Cenab-ı Hakk'ın masivasına (yani kâinata) mana-yı harfiyle ve Onun hesabına bakmak lazımdır. Mana-yı ismiyle ve esbab hesabına bakmak hatadır.
Evet, her şeyin iki ciheti vardır. Bir ciheti Hakk'a bakar. Diğer ciheti de halka bakar. Halka bakan cihet, Hakk'a bakan cihete tenteneli bir perde veya şeffaf bir cam parçası gibi, altında Hakk'a bakan cihet-i isnadı gösterecek bir perde gibi olmalıdır. Binaenaleyh nimete bakıldığı zaman Mün'im, san'ata bakıldığı zaman Sani', esbaba nazar edildiği vakit Müessir-i Hakiki zihne ve fikre gelmelidir.
Ve keza nazar ile niyet, mahiyet-i eşyayı tağyir eder. Günahı sevaba, sevabı günaha kalbeder. Evet, niyet adi bir hareketi ibadete çevirir. Ve gösteriş için yapılan bir ibadeti günaha kalbeder. Maddiyata esbab hesabıyla bakılırsa cehalettir. Allah hesabıyla olursa, marifet-i İlahiyedir.
(Bediüzzaman Said Nursi - Mesnevi-i Nuriye’den)
Lügatler
|
Adi :basit, kıymetsiz, sıradan Binaenaleyh :bunun üzerine, bundan dolayı Cehalet :bilgisizlik, cahillik Cenâb-ı Hakk :Hakkın ta kendisi olan şeref ve yücelik sahibi Allah Cihet :yön, taraf Cihet-i isnad :dayanma yönü Esbab: sebepler Fikir :düşünce, görüş Günah :cezayı gerektiren amel, hata, isyan, islama aykırı iş Hak :varlığı hiç değişmeyen,her hakka sahip,ibadete layık(Allah) Halk :insan topluluğu, insanlar Hesabıyla :onun adıyla, ona dayanarak İbadet :Allah’ın emirlerini yapmak, sevaplı ve ihlâslı iş yapmak, Allah’a kulluk Kâinat : evren, yaratılanların hepsi Kalbetmek :dönüşmek, değiştirmek Keza : bunun gibi Lazım :lüzumlu, gerekli Maddiyat :maddecilik, maddeden ve servetten gelen kuvvet Mahiyet-i eşya :varlıkların asıl özelliği, içyüzü Mana-yı harfi : harf mânâsı; bir şeyin kendisini değil de san’atkârını, ustasını, sahibini bildirip tanıtan mâna
|
Mana-yı ismi : isim mânâsı; bir şeyin bizzat kendisine bakan ve kendisini tanıtan mânâsı Marifet-i İlâhiye :Allah’ı bilme ve tanıma Masiva :Allah’tan gayrı her şey, Allah’ın dışındaki varlıklar Mesnevi-i Nuriye :nurlu parçalar, nurlu manzumeler Müessir-i hakiki : gerçek tesir sahibi olan, bütün sebepleri yaratıp onlara hükmeden Allah Mün’im :nimet veren, yedirip içiren Nazar :bakma, bakış, görüş açısı, dikkat Nimet :iyilik, lütuf, ihsan, yiyecek içecek faydalı şeyler Niyet :kalbin bir şeye yönelmesi, yapmaya kasdetmek Sanat :ustalık, hüner, marifet Sâni’ : her şeyi mükemmel ve sanatla yaratan Allah Sevab :hayır, hayırlı iş Şeffaf :ışık geçiren parlak cisim Tağyir :başkalaştırma, değiştirme, bozma Tentene :tül gibi, ince ve şeffaf Vakit :zaman, saat, çağ, mevsim Zihin :anlama bilme hatırlama kuvveti
|