GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ NEDİR?
Adil Hakan Ayber
belirtildiği sekilde, Geodezi+Geoinformatik kelimelerinin birlesiminden türetilmistir.
İngilizcede Geomatics; Fransızcada Geomatique ve Latincede Geomatica kelimelerine
karsılık gelmektedir. Latince’de yeralan Geos=Yer ve Informatics= Bilisim sözcüklerinin
bilesiminden türetilmis bir sözcüktür. Geomatik terimi, özellikle ölçme ve görsellestirme
bilimlerinde çığır açan elektronik hesaplama potansiyelinin ve bilgisayar destekli tasarım
olanaklarının artmasına bağlı olarak 1980’lerden sonra bilimsel alanda yerini almıstır.
GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ
Geomatik Mühendisliği konumsal/mekansal bilgi üretimi ile yönetimine odaklanan ve hızla
gelisme gösteren bir disiplindir. Konum/mekan, görsellestirme ve analiz islemleri için, birçok
farklı kaynakta bulunan veri ve bilgilerin bütünlestirilmesinde temel faktör olarak öne
çıkmaktadır. Dünyada varolan hemen hemen tüm veri ve bilgiler konum/mekanla iliskili olan
veri ve bilgilerdir. Konum/mekanla iliskili bilgi ve uygulamalarda Geomatik Mühendisleri söz
sahibidir. Geomatik Mühendisliği birçok farklı kaynaktan elde edilen konumsal/mekansal
referanslı bilginin bilgi sistemlerinin içerisinde yönetilmesi süreçlerini kapsamaktadır.
Geomatik Mühendisliği yersel ve fotogrametrik yöntemlerle uydu ve bilgisayar
teknolojilerinden yararlanarak yeryüzünün tamamının veya bir bölümünün ülkenin
gereksinim duyduğu ve istenilen ölçekteki topografik ve tematik haritalarının üretilmesi,
Coğrafi Bilgi Sistemlerinin olusturulması, kıta hareketlerinin belirlenmesi, kırsal ve kentsel
toprak düzenlemelerinin yapılması, tüm yatırım ve mühendislik hizmetlerinin altyapısının
olusturulması, yeryüzünün dört boyutlu olarak ölçülmesi, haritalanması ve modellenerek
gösterimi asamalarında söz sahibi olan bir mühendislik bilimidir.
Çağımızın “Bilisim Çağı” olarak nitelendirilmesine yol açan, bilgisayar ve uydu
teknolojilerindeki gelisme düzeyi sektörümüzün çalısma alanını mekana ait konum dahil tüm
bilgilerin teknolojik kazanımı, islenmesi ve sunumu bağlamında da gelistirerek genisletmistir.
Mesleğimiz, ilk ortaya çıkısından bugüne kadar uygarlık birikimlerini hızla kullanan,
teknolojik gelismeleri kendi gereksinimlerine uyarlayarak gelismesini sürdüren bir disiplin
olarak bilinir. Geomatik mühendisliği eğitimi, ülkemizde farklı kurumlarda “Harita-Kadastro
Mühendisliği”, “Harita Mühendisliği”, “Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği” gibi isimlerle
de anılmaktadır.
doktora programı 2004 yılından itibaren mezun vermektedir. İstanbul Teknik Üniversitesi
Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü Mart 2009 tarihinde Üniversitelerarası Kurul
onayı ile adını “Geomatik Mühendisliği Bölümü” olarak değistirmistir. Geomatik
GEOMATİK NEDİR?
S.51 Tablo-4’de MF-4 puan türü ile öğrenci alan 4 yıllık yükseköğretim programları listesinde
de yerini almıstır.
GEOMATİK MÜHENDİSİ KİMDİR?
Mesleki bir tanım yapmak gerekirse, Geomatik Mühendisi; geleneksel harita ve harita
bilgileri üretimi bilimlerinden jeodezi, ölçme, kartografya, fotogrametri ve uzaktan algılama
konularını bilen, coğrafi/konumsal/mekansal verinin veya bilginin toplanarak veya üretilerek
elde edilmesi, analizi, islenmesi, görsellestirilmesi, iletilmesi ve/veya saklanması, yönetimi,
organizasyonu ve kalite güvencesi konularında uzman ve konumsal/mekansal sistemlerin
mühendislik uygulamalarında kullanılmasına iliskin derinlemesine bilgiye sahip elemandır.
Geomatik Mühendisi konumsal/mekansal bilginin yönetimine mühendislik prensiplerini
uygulayan teknik bir kisidir. Geomatik Mühendisi aynı zamanda bir konumsal/mekansal bilgi
mühendisidir. Geomatik Mühendisleri yerel, bölgesel, ulusal ve küresel anlamda makansal
bilgi altyapısının yönetiminde de söz sahibidir.
GEOMATİK MÜHENDİSİNİN GÖREVLERİ
Geomatik Mühendisinin üstlendiği görev ve islemler özetle söyle sıralanabilir;
Mühendislik ölçmeleri, özel ölçmeler
Jeodezik altyapı olusturma
Tasınmaz yönetimi ve değerlemesi
Büyük ölçekli sayısal harita üretimi (yersel)
Büyük ölçekli sayısal harita üretimi (fotogrametrik)
Değisik amaçlar için orta ve küçük ölçekte basılı ve sayısal harita tasarımı ve üretimi
(ulasım haritası, turistik haritalar gibi tematik haritalar)
Coğrafi bilgi sistemleri kurulum ve isletimi
Kadastro, kent ve afet bilgi sistemlerinin kurulum ve isletimi
Diğer konumsal/mekansal bilgi sistemlerinin kurulum ve organizasyonu
GPS ve uzaktan algılama uydu verilerinin konumsal/mekansal bilgi sistemi ile
entegrasyonuna ihtiyaç duyacak uygulamalar (araç takibi, navigasyon, acil yardım vb.).