SİRACI'N-NÛR-60-YİRMİ ALTINCI LEM'A(DEVAMI)

[Erhan Patlak]

                                      SİRACI'N-NÛR

 

4.12.YİRMİ ALTINCI LEM’A(DEVAMI)

SEKİZİNCİ RİCA

İhtiyarlığın alâmeti olan beyaz kıllar saçıma düştüğü bir zamanda, gençliğin derin uykusunu daha ziyade kalınlaştıran Harb-i Umumînin dağdağaları ve esaretimin keşmekeşlikleri ve sonra İstanbul’a geldiğim vakit, ehemmiyetli bir şan ve şeref vaziyeti, hattâ Halifeden, Şeyhülislâmdan, Başkumandandan tut, tâ medrese talebelerine kadar, haddimden çok ziyade bir hüsn-ü teveccüh ve iltifat gösterdikleri cihetle, gençlik sarhoşluğu ve o vaziyetin verdiği hâlet-i ruhiye, o uykuyu o derece kalınlaştırmıştı ki, adeta dünyayı daimî, kendimi de lâyemûtâne dünyaya yapışmış bir vaziyet-i acibede görüyordum. İşte o zamanda, İstanbul’un Bayezid cami-i mübarekine, Ramazan-ı Şerifte ihlâslı hafızları dinlemeye gittim. Kur’ân-ı Mu’cizü’l-Beyan, semâvî yüksek hitabıyla beşerin fenâsını ve zîhayatın vefatını haber veren gayet kuvvetli bir surette 1كُلُّ نَفْسٍ ذَاۤئِقَةُ الْمَوْتِ fermanını, hafızların lisanıyla ilân etti. Kulağıma girip, tâ kalbimin içine yerleşip, o pek kalın gaflet ve uyku ve sarhoşluk tabakalarını parça parça etti. Camiden çıktım. Daha çoktan beri başımda yerleşen o eski uykunun sersemliğiyle birkaç gün başımda bir fırtına, dumanlı bir ateş ve pusulasını şaşırmış gemi gibi kendimi gördüm. Âyinede saçıma baktıkça, beyaz kıllar bana diyorlar: “Dikkat et!” İşte o beyaz kılların ihtarıyla vaziyet tavazzuh etti. Baktım ki, çok güvendiğim ve ezvâkına meftun olduğum gençlik elveda diyor. Ve muhabbetiyle pek çok alâkadar olduğum hayat-ı dünyeviye sönmeye başlıyor ve pek çok alâkadar ve adeta âşık olduğum dünya bana uğurlar olsun deyip, misafirhaneden gideceğimi ihtar ediyor. Kendisi de Allahaısmarladık deyip, o da gitmeye hazırlanıyor. Kur’ân-ı Mu’cizü’l-Beyan كُلُّ نَفْسٍ ذَاۤئِقَةُ الْمَوْتِ âyetinin külliyetinde, “Nev i insanî bir nefistir; dirilmek üzere ölecek. Ve küre-i arz dahi bir nefistir; bâki bir surete girmek için o da ölecek. Dünya dahi bir nefistir; âhiret suretine girmek için o da ölecek” mânâsı, âyetin işaretinden kalbe açılıyordu. İşte bu hâlette vaziyetime baktım ki, medar-ı ezvak olan gençlik gidiyor; menşe-i ahzân olan ihtiyarlık, yerine geliyor. Ve gayet parlak ve nuranî hayat gidiyor; zâhirî karanlıklı, dehşetli ölüm, yerine gelmeye hazırlanıyor. Ve o çok sevimli ve daimî zannedilen ve gafillerin mâşukası olan dünya, pek sür’atle zevâle kavuşuyor gördüm. Kendi kendimi aldatmak ve yine başımı gaflete sokmak için, İstanbul’da haddimden çok fazla gördüğüm makam-ı içtimaînin ezvâkına baktım, hiçbir faidesi olmadı. Bütün onların teveccühü, iltifatı, tesellileri, yakınımda olan kabir kapısına kadar gelebilir, orada söner. Ve şöhretperestlerin bir gaye-i hayali olan şan ve şerefin süslü perdesi altında sakîl bir riyâ, soğuk bir hodfuruşluk, muvakkat bir sersemlik suretinde gördüğümden, anladım ki, beni şimdiye kadar aldatan bu işler, hiçbir teselli veremez ve onlarda hiçbir nur yok. Dipnotlar - Arapça İbareler - Haşiyeler : 1 : “Her nefis ölümü tadıcıdır.” Âl-i İmrân Sûresi, 3:185.

Lügatler : âhiret : öteki dünya, öldükten sonraki sonsuz hayat alâkadar : alakalı, ilgili alâmet : belirti, işaret âyet : Kur’an’da yer alan her bir cümle bâki : devamlı, sonsuz Bayezid cami-i mübareki : mübarek Bayezid Cami beşer : insanlık cihet : taraf, yön dağdağa : kargaşa, dağınıklık daimî : sürekli, devamlı esaret : esirlik, tutsaklık ezvâk : zevkler, lezzetler fenâ : yokluk, gelip geçici olma ferman : emir, buyruk gafil : Allah’ı düşünmeyen ve sorumluluklarından habersiz gaflet : Allah’ın emir ve yasaklarına duyarsız davranma hâli gaye-i hayal : hayal ledilen gaye, hayalin hedefi had : yetki, seviye hafız : Kur’ân’ı ezberleyen kişi hâlet : durum, hâl hâlet-i ruhiye : ruh hâli, psikolojik durum Halife : bütün Müslümanların dinî lideri olan Osmanlı padişahı Harb-i Umûmî : Birinci Dünya Savaşı hayat-ı dünyeviye : dünya hayatı hitab : konuşma, seslenme hodfuruşluk : kendi kendini beğenme hüsn-ü teveccüh : insanların güzel ilgi ve alakâ göstermesi ihlâslı : ibadet ve davranışlarında sadece Allah’ın rızasını gözeten ihtar etmek : hatırlatmak, uyarmak iltifat : övgü keşmekeşlik : karışıklık Kur’ân-ı Mu’cizü’l-Beyan : açıklamalarıyla mu’cize olan Kur’ân külliyet : bütünlük, kapsamlılık küre-i arz : yerküre lâyemûtâne : ölmeyecekmişçesine, ölümsüz olarak lisan : dil makam-ı içtimaî : sosyal hayattaki makam, mevki mâşuk : aşık olunan, sevilen medar-ı ezvak : zevklerin, lezzetlerin kaynağı medrese : din eğitimi veren yüksek okul meftun : düşkün menşe-i ahzân : hüzünlerin kaynağı muhabbet : sevgi muvakkat : geçici nefis : varlık, kişi nev-i insanî : insan türü, insanlık Ramazan-ı Şerif : mübarek Ramazan ayı riyâ : gösteriş sakîl : çirkin, ağır karşılanan semâvî : Allah tarafından olan suret : biçim, şekil sür’at : hız şan ve şeref : büyüklük, yücelik Şeyhülislâm : Osmanlı Devletinde din işlerinde en yüksek makamda bulunan kişi şöhretperest : şöhret düşkünü tabaka : kat, sınıf talebe : öğrenci tavazzuh etmek : aydınlanmak, açıklığa kavuşmak teveccüh : yönelme, ilgi gösterme vaziyet : durum vaziyet-i acibe : şaşırtıcı durum vefat : ölüm zâhirî : dış görünüşte zevâl : geçicilik, yokluk zîhayat : canlı ziyade : çok, fazla