത (4) മാര്‍ഗനിര്‍ദേശങ്ങളിലെ പ്രായോഗികത. 

തര്‍ബിയത്ത് സ്വഭാവ പെരുമാറ്റങ്ങളില്‍ 

വ്യക്തി ജീവിക്കേണ്ടതും ഇടപഴകേണ്ടതും സമൂഹത്തിലാണ്. അവന്റെ വിശ്വാസത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന സദ്കര്‍മങ്ങള്‍ സദ്‌സ്വഭാവത്തിലൂടെയും ഉദാത്ത സംസ്‌കാരത്തിലൂടെയുമാണ് പ്രകടമാവുന്നത്. ബന്ധങ്ങളും സമൂഹ ജീവിതവുമൊക്കെ ഭദ്രതയുള്ളതാവുന്നത് ഇവ്വിഷയകമായി വ്യക്തിക്ക് സംസ്‌കരണം ലഭിക്കുമ്പോഴാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഹിജ്‌റക്ക് ശേഷം അവതീര്‍ണമായ മദനി സൂറത്തുകളില്‍ സാമൂഹിക മര്യാദകളും പെരുമാറ്റങ്ങളും ഒക്കെ പ്രതിപാദ്യവിഷയങ്ങളാണ്. വൈവാഹിക ബന്ധം, സന്താനപരിപാലനം, അയല്‍പക്കമര്യാദകള്‍, അന്യമതസ്ഥരുമായുള്ള സഹവര്‍ത്തനം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങള്‍ സഗൗരവും പഠിപ്പിക്കുന്നു. ശരീഅത്ത് എന്നത് ഇസ്‌ലാം അനുശാസിക്കുന്ന നിയമാവലികളെയും ജീവിത സംസ്‌കാരത്തെയും ഉദ്ദേശിച്ച് വിശാലാര്‍ഥത്തില്‍ പ്രയോഗിക്കുന്ന ഒരു സംജ്ഞയാണ്. ഇസ്‌ലാമിക ശിക്ഷണം വ്യക്തിയിലും സമൂഹത്തിലും സദ്ഫലങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകുന്ന വിധം നല്കപ്പെടുന്നതിന് പ്രഥമവും പ്രധാനവുമായി വേണ്ടത് ശരീഅത്തിനെ പൂര്‍ണാര്‍ഥത്തില്‍ ഉല്‍ക്കൊള്ളുക എന്നത് തന്നെയാണ്. ഭദ്രമായ അടിത്തറയും മനോഹരമായ ഭിത്തികളിലും ശക്തമായ മേല്‍ക്കൂരയും ഒന്നിച്ച് ചേരുമ്പോഴാണ് കെട്ടിടം പൂര്‍ണമാകുന്നത്. അതുപോലെ അടിസ്ഥാന വിശ്വാസങ്ങളാകുന്ന ആധാര ശിലകളും അനുഷ്ഠാനങ്ങള്‍, ആചാര്യമര്യാദകള്‍, സാമൂഹിക നിയമങ്ങള്‍, സ്വഭാവ പെരുമാറ്റ രീതികള്‍ തുടങ്ങിയവയൊക്കെ ശരീഅത്തിന്റെ വിശാലാര്‍ഥത്തില്‍ വരുന്ന കാര്യങ്ങളായി ഉള്‍ക്കൊള്ളാന്‍ കഴിയണം. ഭാഷാ പണ്ഡിതനായ ഇമാം ജര്‍ജാനി ‘ശരീഅത്ത്’ എന്ന പദത്തിന് നല്കുന്ന നിര്‍വചനം ഇങ്ങനെ: ”ദൈവ പ്രീതിക്ക് കാരണമാകുന്ന വാഗ്‌വിചാര കര്‍മങ്ങളൊക്കെ ഈ പദത്തിന്റെ അര്‍ഥപരിധിയില്‍ വരുന്നു. പ്രത്യക്ഷവും പരോക്ഷവുമായ നിലക്ക് ജീവിതത്തിന്റെ സര്‍വതലവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നില്ക്കുന്ന വ്യവഹാരങ്ങളെയും ഇടപാടുകളെയും അതുള്‍ക്കൊള്ളുന്നു.” (കിതാബുത്തഅ്‌രീഫാത്ത്) മതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന നിര്‍ബന്ധ ആരാധനാ കര്‍മങ്ങളെ മാത്രം ഉദ്ദേശിച്ച് ‘ശരീഅത്ത്’ എന്ന പദത്തെ ‘പരിമിതവൃത്തത്തില്‍ ഒതുക്കരുത്.’ എന്ന് ഈ നിര്‍വചനത്തില്‍ നിന്ന് ഗ്രഹിക്കാം. എന്നാല്‍ ശരീഅത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമായ നിര്‍ബന്ധ ആരാധനാ കര്‍മങ്ങളാണ് മുസ്‌ലിമിന്റെ ജീവിതത്തില്‍ സദ്ഗുണങ്ങളുടെ ശിക്ഷണ പാഠങ്ങള്‍ ശീലിപ്പിച്ചെടുക്കുന്നത്. അഞ്ച് നേരത്തെ നിര്‍ബന്ധനമസ്‌കാരം സമയബോധത്തോടെ ജീവിതം ചിട്ടപ്പെടുത്താനുള്ള ശിക്ഷണമാണ്. ആണ്ടിലൊരിക്കലുള്ള നിര്‍ബന്ധ വ്രതം ആഹാരഭോഗാദികള്‍ നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള ശിക്ഷണമാണ്.  നിശ്ചിത വിഹിതം, സക്കാത്ത് നല്കുന്നത് സാമ്പത്തിക വിനിയോഗ രംഗത്ത് സൂക്ഷ്മതയും അച്ചടക്കവും പാലിക്കാനുമുള്ള ശിക്ഷണമാണ്. 

സാധ്യമായവര്‍ക്ക് ജീവിതത്തില്‍ ഒരിക്കലുള്ള ഹജ്ജ് കര്‍മം തൗഹീദിന്റെ വിളംബരം നടത്തി സര്‍വസ്വവും സൃഷ്ടാവിന് സമര്‍പ്പിക്കാനുള്ള ശിക്ഷണമാണ്. കാലത്തിന്റെ കറക്കത്തില്‍ ഈ സമൂഹങ്ങള്‍ മാറുകയും ജീവിത സാഹചര്യങ്ങള്‍ പുരോഗതയില്‍ നിന്ന് പുരോഗതിയിലേക്ക് കുതിക്കുകയും ചെയ്താലും വിശുദ്ധ ഖുര്‍ആന്‍ മുന്നില്‍ വെക്കുന്ന തര്‍ബിയ്യത്തിന്റെ മൗലിക പാഠങ്ങള്‍ പ്രയോഗവല്ക്കരിക്കുന്നത് വ്യക്തിയെ സംസ്‌കരിക്കുകയും സമൂഹത്തെ കെട്ടുറപ്പുള്ളതാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. സത്യവിശ്വാസം, ചിന്താശേഷിയുടെ ക്രിയാത്മക വിനിയോഗം എന്നിവയിലൂടെ വ്യക്തികളില്‍ സ്വത്വവികാസത്തിന് ഖുര്‍ആനിന്റെ ശിക്ഷണവും മുഹമ്മദ് നബി(സ)യുടെ ജീവിത മാതൃകയും ഉത്തമ സമൂഹത്തിന്റെ ഉയിര്‍പ്പിനായുള്ള ഊര്‍ജ സ്രോതസ്സുകളാണെന്ന കാര്യം വിസ്മരിക്കരുത്. 

വിവ: സി കെ റജീഷ്‌ -