|
Herbir zerrede, Vâcibü’l-Vücudun vücuduna ve vahdetine iki
şahid-i sadık vardır. Evet, zerre, acz ve cumuduyla beraber, şuurkârâne
büyük vazifeleri yapmakla, büyük yükleri kaldırmakla Vâcibü’l-Vücudun
vücuduna kat’î şehadet ettiği gibi; harekâtında nizamat-ı umumiyeye
tevfik-i hareket edip, her girdiği yerde ona mahsus nizamatı müraat
etmekle, her yerde kendi vatanı gibi yerleşmesiyle Vâcibü’l-Vücudun
vahdetine ve mülk ve melekûtun mâliki olan Zâtın ehadiyetine şehadet eder.
Yani, zerre kimin ise, gezdiği bütün yerler de onundur.
Demek zerre
-çünkü âcizdir, yükü nihayetsiz ağırdır ve vazifeleri nihayetsiz çoktur-
bir Kadîr-i Mutlakın ismiyle, emriyle kaim ve müteharrik olduğunu
bildirir. Hem kâinatın nizamat-ı külliyesini bilir bir tarzda tevfik-i
hareket etmesi ve her yere mânisiz girmesi, tek bir Alîm-i Mutlakın
kudretiyle, hikmetiyle işlediğini gösterir.
Evet, nasıl ki bir
nefer, takımında, bölüğünde, taburunda, alayında, fırkasında, ve hâkezâ,
herbir dairede birer nisbeti ve o nisbete göre birer vazifesi olduğunu ve
o nisbetleri, o vazifeleri bilmekle tevfik-i hareket etmek, nizamat-ı
askeriye tahtında talim ve talimat görmekle, bütün o dairelere kumanda
eden birtek kumandan-ı âzamın emrine ve kanununa tebaiyetle
oluyor.
|
Lügatler :
cumud : cansızlık
deveran : dönüp
dolaşma
ehadiyet : birlik
enfüsî : iç dünyaya
ait
feylesof : felsefeci
fırka :
tümen
hâkezâ : böylece, bunun gibi
hakikat : gerçek,
doğru
kâinat : evren, yaratılmış herşey
kat’î :
kesin
kudret : İlâhî güç, iktidar
mahsus :
özel
mâlik : sahip
mâni : engel
melekût :
görünmeyen mânevî âlem
Mevlevî : Mevlevîlik tarikatına mensup
kimse
mülk : görünen maddî ve cismanî âlem
müraat :
riayet etme, uyma
müteharrik : hareketli
nefer :
asker, er
nihayetsiz : sonsuz
nisbet :
bağ
nizamat : düzenler, kanunlar
nizamat-ı külliye :
büyük ve kapsamlı düzen
nizamat-ı umumi : genel düzen ve
kanun
nümune : örnek
şahid-i sadık : doğru
şahit
şehadet : şahitlik
şuurkârâne : şuurlu, bilinçli
bir şekilde
tabur : dört bölükten meydana gelen askerî
birlik
tahavvülât : değişimler, başkalaşmalar
tahrik :
harekete geçirme
vücud : varlık
zerrât : atomlar, en
küçük madde parçaları
zerre : atom, en küçük madde
parçası
zikir : Allah’ı anma
zu’m etmek : yanlış zanda
bulunmak; bâtıl kanaatte bulunmak |
