ORMAN HARİTALARINDA TEKNİK HATA VE DÜZELTME
Adil Hakan Ayber
ORMAN HARİTALARINDA
TEKNİK HATA VE DÜZELTME
Orman haritalarındaki hatalarla; ölçü, tersimat, ve hesaplama gibi teknik hataların yanı sıra, haritasının sınır tutanaklarıyla çelişmesi şeklinde de karşılaşılabilir.
Öncesinde zaman zaman idari talimatlarla teknik hatalar düzeltilirken; Orman haritalarında yapılan teknik hataların idari yoldan düzeltilebileceği konusu, mevzuata Kasım 2003 tarihli 4999 sayılı Yasayla girmiştir.
4999 sayılı Yasanın 4’üncü maddesiyle değişik 6831 sayılı Yasanın 9’uncu maddesine göre; Orman tahdidi veya kadastrosu yapılıp ilân edilerek kesinleşmiş yerlerde, vasıf ve mülkiyet değişikliği dışında aplikasyon, ölçü, çizim ve hesaplamadan kaynaklanan yüzölçümü ve fenni hatalar tespit edildiğinde, bu hatalar Orman Genel Müdürlüğünün bilgisi ve denetimi altında orman kadastro komisyonlarınca düzeltilir. Düzeltme, 10’uncu maddeye göre ilân olunur. İlân tarihinden itibaren otuz gün içinde düzeltmenin kaldırılması amacıyla sulh hukuk mahkemesine dava açılmadığı takdirde yapılan düzeltme kesinleşir. Düzeltmelerde 11’inci maddedeki hak düşürücü süre aranmaz.
Yasa, orman haritalarında tespit edilecek teknik hataların düzeltilmesi yetkisini orman kadastro komisyonlarına vermiştir. Hata teknik içerikli olması itibariyle, düzeltilmesi sırasında harita ve kadastro mühendisinin de görev alması gerekirdi. Nitekim bu gereklilik Yönetmelikle giderilmeye çalışılmıştır. Konuyla ilgili düzenleme; Orman Yönetmeliğinin "Harita ve Kadastro Mühendisinin görevlerini sıralandırıldığı" 59’uncu maddesinde yer almıştır.
Buna göre, Harita ve kadastro mühendisi;
1 – Koordinatör ile birlikte, daha önceden ilân edilerek kesinleşmiş orman kadastro çalışmalarında vasıf ve mülkiyet değişikliği dışındaki fenni hataları tespit eder. (md:59/f)
2 – Tespit edilen hataların düzeltilmesi işlerinde; gerekli büro ve arazi çalışmalarını yapar, mevcut bilgi belge ve haritalara göre değerlendirme yaparak düzeltmeye ilişkin teknik raporu düzenler ve bu raporu tüm ekleri ile birlikte koordinatöre sunar, düzeltmenin kesinleşmesini takiben gerekli işlemleri yapar. (md:59/g)
En son olarak 6292 sayılı Yasanın 10’uncu maddesiyle değişik 6831 sayılı Yasanın 10’uncu maddesiyle birlikte orman haritaları için harita ve kadastro gerekliliği Yasa maddesine girmiş oldu. Bu değişiklik sonucu 10’uncu madde 3’üncü fıkra şu hali almıştır.
“kadastrosu tamamlanan veya devam eden ormanlara ait haritaların yapılmasında ölçme, hesap, tersimat ve aplikasyon işleri harita ve kadastro mühendisleri veya teknikerleri tarafından yapılır, sorumluluk harita ve kadastro mühendisine aittir. Çalışma alanlarında yapılan ölçüm ve haritalama işlemlerinin usulüne uygun olarak yapılmasını sağlamak ile kontrol onayını yapmak üzere Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü taşra teşkilatınca kontrol mühendisi görevlendirilir. Kadastro teknik standartlarına uygun üretilen bu haritalar, harita ve kadastro mühendislerinin kontrol onayından sonra komisyon başkanınca tasdik olunur.”
B – Henüz Tescil Edilmemiş Orman Haritalarında Düzeltme
6831 sayılı Orman Yasası hükümlerine göre orman kadastrosu yapıldığı halde henüz tescil edilmemiş orman haritalarındaki teknik hataların nasıl giderileceğine dair; Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile Orman Genel Müdürlüğü arasında 06.01.2012 tarihli protokol düzenlenmiştir.
1 – Komisyonca Yapılan Düzeltmenin Kontrolü
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün ve Orman Genel Müdürlüğünün, 06.01.2012 tarihli protokol kapsamında yapacakları iş programı ve plânlaması çerçevesinde;
Orman kadastro komisyonlarınca, 6831 sayılı Orman Yasasının 9’uncu maddesi uyarınca düzeltilen ancak henüz 30 günlük askı ilânına alınmamış olan orman kadastro haritalarının, ilâna alınmadan önce; teknik yönden (yürürlükteki teknik esaslara uygun olup olmadığı hususunda) yapılacak olan arazi ve büro kontrolleri için kadastro müdürlüklerince yeteri kadar personel (kontrol mühendisi ile birlikte kontrol memuru ve kadastro teknisyeni) görevlendirilir ve varsa hataları giderildikten sonra yürürlükteki teknik hatalar esaslara uygunluğunda kadastro kontrol mühendisince kontrol onayı yapılır, onay tarihinden sonra en geç 1 ay içerisinde orman idaresince ilâna alınır. Süresinde ilâna alınamaması halinde tekrar kontrol onayı yapılır.
2 – Hatanın Birlikte Düzeltilmesi
Teknik hata bulunduğu tespit edilen ve orman kadastro komisyonlarınca 6831 sayılı Orman Yasasının 9’uncu maddesi uyarınca henüz düzeltmeye konu edilmemiş olan orman kadastro haritalarının orman kadastro komisyonlarınca yapılacak düzeltme, arazi ve büro teknik kontrol çalışmalarında;
Teknik destek vermek üzere kadastro müdürlüklerince yeteri kadar personel (kontrol mühendisi ile birlikte kontrol memuru ve kadastro teknisyeni) görevlendirilir. Çalışmalar tamamlandığında, yürürlükteki teknik esaslara uygunluğunda kadastro kontrol mühendisince kontrol onayı yapılır, onay tarihinde en geç 1 ay içerisinde orman idaresince ilâna alınır. Süresinde ilâna alınmaması halinde tekrar kontrol onayı yapılır. (06.01.2012 tarihli protokol)
3 – Mükerrerliğin Tespiti
Düzeltme işlemi; gerek orman kadastro komisyonları tarafından yapılıp kadastro müdürlüğü kontrol mühendisliğince teknik kontrolü yapılmış olsun, gerekse de iki kurum elemanlarının birlikte çalışması ile yapılmış olsun;
Orman kadastro komisyonlarınca, orman haritalarının kadastro parselleriyle mükerrer olan kısımları orman haritasında gösterilir, bu parsellerin yüzölçümleri hesaplanıp ana orman parselinden düşülmek suretiyle orman parselinin tescile esas yüzölçümü hesaplanır ve mükerrer parsellerin listesi düzenlenir. Yapılan düzeltme, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü çıkışlı 2010/1 sayılı genelge gereğince tescil edilir. (06.01.2012 tarihli protokol).
C – Tescilli Orman Haritalarında Düzeltme
1 – Düzeltme İçin Yetki Kapsamı
Kadastrosu kesinleşip tescil görmüş orman haritalarında tespit edilecek hataların düzeltilmesi konusunda farklı görüşler bulunmakta iken 6292 sayılı Yasa ile konu netlik kazanmıştır.
Öncesinde iki farklı görüş bulunmakta idi;
Birinci görüş; “Hata teknik hatadır. Teknik çalışmalar harita ve kadastro mühendisinin sorumluluğundadır. Ayrıca, bu haritalar tescil gördüğüne göre kadastro müdürlüğü tarafından kontrole tabi tutulduğundan, bu haritalardaki teknik hataların da kadastro müdürlüğü bünyesinde düzeltilmesi gerekir.” şeklinde;
İkinci görüş ise; “Orman haritasının, sınır tutanağıyla bir bütün olduğu, harita ile sınır tutanağının uygunluğunun değerlendirmesi kadastro müdürlüğü bünyesinde değil, orman kadastro komisyonlarınca yapılması gerektiği, o nedenle de, tescilli orman haritalarında tespit edilecek teknik hataların, 4999 sayılı Yasayla değişik 6831 sayılı Yasanın 9’uncu maddesi gereğince orman kadastro komisyonlarınca düzeltilmesi daha doğru olacaktır.” Şeklinde idi.
3402 sayılı Yasanın 41’inci maddesiyle ilgili düzenlemeyi içeren 47/K Yönetmeliğinin 14’üncü maddesindeki düzenlene ise; “Orman kadastro komisyonları tarafından düzenlenip tescil edilmiş orman haritalarındaki teknik hata, herhangi bir işlem sırasında kadastro müdürlüğü tarafından fark edilmesi halinde; teknik hatanın mahiyetini belirtir bir rapor düzenlenip, Orman İdaresine bildirilmesi gerekir.” şeklindedir.
6292 sayılı Yasa ile konu netleşmiş durumdadır. Yasanın 11’inci madde 10’uncu fıkrası şu şekildedir;
“6831 sayılı Kanuna göre kesinleşmiş ve tapuya tescil edilmiş orman haritalarında düzeltmeyi gerektiren tutanak, pafta ve zemin uyumsuzluğunun tespiti halsinde, orman işletme müdürlüğünce görevlendirilecek en az bir orman yüksek mühendisi ya da orman mühendisi ile kadastro müdürlüğünce görevlendirilecek kontrol mühendisi veya mühendisin iştirak ettirildiği, 3402 sayılı Kanunun 3’üncü maddesine göre oluşturulacak kadastro ekibince orman sınır nokta ve hatları orman kadastro sınır tutanakları esas alınmak suretiyle zemine aplike edilir. Tespit edilen uyumsuzluk yukarıda oluşturulan kadastro ekibince teknik mevzuata uygun hale getirilir. Çalışma sonucunda bir zabıt düzenlenir ve bu zabıt ekip görevlileri ile orman ve kadastro mühendisleri tarafından birlikte imzalanır. Düzeltme işlemi 3402 sayılı Kanunun 11’inci maddesine göre yapılacak askı ilânı ile kesinleşir”
6292 sayılı Yasa gereğince kadastro parselleri etkileniyorsa onun nasıl düzeltileceğine Yasada yer verilmemiştir. Etkilenen kadastro parselleri de, orman sınırının ilânı ile birlikte askı ilânına mı alınacaktır. Yoksa orman sınırı ilân ile kesinleştirildikten sonra, kadastro parsellerindeki hata ayrıca mı düzeltilecektir. Bu konu net değildir.
Kanaatimizce; yapılan çalışmanın bütünlüğü açısından; orman sınırları (yüzölçümü) ile birlikte, bu çalışmadan etkilenen kadastro parsellerinin de askı ilânına alınması gerekir.
Yapılacak düzeltme çalışması (3402 sa.Yasa md:11 gereğince) 30 günlük ilân sırasında dava açılmaz ise ilânı müteakip; dava açılır ise dava sonucuna göre; tapu kütüğünde, fen klâsöründe ve paftasında gerekli düzeltme yapılır.
Orman sınırları ile ilgili çalışmalar askı ilânına alınırken, bu çalışmadan etkilenen kadastro parselleri askı ilânına alınmamış olursa; daha sonra 3402 sayılı Yasanın 41’inci maddesi gereğince düzeltilmesi gerekir.
D – Kadastro Müdürlüğünce Yapılan Hatanın Düzeltilmesi
Orman kadastro komisyonlarınca düzenlenen haritada herhangi bir hata ya da çelişki bulunmadığı halde, kadastro müdürlüğünce yapılan çalışmalar sırasında da hata yapılması mümkündür.
a) Kesinleşmiş orman haritaları, kadastro çalışmaları sırasında kadastro müdürlüğünce hatalı alınmış olabilir.
b) Henüz orman kadastrosu yapılmadan, kadastro müdürlüğünce (5304 sayılı Yasa öncesi) 3402 sayılı Yasa gereğince yapılan çalışmalarla belirleme sırasında hata yapılmış olabilir.
Her iki durumda da hatanın, 41’inci madde gereğince kadastro müdürlüğünce düzeltilmesi mümkün olabilecektir. Yapılacak düzeltme ile oluşan durum hiçbir zaman orman sınır tutanağına aykırı olmamalıdır.
Zira, birinci durum zaten, orman kadastro komisyonunun düzenlediği haritaya uygun hale getirme çalışması olacaktır.
İkinci durum ise; öncesinde bir komisyon çalışması bulunmamaktadır. Yani düzeltme için komisyonun baz alacağı bir doğru henüz bulunmamaktadır. O nedenle de düzeltmenin kadastro müdürlüğünce yapılması daha uygun olacaktır.
Yapılan düzeltme orman idaresine de tebliğ edileceğinden, herhangi bir sorun halinde, Orman İdaresinin dava açma hakkı da bulunmaktadır.